Jak powiedzieć “Cześć / Dzień dobry” po portugalsku?

“Cześć / Dzień dobry” to po portugalsku “Oi / Bom dia”. Na przykład: Bom dia! Um cafezinho, por favor. – Bom dia, tudo bem? — Dzień dobry! Poproszę małą kawę. – Dzień dobry, co słychać?

Jak powiedzieć “Dzień dobry (po południu) / Dobry wieczór” po portugalsku?

“Dzień dobry (po południu) / Dobry wieczór” to po portugalsku “Boa tarde / Boa noite”. Na przykład: Boa noite, tem mesa para dois? – Boa noite, tem sim. — Dobry wieczór, czy jest stolik dla dwóch osób? – Dobry wieczór, jest.

Jak powiedzieć “Proszę (przy prośbie)” po portugalsku?

“Proszę (przy prośbie)” to po portugalsku “Por favor”. Na przykład: Uma água, por favor. — Poproszę wodę.

Jak powiedzieć “Dziękuję” po portugalsku?

“Dziękuję” to po portugalsku “Obrigado / Obrigada”. Na przykład: Muito obrigada! – Imagina! — Bardzo dziękuję! – Nie ma za co!

Zestaw podróżny: portugalski w 50 zwrotach — 60 darmowe fiszki do nauki portugalskiego z audio

Słowo	Tłumaczenie	Przykład
Oi / Bom diaA1 oj / bon DŻI-a Cumprimento usado ao entrar em uma loja ou ao encontrar alguém de manhã. Synonimy: olá, tudo bem?	Cześć / Dzień dobry	Bom dia! Um cafezinho, por favor. – Bom dia, tudo bem? Dzień dobry! Poproszę małą kawę. – Dzień dobry, co słychać?
„Bom dia” rzucasz od progu każdego sklepu, piekarni czy autobusu do południa, zanim powiesz cokolwiek innego – ten sam odruch co polskie „dzień dobry”. Nowość jest taka, że do sprzedawcy można w Brazylii zwyczajnie powiedzieć „oi”, o każdej porze, choć po polsku „cześć” do obcej ekspedientki byłoby zbyt poufałe (w Portugalii bezpieczniejsze jest „olá”). Zaraz potem usłyszysz „tudo bem?” – to nie pytanie o zdrowie, tylko część powitania, a odpowiedzią jest po prostu „tudo bem”.
Boa tarde / Boa noiteA1 BO-a TAR-dżi / BO-a NOJ-czi Cumprimentos da tarde e da noite; 'boa noite' serve para chegar e para sair.	Dzień dobry (po południu) / Dobry wieczór	Boa noite, tem mesa para dois? – Boa noite, tem sim. Dobry wieczór, czy jest stolik dla dwóch osób? – Dobry wieczór, jest.
Portugalski dzieli dzień inaczej niż polszczyzna: „bom dia” kończy się w południe, potem jest „boa tarde”, a „boa noite” zaczyna się, gdy zrobi się ciemno, mniej więcej o szóstej. Uwaga na pułapkę: „boa noite” to zarazem nasze „dobry wieczór” i „dobranoc”, więc wchodząc o ósmej do restauracji, mówisz dokładnie to samo słowo co przy pożegnaniu na noc. Obu zwrotów używa się też przy wyjściu, zamiast „do widzenia”.
Por favorA1 por fa-WOR Expressão de cortesia que se acrescenta no fim de um pedido. Synonimy: por gentileza	Proszę (przy prośbie)	Uma água, por favor. Poproszę wodę.
Polskie „poproszę” stoi na początku, a „por favor” dokleja się na końcu prośby, po przecinku: „Uma água, por favor”. Brazylijczycy zmiękczają prośbę zdrobnieniem równie chętnie jak samym „por favor” – „um minutinho”, „uma aguinha” – i akurat ten odruch znasz z polskiego („minutka”, „wódeczka”), tylko tutaj jest normą, a nie żartem. Od obsługi usłyszysz bardziej oficjalne „por gentileza”.
Obrigado / ObrigadaA1 o-bri-GA-du / o-bri-GA-da Palavra para agradecer; homem diz 'obrigado', mulher diz 'obrigada'.	Dziękuję	Muito obrigada! – Imagina! Bardzo dziękuję! – Nie ma za co!
Polskie „dziękuję” brzmi tak samo w ustach kobiety i mężczyzny, więc to jest ta jedna rzecz do zapamiętania: końcówka zależy od tego, kto mówi, a nie do kogo. Mężczyzna zawsze mówi „obrigado”, kobieta zawsze „obrigada”, choćby rozmawiali ze sobą – Brazylijczycy wyłapują tę pomyłkę natychmiast. W odpowiedzi usłyszysz „de nada” albo bardzo brazylijskie „imagina” („nie ma o czym mówić”), a w szybkiej mowie samo „brigado”.
DesculpeA1 dżis-KUŁ-pi Palavra para pedir desculpa ou para começar a falar com um desconhecido. Synonimy: desculpa	Przepraszam	Desculpe, pode me ajudar? – Claro. Przepraszam, czy może mi Pan pomóc? – Jasne.
Po polsku „przepraszam” woła się kelnera i właśnie tu czai się pułapka: w Brazylii nie zaczepia się obsługi słowem „desculpe”, tylko mówi „moço” do młodego mężczyzny albo „moça” do kobiety, plus „por favor” – albo po prostu łapie wzrok. „Desculpe” zostaw na potrącenie kogoś w tłumie i na zagadnięcie obcej osoby. „Desculpa” to wersja na „ty”, a przy prawdziwych przeprosinach mówi się „sinto muito”.
Com licençaA1 kon li-SEN-sa Expressão para pedir passagem ou permissão para entrar ou sair.	Przepraszam (żeby przejść)	Com licença! Vou descer. – Pode passar. Przepraszam! Wysiadam. – Proszę bardzo.
Polszczyzna radzi sobie jednym „przepraszam”, portugalski dzieli to na dwa: „com licença” mówisz, zanim się przeciśniesz, wejdziesz komuś przed nos, wejdziesz do pokoju albo odejdziesz od stolika, a „desculpe” dopiero wtedy, gdy już kogoś potrąciłeś. W zatłoczonym autobusie usłyszysz samo „licença”. Nie zgłupiej, gdy w odpowiedzi padnie „pois não” – mimo „não” w środku znaczy to „proszę bardzo, przechodź”.
Sim / NãoA1 sin / nął As duas respostas básicas; 'não, obrigado' recusa com educação.	Tak / Nie	Quer mais alguma coisa? – Não, obrigado. Czy podać coś jeszcze? – Nie, dziękuję.
„Não, obrigado” (kobieta: „obrigada”) to uprzejma kropka na plażowych sprzedawców, powiedziana raz i bez zatrzymywania się. Zamiast „sim” Brazylijczycy często potwierdzają, powtarzając czasownik – „tem?” i odpowiedź „tem” – czyli dokładnie tak, jak my mówimy „Masz?” – „Mam”. Końcówkę „ão” wypuść przez nos: brzmi jak zakończenie polskiego „zaczął”, stąd zapis „nął”.
Você fala inglês?A1 wo-SE FA-la in-GLES Pergunta para saber se a pessoa fala inglês.	Czy mówi Pan/Pani po angielsku?	Desculpe, você fala inglês? – Um pouquinho. Przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Odrobinę.
Brazylia nie dzieli rozmówców na „ty” i „Pan/Pani” tak ostro jak my: „você” mówi się do kelnera, do taksówkarza i do prezesa, i nikogo to nie razi. Formę przez „Pan” oddaje „o senhor”, a do kobiety „a senhora”, i przydaje się wobec starszej osoby: „o senhor fala inglês?”. Zapytaj najpierw po portugalsku, a odpowiedź będzie cieplejsza – poza hotelami i lotniskiem zwykle brzmi „um pouquinho” albo „não”. W Portugalii „você” bywa odbierane chłodno, a wśród znajomych mówi się tam „tu”.
Não entendoA1 nął en-TEN-du Frase para dizer que não se entendeu o que foi dito. Synonimy: não entendi	Nie rozumiem	Não entendo. Mais devagar, por favor. Nie rozumiem. Proszę wolniej.
Dopowiedz „mais devagar, por favor”, czyli „wolniej, proszę”, a rozmówca zwolni i zacznie pomagać sobie rękami. Brazylijczycy między sobą mówią raczej „não entendi” („nie zrozumiałem”), a „não falo português” znaczy „nie mówię po portugalsku”. Nie zniechęcaj się: brazylijski portugalski w mowie jest dużo szybszy, niż wygląda na papierze, i połyka końcówki, więc prośba o wolniejsze tempo to norma, a nie wstyd.
TchauA1 czał Despedida usada com todo mundo, inclusive em lojas e hotéis. Synonimy: até logo, até mais	Do widzenia / Cześć (na pożegnanie)	Obrigado, tchau! – Tchau, boa tarde! Dziękuję, do widzenia! – Do widzenia, miłego popołudnia!
Po polsku nie rzucisz ekspedientce „cześć” na pożegnanie, a brazylijskie „tchau” działa właśnie tak: mówi się je wszystkim, ze sprzedawcami i recepcją hotelu włącznie (we włoskim „ciao” jest zarezerwowane dla znajomych, tutaj nie). Nieco bardziej oficjalne są „até logo” i „até mais”, czyli „do zobaczenia”, a wychodząc, można się też pożegnać samym „boa tarde” albo „boa noite”. „Adeus” brzmi ostatecznie, jakbyś już nigdy nie wrócił.
Uma mesa para dois, por favorA1 U-ma ME-za PA-ra dojs, por fa-WOR Frase para pedir uma mesa no restaurante, dizendo quantas pessoas são.	Poproszę stolik dla dwóch osób	Boa noite, uma mesa para dois, por favor. – Tem reserva? Dobry wieczór, poproszę stolik dla dwóch osób. – Czy jest rezerwacja?
W porządnej restauracji czeka się przy wejściu, aż ktoś wskaże stolik; w barze („boteco”) i w piekarni siadasz sam. „Dois” zamień na potrzebną liczbę: „três”, „quatro”. Kolację je się późno, od ósmej lub dziewiątej, a zamiast karty często trafisz na „rodízio” – kelnerzy donoszą kolejne porcje bez końca (najczęściej mięso z rożna, ale bywa też pizza czy sushi), a płacisz stałą cenę od osoby – albo na „por quilo”, czyli bufet, z którego nakładasz sobie sam, a talerz waży się przy kasie.
Eu queria…A1 eł ke-RI-a Forma educada de pedir alguma coisa em um restaurante ou loja. Synonimy: gostaria de…	Poproszę…	Eu queria um pão de queijo. Eu queria um suco de laranja. Poproszę bułeczkę serową. Poproszę sok pomarańczowy.
To dokładnie nasze „chciałem poprosić”: portugalski też cofa czasownik w przeszłość, żeby zabrzmiał grzeczniej, bo „queria” znaczy dosłownie „chciałem”. Schemat: „eu queria” plus rzecz, a na końcu „por favor”. „Eu quero” („chcę”) jest bardziej bezpośrednie, ale Brazylijczycy używają go bez skrępowania, „gostaria de” to wersja oficjalna, a przy stoliku wystarczy też „pra mim” („dla mnie”) plus nazwa dania.
O cardápio, por favorA1 u kar-DA-pju, por fa-WOR Pedido da lista de pratos no restaurante. Synonimy: menu	Poproszę kartę	O cardápio, por favor. Tem cardápio em inglês? Poproszę kartę. Czy jest karta po angielsku?
W Brazylii karta dań to „cardápio”; słowo „menu” zrozumieją, ale w Portugalii mówi się „a ementa”. Najtańszy obiad nazywa się „prato feito”, w skrócie „PF”: ryż, fasola, mięso i surówka na jednym talerzu, a „prato do dia” to danie dnia. Coraz częściej zamiast karty leży na stoliku kod QR, więc przyda się naładowany telefon.
Um cafezinho, por favorA1 un ka-fe-ZI-ńu, por fa-WOR No Brasil, um cafezinho é um café pequeno e forte, às vezes já adoçado.	Poproszę kawę (czyli małą, mocną czarną, czasem już posłodzoną)	Um cafezinho, por favor. – Com açúcar? – Sem açúcar, obrigada. Poproszę małą kawę. – Z cukrem? – Bez cukru, dziękuję.
Największa niespodzianka dla Polaka: kawa bywa z góry posłodzona. „Um café” albo „um cafezinho” to mała, mocna, czarna kawa, a ta darmowa z termosu w sklepie, biurze czy na stacji benzynowej często jest już słodka; w piekarni zapytają „com ou sem açúcar?”, więc od razu mów „sem açúcar”, jeśli to dla ciebie ważne. Kawa z mlekiem to „café com leite”, a szklanka z lady nazywa się „pingado” w São Paulo (dużo mleka, chlust kawy) albo „média” w Rio (pół na pół); po espresso proś o „um expresso”. W Portugalii „um café” to właśnie espresso, a w Lizbonie „uma bica”.
Com gás ou sem gás?A1 kon GAS o sen GAS Pergunta sobre a água no restaurante: gaseificada (com gás) ou não (sem gás).	Gazowana czy niegazowana?	Água com gás ou sem gás? – Sem gás, por favor. Woda gazowana czy niegazowana? – Niegazowana, proszę.
Uwaga na słowo „natural”: u nas „naturalna” na butelce znaczy niegazowana, a w Brazylii znaczy „w temperaturze pokojowej”. Niegazowana to „sem gás”, a domyślnie podadzą ci „gelada”, czyli lodowatą. Wody z kranu nie stawia się na stole, więc butelka zawsze jest płatna; na plaży alternatywą jest „água de coco”, woda kokosowa prosto z orzecha.
A conta, por favorA1 a KON-ta, por fa-WOR Frase para pedir a conta no restaurante; a conta não vem sozinha.	Poproszę rachunek	Moço, a conta, por favor. – Já trago. Przepraszam, poproszę rachunek. – Już przynoszę.
Rachunek nie przyjdzie sam, choćbyś siedział godzinę nad pustą szklanką – to nie opieszałość, tylko zasada, że gościa się nie wygania. Kelnera przywołujesz słowem „moço” albo „moça”, nie odpowiednikiem naszego „przepraszam”, ewentualnie gestem pisania w powietrzu. Na rachunku będzie już doliczone 10% „serviço” (osobna karta w tym zestawie), a terminal kelner przyniesie do stolika z pytaniem „vai pagar como?”, czyli „jak Pan płaci?”.
Posso pagar com cartão?A2 PO-su pa-GAR kon kar-TĄŁ Pergunta para saber se dá para pagar com cartão de débito ou crédito.	Czy mogę zapłacić kartą?	Posso pagar com cartão? – Pode. Débito ou crédito? Czy mogę zapłacić kartą? – Można. Debetową czy kredytową?
Kartami płaci się niemal wszędzie, od budki na plaży po taksówkę, a przy terminalu padnie pytanie „débito ou crédito?”, czyli debetowa czy kredytowa. Brazylijskim odpowiednikiem BLIK-a jest „Pix”, przelew na kod QR w sekundę, ale wymaga konta w brazylijskim banku i obsługuje go dopiero kilka zagranicznych aplikacji, więc dla turysty narzędziem zostaje karta. Terminal to „a máquina” i przynoszą go do stolika; trochę gotówki zostaw na autobus i ulicznych sprzedawców.
Saúde!A1 sa-U-dżi Palavra para brindar; também se diz quando alguém espirra. Synonimy: tim-tim	Na zdrowie!	Saúde! – Saúde! Na zdrowie! – Na zdrowie!
Tu masz łatwo: „saúde” działa jak nasze „na zdrowie” – i przy kieliszku, i po czyimś kichnięciu – a stukamy się szkłem, patrząc sobie w oczy. Żartobliwy wariant toastu to „tim-tim”, od dźwięku szkła. Piwa nie zamawia się po kuflu na osobę: na stół wjeżdża wspólna butelka 600 ml w termicznym pokrowcu, a rozlewa się ją do małych szklaneczek; „uma gelada” to po prostu zimne piwo.
Bom apetite!A1 bon a-pe-CZI-czi Desejo que se diz a quem vai comer; a resposta é 'igualmente'.	Smacznego!	Bom apetite! – Obrigado, igualmente. Smacznego! – Dziękuję, wzajemnie.
Odruch ten sam co polskie „smacznego”: mówi to kelner, stawiając talerze, i mówią obcy ludzie przechodzący obok stolika. Odpowiadasz „obrigado, igualmente” (kobieta: „obrigada”), czyli „dziękuję, wzajemnie”. Głównym posiłkiem dnia jest w Brazylii obiad między dwunastą a drugą i to właśnie w bufetach „por quilo” usłyszysz ten zwrot najczęściej.
Serviço 10%A2 ser-WI-su, dez por SEN-tu Taxa de 10% que aparece na conta; é a gorjeta do garçom, opcional mas esperada. Synonimy: taxa de serviço	Opłata za obsługę 10% (na rachunku)	Serviço 10% (opcional): R$ 9,50. Total: R$ 104,50. Obsługa 10% (opcjonalna): 9,50 R$. Razem: 104,50 R$.
W Polsce napiwek zostawia się z własnej woli, zwykle gotówką na stoliku; w Brazylii te 10% („serviço” albo „taxa de serviço”) jest już wydrukowane na rachunku i płacisz je kartą razem z resztą. Formalnie jest opcjonalne, stąd słowo „opcional”, ale płacą je wszyscy i to właśnie jest wynagrodzenie kelnera, więc nic nie dokładaj; odmówić („sem o serviço”) wypada tylko przy naprawdę złej obsłudze. Osobna pozycja „couvert” to pieczywo i przystawka podane na start, liczone od osoby, i możesz ich nie przyjąć, jeśli oddasz je nietknięte; „couvert artístico” to opłata od głowy za muzykę na żywo.
Quanto custa…?A1 KŁAN-tu KUS-ta Pergunta para saber o preço de alguma coisa. Synonimy: quanto é?, quanto tá?	Ile kosztuje…?	Quanto custa isso? Quanto custa uma passagem? Ile to kosztuje? Ile kosztuje bilet?
Schemat: „quanto custa” plus rzecz albo samo „quanto custa?” ze wskazaniem palcem. O całą sumę przy kasie pytasz „quanto é?”, a na ulicy usłyszysz swobodne „quanto tá?”. Ceny są w realach, symbol „R$”, i akurat tu masz ułatwienie: przecinek oddziela grosze tak samo jak u nas, więc „R$ 8,50” czytasz bez zastanowienia jako osiem i pięćdziesiąt.
Tá muito caroA1 ta MUJN-tu KA-ru Frase para dizer que o preço está alto demais.	Za drogo	Tá muito caro. Faz por trinta? – Faço por quarenta. Za drogo. Zrobi Pan za trzydzieści? – Zrobię za czterdzieści.
Targować się wypada tam, gdzie i u nas na bazarze: na ulicznym targu, na jarmarku rękodzieła i z plażowym sprzedawcą, a otwiera to pytanie „faz por…?”, czyli „zrobi Pan za…?”. W sklepie z metkami byłoby to nietaktem, bo ceny są stałe. „Tá” to mówione „está”, a „obrigado mesmo assim” („dziękuję mimo wszystko”) pozwala odejść bez niezręczności.
Dinheiro ou cartão?A1 dżi-ŃEJ-ru o kar-TĄŁ Pergunta no caixa: pagar em dinheiro ou com cartão.	Gotówka czy karta?	Dinheiro ou cartão? – Cartão, crédito. Gotówka czy karta? – Karta, kredytowa.
W Polsce nikt nie pyta, jaką masz kartę – wystarczy zbliżyć; tutaj po „dinheiro ou cartão?” prawie zawsze pada jeszcze „débito ou crédito?” i odpowiadasz jednym słowem. Wersją tego samego pytania jest „vai pagar como?”, na które większość Brazylijczyków odpowiada „Pix”, niedostępny bez tutejszego konta. Przy karcie kredytowej mogą zaproponować „parcelado”, czyli rozłożenie nawet drobnego zakupu na raty; jeśli chcesz zapłacić od razu w całości, mów „à vista”.
A nota, por favorA2 a NO-ta, por fa-WOR O documento que a loja dá depois do pagamento; 'CPF na nota?' é pergunta comum. Synonimy: nota fiscal, cupom	Poproszę paragon	CPF na nota? – Não, obrigado. A nota, por favor. Podać CPF na paragonie? – Nie, dziękuję. Poproszę paragon.
Przy każdej kasie usłyszysz „CPF na nota?” i to pytanie nie ma polskiego odpowiednika: CPF to brazylijski numer podatkowy osoby fizycznej, coś w rodzaju naszego PESEL-u połączonego z NIP-em, a wpisanie go na paragonie daje mieszkańcom drobny zwrot podatku. Ciebie to nie dotyczy, więc mów po prostu „não” i sprzedawca idzie dalej. Paragonu („nota fiscal” albo „cupom”) brać nie musisz, ale weź go, jeśli myślisz o zwrocie towaru lub rozliczeniu wyjazdu; „o comprovante” to wydruk z terminala.
Só estou olhando, obrigadoA1 so is-TO o-LIAN-du, o-bri-GA-du Resposta educada ao vendedor quando não se quer comprar nada.	Tylko oglądam, dziękuję	Posso ajudar? – Só estou olhando, obrigada. Czy mogę w czymś pomóc? – Tylko oglądam, dziękuję.
Standardowa odpowiedź na „posso ajudar?”. Jeśli sprzedawca mimo to chodzi za tobą po sklepie, nie podejrzewa cię o kradzież, tylko tak wygląda tutejsza obsługa – w polskim sklepie odebralibyśmy to zupełnie inaczej. Luźniejsza wersja, którą usłyszysz od innych, to „só tô dando uma olhadinha”, a kobieta kończy zdanie słowem „obrigada”.
Só isso, obrigadoA1 so I-su, o-bri-GA-du Frase para dizer que não se quer mais nada.	To wszystko, dziękuję	Mais alguma coisa? – Só isso, obrigado. Coś jeszcze? – To wszystko, dziękuję.
Tym zamykasz zamówienie w piekarni, przy straganie i w barze z sokami; wywołuje je pytanie „mais alguma coisa?”, czyli „coś jeszcze?”. Uwaga na inną kolejność płacenia niż u nas: w wielu piekarniach i barach najpierw zamawiasz przy ladzie, dostajesz karteczkę („comanda”), a płacisz dopiero przy wyjściu w kasie („caixa”) – zgubiona karteczka to prawdziwy kłopot.
Um desse, por favorA1 un DE-si, por fa-WOR Frase para pedir alguma coisa apontando para ela.	Poproszę jeden taki	Um desse, por favor. – Pra viagem ou pra comer aqui? Poproszę jeden taki. – Na wynos czy na miejscu?
Wskazujesz palcem i mówisz – działa na ciastka, „coxinhas”, „pastéis” i bilety. Rodzaj gramatyczny znasz z polskiego, tylko tu trzeba trafić w rodzaj portugalski: przy rzeczowniku żeńskim („uma coxinha”, „uma empada”) mówisz „uma dessa”. W odpowiedzi padnie „pra viagem ou pra comer aqui?”, czyli na wynos czy na miejscu.
Tem…?A1 tejn Forma de perguntar se a loja ou o restaurante tem alguma coisa.	Czy jest…? / Czy mają Państwo…?	Tem um tamanho maior? Tem Wi-Fi? Czy jest większy rozmiar? Czy jest Wi-Fi?
Jedno słówko załatwia nasze „czy jest”, „czy są” i „czy mają Państwo”, więc nie musisz się zastanawiać nad formą. Odpowiedź też jest krótka: „tem” albo „não tem”, rzadko „sim”. Rozmiary ubrań to „tamanho” i oznacza się je literami P, M, G (małe, średnie, duże), a nie znanymi nam S, M, L; rozmiar buta to „número”.
Aberto / FechadoA1 a-BER-tu / fe-SZA-du As duas palavras nas placas das lojas: aberto ou fechado.	Otwarte / Zamknięte	Aberto das 9h às 18h. Fechado aos domingos. Otwarte od 9 do 18. Zamknięte w niedziele.
Dwa napisy na drzwiach. Sklepy przy ulicy pracują mniej więcej od dziewiątej do osiemnastej, w sobotę do południa, i nie zamykają się na popołudniową przerwę. Zapomnij o naszym zakazie handlu w niedziele: galerie („shopping”) są czynne do dwudziestej drugiej i w niedziele również, a piekarnie otwierają wcześnie rano przez siedem dni w tygodniu. Godzin otwarcia szukaj pod hasłem „horário de funcionamento”.
Promoção / CaixaA1 pro-mo-SĄŁ / KAJ-sza 'Promoção' é desconto; 'caixa' é o lugar onde se paga. Synonimy: liquidação	Promocja / Kasa	Promoção: 30% de desconto. Pague no caixa. Promocja: 30% rabatu. Płatność w kasie.
„Promoção” to po prostu nasza promocja, więc jedno słowo dostajesz za darmo; wyprzedaż to „liquidação”, a rabat „desconto”. „Caixa” to kasa – w piekarniach i wielu barach zanosisz do niej karteczkę z zamówieniem i płacisz przy wyjściu. Nie pomyl z „caixa eletrônico”: to bankomat.
Onde fica…?A1 ON-dżi FI-ka Pergunta para saber onde fica um lugar. Synonimy: onde é…?	Gdzie jest…?	Onde fica a estação? Onde fica o banheiro? Gdzie jest stacja? Gdzie jest toaleta?
Schemat: „onde fica” plus nazwa miejsca, koniecznie z rodzajnikiem – „a estação”, „o banheiro”. To właśnie tu Polacy się potykają, bo w naszym języku rodzajników po prostu nie ma, a w portugalskim stoją przy niemal każdym rzeczowniku. „Onde é” znaczy dokładnie to samo. Zacznij od „com licença”, a w odpowiedzi padną trzy słowa kierunku: à esquerda, à direita, reto.
Onde fica o banheiro?A1 ON-dżi FI-ka u ba-ŃEJ-ru Pergunta para encontrar o banheiro.	Gdzie jest toaleta?	Com licença, onde fica o banheiro? – No fundo, à direita. Przepraszam, gdzie jest toaleta? – Na końcu, po prawej.
Najważniejsze: papieru nie wrzuca się do muszli, tylko do kosza obok – instalacja tego nie przyjmie, a robią tak wszyscy, również w hotelach. „Banheiro” to słowo brazylijskie; w Portugalii toaleta nazywa się „casa de banho”, a „banheiro” oznacza tam ratownika. Publicznych toalet prawie nie ma, więc celuj w galerie handlowe, piekarnie i stacje benzynowe; na drzwiach zobaczysz „masculino” i „feminino” albo „homens” i „mulheres”.
Onde fica a estação?A1 ON-dżi FI-ka a es-ta-SĄŁ Pergunta para encontrar a estação de metrô ou de trem.	Gdzie jest stacja?	Onde fica a estação de metrô? – Reto, dois quarteirões. Gdzie jest stacja metra? – Prosto, dwie przecznice.
Odruchowo szukamy dworca kolejowego, a w Brazylii pociągów międzymiastowych praktycznie nie ma: do sąsiedniego miasta jedzie się autobusem z „a rodoviária”, czyli dworca autobusowego. W São Paulo i Rio „a estação” oznacza stację metra albo kolejki miejskiej, więc dla jasności dodaj „de metrô”. Akcent w „metrô” pada na koniec, a „quarteirão” to przecznica.
Uma passagem para Paraty, por favorA1 U-ma pa-SA-żejn PA-ra pa-ra-CZI, por fa-WOR Frase para comprar uma passagem de ônibus para um destino.	Poproszę bilet do Paraty	Uma passagem para Paraty, por favor. – Só ida ou ida e volta? Poproszę bilet do Paraty. – W jedną stronę czy w obie?
Polskie „bilet” obsługuje wszystko, a portugalski dzieli to na trzy słowa: „passagem” na autobus i samolot, „ingresso” na koncert czy do muzeum, „bilhete” to karta na metro. Autobusy dalekobieżne odjeżdżają z „rodoviária” i – co dla nas nietypowe – paszport jest potrzebny i przy zakupie, i przy wsiadaniu. Popularne trasy rezerwuj dzień wcześniej przez internet; „só ida” to w jedną stronę, „ida e volta” w obie.
Qual plataforma?A1 kłał pla-ta-FOR-ma Pergunta para saber de qual plataforma sai o ônibus.	Które stanowisko?	Qual plataforma para Santos? – Plataforma sete. Które stanowisko do Santos? – Stanowisko siódme.
„Plataforma” to nie peron kolejowy, tylko numerowane stanowisko na dworcu autobusowym; numer pokazuje tablica obok nazwy przewoźnika. W metrze szukaj słowa „sentido” i nazwy ostatniej stacji – to dokładnie nasze „kierunek Kabaty”, czyli informacja, w którą stronę jedzie skład. „Portão” to bramka na lotnisku, a „atrasado” znaczy „opóźniony”.
Esquerda / direita / retoA1 es-KER-da / dżi-REJ-ta / HE-tu As três palavras de direção: esquerda, direita, reto.	W lewo / w prawo / prosto	Sempre reto, depois à esquerda. Cały czas prosto, potem w lewo.
Trzy słowa, które padną w każdej odpowiedzi na „onde fica”: „à esquerda”, „à direita” i „reto” (albo „sempre reto”, czyli cały czas prosto); do tego „no fundo” w głębi, „perto” blisko i „longe” daleko. Zwróć uwagę, że „reto” zaczyna się dźwiękiem jak polskie „h”, stąd zapis „HE-tu”. I rzecz kulturowa: Brazylijczykowi trudno powiedzieć „nie wiem”, więc gdy odpowiedź brzmi mgliście, zapytaj jeszcze kogoś.
Entrada / SaídaA1 en-TRA-da / sa-I-da As placas de entrada e de saída.	Wejście / Wyjście	Saída de emergência. Wyjście awaryjne.
Dwa napisy plus jedno podwójne znaczenie, które akurat działa jak po polsku: „entrada” to i wejście, i wstęp w sensie opłaty, dokładnie jak nasze „wstęp wolny”. „Entrada gratuita” znaczy wstęp bezpłatny, a „meia-entrada” to bilet ulgowy, o połowę tańszy dla uczniów, studentów i osób po sześćdziesiątce za okazaniem dokumentu; sam bilet to „ingresso”. „Saída” oznacza też wyjście z metra i zjazd z autostrady.
Empurre / PuxeA1 en-PU-hi / PU-szi As palavras nas portas: empurrar para a frente ou puxar para si.	Pchać / Ciągnąć	Empurre. – Puxe. Pchać. – Ciągnąć.
W polszczyźnie litera „x” prawie nie występuje, więc „puxe” chce się przeczytać jako „pukse”, a naprawdę brzmi „PU-szi”. Druga pułapka czyha na każdego, kto zna angielski: „puxe” wygląda jak angielskie słowo oznaczające pchanie, a znaczy dokładnie odwrotnie, czyli ciągnąć. „Empurre” to pchać, „aperte” („naciśnij”) zobaczysz na przyciskach, a „abrir” i „fechar” na windach i bramach.
Aproxime o cartãoA2 a-pro-SI-mi u kar-TĄŁ Aviso para encostar o cartão na catraca do metrô ou do ônibus para pagar. Synonimy: passa o cartão	Zbliż kartę (do czytnika)	Aproxime o cartão do leitor. – Passa o cartão, por favor. Zbliż kartę do czytnika. – Proszę przyłożyć kartę.
Zapomnij o kasowniku i o bilecie kupionym przed wejściem: w Brazylii płacisz, przykładając kartę do kołowrotka („catraca”), transportową (Bilhete Único w São Paulo, Jaé w Rio) albo, w metrze i w autobusach w Rio, zwykłą zbliżeniową kartą bankową; w autobusach São Paulo karta bankowa działa na razie tylko na kilku liniach pilotażowych, więc tam potrzebujesz Bilhete Único albo gotówki. Pułapką jest autobus: płacisz w środku, przy kołowrotku za kierowcą, a nie przed wejściem. Gotówka znika: autobusy miejskie w Rio od czerwca 2026 w ogóle jej nie przyjmują (tylko karta Jaé, kod QR z aplikacji Jaé albo Pix), a kierowcy w São Paulo jeszcze ją biorą, ale wydają najwyżej z 50 reali, więc miej pod ręką kartę, zamiast liczyć na monety. „Passa o cartão” to zdanie, które usłyszysz od kierowcy albo obsługi.
Ponto de ônibusA1 PON-tu dżi O-ni-bus Lugar onde o ônibus para; é preciso fazer sinal para ele parar. Synonimy: parada	Przystanek autobusowy	Próxima parada: Avenida Paulista. Następny przystanek: Avenida Paulista.
W Polsce autobus staje sam, a przystanek na żądanie jest wyjątkiem; w Brazylii jest odwrotnie – jeśli nie wyciągniesz ręki, kierowca przejedzie obok. Na słupku widnieje „ponto”, a w zapowiedziach usłyszysz „parada” („próxima parada”); w metrze mówi się „próxima estação”. Żeby wysiąść, naciśnij przycisk („a campainha”) albo powiedz „próximo ponto, por favor”.
Tenho uma reservaA1 TE-ńu U-ma he-ZER-wa Frase para dizer na recepção que já se fez a reserva.	Mam rezerwację	Boa noite, tenho uma reserva no nome de Smith. Dobry wieczór, mam rezerwację na nazwisko Smith.
Zdanie na wejście w hotelu i w restauracji; nazwisko podajesz po „no nome de”. Karta meldunkowa („ficha”) i paszport na recepcji to wymóg prawa, dokładnie jak nasza karta rejestracyjna w hotelu, więc nie doszukuj się w tym nieufności. Śniadanie („café da manhã”) jest prawie zawsze w cenie, a upewnisz się pytaniem „o café está incluso?”. Zwróć uwagę na wymowę: „reserva” zaczyna się dźwiękiem jak polskie „h”, stąd „he-ZER-wa”.
A chave, por favorA1 a SZA-wi, por fa-WOR Pedido da chave do quarto na recepção.	Poproszę klucz	A chave, por favor. Quarto doze. Poproszę klucz. Pokój dwunasty.
Uwaga na słowo „apartamento”: w hotelowej mowie to zwykły pokój, a nie nasz apartament ani mieszkanie, i znaczy dokładnie to samo co „quarto”. W większych hotelach dostaniesz kartę („o cartão”), ale w pensjonatach („pousada”) i małych hotelach klucz nadal zostawia się na recepcji, wychodząc, a po powrocie podaje numer pokoju.
Qual é a senha do Wi-Fi?A1 kłał E a SE-ńa du łaj-FAJ Pergunta para saber a senha da rede Wi-Fi.	Jakie jest hasło do Wi-Fi?	Qual é a senha do Wi-Fi? – Tá no cartão, na mesa. Jakie jest hasło do Wi-Fi? – Jest na karteczce, na stoliku.
Jedno słowo, trzy znaczenia: „senha” to hasło, ale też PIN wystukiwany na terminalu i numerek, który pobierasz w kolejce w banku czy urzędzie, zupełnie jak nasz numerek do okienka. Darmowe Wi-Fi jest standardem w kawiarniach, galeriach i hotelach, a hasło bywa wydrukowane na paragonie albo na karteczce na stoliku. „Wi-Fi” Brazylijczycy wymawiają z angielska: „łaj-FAJ”.
Que horas é o café da manhã?A1 ki O-ras E u ka-FE da ma-ŃAN Pergunta sobre o horário do café da manhã no hotel.	O której jest śniadanie?	Que horas é o café da manhã? – Das seis e meia às dez. O której jest śniadanie? – Od wpół do siódmej do dziesiątej.
Godzinę liczy się tu inaczej niż po polsku: „seis e meia” to dosłownie „szósta i pół”, czyli nasze wpół do siódmej – odliczaj od godziny minionej, nie do następnej. „Café da manhã” znaczy dosłownie „poranna kawa”, ale to pełne śniadanie, zwykle wliczone w cenę i obfite: owoce, bułeczki serowe, ciasto, soki (w Portugalii nazywa się „pequeno-almoço”). Zakres godzin podaje konstrukcja „das… às…”, a drugie zdanie warte zapamiętania to „que horas é o check-out?”.
Socorro!A1 so-KO-hu Grito para pedir ajuda em uma emergência.	Pomocy!	Socorro! Chama uma ambulância! Pomocy! Wezwijcie karetkę!
Krzyknij – ludzie reagują. Zapomnij o jednym numerze 112: w Brazylii są trzy osobne, 190 to policja, 192 pogotowie (SAMU), a 193 straż pożarna, i operatorzy rzadko mówią po angielsku, więc poproś kogoś miejscowego, żeby zadzwonił za ciebie. Jeśli ktoś wyrywa ci telefon albo torbę, każdy Brazylijczyk powie to samo: nie stawiaj oporu, oddaj.
Preciso de um médicoA2 pre-SI-zu dżi un ME-dżi-ku Frase para dizer que precisa de um médico.	Potrzebuję lekarza	Preciso de um médico. Não estou me sentindo bem. Potrzebuję lekarza. Źle się czuję.
„Preciso de” znaczy „potrzebuję”. Karta EKUZ poza Unią nie działa, więc jedynym zabezpieczeniem jest wykupione ubezpieczenie turystyczne – prywatne szpitale przyjmują szybko i rozliczają się z ubezpieczycielem. Publiczna izba przyjęć („pronto-socorro”, „UPA”) leczy każdego za darmo, także turystę, ale poczekasz długo. Karetkę wzywa się pod numerem 192, a przy drobnych dolegliwościach zacznij od apteki.
Onde fica a farmácia?A1 ON-dżi FI-ka a far-MA-sja Pergunta para encontrar a farmácia; também se chama 'drogaria'. Synonimy: drogaria	Gdzie jest apteka?	Onde fica a farmácia mais próxima? – Na esquina, a drogaria. Gdzie jest najbliższa apteka? – Na rogu, ta „drogaria”.
Fałszywy przyjaciel: „drogaria” to nie nasza drogeria z kosmetykami, tylko dokładnie to samo co „farmácia”, czyli apteka. Nie szukaj też zielonego krzyża – w Brazylii nie ma jednego znaku aptecznego, kilka aptek go używa, większość nie – więc kieruj się napisem albo nazwą sieci: Drogasil, Droga Raia, Pague Menos, Drogaria São Paulo, a w Rio Drogarias Pacheco. Jest ich mnóstwo, często czynne do północy albo całą dobę („24h”), a farmaceuta doradzi i sprzeda prawie wszystko bez recepty, z wyjątkiem antybiotyków.
Chame a polícia, por favorA2 SZA-mi a po-LI-sja, por fa-WOR Pedido para chamar a polícia em caso de emergência ou roubo.	Proszę wezwać policję	Chame a polícia, por favor. Roubaram minha carteira. Proszę wezwać policję. Ukradli mi portfel.
Policja to numer 190. Po kradzieży ubezpieczyciel będzie chciał protokół, tutaj „boletim de ocorrência”, w skrócie „B.O.”; spisuje się go na komisariacie („delegacia”), a w większości stanów także przez internet. W Rio i São Paulo działa komisariat dla turystów („Delegacia do Turista”), gdzie mówią po angielsku. Weź paszport albo chociaż jego zdjęcie w telefonie.
Estou perdido / perdidaA1 is-TO per-DŻI-du / per-DŻI-da Frase para dizer que não sabe onde está.	Zgubiłem się / Zgubiłam się	Estou perdida. Onde fica o Pão de Açúcar? Zgubiłam się. Gdzie jest Głowa Cukru?
Tu masz łatwo: portugalski odmienia to przez rodzaj dokładnie tak jak nasze „zgubiłem się” i „zgubiłam się” – mężczyzna mówi „perdido”, kobieta „perdida”. W mowie „estou” skraca się do „tô”. Dopowiedz „onde fica” i nazwę miejsca albo pokaż adres na telefonie; pytanie „é longe?” („daleko?”) daje konkretną odpowiedź, a bywa, że ktoś odprowadzi cię kawałek.
Pode chamar um táxi, por favor?A2 PO-dżi sza-MAR un TAK-si, por fa-WOR Pedido educado para que chamem um táxi.	Czy może Pan/Pani wezwać taksówkę?	Pode chamar um táxi, por favor? – Claro, para onde? Czy może Pan wezwać taksówkę? – Jasne, dokąd?
„Pode” to uprzejme „czy może Pan/Pani”. Standardem są aplikacje – obok Ubera działa tu miejscowa „99”, odpowiednik naszego Bolta – i zwykle wychodzą taniej niż taksówka z ulicy, choć złapanie jej ręką też jest normalne, a hotel czy restauracja zamówi ci ją bez ceregieli. Sprawdź, czy licznik („taxímetro”) jest włączony; na lotniskach są okienka sprzedające kurs po stałej cenie, co ucina wszelkie dyskusje.
umA1 un O número 1.	jeden	Um cafezinho, por favor. Poproszę jedną małą kawę.
„Um” stoi przed rzeczownikiem męskim, „uma” przed żeńskim („uma mesa”, „uma água”), a przy liczeniu i w odpowiedzi mówisz zawsze „um”. To zarazem liczebnik i rodzajnik, którego w polszczyźnie nie ma. Samogłoska jest nosowa: wypuść ją nosem, jak w polskim „bank”, i nie domykaj ust wyraźnym „m” na końcu.
doisA1 dojs O número 2.	dwa	Uma mesa para dois, por favor. Poproszę stolik dla dwóch osób.
Akurat to znasz z polskiego: „dois” zachowuje się jak nasze „dwa”, a „duas” jak „dwie” – „duas cervejas”, „duas passagens”. Samo w sobie, przy liczeniu, zawsze „dois”. „Somos dois” znaczy „jest nas dwoje” i to właśnie mówisz przy wejściu do restauracji.
trêsA1 trejs O número 3.	trzy	Plataforma três. Stanowisko trzecie.
Czytaj „trejs”, z lekkim „j” przed końcowym „s”; daszek nad „ê” oznacza samogłoskę zamkniętą, węższą niż nasze „e”. Numery stanowisk, pokoi i autobusów podaje się zwyczajnie jako liczby, więc nasza „trójka” w numerze linii to po prostu „o três”.
quatroA1 KŁA-tru O número 4.	cztery	Somos quatro. Jest nas czworo.
Dwie zasady wymowy naraz: „qu” brzmi jak nasze „kł”, a końcowe „o” czyta się jak „u”. Ta druga dotyczy każdego brazylijskiego słowa zakończonego na „o”, stąd „obrigado” to „o-bri-GA-du”, a „quatro” to „KŁA-tru”. „Somos” plus liczba to sposób, w jaki mówisz w restauracji, ile was jest.
cincoA1 SIN-ku O número 5.	pięć	São cinco reais. To pięć reali.
„São” plus kwota to sposób, w jaki podaje się sumę do zapłaty. Waluta nazywa się „real”, w liczbie mnogiej „reais”, a wymawia się to „he-AJS” – znowu widać, że „r” na początku słowa brzmi jak polskie „h”. „R$ 5,50” przeczytasz jako „cinco e cinquenta”.
seisA1 sejs O número 6.	sześć	O ônibus sai às seis. Autobus odjeżdża o szóstej.
„Às” plus godzina znaczy „o” danej godzinie. Pułapka: dyktując numer telefonu, pokoju albo kod, Brazylijczycy zamiast „seis” mówią „meia” (od „meia dúzia”, pół tuzina), więc szóstka w adresie brzmi zupełnie inaczej, niż się spodziewasz. Na tablicach obowiązuje zegar dwudziestoczterogodzinny, ale w mowie, inaczej niż u nas, nikt nie powie „osiemnasta”: na rozkładzie widzisz „18h”, a usłyszysz „seis da tarde”.
seteA1 SE-czi O número 7.	siedem	O café da manhã é às sete. Śniadanie jest o siódmej.
Tu polszczyzna pomaga: końcowe „te” brzmi w Brazylii jak nasze „czi”, więc „sete” czytasz „SE-czi”. Ta sama zasada działa przy „de”, które brzmi „dżi” – stąd „onde” to „ON-dżi”, a „pode” to „PO-dżi”. Godziny śniadania i otwarcia sklepów podaje się właśnie tak: „das sete” znaczy „od siódmej”.
oitoA1 OJ-tu O número 8.	osiem	Reserva para as oito. Rezerwacja na ósmą.
„Para as” plus godzina to nasze „na” przy rezerwacji. Pamiętaj o innym rytmie dnia: w Polsce o ósmej wieczorem kolacja się kończy, a w Brazylii dopiero się zaczyna, więc stolik „para as oito” uchodzi za wczesny. „Oito da noite” doprecyzowuje, że chodzi o wieczór.
noveA1 NO-wi O número 9.	dziewięć	Quarto nove. Pokój dziewiąty.
„O” jest otwarte, mniej więcej jak nasze „o” w słowie „kot”, a końcowe „e” czyta się jak „i”, stąd „NO-wi”. Nie pomyl z „novo” („nowy”), gdzie „o” jest węższe, bliższe „u”. Od dziewiątki zaczynają się numery alarmowe: 190 to „cento e noventa”, a 192 „cento e noventa e dois”.
dezA1 des O número 10.	dziesięć	Dez minutos a pé. Dziesięć minut pieszo.
„A pé” znaczy „pieszo”, a „dez minutos” to odpowiedź, którą chcesz usłyszeć na pytanie „é longe?”. Ta sama dziesiątka wraca na każdym rachunku jako „dez por cento”, czyli doliczone 10% za obsługę. Przy cenach przydadzą się jeszcze „vinte” (dwadzieścia) i „cem” (sto).

Zestaw podróżny: portugalski w 50 zwrotach Official

Oceń ten zestaw

Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć