Pięćdziesiąt zwrotów po włosku na wyjazd (kierunek: Włochy), jako plan na pięć dni po dziesięć dziennie: powitania i grzeczność, kawiarnia i restauracja, płacenie i zakupy, poruszanie się i znaki, hotel i pomoc. Każda fiszka ma zapis wymowy, prawdziwy przykład rozmowy i wskazówkę, kiedy tego użyć i co zaskakuje turystów, plus bonusowa grupa liczb 1–10. Około 10 minut dziennie.
ESOKJ A1 — Początkujący
Na tym poziomie potrafisz: przedstawić się, zamówić jedzenie, zapytać o drogę. Słownictwo: ~500 słów (łącznie).
Czego się nauczysz
Jak powiedzieć “Dzień dobry” po włosku?
“Dzień dobry” to po włosku “Buongiorno”. Na przykład: Buongiorno! Un caffè, per favore. — Dzień dobry! Poproszę kawę.
Jak powiedzieć “Dobry wieczór” po włosku?
“Dobry wieczór” to po włosku “Buonasera”. Na przykład: Buonasera, avete un tavolo per due? — Dobry wieczór, czy mają Państwo stolik dla dwóch osób?
Jak powiedzieć “Proszę (przy prośbie)” po włosku?
“Proszę (przy prośbie)” to po włosku “Per favore”. Na przykład: Un'acqua, per favore. — Poproszę wodę.
Jak powiedzieć “Dziękuję” po włosku?
“Dziękuję” to po włosku “Grazie”. Na przykład: Grazie mille! – Prego. — Dziękuję bardzo! – Proszę bardzo.
włoski → polski60 słów~6 dni przy 10 słowach dziennie0 pobrańA1A2
No ratingsNo ratingsautor: admin@wordsonrepeat.comSep 7, 2026
Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć
Słowo
Tłumaczenie
Przykład
BuongiornoA1
błon-DŻOR-no
Saluto di cortesia usato di giorno quando si entra in un negozio o si incontra qualcuno.
Synonimy:salve
Dzień dobry
Buongiorno! Un caffè, per favore.
Dzień dobry! Poproszę kawę.
Wchodząc do sklepu, baru czy kawiarni, rzuć je od progu, dokładnie tak jak polskie „dzień dobry”, tylko Włosi jeszcze bardziej zwracają uwagę na jego brak. Działa od rana do wczesnego popołudnia. „Ciao” zostaw dla znajomych; wobec sprzedawcy czy kelnera brzmi jak zwrócenie się do obcej osoby po imieniu.
BuonaseraA1
błona-SE-ra
Saluto usato dal tardo pomeriggio in poi, quando si arriva e non quando si va a dormire.
Dobry wieczór
Buonasera, avete un tavolo per due?
Dobry wieczór, czy mają Państwo stolik dla dwóch osób?
Włosi przechodzą na to powitanie według zegara, a nie wtedy, gdy zrobi się ciemno: w Rzymie i na południu już zaraz po obiedzie, na północy mniej więcej od czwartej lub piątej po południu, więc w lipcu mówi się „buonasera” w pełnym słońcu. Zawsze też przy wejściu do restauracji na kolację. „Buonanotte” to wyłącznie „dobranoc” przed snem; wychodząc z lokalu, mów „buonasera” albo „arrivederci”.
Per favoreA1
per fa-WO-re
Formula di cortesia che si aggiunge alla fine di una richiesta.
Synonimy:per piacere, per cortesia
Proszę (przy prośbie)
Un'acqua, per favore.
Poproszę wodę.
W polszczyźnie „poproszę” stoi na początku, a włoskie „per favore” idzie na koniec prośby, po przecinku: „Un'acqua, per favore”. „Per piacere” i „per cortesia” znaczą dokładnie to samo i usłyszysz wszystkie trzy. Każde z nich zamienia samą nazwę rzeczy w uprzejme zamówienie.
GrazieA1
GRA-cje
Parola per ringraziare; la risposta abituale è 'prego'.
Dziękuję
Grazie mille! – Prego.
Dziękuję bardzo! – Proszę bardzo.
Odpowiedzią jest „prego”, które robi dokładnie to samo co polskie „proszę”: znaczy „proszę bardzo”, „proszę wejść”, „proszę przodem” i „słucham?” przy ladzie, więc usłyszysz je co chwilę. „Grazie mille” to „dziękuję bardzo”. Uważaj na wymowę: włoskie „z” brzmi jak nasze „c”, a końcowe „e” zawsze się wymawia, czyli „GRA-cje”, nie „gra-zje”.
ScusiA1formal
SKU-zi
Formula per attirare l'attenzione o chiedere scusa a una persona che non si conosce.
Synonimy:mi scusi
Przepraszam
Scusi, posso ordinare?
Przepraszam, czy mogę złożyć zamówienie?
Włoski dzieli to tak samo jak polszczyzna: „scusi” mówisz do kogoś, do kogo zwracasz się per Pan/Pani, a „scusa” do znajomego czy rówieśnika na „ty”. Używasz go jak naszego „przepraszam”: żeby zaczepić kelnera, zapytać obcą osobę o drogę albo przeprosić za potrącenie. Przy prawdziwych przeprosinach, w sensie „bardzo mi przykro”, mówi się jednak „mi dispiace”.
PermessoA1
per-MES-so
Parola per chiedere di passare tra le persone o per entrare in un luogo.
Przepraszam (żeby przejść)
Permesso! Devo scendere.
Przepraszam! Muszę wysiąść.
Po polsku przeciskamy się z samym „przepraszam”, ale we Włoszech samo „scusi” w tłumie ledwie zwróci uwagę: słowem, na które ludzie faktycznie się rozstępują, jest „permesso” (często „permesso, scusi”). Mówi się je w autobusie, na targu i w ścisku. Wchodząc do czyjegoś mieszkania lub gabinetu, też rzuca się „permesso?”, mniej więcej w roli naszego „można?”.
Sì / NoA1
si / no
Le due risposte di base; 'no, grazie' rifiuta con gentilezza.
Tak / Nie
Vuole altro? – No, grazie.
Czy podać coś jeszcze? – Nie, dziękuję.
„No, grazie” to uprzejma kropka na sprzedawców róż i bransoletek oraz naganiaczy przed restauracjami; powiedziane raz, bez zatrzymywania się, w zupełności wystarczy, a „sì, grazie” przyjmuje propozycję. Zwróć uwagę na akcent: „sì” to „tak”, a „si” bez kreski to zupełnie inne słowo, odpowiednik naszego „się”.
Parla inglese?A1formal
PAR-la in-GLE-ze
Domanda per sapere se qualcuno parla inglese; forma di cortesia.
Czy mówi Pan/Pani po angielsku?
Scusi, parla inglese? – Un po'.
Przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Trochę.
Zapytanie po włosku, zanim przejdziesz na angielski, robi całą różnicę w tonie odpowiedzi. „Parla” to forma na Pan/Pani, a „parli” usłyszysz od rówieśnika w luźnym miejscu. „Un po'” znaczy „trochę” i zwykle znaczy naprawdę trochę, więc mów krótkimi zdaniami.
Non capiscoA1
non ka-PIS-ko
Frase per dire che non si è capito quello che è stato detto.
Synonimy:non ho capito
Nie rozumiem
Non capisco. Più lentamente, per favore.
Nie rozumiem. Proszę wolniej.
Dopowiedz „più lentamente, per favore”, czyli „wolniej, proszę”, a rozmówca zwolni i uprości zdanie. „Non parlo italiano” to „nie mówię po włosku”, a „non ho capito”, czyli „nie zrozumiałem”, to wersja, której Włosi używają między sobą. Pamiętaj, że „capisco” czytamy przez „k”: „ka-PIS-ko”.
ArrivederciA1
ar-ri-we-DER-czi
Saluto di commiato usato con persone che non si conoscono bene.
Synonimy:buona giornata
Do widzenia
Grazie, arrivederci! – Buona giornata!
Dziękuję, do widzenia! – Miłego dnia!
Pożegnanie do sklepów, hoteli i wszystkich, z którymi jesteś na Pan/Pani; „ciao” zostaw dla znajomych. Tak samo jak w Polsce mówisz je przy wyjściu ze sklepu, nawet jeśli nic nie kupiłeś. W odpowiedzi usłyszysz „buona giornata” (miłego dnia) albo „buona serata” (miłego wieczoru).
Un tavolo per due, per favoreA1
un TA-wo-lo per DU-e, per fa-WO-re
Frase per chiedere un tavolo al ristorante indicando il numero di persone.
Stolik dla dwóch osób, proszę
Buonasera, un tavolo per due, per favore. – Avete prenotato?
Dobry wieczór, poproszę stolik dla dwóch osób. – Czy mają Państwo rezerwację?
W Polsce w prostym lokalu zwykle siadamy sami, a we Włoszech czeka się przy wejściu, aż ktoś wskaże stolik. Zamień „due” na potrzebną liczbę (tre, quattro). W popularnym miejscu o ósmej wieczorem zapytają o rezerwację, ale wcześniejsza pora zwykle ratuje sytuację nawet bez niej.
Vorrei…A1
wor-REJ
Forma cortese di 'volere' usata per ordinare o chiedere qualcosa.
Poproszę…
Vorrei una pizza margherita. Vorrei un bicchiere di vino rosso.
Najgrzeczniejszy sposób zamawiania czegokolwiek: „vorrei” plus rzecz, „per favore” na końcu. To dokładnie nasze „poproszę” albo „chciałbym”. Unikaj „voglio” („chcę”), bo w restauracji brzmi tak samo opryskliwie jak polskie „chcę kawę”; kelner przyjmie też „per me” („dla mnie”) plus nazwa dania.
Il menù, per favoreA1
il me-NU, per fa-WO-re
Richiesta della lista dei piatti al ristorante.
Poproszę menu
Il menù, per favore. Avete un menù in inglese?
Poproszę menu. Czy mają Państwo menu po angielsku?
Pisane bywa też „menu”, bez akcentu. „Il menù del giorno” lub „menù fisso” to danie albo zestaw dnia, zwykle najkorzystniejsza pozycja w lokalu, a „la carta dei vini” to karta win. W miejscach turystycznych wersja angielska zwykle jest, ale trzeba o nią poprosić.
Un caffè, per favoreA1
un kaf-FE, per fa-WO-re
Al bar, un caffè è un espresso; per il caffè con latte si dice 'caffè latte'.
Poproszę kawę (czyli espresso)
Un caffè e un cappuccino, per favore.
Poproszę kawę i cappuccino.
„Un caffè” to samo espresso, wypijane na stojąco przy barze za mniej więcej jedno euro (w dużych miastach nieco drożej, a przy stoliku jeszcze drożej), a nie duża kawa, jak zwykle u nas. Uwaga na pułapkę: w Polsce „latte” to kawa z mlekiem, a we Włoszech „un latte” to szklanka mleka, więc mów „caffè latte” albo „cappuccino”. Cappuccino po obiedzie zdradza turystę, ale nikt ci go nie odmówi.
Naturale o frizzante?A1
na-tu-RA-le o frid-DZAN-te
Domanda sull'acqua al ristorante: senza gas (naturale) o con gas (frizzante).
Synonimy:gassata
Niegazowana czy gazowana?
Acqua naturale o frizzante? – Naturale, grazie.
Woda niegazowana czy gazowana? – Niegazowana, dziękuję.
To pytanie usłyszysz przy każdym zamówieniu wody. Woda z kranu („acqua del rubinetto”) praktycznie nie trafia na stół, więc butelkowana jest zawsze płatna i pojawi się na rachunku jako osobna pozycja. „Frizzante” i „gassata” znaczą to samo, czyli gazowana; odpowiadasz jednym słowem i „grazie”.
Il conto, per favoreA1
il KON-to, per fa-WO-re
Frase per chiedere di pagare al ristorante; il conto non arriva da solo.
Poproszę rachunek
Scusi, il conto, per favore. – Subito.
Przepraszam, poproszę rachunek. – Już podaję.
Rachunek nie przyjdzie sam, choćbyś siedział przy pustym stole godzinę: to nie jest opieszała obsługa, tylko zasada, że gościa się nie wyprasza. Złap wzrok kelnera i powiedz to zdanie albo pokaż gest pisania w powietrzu. Płaci się przy stoliku lub w kasie („alla cassa”), zależnie od lokalu.
Posso pagare con la carta?A2
POS-so pa-GA-re kon la KAR-ta
Domanda per sapere se si può pagare con carta di credito o bancomat.
Czy mogę zapłacić kartą?
Posso pagare con la carta? – Certo.
Czy mogę zapłacić kartą? – Oczywiście.
Po polskich terminalach na każdym straganie Włochy bywają zaskoczeniem: karty przyjmuje się już niemal wszędzie i sprzedawca ma taki obowiązek, ale małe bary, stragany i część taksówek wolą gotówkę („contanti”). Jeśli to dla ciebie ważne, zapytaj, zanim zamówisz. „Bancomat” oznacza zarówno kartę debetową, jak i bankomat.
Cin cin!A1
czin CZIN
Formula per brindare; si dice anche 'salute'.
Synonimy:salute
Na zdrowie! (toast)
Cin cin! – Salute!
Na zdrowie! – Zdrówko!
„Salute” działa dokładnie jak nasze „na zdrowie”: i przy kieliszku, i po czyimś kichnięciu. Stukamy się kieliszkami i patrzymy sobie przy tym w oczy. To zwrot wyłącznie do picia; przy jedzeniu życzy się „buon appetito”.
Buon appetito!A1
błon ap-pe-TI-to
Augurio che si dice a chi sta per mangiare; si risponde 'altrettanto'.
Smacznego!
Buon appetito! – Grazie, altrettanto.
Smacznego! – Dziękuję, wzajemnie.
Odruch ten sam co polskie „smacznego”: mówi to kelner, stawiając talerze, i mówią sąsiedzi przy stoliku obok. Odpowiada się „grazie, altrettanto”, czyli „dziękuję, wzajemnie”. Rzuć je też, przechodząc obok jedzących albo wstając od stołu, przy którym inni jeszcze jedzą.
CopertoA2
ko-PER-to
Costo fisso per persona al ristorante, indicato sul menù e sul conto.
Opłata za nakrycie (na rachunku)
Il coperto è 2 euro a persona.
Opłata za nakrycie wynosi 2 euro od osoby.
W Polsce czegoś takiego nie ma: pieczywo i nakrycie są w cenie, więc pozycja „coperto” na rachunku wygląda na naciąganie turysty. To jednak całkowicie legalna, stała opłata od osoby, podana na menu i na rachunku (w Rzymie i całym Lacjum samo słowo jest zakazane, więc figuruje jako „pane”, czyli chleb). Właśnie dlatego napiwek jest opcjonalny: zaokrąglenie rachunku albo euro czy dwa za dobrą obsługę w zupełności wystarczy, a „servizio incluso” znaczy, że obsługa jest już doliczona.
Quanto costa…?A1
KŁAN-to KOS-ta
Domanda per chiedere il prezzo di qualcosa.
Synonimy:quant'è?
Ile kosztuje…?
Quanto costa questo? Quanto costa un biglietto?
Ile to kosztuje? Ile kosztuje bilet?
Schemat: „quanto costa” plus rzecz albo samo „quanto costa?” ze wskazaniem palcem. Przy kilku sztukach forma zmienia się na „quanto costano?”, bo włoski, tak jak polski, uzgadnia czasownik z liczbą mnogą. Przy kasie o całą sumę pytasz krótkim „quant'è?”.
È troppo caroA1
e TROP-po KA-ro
Frase per dire che il prezzo è troppo alto.
To za drogo
È troppo caro. Grazie lo stesso.
To za drogo. Dziękuję mimo wszystko.
Na targu i u ulicznych sprzedawców targowanie jest wliczone w grę, a w sklepie z ceną na metce wypada tak samo źle jak u nas. „Grazie lo stesso”, czyli „dziękuję mimo wszystko”, pozwala odejść bez niezręczności. Rodzaj uzgadniasz jak po polsku: przy rzeczy rodzaju żeńskiego (una borsa) mówisz „è troppo cara”.
Contanti o carta?A1
kon-TAN-ti o KAR-ta
Domanda alla cassa: pagare in contanti o con la carta.
Gotówka czy karta?
Contanti o carta? – Carta, grazie.
Gotówka czy karta? – Karta, dziękuję.
Pytanie przy każdej kasie; odpowiadasz jednym słowem. „Bancomat” to karta debetowa (i zarazem bankomat), a „carta di credito” to karta kredytowa. W małych lokalach przy kwocie poniżej mniej więcej pięciu euro poproszą o gotówkę, choć w Polsce zapłaciłbyś kartą nawet za jedną kawę.
Lo scontrino, per favoreA2
lo skon-TRI-no, per fa-WO-re
Il documento che il negozio rilascia dopo il pagamento.
Poproszę paragon
Lo scontrino, per favore. – Eccolo.
Poproszę paragon. – Proszę bardzo.
Paragon znasz z Polski, ale we Włoszech ma dodatkową rolę: w wielu barach najpierw płacisz w kasie, a potem kładziesz „scontrino” na ladzie przed barmanem i dopiero wtedy dostajesz kawę. Sklep ma obowiązek go wydać, ale ty brać go nie musisz; dawny obowiązek klienta i mandat za wyjście bez paragonu zniesiono w 2003 roku. „La ricevuta” to rachunek za usługę, na przykład za taksówkę czy hotel.
Sto solo guardando, grazieA1
sto SO-lo głar-DAN-do, GRA-cje
Risposta cortese al commesso quando non si vuole comprare nulla.
Tylko oglądam, dziękuję
Posso aiutarla? – Sto solo guardando, grazie.
Czy mogę w czymś pomóc? – Tylko oglądam, dziękuję.
Standardowa odpowiedź na „posso aiutarla?”, czyli „czy mogę w czymś pomóc?”. Powiedz „buongiorno” przy wejściu i „arrivederci” przy wyjściu, nawet jeśli nic nie kupujesz. W małym sklepie wypada też zapytać, zanim weźmiesz towar do ręki, a nie przebierać samemu jak na wieszaku w sieciówce.
Basta così, grazieA1
BAS-ta ko-ZI, GRA-cje
Frase per dire che non si vuole altro.
To wszystko, dziękuję
Altro? – Basta così, grazie.
Coś jeszcze? – To wszystko, dziękuję.
Kończy zamówienie przy ladzie na targu, w piekarni i w delikatesach. Uwaga: samo „basta” brzmi tak jak nasze zapożyczone „basta!”, czyli „dość, przestań”, więc zawsze dodawaj „così, grazie”. Przy ladzie waży się na etti: „un etto” to 100 g, czyli nasze 10 dag, a „due etti” to 20 dag.
Uno di questi, per favoreA1
U-no di KŁES-ti, per fa-WO-re
Frase per ordinare qualcosa indicandola.
Poproszę jedno z tych
Uno di questi, per favore. – Da portare via?
Poproszę jedno z tych. – Na wynos?
Wskazanie palcem plus to zdanie wystarczy na ciastko, panino albo bilet. „Da portare via” to „na wynos”, a „qui” lub „da mangiare qui” to „na miejscu”; przy stoliku zapłacisz więcej niż na stojąco przy barze, czego w polskiej kawiarni nie ma. Przy rzeczy rodzaju żeńskiego mówisz „una di queste”.
Avete…?A1
a-WE-te
Forma per chiedere se un negozio o un locale ha qualcosa.
Synonimy:c'è…?
Czy macie…?
Avete una taglia più grande? Avete il Wi-Fi?
Czy mają Państwo większy rozmiar? Czy jest u Państwa Wi-Fi?
Schemat: „avete” plus rzecz, skierowane do sklepu czy lokalu jako całości, czyli nasze „czy mają Państwo…?”. To samo załatwia „c'è…?”, czyli „czy jest…?”. „Una taglia” to rozmiar ubrania, „un numero” rozmiar buta: numeracja butów jest ta sama co w Polsce, ale włoskie rozmiary ubrań są o sześć wyższe od naszych, polskie 36 to włoskie 42.
Aperto / ChiusoA1
a-PER-to / KJU-zo
Le due parole sui cartelli dei negozi: aperto o chiuso.
Otwarte / Zamknięte
Chiuso per riposo settimanale.
Zamknięte: cotygodniowy dzień wolny.
Dwa napisy na drzwiach sklepu. Poza dużymi miastami wiele sklepów wciąż zamyka się na popołudniową przerwę, mniej więcej od trzynastej do szesnastej, oraz na jeden dzień w tygodniu, czego w Polsce nie znamy. „Chiuso per ferie” to „zamknięte z powodu urlopu”, częste w sierpniu, a „orario” to wykaz godzin otwarcia.
Saldi / CassaA1
SAL-di / KAS-sa
'Saldi' sono gli sconti di stagione; 'cassa' è il punto dove si paga.
Wyprzedaż / Kasa
Saldi: sconti fino al 50%. Pagare alla cassa.
Wyprzedaż: rabaty do 50%. Płatność w kasie.
„Saldi” to wyprzedaże sezonowe, w styczniu i w lipcu, a „sconto” to zniżka. „Cassa” to po prostu kasa, tylko że w wielu barach płaci się w niej najpierw, a paragon zanosi się do lady.
Dov'è…?A1
do-WE
Domanda per chiedere dove si trova un luogo.
Gdzie jest…?
Dov'è la stazione? Dov'è il bagno?
Gdzie jest dworzec? Gdzie jest toaleta?
Schemat: „dov'è” plus miejsce, ale koniecznie z rodzajnikiem („la stazione”, „il bagno”), o którym Polacy zapominają najczęściej, bo w naszym języku nic takiego nie istnieje. Zacznij od „scusi”. Przy liczbie mnogiej mówisz „dove sono”, a w odpowiedzi padną trzy słowa kierunku: a destra, a sinistra, dritto.
Dov'è il bagno?A1
do-WE il BA-ńo
Domanda per trovare la toilette.
Synonimy:la toilette
Gdzie jest toaleta?
Scusi, dov'è il bagno? – In fondo a destra.
Przepraszam, gdzie jest toaleta? – Na końcu po prawej.
„Bagno” to słowo codzienne, „toilette” też zrozumieją. Publicznych toalet jest mało, więc standardowym rozwiązaniem jest bar: kupujesz kawę, a potem pytasz. Na drzwiach zamiast znanych z Polski kółka i trójkąta bywają słowa, i to mylące: „signori” lub „uomini” to męska, „signore” lub „donne” to damska, więc cała różnica siedzi w jednej literze.
Dov'è la stazione?A1
do-WE la sta-CJO-ne
Domanda per trovare la stazione dei treni.
Gdzie jest dworzec?
Dov'è la stazione? – Sempre dritto, dieci minuti.
Gdzie jest dworzec? – Cały czas prosto, dziesięć minut.
Samo „la stazione” znaczy dworzec kolejowy; na metro mówisz „la metro”, a na dworzec autobusowy „la stazione degli autobus”. „Centrale” po nazwie miasta (Milano Centrale) to odpowiednik naszego „Główny”, czyli stacja główna.
Un biglietto per Firenze, per favoreA1
un bil-JET-to per fi-REN-ce, per fa-WO-re
Frase per comprare un biglietto verso una destinazione.
Poproszę bilet do Florencji
Un biglietto per Firenze, per favore. – Solo andata o andata e ritorno?
Poproszę bilet do Florencji. – W jedną stronę czy w obie?
Uwaga na nazwy miast: przy okienku musisz powiedzieć „Firenze”, „Roma”, „Venezia”, „Milano” czy „Napoli”, bo polskiej Florencji, Rzymu, Wenecji, Mediolanu i Neapolu nikt nie rozpozna. „Solo andata” to bilet w jedną stronę, „andata e ritorno” w obie. Papierowy bilet regionalny trzeba skasować przed wejściem do pociągu (patrz karta „convalidare”), a bilety na pociągi szybkie są na konkretny pociąg i miejsce i kasowania nie wymagają.
Quale binario?A1
KŁA-le bi-NA-rjo
Domanda per sapere da quale binario parte il treno.
Który peron?
Quale binario per Roma? – Binario tre.
Który peron do Rzymu? – Peron trzeci.
Dosłownie „binario” to tor, a nie peron: Włosi numerują tory, więc numer z tablicy prowadzi cię wprost do właściwej krawędzi i w praktyce działa jak nasz numer peronu. Pojawia się na tablicy odjazdów („partenze”) często dopiero kilka minut przed odjazdem, a „in ritardo” znaczy „opóźniony”. To samo słowo zobaczysz na tabliczkach przy torach.
A destra / a sinistra / drittoA1
a DES-tra / a si-NIS-tra / DRIT-to
Le tre parole di direzione: destra, sinistra, dritto.
W prawo / w lewo / prosto
Sempre dritto, poi a sinistra.
Cały czas prosto, potem w lewo.
Te trzy słowa zawiera każda odpowiedź na pytanie „dov'è”. „Sempre dritto” to „cały czas prosto”, „in fondo” to „na końcu”, „vicino” blisko, „lontano” daleko. Do tego dojdzie gestykulacja, która często mówi więcej niż same słowa.
Entrata / UscitaA1
en-TRA-ta / u-SZI-ta
I cartelli per l'ingresso e l'uscita.
Synonimy:ingresso
Wejście / Wyjście
Uscita di emergenza.
Wyjście ewakuacyjne.
Dwa napisy, które musisz rozpoznawać z daleka. „Uscita” to także zjazd z autostrady i wyjście z metra. „Ingresso” to drugie słowo na wejście, często w parze „ingresso libero”, czyli wstęp wolny, przy muzeach i kościołach.
Spingere / TirareA1
SPIN-dże-re / ti-RA-re
Le parole sulle porte: spingere per aprire in avanti, tirare verso di sé.
Pchać / Ciągnąć
Spingere. – Tirare.
Pchać. – Ciągnąć.
Na drzwiach zobaczysz bezokoliczniki, dokładnie tak jak nasze „Pchać” i „Ciągnąć”, a nie tryb rozkazujący. „Premere”, czyli „nacisnąć”, widnieje na przyciskach, a „aprire” i „chiudere”, czyli „otworzyć” i „zamknąć”, na bramach i w windach.
Convalidare il bigliettoA2
kon-wa-li-DA-re il bil-JET-to
Timbrare il biglietto nella macchinetta prima di salire; altrimenti si paga una multa.
Skasować bilet
Convalidare il biglietto prima di salire.
Skasować bilet przed wejściem do pojazdu.
Znasz to z polskiego autobusu: mała maszynka przy wejściu i ten sam odruch co przy kasowniku. Różnica, na której wpadają Polacy, dotyczy pociągu: papierowy bilet na pociąg regionalny również trzeba skasować przed wejściem do składu, inaczej konduktor wypisuje mandat na miejscu. Bilet regionalny kupiony w aplikacji Trenitalia jest przypisany do wybranej godziny odjazdu i aktywuje się sam w tym momencie, więc niczego w niej nie klikasz; jeśli chcesz wsiąść do wcześniejszego pociągu, najpierw zmień go w aplikacji, inaczej bilet nie jest ważny. Bilety na pociągi szybkie są na konkretny pociąg i miejsce i nie wymagają niczego.
FermataA1
fer-MA-ta
Il luogo dove si fermano autobus e tram; 'prossima fermata' è l'annuncio.
Przystanek (autobus / tramwaj)
Prossima fermata: Duomo.
Następny przystanek: Duomo.
Napis na przystankach autobusowych i tramwajowych oraz słowo z zapowiedzi „prossima fermata”, czyli „następny przystanek”. „Fermata a richiesta” to nasz przystanek na żądanie: bez naciśnięcia przycisku kierowca nie stanie. „Capolinea” to pętla, czyli koniec trasy.
Ho una prenotazioneA1
o U-na pre-no-ta-CJO-ne
Frase per dire alla reception che si è già prenotato.
Mam rezerwację
Buonasera, ho una prenotazione a nome Smith.
Dobry wieczór, mam rezerwację na nazwisko Smith.
Zdanie otwierające meldunek w hotelu i wejście do zarezerwowanej restauracji; „a nome” plus nazwisko mówi, na kogo jest rezerwacja. Hotel poprosi o dokument („un documento”, dowód osobisty wystarczy) i zgłosi gościa policji, co jest tam normalne i wymagane prawem. Włoskie „h” jest nieme, więc „ho” czytamy po prostu „o”.
La chiave, per favoreA1
la KJA-we, per fa-WO-re
Richiesta della chiave della camera alla reception.
Poproszę klucz
La chiave, per favore. Camera dodici.
Poproszę klucz. Pokój dwunasty.
W mniejszych hotelach klucz wciąż zostaje na recepcji: oddajesz go, wychodząc, i prosisz o niego po powrocie, podając numer pokoju. Uwaga na fałszywego przyjaciela: „la camera” to pokój, a nie kamera. „La tessera” to karta do drzwi.
Qual è la password del Wi-Fi?A1
kłal E la PAS-łord del ŁAJ-faj
Domanda per avere la password della rete Wi-Fi.
Jakie jest hasło do Wi-Fi?
Qual è la password del Wi-Fi? – È scritta sul cartoncino.
Jakie jest hasło do Wi-Fi? – Jest napisane na karteczce.
We Włoszech „Wi-Fi” wymawia się zwykle z angielska „łaj-faj”, choć usłyszysz też „łi-fi”, natomiast słowo „password” zostaje bez zmian, bo włoski nie ma tu swojego odpowiednika. „Il Wi-Fi è gratis?” pyta, czy sieć jest bezpłatna. To samo pytanie działa w kawiarniach, a hasło zwykle dostaniesz na paragonie albo na karteczce.
A che ora è la colazione?A1
a ke O-ra e la ko-la-CJO-ne
Domanda sull'orario della prima colazione in hotel.
O której godzinie jest śniadanie?
A che ora è la colazione? – Dalle sette alle dieci.
O której godzinie jest śniadanie? – Od siódmej do dziesiątej.
„A che ora” to „o której godzinie”, a odpowiedź „dalle… alle…” podaje przedział. Przygotuj się na to, że włoskie śniadanie hotelowe jest słodkie, czyli rogalik i kawa, bez jajecznicy i wędlin, do których przywykłeś w Polsce. Drugie pytanie, które ci się przyda, to „a che ora è il check-out?”.
Aiuto!A1
a-JU-to
Grido per chiedere aiuto in un'emergenza.
Pomocy!
Aiuto! Chiamate un'ambulanza!
Pomocy! Wezwijcie karetkę!
Krzycz; zrozumie każdy. Jedyny numer alarmowy we Włoszech to 112, ten sam co w Polsce, a operatorzy mówią po angielsku. Jeśli ktoś wyrywa torbę, krzyczy się „al ladro!”, czyli „złodziej!”.
Ho bisogno di un medicoA2
o bi-ZO-ńo di un ME-di-ko
Frase per dire che serve un dottore.
Potrzebuję lekarza
Ho bisogno di un medico. Non mi sento bene.
Potrzebuję lekarza. Źle się czuję.
„Ho bisogno di” znaczy „potrzebuję”. „Il pronto soccorso” to odpowiednik naszego SOR-u, a numer alarmowy to 112. Jako obywatel Unii korzystasz tam z karty EKUZ, więc zabierz ją na wyjazd; przy drobniejszych dolegliwościach zacznij jednak od apteki.
Dov'è la farmacia?A1
do-WE la far-ma-CZI-a
Domanda per trovare la farmacia; il simbolo è una croce verde.
Gdzie jest apteka?
Dov'è la farmacia più vicina?
Gdzie jest najbliższa apteka?
Szukaj zielonego krzyża, tego samego znaku co w Polsce. Włoski farmaceuta doradza i sprzedaje wiele środków bez recepty, więc przy drobnych dolegliwościach to pierwszy, a nie ostatni przystanek. „Farmacia di turno” to apteka dyżurna, czynna w nocy i w niedzielę; jej adres wisi na drzwiach każdej apteki.
Chiami la polizia, per favoreA2formal
KJA-mi la po-li-CI-a, per fa-WO-re
Richiesta di chiamare la polizia in caso di emergenza o furto.
Proszę wezwać policję
Chiami la polizia, per favore. Mi hanno rubato il portafoglio.
Proszę wezwać policję. Skradziono mi portfel.
Forma grzecznościowa: włoskie „chiami” odpowiada naszemu „proszę wezwać”. We Włoszech działają równolegle dwie formacje, „polizia” i „carabinieri”, i obie przyjmą zgłoszenie. Po kradzieży do ubezpieczyciela potrzebujesz „denuncia”, czyli protokołu zgłoszenia, spisywanego w „questurze” albo na posterunku karabinierów; weź ze sobą paszport lub dowód.
Mi sono perso / persaA1
mi SO-no PER-so / PER-sa
Frase per dire che non si sa dove ci si trova.
Zgubiłem się / Zgubiłam się
Mi sono persa. Dov'è Piazza Navona?
Zgubiłam się. Gdzie jest Piazza Navona?
Rodzaj zaznaczasz końcówką, dokładnie jak w polskim „zgubiłem się” i „zgubiłam się”: mężczyzna mówi „perso”, kobieta „persa”. Dorzuć „dov'è” i nazwę miejsca albo pokaż adres w telefonie. „È lontano?”, czyli „czy to daleko?”, daje odpowiedź, z którą realnie coś zrobisz.
Può chiamare un taxi, per favore?A2formal
PŁO kja-MA-re un TAK-si, per fa-WO-re
Richiesta cortese di far chiamare un taxi.
Czy może Pan/Pani zamówić taksówkę?
Può chiamare un taxi, per favore? – Certo, per dove?
Czy może Pan zamówić taksówkę? – Oczywiście, dokąd?
Grzeczne „può” to nasze „czy może Pan/Pani”. Włoskiej taksówki praktycznie nie zatrzymuje się ręką na ulicy, jak u nas: idziesz na postój („posteggio taxi”), dzwonisz, używasz aplikacji albo prosisz hotel lub restaurację o zamówienie. Kurs jest zawsze na liczniku; poproś o „la ricevuta”, czyli rachunek.
unoA1
U-no
Il numero 1.
jeden
Un biglietto, per favore.
Poproszę jeden bilet.
Przed rzeczownikiem „uno” skraca się do „un” (un caffè, un biglietto), a w rodzaju żeńskim brzmi „una” (una pizza); pełne „uno” zostaje przed „s” z kolejną spółgłoską i przed „z” (uno spritz, uno zaino). Samo w sobie, przy liczeniu i w odpowiedzi, to zawsze „uno”. Dla Polaka to nowość, bo rodzajników w naszym języku po prostu nie ma.
dueA1
DU-e
Il numero 2.
dwa
Un tavolo per due, per favore.
Poproszę stolik dla dwóch osób.
Dwie sylaby, „DU-e”, a nie jedna. „Due etti” przy ladzie to 20 dag, a „siamo in due” znaczy „jest nas dwoje”, czyli dokładnie to, co mówisz przy wejściu do restauracji.
treA1
TRE (r drżące)
Il numero 3.
trzy
Binario tre.
Peron trzeci.
Krótkie „e” i drżące „r”, takie samo jak nasze polskie, więc akurat tu nie musisz nic zmieniać. Numery peronów, pokoi i autobusów czyta się po prostu jako liczby.
quattroA1
KŁAT-tro
Il numero 4.
cztery
Siamo in quattro.
Jest nas czworo.
„Siamo in” plus liczba to sposób, w jaki mówisz restauracji, ile was jest. Podwójne „t” trzymaj ułamek sekundy dłużej niż po polsku, bo „quatro” z jednym „t” brzmi obco. Całość czytamy „KŁAT-tro”, bo włoskie „qu” to nasze „kł”.
cinqueA1
CZIN-kłe
Il numero 5.
pięć
Sono cinque euro.
To będzie pięć euro.
„C” przed „i” oraz „e” czyta się jak nasze „cz”, więc „cinque” to „CZIN-kłe”. „Sono” plus kwota to sposób, w jaki podaje się sumę przy kasie. „Euro” nigdy nie ma liczby mnogiej: mówi się „cinque euro”, nigdy „euri”.
seiA1
sej
Il numero 6.
sześć
Ci vediamo alle sei.
Do zobaczenia o szóstej.
„Alle” plus godzina znaczy „o” danej godzinie. Na rozkładach jazdy Włosi używają zegara dwudziestoczterogodzinnego, ale w mowie, inaczej niż my, prawie nie mówią „osiemnasta”: na tablicy widzisz „le diciotto”, a w rozmowie usłyszysz „le sei”.
setteA1
SET-te
Il numero 7.
siedem
La colazione è alle sette.
Śniadanie jest o siódmej.
Podwójne „t” trzymane ułamek sekundy dłużej. Tak właśnie podaje się godziny śniadania i otwarcia sklepów: „dalle sette” znaczy „od siódmej”.
ottoA1
OT-to
Il numero 8.
osiem
Il treno parte alle otto.
Pociąg odjeżdża o ósmej.
„Parte alle” plus godzina to „odjeżdża o”. Włosi jedzą kolację późno: rezerwacja „alle otto”, czyli na dwudziestą, jest tam wczesna, choć w Polsce to pora raczej po kolacji.
noveA1
NO-we
Il numero 9.
dziewięć
Camera nove.
Pokój dziewiąty.
Dwie sylaby, z wyraźnym „e” na końcu, którego nie wolno połknąć. Nie myl z „nuovo”, czyli „nowy”.
dieciA1
DJE-czi
Il numero 10.
dziesięć
Dieci minuti a piedi.
Dziesięć minut pieszo.
„A piedi” znaczy „pieszo”, a „dieci minuti” to odpowiedź, którą chcesz usłyszeć na pytanie „è lontano?”. Przy cenach przydadzą się jeszcze „venti” (dwadzieścia) i „cento” (sto).