Pięćdziesiąt zwrotów po francusku na wyjazd (kierunek: Francja), jako plan na pięć dni po dziesięć dziennie: powitania i grzeczność, kawiarnia i restauracja, płacenie i zakupy, poruszanie się i znaki, hotel i pomoc. Każda fiszka ma zapis wymowy, prawdziwy przykład rozmowy i wskazówkę, kiedy tego użyć i co zaskakuje turystów, plus bonusowa grupa liczb 1–10. Około 10 minut dziennie.
ESOKJ A1 — Początkujący
Na tym poziomie potrafisz: przedstawić się, zamówić jedzenie, zapytać o drogę. Słownictwo: ~500 słów (łącznie).
Czego się nauczysz
Jak powiedzieć “Dzień dobry” po francusku?
“Dzień dobry” to po francusku “Bonjour”. Na przykład: Bonjour ! Un croissant, s'il vous plaît. – Bonjour, et avec ceci ? — Dzień dobry! Poproszę croissanta. – Dzień dobry, coś jeszcze?
Jak powiedzieć “Dobry wieczór” po francusku?
“Dobry wieczór” to po francusku “Bonsoir”. Na przykład: Bonsoir, vous avez une table pour deux ? – Bonsoir, vous avez réservé ? — Dobry wieczór, czy jest stolik dla dwóch osób? – Dobry wieczór, czy mają Państwo rezerwację?
Jak powiedzieć “Proszę (przy prośbie)” po francusku?
“Proszę (przy prośbie)” to po francusku “S'il vous plaît”. Na przykład: Un café, s'il vous plaît. – Tout de suite. — Poproszę kawę. – Już się robi.
Jak powiedzieć “Dziękuję” po francusku?
“Dziękuję” to po francusku “Merci”. Na przykład: Merci beaucoup ! – Je vous en prie. — Dziękuję bardzo! – Proszę bardzo.
francuski → polski60 słów~6 dni przy 10 słowach dziennie0 pobrańA1A2
No ratingsNo ratingsautor: admin@wordsonrepeat.comSep 7, 2026
Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć
Słowo
Tłumaczenie
Przykład
BonjourA1
bą-ŻUR
Salutation à dire en entrant dans un magasin ou en s'adressant à quelqu'un, du matin jusqu'au soir.
Dzień dobry
Bonjour ! Un croissant, s'il vous plaît. – Bonjour, et avec ceci ?
Dzień dobry! Poproszę croissanta. – Dzień dobry, coś jeszcze?
Najważniejsze słowo we Francji. Polski nawyk rzucania „dzień dobry” od progu sklepu to tu dopiero początek: bez „bonjour” skierowanego do sprzedawcy, kelnera czy kierowcy autobusu, zanim powiesz cokolwiek innego, obsługa robi się lodowata, a brak tego słowa odbiera się wprost jako grubiaństwo, nie jako roztargnienie. Działa mniej więcej do osiemnastej i tylko raz dziennie wobec tej samej osoby — drugie „bonjour” doczeka się żartobliwego „rebonjour”. „Salut” zostaw dla znajomych, a „bonjour madame” albo „bonjour monsieur” to wersja dopracowana. Akcent nie pada, jak u nas, na przedostatnią sylabę: francuski akcentuje koniec grupy wyrazów, stąd „bą-ŻUR”.
BonsoirA1
bą-SŁAR
Salutation du soir, à partir de 18 heures environ ; en partant on dit 'bonne soirée'.
Dobry wieczór
Bonsoir, vous avez une table pour deux ? – Bonsoir, vous avez réservé ?
Dobry wieczór, czy jest stolik dla dwóch osób? – Dobry wieczór, czy mają Państwo rezerwację?
Od mniej więcej osiemnastej, albo gdy zrobi się ciemno, „bonjour” zamienia się na „bonsoir”; tak witasz się zawsze, przychodząc na kolację. Na pożegnanie mówi się „bonne soirée”, czyli „miłego wieczoru”. Uwaga na nasze „dobranoc”, którym spokojnie żegnamy się wieczorem: francuskie „bonne nuit” mówi się wyłącznie komuś, kto idzie spać, nigdy wychodząc z restauracji.
S'il vous plaîtA1
sil wu PLE
Formule de politesse ajoutée à la fin d'une demande.
Proszę (przy prośbie)
Un café, s'il vous plaît. – Tout de suite.
Poproszę kawę. – Już się robi.
W polszczyźnie „proszę” wtapia się w zdanie („poproszę kawę”), a po francusku to osobna formuła doklejana na końcu, po przecinku. Samo „un café” bez niej brzmi jak rozkaz wydany służbie. Na tabliczkach i w wiadomościach skraca się do „SVP”. Do znajomych mówi się „s'il te plaît”, przez „ty”, ale wobec obcych trzymaj się formy „vous”, czyli naszego per Pan/Pani.
MerciA1
mer-SI
Mot pour remercier ; on répond 'je vous en prie' ou 'de rien'.
Dziękuję
Merci beaucoup ! – Je vous en prie.
Dziękuję bardzo! – Proszę bardzo.
Odpowiedzią jest „je vous en prie” w sklepie i restauracji albo swobodniejsze „de rien” („nie ma za co”); na południowym zachodzie usłyszysz „avec plaisir”. Pułapka, której w polszczyźnie nie ma: gdy ktoś dolewa ci wina albo podsuwa chleb, samo „merci” znaczy „nie, dziękuję” i Francuz na tym poprzestanie, zamiast dopytać, jak zrobiłby polski gospodarz. Żeby przyjąć, powiedz „oui, merci” albo „volontiers”. „Merci beaucoup” to „dziękuję bardzo”.
Excusez-moiA1formal
eks-kü-ze-MŁA
Formule pour attirer l'attention de quelqu'un ou s'excuser poliment ; forme de vouvoiement.
Przepraszam
Excusez-moi, on peut commander ? – Oui, j'arrive.
Przepraszam, czy możemy zamówić? – Tak, już idę.
Francuski dzieli formy grzecznościowe tak samo jak my: „excusez-moi” mówisz do kogoś, do kogo zwracasz się per Pan/Pani (forma „vous”), a „excuse-moi” do znajomego na „ty”. Używasz go dokładnie jak polskiego „przepraszam”: żeby zaczepić kelnera, zapytać obcą osobę o drogę albo przeprosić za potrącenie. Zaczynając rozmowę, dorzuć najpierw „bonjour”: „bonjour, excusez-moi…”. Prawdziwe przeprosiny, w sensie „bardzo mi przykro”, to „je suis désolé” („désolée”, jeśli mówi kobieta).
PardonA1
par-DĄ
Mot pour demander à passer dans la foule ou s'excuser d'une petite gêne.
Przepraszam (żeby przejść)
Pardon ! Je descends ici.
Przepraszam! Wysiadam tutaj.
Słowo do przeciskania się w metrze w godzinach szczytu, w tłumie i na targu: mówisz je, idąc, a ludzie się rozstępują. Obsługuje też lekkie przeprosiny za potrącenie, a z pytającą intonacją znaczy „słucham?”. Nie czytaj go po polsku: końcówka jest nosowa, „par-DĄ”, a wersja z twardym „n”, jak w naszym „pardon”, brzmi tam dziwacznie.
Oui / NonA1
łi / ną
Les deux réponses de base ; 'non merci' refuse poliment.
Tak / Nie
Un bracelet, madame ? – Non merci.
Bransoletkę, proszę pani? – Nie, dziękuję.
„Non merci” to grzeczna kropka wobec ulicznych sprzedawców, pań z różami i naciągaczy z „bransoletkami przyjaźni” pod Montmartre'em; mów to, nie zatrzymując się. Od miejscowych usłyszysz „ouais” („no”), ale sam mów „oui”. Francuski ma przy tym coś, czego polszczyzna nie zna: „si” to „tak” w odpowiedzi na pytanie przeczące („vous ne restez pas ?” – „si”, czyli „owszem, zostaję”).
Vous parlez anglais ?A1formal
wu par-le ą-GLE
Question pour savoir si quelqu'un parle anglais ; forme polie avec 'vous'.
Synonimy:parlez-vous anglais ?
Czy mówi Pan / Pani po angielsku?
Bonjour, excusez-moi, vous parlez anglais ? – Un peu.
Dzień dobry, przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Trochę.
Zapytaj po francusku i dopiero po „bonjour”, a większość ludzi chętnie przejdzie na angielski; zagadnięcie od razu po angielsku to dokładnie to, z czego wzięła się zła sława paryżan. „Vous parlez” to forma per Pan/Pani, a podręcznikowe „parlez-vous anglais ?” jest równie dobre. „Un peu” znaczy „trochę”.
Je ne comprends pasA1
żö nö ką-prą PA
Phrase pour dire qu'on n'a pas compris ce qui a été dit.
Synonimy:je comprends pas
Nie rozumiem
Je ne comprends pas. Plus lentement, s'il vous plaît.
Nie rozumiem. Proszę wolniej.
Dorzuć „plus lentement, s'il vous plaît”, czyli „wolniej, proszę”, a rozmówca zwolni i uprości zdanie. W mowie „ne” wypada, więc usłyszysz „je comprends pas”. „Je ne parle pas français” mówi, że w ogóle nie mówisz po francusku. W słowie „plus” końcowe „s” tu milczy: czytaj „plü”.
Au revoirA1
o rö-WŁAR
Formule pour prendre congé de quelqu'un qu'on ne connaît pas bien.
Synonimy:bonne journée, bonne soirée
Do widzenia
Merci, au revoir ! – Au revoir, bonne journée !
Dziękuję, do widzenia! – Do widzenia, miłego dnia!
Pożegnanie w sklepie, kawiarni i wobec każdej obcej osoby; rzuć je, wychodząc, nawet jeśli nic nie kupiłeś — to druga połowa zasady „bonjour”. W odpowiedzi usłyszysz „bonne journée” („miłego dnia”) albo „bonne soirée”; odpowiada się „merci, vous aussi”. W szybkiej mowie ściska się to do „or-WŁAR”. Zapisywane w tych podpowiedziach „r” to zawsze dźwięk gardłowy, wymawiany w tyle jamy ustnej i bliższy naszemu „h” niż polskiemu drżącemu „r”.
Une table pour deux, s'il vous plaîtA1
ün TABL pur DÖ, sil wu PLE
Phrase pour demander une table au restaurant en indiquant le nombre de personnes.
Poproszę stolik dla dwóch osób
Bonsoir, une table pour deux, s'il vous plaît. – Vous avez réservé ?
Dobry wieczór, poproszę stolik dla dwóch osób. – Czy mają Państwo rezerwację?
W restauracji czeka się przy wejściu, aż ktoś wskaże stolik; na tarasie kawiarni możesz usiąść sam. Zamień „deux” na swoją liczbę (trois, quatre) albo powiedz „on est deux” („jest nas dwoje”). Kuchnia pracuje w sztywnych godzinach, mniej więcej 12–14 i 19:30–22, więc kolacja o osiemnastej, jak u nas, po prostu nie wchodzi w grę, a w popularnych miejscach zapytają o rezerwację.
Je voudrais…A1
żö wu-DRE
Forme polie de 'vouloir' pour commander ou demander quelque chose.
Synonimy:je vais prendre…
Poproszę…
Je voudrais le poulet rôti. Je voudrais un verre de vin rouge.
Grzeczna formuła do zamawiania czegokolwiek: „je voudrais” plus rzecz, a na końcu „s'il vous plaît”. To dokładnie nasze „poproszę” albo „chciałbym”. Nigdy „je veux” („chcę”), bo brzmi tak samo opryskliwie jak polskie „chcę kawę”. Sami Francuzi mówią też „je vais prendre…” („wezmę…”) albo „pour moi, …”; kelner dopyta wtedy „et comme boisson ?”, czyli „a do picia?”.
La carte, s'il vous plaîtA1
la KART, sil wu PLE
Demande de la liste des plats ; attention, 'le menu' désigne une formule à prix fixe.
Poproszę kartę dań
La carte, s'il vous plaît. Vous avez une carte en anglais ?
Poproszę kartę. Czy jest karta po angielsku?
Pułapka dla Polaka: francuskie „le menu” nie znaczy „menu” w naszym sensie, tylko zestaw w stałej cenie; spis dań to „la carte”. „Le menu du jour” albo „la formule” (przystawka plus danie główne lub danie główne plus deser) to okazja w porze obiadowej, a „le plat du jour” to danie dnia. W miejscach turystycznych karta po angielsku zwykle jest — zapytaj, zamiast zakładać.
Un café, s'il vous plaîtA1
ę ka-FE, sil wu PLE
Au café, 'un café' est un expresso ; avec du lait, on demande 'un crème'.
Poproszę kawę (czyli espresso)
Un café et un crème, s'il vous plaît. – Au comptoir ou en salle ?
Poproszę kawę i kawę z mlekiem. – Przy barze czy przy stoliku?
„Un café” to małe espresso, a nie duża kawa, jakiej spodziewa się Polak. Na kawę z mlekiem mów „un café crème” albo po prostu „un crème” (espresso ze spienionym mlekiem, najbliższe naszej latte); „un café au lait” zrozumieją, ale to raczej domowe śniadanie w miseczce. „Un allongé” to kawa lana dłużej, „un noisette” espresso z odrobiną mleka, „un déca” bezkofeinowa. Ta sama kawa kosztuje więcej przy stoliku („en salle”) i na tarasie niż wypita na stojąco przy barze.
Plate ou gazeuse ?A1
PLAT u ga-ZÖZ
Question sur l'eau au restaurant ; 'une carafe d'eau' (eau du robinet) est gratuite.
Synonimy:pétillante
Niegazowana czy gazowana?
De l'eau plate ou gazeuse ? – Une carafe d'eau, s'il vous plaît.
Woda niegazowana czy gazowana? – Poproszę karafkę wody z kranu.
To pytanie znaczy, że kelner proponuje ci wodę butelkowaną (Evian, Badoit), płatną i widoczną potem na rachunku. Woda z kranu jest darmowa i każda restauracja ma obowiązek ją podać: poproś o „une carafe d'eau”, tak jak robią sami Francuzi — u nas prośba o kranówkę wciąż bywa krępująca, tam jest zupełnie zwyczajna. „Pétillante” to drugie słowo na „gazowana”; odpowiadaj jednym słowem plus „s'il vous plaît”.
L'addition, s'il vous plaîtA1
la-di-SJĄ, sil wu PLE
Phrase pour demander à payer au restaurant ; l'addition n'arrive pas toute seule.
Poproszę rachunek
Excusez-moi, l'addition, s'il vous plaît. – Je vous l'apporte.
Przepraszam, poproszę rachunek. – Już przynoszę.
Rachunek nie przyjdzie, dopóki o niego nie poprosisz; zostawienie cię w spokoju przy stoliku to uprzejmość, a nie brak zainteresowania obsługi. Złap wzrok kelnera i powiedz to zdanie albo pokaż w powietrzu gest podpisywania — terminal przyniosą do stolika. W kawiarni możesz też zapytać „je vous dois combien ?” („ile płacę?”) i zapłacić kelnerowi do ręki. „La note” to rachunek hotelowy.
Je peux payer par carte ?A2
żö pö pe-JE par KART
Question pour savoir si on peut payer par carte bancaire.
Czy mogę zapłacić kartą?
Je peux payer par carte ? – Oui, sans contact si vous voulez.
Czy mogę zapłacić kartą? – Tak, może być zbliżeniowo.
Karty („carte bancaire”, w skrócie „CB”) przyjmują prawie wszędzie, a zbliżeniowo („sans contact”) zapłacisz nawet w piekarni i na straganie, do 50 euro jednym przyłożeniem. Odpowiednika BLIK-a tam nie ma, za to płatność telefonem działa normalnie. Małe lokale bywają z progiem („CB à partir de 10 €”), a American Express często odpada, więc miej przy sobie trochę gotówki („des espèces”); jeśli to dla ciebie ważne, zapytaj przed zamówieniem.
Santé !A1
są-TE
Formule pour trinquer ; on se regarde dans les yeux en choquant les verres.
Synonimy:tchin-tchin, à la vôtre
Na zdrowie!
Santé ! – À la vôtre !
Na zdrowie! – Za Państwa zdrowie!
Stukacie się kieliszkami i przy każdym stuknięciu patrzycie sobie w oczy — pominięcie tego ma podobno sprowadzić siedem lat pecha, a krzyżowania rąk z inną parą kieliszków też się unika. Nasze „na zdrowie” robi tu jednak o jedną robotę za dużo: po kichnięciu nie mówi się „santé”, tylko „à vos souhaits”. „Tchin-tchin” to wersja żartobliwa, a „à la vôtre” — odpowiedź na toast.
Bon appétit !A1
bą-na-pe-TI
Souhait adressé à quelqu'un qui va manger ; on répond 'merci, vous aussi'.
Smacznego!
Bon appétit ! – Merci, vous aussi.
Smacznego! – Dziękuję, nawzajem.
Mówi to kelner, stawiając talerze, i obcy ludzie przechodzący obok twojej ławki z kanapką; odpowiadasz „merci, vous aussi” albo „également”. Podręczniki dobrych manier uważają zwrot za nieelegancki, ale mówią tak wszyscy. Wstając od stołu, przy którym inni jeszcze jedzą, też się je mówi, dokładnie jak nasze „smacznego”. Zwróć uwagę na wiązanie: całość czyta się jednym ciągiem, „bą-na-pe-TI”.
Service comprisA2
ser-WIS ką-PRI
Mention sur l'addition : le service est déjà inclus dans les prix, le pourboire est facultatif.
Obsługa wliczona (napis na rachunku)
Prix nets, service compris.
Ceny ostateczne, obsługa wliczona.
Napis z niemal każdego francuskiego menu i rachunku („prix nets, service compris”): z mocy prawa podana cena zawiera już obsługę, tradycyjnie liczoną jako 15%, i nie ma żadnej opłaty za nakrycie. Polski odruch zostawiania dziesięciu procent jest tu nie na miejscu: „pourboire” jest całkowicie dobrowolny, zaokrąglenie rachunku albo euro czy dwa drobnymi za dobrą obsługę w zupełności wystarczą, a pominięcie ekranu z napiwkiem na terminalu nikogo nie dziwi. „Couvert” w karcie oznacza nakrycie, a nie opłatę.
C'est combien… ?A1
se ką-BJĘ
Question pour demander le prix de quelque chose.
Synonimy:combien ça coûte ?, ça fait combien ?
Ile kosztuje…?
C'est combien, ça ? C'est combien, un billet ?
Ile to kosztuje? Ile kosztuje bilet?
Formuła: wskaż palcem i powiedz samo „c'est combien ?” albo dorzuć rzecz po przecinku. „Combien ça coûte ?” to to samo pytanie; przy kasie „ça fait combien ?” pyta o sumę, a odpowiedź wraca jako „ça fait…” plus kwota. Ceny muszą być z mocy prawa widoczne, więc w sklepie rzadko musisz o nie pytać.
C'est trop cherA1
se tro SZER
Phrase pour dire que le prix est trop élevé.
To za drogo
C'est trop cher pour moi. Merci quand même.
To dla mnie za drogo. Mimo wszystko dziękuję.
W porządku na pchlim targu („brocante”, „vide-grenier”, paryskie „Puces”), gdzie targowanie się jest wliczone w zabawę. Niegrzeczne w sklepie i na targu spożywczym, gdzie ceny są stałe i wywieszone — inaczej niż na naszych bazarkach, na których o cenę warzyw można pohandlować. „Merci quand même” („mimo wszystko dziękuję”) pozwala odejść z klasą. „Cher” znaczy też „drogi” na początku listu.
En espèces ou par carte ?A1
ą nes-PES u par KART
Question à la caisse : payer en liquide ou par carte bancaire.
Gotówką czy kartą?
Vous payez comment, en espèces ou par carte ? – Par carte.
Jak Pan płaci, gotówką czy kartą? – Kartą.
Pytanie przy kasie, często skracane do „par carte ?” albo „vous payez comment ?”. Odpowiadasz „par carte” albo „en espèces”; „en liquide” to również gotówka, a kartę w mowie i na szyldach nazywa się „la CB”. Sklep ma obowiązek przyjąć gotówkę, ale może odmówić banknotu 100 czy 200 euro, więc trzymaj przy sobie małe nominały.
Le ticket de caisse, s'il vous plaîtA2
lö ti-KE dö KES, sil wu PLE
Le reçu imprimé à la caisse ; depuis 2023, il faut le demander.
Poproszę paragon
Vous voulez le ticket ? – Oui, le ticket de caisse, s'il vous plaît.
Chce Pan paragon? – Tak, poproszę paragon.
Od 2023 roku francuskie sklepy nie drukują paragonów automatycznie: kasjer pyta „vous voulez le ticket ?”, a „non” znaczy, że wychodzisz bez niego — polski odruch, że paragon dostaje się zawsze i bez proszenia, tu nie działa. Mów „oui”, jeśli mógłbyś zwracać towar albo rozliczać wydatki. Ciebie jako podróżnego z Unii to nie dotyczy, ale turyści spoza Unii mogą odzyskać VAT („la détaxe”) przy zakupach powyżej 100 euro w jednym sklepie jednego dnia: proszą wtedy o „bordereau de détaxe” i pokazują paszport.
Je regarde, merciA1
żö rö-GARD, mer-SI
Réponse polie au vendeur quand on ne veut rien acheter.
Synonimy:je regarde juste
Tylko oglądam, dziękuję
Je peux vous aider ? – Je regarde, merci.
W czym mogę pomóc? – Tylko oglądam, dziękuję.
Odpowiedź na „je peux vous aider ?” albo „vous cherchez quelque chose ?” w dowolnym sklepie; „je regarde juste” dodaje „tylko”. Wchodząc, mów „bonjour”, a wychodząc „au revoir, merci”, nawet jeśli nic nie kupujesz. Na straganie nie dotykaj owoców i warzyw, tak jak na polskim bazarku: pokaż palcem, a sprzedawca sam wybierze.
Ce sera tout, merciA1
sö sö-ra TU, mer-SI
Phrase pour dire qu'on ne veut rien d'autre.
Synonimy:c'est tout
To wszystko, dziękuję
Et avec ceci ? – Ce sera tout, merci.
Coś jeszcze? – To wszystko, dziękuję.
Odpowiedź na wieczne pytanie z piekarni, „et avec ceci ?” albo „et avec ça ?” („coś jeszcze?”), które pada po każdej pojedynczej rzeczy. „C'est tout” też jest dobre. Przy ladzie z serami i wędlinami zamawia się na wagę („deux cents grammes”, czyli dwadzieścia deka) albo na plastry („trois tranches”).
Un comme ça, s'il vous plaîtA1
ę kom SA, sil wu PLE
Phrase pour commander quelque chose en le montrant du doigt.
Synonimy:celui-là, celle-là
Poproszę jeden taki
Un comme ça, s'il vous plaît. – Sur place ou à emporter ?
Poproszę jeden taki. – Na miejscu czy na wynos?
Wskazanie palcem plus to zdanie zamawia każde ciastko, kanapkę czy bilet; o konkretną rzecz poprosisz przez „celui-là” („ten tam”), a przy rzeczownikach żeńskich „celle-là”, na przykład o „une tarte”. Odpowiedź „sur place ou à emporter ?” znaczy „na miejscu czy na wynos?”, a na miejscu bywa drożej. Przed rzeczownikiem żeńskim mówisz „une comme ça” (une baguette): francuski, inaczej niż polski, wymaga rodzajnika.
Vous avez… ?A1
wu za-WE
Forme pour demander si un magasin ou un café a quelque chose.
Synonimy:est-ce que vous avez… ?, il y a… ?
Czy mają Państwo…?
Vous avez une taille au-dessus ? Vous avez le Wi-Fi ?
Czy mają Państwo większy rozmiar? Czy jest u Państwa Wi-Fi?
Formuła: „vous avez” plus rzecz, kierowana do sklepu czy kawiarni jako całości; „est-ce que vous avez… ?” to wersja pełniejsza, a „il y a… ?” („czy jest…?”) robi to samo. „Une taille” to rozmiar ubrania, „une pointure” rozmiar buta, obie w skali unijnej, czyli tej samej co polska. Uwaga na wiązanie: „s” z „vous” wchodzi w „avez”, czyli „wu-za-WE”.
Ouvert / FerméA1
u-WER / fer-ME
Les deux mots sur les portes des magasins : ouvert ou fermé.
Otwarte / Zamknięte
Fermé le dimanche et le lundi. Ouvert de 9h à 12h30 et de 15h à 19h.
Zamknięte w niedziele i poniedziałki. Otwarte od 9 do 12:30 i od 15 do 19.
Dwa napisy na drzwiach. Poza dużymi miastami sklepy nadal zamykają się na obiad, mniej więcej od dwunastej do drugiej albo trzeciej, a w niedzielę, często i w poniedziałek, są nieczynne — zakupów nie zaplanujesz więc mimochodem, jak w Polsce, gdzie sklep czynny jest do późna. Piekarnie otwierają w niedzielę rano, a wolne biorą w inny dzień tygodnia. „Fermeture exceptionnelle” to zamknięcie nieplanowane, „congés annuels” — sierpniowy urlop, a „horaires” to godziny otwarcia.
Soldes / CaisseA1
SOLD / KES
'Soldes' : les réductions de saison ; 'caisse' : l'endroit où l'on paie.
Wyprzedaż / Kasa
Soldes : jusqu'à -50 %. Caisse.
Wyprzedaż: do -50%. Kasa.
„Soldes” to wyprzedaże wyznaczone ustawą, dwa razy w roku: cztery tygodnie od początku stycznia i cztery od końca czerwca, kiedy kupuje cały kraj. Każda inna obniżka to „promotion”, w skrócie „promo”. „Caisse” to kasa, przy której płacisz po zamówieniu przy ladzie w piekarni; w supermarkecie napis „caisses” prowadzi do kas, a „caisse automatique” to kasa samoobsługowa.
Où est… ?A1
u E
Question pour demander où se trouve un lieu.
Synonimy:où se trouve… ?
Gdzie jest…?
Où est la gare ? Où sont les toilettes ?
Gdzie jest dworzec? Gdzie są toalety?
Formuła: „où est” plus miejsce wraz z rodzajnikiem, otwarta przez „bonjour, excusez-moi”. „Les toilettes” jest w liczbie mnogiej, tak jak nasze „toalety”, więc wymaga „où sont”. W odpowiedzi padnie „à gauche”, „à droite” albo „tout droit”; „où se trouve… ?” to to samo pytanie, odrobinę bardziej oficjalne.
Où sont les toilettes ?A1
u są le tła-LET
Question pour trouver les toilettes ; le mot est toujours au pluriel.
Synonimy:les WC
Gdzie są toalety?
Excusez-moi, où sont les toilettes ? – Au sous-sol, à droite.
Przepraszam, gdzie są toalety? – Na dole, po prawej.
Po francusku zawsze w liczbie mnogiej, jak u nas. Publicznych toalet jest mało: w kawiarni najpierw kup kawę, a w Paryżu szukaj darmowych szarych kabin „sanisette” na ulicy. Na drzwiach zobaczysz „Dames” / „Messieurs” albo „Femmes” / „Hommes”, a w części kawiarni drzwi otwiera kod wydrukowany na paragonie. „Les WC”, czytane „we-se”, też zrozumieją.
Où est la gare ?A1
u e la GAR
Question pour trouver la gare des trains.
Gdzie jest dworzec?
Où est la gare ? – Tout droit, puis à gauche. Dix minutes.
Gdzie jest dworzec? – Prosto, potem w lewo. Dziesięć minut.
Samo „la gare” to dworzec kolejowy (na drogowskazach „gare SNCF”); „la gare routière” to dworzec autobusowy, a „la station de métro” — stacja metra. Paryż ma kilka dworców głównych nazwanych od kierunków świata (Gare du Nord, Gare de Lyon, Montparnasse), więc jak w Warszawie sprawdź najpierw, z którego odjeżdża twój pociąg; tyle że tu pomyłka oznacza przejazd przez pół miasta.
Un billet pour Lyon, s'il vous plaîtA1
ę bi-JE pur LJĄ, sil wu PLE
Phrase pour acheter un billet de train vers une destination.
Poproszę bilet do Lyonu
Un billet pour Lyon, s'il vous plaît. – Aller simple ou aller-retour ?
Poproszę bilet do Lyonu. – W jedną stronę czy w obie?
„Aller simple” to bilet w jedną stronę, „aller-retour” — powrotny. Bilety na TGV obowiązują na konkretny pociąg z miejscówką i są dużo tańsze kupione z wyprzedzeniem (aplikacja albo strona SNCF Connect); tanie pociągi Ouigo mają wyłącznie bilety elektroniczne i zamykają wejście kilka minut przed odjazdem, więc przyjdź wcześniej. Bilety regionalne TER mają stałą cenę i zwykle są ważne na dowolny TER na tej trasie danego dnia.
Quelle voie ?A1
kel WŁA
Question pour savoir de quelle voie part le train.
Synonimy:quel quai ?
Z którego toru?
Le train pour Lille, c'est quelle voie ? – Voie 7.
Pociąg do Lille, z którego toru? – Tor 7.
Uwaga na różnicę wobec polskich dworców: Francuzi podają numer toru („voie”), a nie peronu — „le quai” to sam peron. Tablica odjazdów („Départs”) pokazuje „voie” plus numer albo literę często dopiero dwadzieścia minut przed odjazdem, dlatego tłum stoi i wpatruje się w nią do ostatniej chwili. Duże paryskie dworce dzielą się na „Hall 1” i „Hall 2” z osobnymi torami, więc sprawdź też halę. „Retardé” znaczy opóźniony, „supprimé” — odwołany.
À gauche / à droite / tout droitA1
a GOSZ / a DRŁAT / tu DRŁA
Les trois mots de direction : gauche, droite, tout droit.
W lewo / w prawo / prosto
Tout droit, puis la deuxième à droite.
Prosto, potem druga w prawo.
To zawiera każda odpowiedź na „où est”. Pułapka: „à droite” („w prawo”) i „tout droit” („prosto”) brzmią niemal identycznie — w „droite” słychać końcowe „t”, w „droit” jest ono nieme. „Au bout” to „na końcu”, „en face” — „naprzeciwko”, „au coin” — „na rogu”, a „c'est loin ?” pyta, czy to daleko.
Entrée / SortieA1
ą-TRE / sor-TI
Les panneaux pour entrer et sortir ; au restaurant, 'entrée' est le premier plat.
Wejście / Wyjście
Sortie de secours. Entrée libre.
Wyjście ewakuacyjne. Wstęp wolny.
„Sortie” to również zjazd z autostrady i wyjście z metra, gdzie tabliczki są niebieskie. „Entrée libre” na drzwiach sklepu albo muzeum znaczy „wstęp wolny”. Pułapka w karcie dań: „entrée” to przystawka, a nie danie główne, które nazywa się „le plat” — czyli odwrotnie, niż podpowiada polskie skojarzenie z wejściem i daniem na początek.
Poussez / TirezA1
pu-SE / ti-RE
Les mots sur les portes : poussez vers l'avant, tirez vers vous.
Synonimy:pousser / tirer
Pchać / Ciągnąć
Poussez. – Tirez.
Pchać. – Ciągnąć.
Napisy na drzwiach, w formie grzecznego rozkazu do „vous”; zobaczysz też bezokoliczniki „pousser” / „tirer”, dokładnie jak nasze „pchać” / „ciągnąć”. „Appuyez” („naciśnij”) jest na przyciskach i na przejściach dla pieszych, a przy drzwiach do kamienicy znajdziesz klawiaturę „digicode” i domofon („interphone”).
Validez votre billetA2
wa-li-DE wotr bi-JE
Valider son billet dans la machine en montant dans le bus ou le tram ; sinon, amende.
Synonimy:compostez votre billet
Skasuj bilet
Validez votre titre de transport à chaque montée.
Kasuj bilet przy każdym wejściu do pojazdu.
Kasownik znasz z polskiego autobusu i odruch jest ten sam, tylko francuska zasada jest ostrzejsza: bilet albo kartę przykładasz lub wsuwasz w maszynkę przy każdym wejściu, również przy przesiadce, inaczej kontroler wypisuje mandat na miejscu — mniej więcej od 35 do 60 euro zależnie od miasta, a więcej, jeśli nie zapłacisz od razu. W pociągach żółte „composteur”, odpowiednik naszego kasownika na peronie, znikają wraz z cyfryzacją biletów: bilet elektroniczny nie wymaga niczego, ale papierowy bilet TER z automatu może mieć adnotację „à composter” tam, gdzie kasownik jeszcze stoi, więc kieruj się napisem. „Titre de transport” to urzędowa nazwa każdego biletu i każdej karty.
ArrêtA1
a-RE
L'endroit où s'arrêtent bus et tram ; 'prochain arrêt' est l'annonce à bord.
Przystanek (autobus / tramwaj)
Prochain arrêt : Hôtel de Ville. Arrêt demandé.
Następny przystanek: Hôtel de Ville. Zatrzymanie na żądanie.
Słowo z tabliczek przystankowych („Arrêt” plus nazwa przystanku) i z zapowiedzi w pojeździe: „prochain arrêt”. Uwaga: we Francji każdy przystanek jest na żądanie — autobus sam nie stanie, trzeba podnieść rękę, żeby zabrał, i wcisnąć czerwony przycisk przed swoim, aż zapali się napis „arrêt demandé”. Stacje metra to „stations”, a „terminus” to koniec trasy.
J'ai une réservationA1
że ün re-zer-wa-SJĄ
Phrase pour dire à la réception qu'on a déjà réservé.
Mam rezerwację
Bonjour, j'ai une réservation au nom de Smith. – Une pièce d'identité, s'il vous plaît.
Dzień dobry, mam rezerwację na nazwisko Smith. – Poproszę dokument tożsamości.
Zdanie na wejście przy recepcji; „au nom de” plus nazwisko podaje, na kogo. Hotele proszą o paszport albo dowód („une pièce d'identité”) i doliczają „taxe de séjour”, czyli odpowiednik naszej opłaty miejscowej, liczony od osoby za każdą noc; zwykle nie ma go w cenie z internetu, a czasem trzeba go zapłacić gotówką. Pokój wydają najczęściej od 14:00 lub 15:00. To samo zdanie działa w restauracji.
La clé, s'il vous plaîtA1
la KLE, sil wu PLE
Demande de la clé de la chambre à la réception.
Poproszę klucz
La clé, s'il vous plaît. Chambre douze. – Voilà.
Poproszę klucz. Pokój dwunasty. – Proszę bardzo.
Mniejsze hotele nadal trzymają klucze na recepcji: wychodząc, zostawiasz klucz, a wracając, prosisz o niego, podając numer pokoju. Pisze się też „clef”, a czyta tak samo. Karta do drzwi to „la carte” albo „le badge”, a w mieszkaniach na wynajem zwykle dostajesz kod („digicode”) zamiast klucza.
Quel est le code Wi-Fi ?A1
kel e lö KOD łi-FI
Question pour obtenir le mot de passe du réseau Wi-Fi.
Synonimy:le mot de passe du Wi-Fi
Jakie jest hasło do Wi-Fi?
Quel est le code Wi-Fi ? – Il est sur la carte, dans la chambre.
Jakie jest hasło do Wi-Fi? – Jest na karteczce w pokoju.
Francuzi mówią „le code Wi-Fi”, a nie „le mot de passe” („hasło”), i czytają „Wi-Fi” po swojemu, jako „łi-FI”, nie z angielska. „Vous avez le Wi-Fi ?” pyta, czy w ogóle jest. W kawiarniach hasło bywa wydrukowane na paragonie albo na karteczce przy ladzie. Gdy je literują, „majuscule” znaczy wielka litera, a „minuscule” — mała.
À quelle heure est le petit-déjeuner ?A1
a kel ÖR e lö pö-ti-de-żö-NE
Question sur l'horaire du petit-déjeuner à l'hôtel.
O której godzinie jest śniadanie?
À quelle heure est le petit-déjeuner ? – De sept heures à dix heures.
O której jest śniadanie? – Od siódmej do dziesiątej.
„À quelle heure” to „o której godzinie”, a odpowiedź „de… à…” podaje przedział. Francuskie śniadanie hotelowe to croissant, pieczywo i kawa — bez wędlin, sera i jajek, do których przywykłeś w polskim hotelu; bywa nieujęte w cenie i drogie, więc pytaj „le petit-déjeuner est compris ?”. Piekarnia obok to tańsza wersja miejscowa. Drugie potrzebne pytanie to „à quelle heure est le check-out ?”, mówione dokładnie tak.
Au secours !A1
o sö-KUR
Cri pour demander de l'aide en cas d'urgence.
Synonimy:à l'aide !
Ratunku!
Au secours ! Appelez une ambulance !
Ratunku! Wezwijcie karetkę!
Krzycz; zrozumie każdy. Europejski numer alarmowy 112 działa we Francji tak samo jak u nas, a operatorzy mówią po angielsku; można też dzwonić pod 15 (pogotowie), 17 (policja) i 18 (straż pożarna), a 114 to numer, na który osoby niesłyszące wysyłają SMS. „Au voleur !” znaczy „złodziej!”, gdy ktoś wyrywa torbę, a „à l'aide !” to drugie wołanie o pomoc.
J'ai besoin d'un médecinA2
że bö-ZŁĘ dę med-SĘ
Phrase pour dire qu'il faut un docteur.
Potrzebuję lekarza
J'ai besoin d'un médecin. Je ne me sens pas bien.
Potrzebuję lekarza. Źle się czuję.
„J'ai besoin de” znaczy „potrzebuję”. W nagłym wypadku dzwoń pod 15 (SAMU) albo 112; „les urgences” to szpitalny oddział ratunkowy. W lżejszych sprawach poradzi aptekarz, a „SOS Médecins” (3624) przyśle lekarza do hotelu za opłatą. Jako obywatel Polski leczysz się na kartę EKUZ — zabierz ją ze sobą, bo bez niej zapłacisz na miejscu i będziesz odzyskiwać pieniądze po powrocie.
Où est la pharmacie ?A1
u e la far-ma-SI
Question pour trouver la pharmacie ; l'enseigne est une croix verte.
Gdzie jest apteka?
Où est la pharmacie la plus proche ?
Gdzie jest najbliższa apteka?
Szukaj migającego zielonego krzyża. We Francji leki sprzedają wyłącznie apteki, nawet paracetamol — nie kupisz go w supermarkecie ani na stacji, jak u nas; za to aptekarz doradzi i zaproponuje coś bez recepty. „Parapharmacie” sprzedaje kosmetyki, a nie leki. „Pharmacie de garde” to apteka dyżurna na noc i niedzielę, wypisana na drzwiach każdej apteki albo podana pod numerem 3237.
Appelez la police, s'il vous plaîtA2formal
a-ple la po-LIS, sil wu PLE
Demande d'appeler la police en cas d'urgence ou de vol.
Proszę wezwać policję
Appelez la police, s'il vous plaît. On m'a volé mon portefeuille.
Proszę wezwać policję. Skradziono mi portfel.
Rozkaz w formie grzecznej, do „vous”, czyli nasze „proszę wezwać”. Numer policji to 17 albo 112. W mieście idzie się na „commissariat”, a na wsi na „gendarmerie” i pomogą w obu miejscach. Po kradzieży potrzebujesz „dépôt de plainte”, czyli zgłoszenia dla ubezpieczyciela: możesz zacząć je przez internet, a potem przyjść z paszportem albo dowodem, żeby je podpisać.
Je suis perdu / perdueA1
żö słi per-DÜ
Phrase pour dire qu'on ne sait plus où l'on est.
Zgubiłem się / Zgubiłam się
Je suis perdue. C'est par où, le Louvre ?
Zgubiłam się. Którędy do Luwru?
„Perdu”, gdy mówi mężczyzna, „perdue”, gdy kobieta — dodatkowe „e” zmienia jednak tylko pisownię, brzmi identycznie, więc rodzaj słychać tu o wiele rzadziej niż po polsku. Dorzuć „où est…” albo „c'est par où ?” („którędy?”), ewentualnie pokaż adres na telefonie; „c'est loin ?” pyta, czy to daleko. Zapisywane „ü” to dźwięk, którego nie mamy: ułóż usta jak do „u”, a język jak do „i”.
Vous pouvez appeler un taxi, s'il vous plaît ?A2formal
wu pu-we a-ple ę tak-SI, sil wu PLE
Demande polie de faire appeler un taxi.
Czy może Pan / Pani wezwać taksówkę?
Vous pouvez appeler un taxi, s'il vous plaît ? – Bien sûr, pour aller où ?
Czy może Pan wezwać taksówkę? – Oczywiście, dokąd?
„Vous pouvez” to grzeczna forma per Pan/Pani. Taksówki stoją na postojach („station de taxis”) i można je zatrzymać na ulicy, gdy kogut na dachu świeci na zielono; hotel albo restauracja zamówią ją za ciebie, a w Paryżu i wielu dużych miastach działa aplikacja G7. Kurs liczy taksometr, a między Paryżem a lotniskami obowiązuje stała opłata ryczałtowa. „Un VTC” to przewóz na aplikację, na przykład Uber czy Bolt.
un / uneA1
ę / ün
Le chiffre 1.
jeden
Un café et une bière, s'il vous plaît.
Poproszę kawę i piwo.
„Un” stoi przed rzeczownikami rodzaju męskiego, „une” przed żeńskimi (un café, une bière), a te same słowa pełnią rolę rodzajnika, którego w polszczyźnie po prostu nie ma. Licząc i odpowiadając samym słowem, mówisz „un”. To dźwięk nosowy, bliski naszemu „ę” w „się”: powietrze idzie nosem, a „n” się nie domyka. Tak samo czytaj „ą” w tych podpowiedziach — to francuskie „on” i „an”, więc „bonjour” brzmi „bą-ŻUR”, a nie „bon-żur”.
deuxA1
dö
Le chiffre 2.
dwa
Une table pour deux, s'il vous plaît.
Poproszę stolik dla dwóch osób.
Końcowe „x” milczy przed spółgłoską i przed pauzą, a przed samogłoską wiąże się jako „z”: „deux euros” brzmi „dö-zö-RO”. „On est deux” znaczy „jest nas dwoje”. Samogłoska „eu” nie ma polskiego odpowiednika: ułóż usta jak do „o”, a język jak do „e” — w tych podpowiedziach oddajemy ją przez „ö”.
troisA1
trła
Le chiffre 3.
trzy
Voie trois.
Tor trzeci.
Końcowe „s” jest nieme, chyba że wiąże się przed samogłoską jako „z”: „trois heures” to „trła-ZÖR”. Numery torów, pokoi i autobusów czyta się zwykłymi liczebnikami głównymi, bez form typu „trzeci”, do których przywykliśmy po polsku.
quatreA1
KATR
Le chiffre 4.
cztery
On est quatre.
Jest nas czworo.
„On est” plus liczba to sposób, w jaki mówisz w restauracji, ile was jest. Końcowe „r” to miękki dźwięk z tyłu gardła, bliższy naszemu „h” niż polskiemu drżącemu „r”, i w szybkiej mowie prawie znika — słychać niemal „kat”.
cinqA1
sęk
Le chiffre 5.
pięć
Ça fait cinq euros.
To będzie pięć euro.
„Ça fait” plus kwota to sposób, w jaki przy kasie podaje się sumę do zapłaty. Końcowe „q” tu słychać i przed samogłoską wiąże się dalej: „cinq euros” brzmi „sę-kö-RO”, przy czym końcowe „s” w „euros” milczy.
sixA1
sis
Le chiffre 6.
sześć
On se retrouve à six heures.
Spotkajmy się o szóstej.
Trzy wymowy jednego słowa: „sis” samodzielnie, „si” przed spółgłoską („six personnes”) i „siz” przed samogłoską („six heures” to „si-ZÖR”). Rozkłady jazdy używają zegara dwudziestoczterogodzinnego, więc na tablicy zobaczysz „dix-huit heures”, ale w rozmowie Francuz powie równie chętnie „six heures”, dorzucając „du soir”, gdyby mogło być niejasne — inaczej niż my, którzy w mowie zwykle trzymamy się „osiemnastej”.
septA1
set
Le chiffre 7.
siedem
Le petit-déjeuner est à sept heures.
Śniadanie jest o siódmej.
Końcowe „p” jest nieme, więc czytaj „set”, a przed samogłoską wiąże się: „sept heures” brzmi „se-TÖR”. Godziny otwarcia podaje się właśnie w ten sposób: „de sept heures à dix heures”.
huitA1
łit
Le chiffre 8.
osiem
Le train part à huit heures.
Pociąg odjeżdża o ósmej.
„Part à” plus godzina znaczy „odjeżdża o”; „huit heures” wiąże się w „łi-TÖR”. W rozkładzie zobaczysz „vingt heures”, a w mowie usłyszysz „huit heures du soir”. Francuzi rezerwują stolik na kolację na 19:30 albo 20:00, czyli na godzinę, o której u nas dawno po kolacji.
neufA1
nöf
Le chiffre 9.
dziewięć
Chambre neuf.
Pokój dziewiąty.
To samo słowo znaczy też „nowy”. Przed „heures” i „ans” końcowe „f” zamienia się w „w”: „neuf heures” brzmi „nö-WÖR”, a nie „nöf-ÖR”.
dixA1
dis
Le chiffre 10.
dziesięć
Dix minutes à pied.
Dziesięć minut pieszo.
Zachowuje się jak „six”: „dis” samodzielnie, „di” przed spółgłoską („dix minutes”) i „diz” przed samogłoską („dix euros” to „di-zö-RO”). „À pied” znaczy „pieszo”. Przy cenach przydadzą się jeszcze „vingt” (dwadzieścia) i „cent” (sto).