Pięćdziesiąt zwrotów po japońsku na wyjazd (kierunek: Japonia), jako plan na pięć dni po dziesięć dziennie: powitania i grzeczność, kawiarnia i restauracja, płacenie i zakupy, poruszanie się i znaki, hotel i pomoc. Każda fiszka ma zapis wymowy, prawdziwy przykład rozmowy i wskazówkę, kiedy tego użyć i co zaskakuje turystów, plus bonusowa grupa liczb 1–10. Około 10 minut dziennie.
ESOKJ A1 — Początkujący
Na tym poziomie potrafisz: przedstawić się, zamówić jedzenie, zapytać o drogę. Słownictwo: ~500 słów (łącznie).
Czego się nauczysz
Jak powiedzieć “Dzień dobry (w ciągu dnia) / Dzień dobry (rano)” po japońsku?
“Dzień dobry (w ciągu dnia) / Dzień dobry (rano)” to po japońsku “こんにちは / おはようございます”. Na przykład: おはようございます。 – いらっしゃいませ! — Dzień dobry. – Witamy!
Jak powiedzieć “Dobry wieczór” po japońsku?
“Dobry wieczór” to po japońsku “こんばんは”. Na przykład: こんばんは。二名です。 – どうぞ、こちらへ。 — Dobry wieczór. Dwie osoby. – Proszę, tędy.
Jak powiedzieć “Proszę (przy prośbie)” po japońsku?
“Proszę (przy prośbie)” to po japońsku “お願いします”. Na przykład: これ、お願いします。 – かしこまりました。 — To poproszę. – Oczywiście.
Jak powiedzieć “Dziękuję” po japońsku?
“Dziękuję” to po japońsku “ありがとうございます”. Na przykład: ありがとうございます。 – ありがとうございました。またお越しください。 — Dziękuję. – Dziękujemy za wizytę. Zapraszamy ponownie.
japoński → polski60 słów~6 dni przy 10 słowach dziennie0 pobrańA1A2
No ratingsNo ratingsautor: admin@wordsonrepeat.comSep 7, 2026
Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć
Słowo
Tłumaczenie
Przykład
こんにちは / おはようございますA1
konnichiwa / ohayō gozaimasu (po polsku: kon-ni-ci-ła / o-ha-jo-o go-za-i-mas; sylaby równo, bez akcentu na przedostatniej; „jo-o” to jedno długie o)
昼間のあいさつ。朝は「おはようございます」、それ以降は「こんにちは」。
Dzień dobry (w ciągu dnia) / Dzień dobry (rano)
おはようございます。 – いらっしゃいませ!
Dzień dobry. – Witamy!
„Ohayō gozaimasu” mówi się do jakiejś dziesiątej czy jedenastej, potem „konnichiwa” aż do zmierzchu. Wchodząc do sklepu, nie witasz się pierwszy: to obsługa woła „irasshaimase!” i nie oczekuje odpowiedzi, więc wystarczy lekkie skinienie głowy. Zamiast podania ręki — krótki ukłon; wyciągnięta dłoń wprawia Japończyka w zakłopotanie.
こんばんはA1
konbanwa (po polsku: kom-ban-ła; trzy równe sylaby, żadnej nie akcentuj; ん przed b brzmi jak „m”, a końcowe は czyta się „ła”, nie „ha”)
夕方から夜に、人に会ったときのあいさつ。
Dobry wieczór
こんばんは。二名です。 – どうぞ、こちらへ。
Dobry wieczór. Dwie osoby. – Proszę, tędy.
Od zmierzchu, mniej więcej od piątej czy szóstej, i zawsze gdy przychodzisz gdzieś na kolację. „Oyasumi nasai” to wyłącznie „dobranoc” przed snem, nigdy pożegnanie przy wyjściu z lokalu. Tak jak „konnichiwa”, jest to powitanie na wejściu, a nie przy rozstaniu.
お願いしますA1
onegai shimasu (po polsku: o-ne-ga-i si-mas; „si” jak w „siano”; końcowe u prawie nieme; równy rytm, bez akcentu na przedostatniej sylabie)
何かを頼むときに、最後につける丁寧な言葉。
Synonimy:ください
Proszę (przy prośbie)
これ、お願いします。 – かしこまりました。
To poproszę. – Oczywiście.
Odwrotnie niż polskie „poproszę”, które stawiamy na początku, to wyrażenie idzie na KONIEC: najpierw nazwij rzecz albo ją wskaż, potem „…o onegai shimasu”. Znaczy też „liczę na Pana/Panią”, więc zamyka niemal każdą prośbę skierowaną do obsługi. „…o kudasai” to druga uprzejma forma, czyli „proszę mi dać”; obie zamieniają sam rzeczownik w grzeczne zamówienie.
ありがとうございますA1formal
arigatō gozaimasu (po polsku: a-ri-ga-to-o go-za-i-mas; „to-o” to jedno długie o; r muśnij raz językiem, nie tocz; końcowe u prawie nieme)
感謝を伝える丁寧な言葉。店では「ありがとうございました」と返される。
Dziękuję
ありがとうございます。 – ありがとうございました。またお越しください。
Dziękuję. – Dziękujemy za wizytę. Zapraszamy ponownie.
Pełnej formy używasz wobec obcych i obsługi, samo „arigatō” zostaw dla znajomych i dzieci. W Japonii nie daje się napiwków nigdzie i nigdy: zostawione na stole drobne to dla kelnera pieniądze zapomniane przez klienta i wybiegnie z nimi za tobą na ulicę, a napiwkiem jest tu podziękowanie i ukłon. Podręcznikowe „dō itashimashite” prawie nie pada — obsługa odpowiada ukłonem albo „arigatō gozaimashita”, czyli podziękowaniem w czasie przeszłym za to, co się właśnie skończyło.
すみませんA1
sumimasen (po polsku: su-mi-ma-sen; cztery równe sylaby, nie akcentuj przedostatniej „-ma-”; w mowie potocznej skraca się do „sui-ma-sen”)
人を呼ぶとき、軽く謝るとき、お礼を言うときに使う便利な言葉。
Synonimy:すいません
Przepraszam (żeby kogoś zawołać lub przeprosić)
すみません、注文お願いします。 – はい、ただいま。
Przepraszam, chcielibyśmy zamówić. – Tak, już podchodzę.
Najbardziej uniwersalne słowo w Japonii, robiące naraz trzy rzeczy: zaczepia kelnera albo przechodnia, przeprasza za potrącenie i dziękuje za drobną przysługę. Zawołanie „sumimasen!” przez całą salę nie jest niegrzeczne — bez tego kelner po prostu nie podejdzie, a w wielu lokalach jest do tego przycisk na stoliku. Prawdziwe przeprosiny to „gomen nasai”, a oficjalne „mōshiwake arimasen” usłyszysz przede wszystkim od obsługi, gdy coś pójdzie nie tak; sam go do kelnera nie mów.
すみません、降りますA1
sumimasen, orimasu (po polsku: su-mi-ma-sen, o-ri-mas; końcowe u ledwie słychać; r to jedno krótkie muśnięcie języka, nigdy polskie toczone „rr”)
電車を降りるときや、人ごみで道をあけてもらうときに言う。
Przepraszam, wysiadam (żeby się przecisnąć)
すみません、降ります! – あ、どうぞ。
Przepraszam, wysiadam! – Aha, proszę bardzo.
Japoński nie ma osobnego słowa na przeciskanie się: znowu „sumimasen”, plus informacja, co robisz. W zatłoczonym pociągu mówisz przy drzwiach „orimasu” (wysiadam) i ludzie się rozstępują, a w wąskiej alejce sklepu „sumimasen, tōshite kudasai” (proszę mnie przepuścić). Na ruchomych schodach stoi się w Tokio po lewej, a w Osace po prawej, nigdy nie blokując strony do przechodzenia; w odpowiedzi usłyszysz „dōzo”, czyli „proszę, śmiało”.
はい / いいえA1
hai / iie (po polsku: haj / i-i-e; w „iie” najpierw długie i, potem krótkie e; nigdy „ije”)
「はい」は肯定、「いいえ」は否定。丁寧に断るときは「結構です」。
Synonimy:結構です, 大丈夫です
Tak / Nie
袋はご利用ですか? – いいえ、結構です。
Czy potrzebuje Pan torby? – Nie, dziękuję.
„Hai” znaczy też „słucham, słyszę”, więc seria „hai, hai” ze strony sprzedawcy nie jest jeszcze zgodą. Suche „iie” brzmi szorstko; uprzejma odmowa to „kekkō desu” albo „daijōbu desu”, zwykle z lekkim machnięciem dłonią. W każdym konbini padnie pytanie „fukuro wa?” (torebka?), bo reklamówki są płatne — odpowiadasz „hai, onegai shimasu” albo „kekkō desu”.
英語を話せますか?A1
eigo o hanasemasu ka (po polsku: e-e-go o ha-na-se-mas ka; „e-e” to jedno długie e; całość równo, bez akcentu, tylko końcowe „ka” lekko idzie w górę, jak w polskim pytaniu)
相手が英語を話せるかどうか、丁寧にたずねる言い方。
Czy mówi Pan/Pani po angielsku?
すみません、英語を話せますか? – 少しだけ。
Przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Tylko trochę.
Samo zadanie tego pytania po japońsku jest już formą uprzejmości i rozluźnia rozmowę; typowa odpowiedź to „sukoshi” (trochę) i szczera próba albo wciągnięcie powietrza przez zęby i sprowadzenie kolegi. Japoński nie ma zaimków w rodzaju naszego „Pan/Pani” — całą grzeczność niesie końcówka czasownika „-masu” i to ona jest twoim bezpiecznym rejestrem wobec każdej obcej osoby. Japończycy czytają po angielsku znacznie lepiej, niż mówią, więc pokazanie pytania na ekranie działa lepiej niż powtarzanie go głośniej.
わかりませんA1
wakarimasen (po polsku: ła-ka-ri-ma-sen; pięć równych sylab, żadnej nie akcentuj; „ła” jak w „ładny”, r krótko muśnięte)
言われたことがわからないときに言う。「もう一度ゆっくり」と続ける。
Synonimy:日本語がわかりません
Nie rozumiem
わかりません。もう一度、ゆっくりお願いします。
Nie rozumiem. Jeszcze raz, wolniej proszę.
Dopowiedz „mō ichido, yukkuri onegai shimasu”, czyli „jeszcze raz, wolniej proszę”, a rozmówca zwolni i uprości zdanie. „Nihongo ga wakarimasen” znaczy „nie rozumiem po japońsku”. To samo słowo znaczy też „nie wiem”, więc używaj go zamiast wzruszenia ramionami, gdy ktoś pyta cię o coś, na co nie umiesz odpowiedzieć; „wakarimashita” to z kolei „zrozumiałem”.
失礼しますA1formal
shitsurei shimasu (po polsku: si-cu-re-e si-mas; „re-e” to jedno długie e, nie „rej”; „si” jak w „siano”, „cu” jak w „cukier”; i w pierwszej sylabie ledwie słychać)
別れるときの丁寧なあいさつ。店を出るときは会釈だけでもよい。
Synonimy:さようなら
Do widzenia (uprzejmie, przy wychodzeniu)
では、失礼します。 – ありがとうございました。
W takim razie do widzenia. – Dziękujemy za wizytę.
Dosłownie „popełniam nietakt, wychodząc”: to uprzejme wyjście z recepcji, z punktu informacji turystycznej, z posterunku kōban albo z czyjegoś domu. „Sayōnara” brzmi ostatecznie, jak pożegnanie przed długą rozłąką, i w sklepie właściwie nie pada. Wychodząc ze sklepu czy restauracji, nie musisz mówić nic: obsługa woła „arigatō gozaimashita”, a twoją odpowiedzią jest skinienie głowy albo „gochisōsama deshita” po posiłku.
二名ですA1
ni-mei desu (po polsku: ni-me-e des; „me-e” to jedno długie e, nie „mej”; końcowe u nieme; obie sylaby równo, bez akcentu)
レストランの入口で、人数を伝える言い方。「何名様ですか」への答え。
Synonimy:二人です
Poproszę stolik dla dwóch osób (dosł. „dwie osoby”)
何名様ですか? – 二名です。 – カウンター席でもよろしいですか?
Dla ilu osób? – Dla dwóch. – Czy odpowiada Państwu miejsce przy ladzie?
Czekasz przy wejściu, aż ktoś wskaże ci stolik — samodzielne zajmowanie miejsca jest tu nietaktem, a pierwsze pytanie obsługi brzmi „nan-mei sama desu ka?” (ile osób?). Odpowiadasz „hitori” (jedna), „futari” (dwie) albo oficjalniej „ni-mei”; pokazanie palców działa wszędzie. Zanim zamówisz, dostaniesz wilgotny ręczniczek „oshibori” i darmową wodę, a w popularnych lokalach wpisujesz się na listę przy drzwiach albo kupujesz posiłek w automacie.
…をくださいA1
… o kudasai (po polsku: … o ku-da-sa-i; cztery równe sylaby w „kudasai”, nie akcentuj przedostatniej; „sa-i” to dwie miary, nie zlewaj ich w „saj”)
注文や買い物で「これがほしい」と丁寧に言うときの形。
Synonimy:…をお願いします
Poproszę…
ラーメンをください。 生ビールをください。
Poproszę ramen. Poproszę lane piwo.
Schemat jest odwrotny niż w polskim „poproszę…”: najpierw rzecz, potem „o kudasai”. W praktyce zamawia się, wskazując zdjęcie w karcie albo plastikowy model dania w witrynie i mówiąc „kore o kudasai” (to poproszę), a po nazwie dodaje się „hitotsu” (jedno) lub „futatsu” (dwa). W wielu barach z ramenem i w sieciówkach przy drzwiach stoi automat: wybierasz, płacisz i podajesz bilecik, więc nie zamawiasz w ogóle.
メニューをお願いしますA1
menyū o onegai shimasu (po polsku: me-niu-u o o-ne-ga-i si-mas; „niu-u” to jedno długie u; „si” jak w „siano”)
店でメニューを見せてもらうときの言い方。
Poproszę kartę dań
メニューをお願いします。英語のメニューはありますか? – はい、こちらです。
Poproszę menu. Czy jest karta po angielsku? – Tak, proszę bardzo.
„Eigo no menyū” to karta po angielsku, częsta w miejscach turystycznych; gdzie jej nie ma, ratują zdjęcia, plastikowe modele dań w witrynie i aplikacja tłumacząca z aparatu. Lunchowy zestaw „teishoku” (danie główne, ryż, zupa miso, kiszonki) to najlepszy stosunek ceny do jakości i zwykle kończy się koło czternastej. „Osusume wa?” to pytanie o polecane danie, a „omakase” oznacza, że zdajesz się na kucharza.
コーヒーをお願いしますA1
kōhī o onegai shimasu (po polsku: ko-o-hi-i o o-ne-ga-i si-mas; podwojone samogłoski to jedno przeciągnięte o i jedno przeciągnięte i, nie dwie sylaby)
喫茶店やカフェでコーヒーを注文する言い方。「ホット」か「アイス」を聞かれる。
Synonimy:コーヒーをください
Poproszę kawę (czarną, z przelewu)
コーヒーをお願いします。 – ホットとアイス、どちらになさいますか? – ホットで。
Poproszę kawę. – Gorącą czy z lodem? – Gorącą.
Samo „kōhī” to filiżanka gorącej czarnej kawy z przelewu, mleko i cukier osobno — i przez cały rok usłyszysz pytanie „hotto ka aisu?” (gorąca czy z lodem?), bo kawa mrożona nie jest tam letnią fanaberią. Kawy z mlekiem szukaj pod nazwą „kafe ore” albo „kafe rate”, a „burendo” to mieszanka firmowa. Najtańsza dobra kawa jest z automatu w konbini, za jakieś 140 jenów; w starej kawiarni „kissaten” zapłacisz 500 i więcej, ale stolik jest twój bez limitu czasu, a do jedenastej zestaw „mōningu” dorzuca tost i jajko za grosze.
お水をくださいA1
o-mizu o kudasai (po polsku: o-mi-dzu o ku-da-sa-i; „dzu” jak w „bardzo”; przedrostek „o-” to sam znak grzeczności)
レストランで水を頼む言い方。日本では水は無料で、頼まなくても出てくる。
Poproszę wodę (kranówkę, za darmo)
すみません、お水をください。 – はい、お冷ですね。
Przepraszam, poproszę wodę. – Oczywiście, zimna woda, już podaję.
Nikt cię nie zapyta „gazowana czy niegazowana”: w niemal każdej restauracji szklanka darmowej lodowatej kranówki („ohiya”) albo zielonej herbaty ląduje na stole bez proszenia i jest dolewana, a woda z kranu jest w całej Japonii zdatna do picia. Gazowana to „tansan-sui”, butelkowana i płatna, i wcale nie wszędzie ją mają. Przedrostek „o-” pojawia się przy wielu grzecznych rzeczownikach: „okane” (pieniądze), „otearai” (toaleta).
お会計お願いしますA1
o-kaikei onegai shimasu (po polsku: o-ka-i-ke-e o-ne-ga-i si-mas; „ke-e” to jedno długie e, nie „kej”; wszystkie sylaby jednakowo długie, bez akcentu)
食事のあとで支払いを頼む言い方。会計はレジですることが多い。
Synonimy:お勘定お願いします
Poproszę rachunek
すみません、お会計お願いします。 – レジでお願いします。
Przepraszam, poproszę rachunek. – Płatność przy kasie.
Rachunek często dostajesz razem z jedzeniem, na małej tacce albo wpięty w stojak, i sam zanosisz go do kasy przy wyjściu — inaczej niż u nas, gdzie kelner przynosi go na koniec. Jeśli go nie ma, powiedz to zdanie albo skrzyżuj palce wskazujące na kształt litery X, bo to tutejszy gest „rachunek proszę”. Pieniądze i kartę kładzie się na tacce, nigdy do ręki kasjera, i pod żadnym pozorem nie zaokrągla się kwoty w górę — napiwków w Japonii nie ma.
カードは使えますか?A2
kādo wa tsukaemasu ka (po polsku: ka-a-do ła cu-ka-e-mas ka; „ka-a” to jedno długie a; „cu” jak w „cukier”; は jako partykuła czyta się „ła”)
クレジットカードで払えるかどうかをたずねる言い方。
Czy mogę zapłacić kartą?
カードは使えますか? – はい、大丈夫です。
Czy mogę zapłacić kartą? – Tak, oczywiście.
Karty i płatność zbliżeniowa działają w sieciówkach, domach towarowych, hotelach, konbini i w shinkansenie, ale mnóstwo małych restauracji, barów z ramenem, świątyń i straganów to nadal „genkin nomi”, czyli tylko gotówka — miej przy sobie 10–20 tysięcy jenów. Karta transportowa IC (Suica, PASMO, ICOCA) płaci też w konbini i w automatach z napojami. Zagraniczne karty przyjmują bankomaty w sklepach 7-Eleven i na poczcie; bankowe często nie.
乾杯!A1
kanpai (po polsku: kam-paj; ん przed p brzmi jak „m”; dwie równe sylaby, nie akcentuj pierwszej)
お酒を飲み始めるときのかけ声。全員がそろってから言う。
Na zdrowie! (toast)
乾杯! – 乾杯!
Na zdrowie! – Na zdrowie!
Czekasz, aż wszyscy będą mieli napój; zaczynanie przed wspólnym toastem to nietakt, a wobec kogoś starszego lub wyższego rangą trzymasz swój kieliszek odrobinę niżej niż on. Nigdy nie mów tam „cin cin”, które u nas uchodzi za toast: po japońsku to dziecinne określenie męskiego przyrodzenia i cały stół pęknie ze śmiechu. W izakai pierwsza kolejka to „toriaezu bīru” (na początek piwo), a nalewa się sobie nawzajem — swoją szklankę podstawiasz oburącz.
いただきます / ごちそうさまでしたA1
itadakimasu / gochisōsama deshita (po polsku: i-ta-da-ki-mas / go-ci-so-o-sa-ma de-si-ta; „so-o” to długie o, a w „de-si-ta” i prawie nie słychać; brzmi jak „deśta”, nigdy „deszta”)
食事の前に「いただきます」、食べ終わったら「ごちそうさまでした」と言う。
Smacznego (przed jedzeniem) / Dziękuję, było pyszne (po jedzeniu)
いただきます! …ごちそうさまでした。 – ありがとうございました。
Zaczynamy! …Dziękuję, było pyszne. – Dziękujemy za wizytę.
Kelner nie życzy tu smacznego. To ty przed pierwszym kęsem mówisz „itadakimasu” (pokornie przyjmuję), ze złożonymi dłońmi, a po skończeniu „gochisōsama deshita” (to była uczta) — i powtarzasz to przy kasie albo w drzwiach, bo to największy komplement dla kucharza. Głośne siorbanie makaronu jest tam w porządku, natomiast wycieranie nosa przy stole i wbijanie pałeczek pionowo w ryż zdecydowanie nie.
お通しA2
otōshi (po polsku: o-to-o-si; „to-o” to jedno długie o, a nie dwie sylaby; „si” jak w „siano”; bez akcentu na przedostatniej)
居酒屋で最初に出る小さな料理。席料として料金がかかる。
Synonimy:席料, サービス料
Opłata za miejsce (przekąska, której nie zamawiałeś)
お通し 400円(お一人様)
Otōshi 400 jenów (od osoby)
W izakai razem z pierwszym drinkiem przyjeżdża mała przekąska, której nie zamawiałeś: to „otōshi”, obowiązkowa opłata za miejsce, jakieś 300–600 jenów od osoby, wypisana na rachunku jako お通し albo 席料 (seki-ryō). To nie jest naciąganie turystów i odmowa raczej nie działa; hotele i lepsze restauracje doliczają zamiast tego サービス料 (dodatek serwisowy, 10–15%). Napiwków nie ma nigdzie, a ceny w karcie bywają podane jako 税込 (z podatkiem) albo 税抜 (bez podatku, dolicz przy kasie 10%).
…はいくらですか?A1
… wa ikura desu ka (po polsku: … ła i-ku-ra des ka; は jako partykuła czyta się „ła”; równy rytm, bez akcentu na przedostatniej sylabie)
値段をたずねる言い方。物を指して「これはいくらですか」と聞く。
Ile kosztuje…?
これはいくらですか? 入場料はいくらですか?
Ile to kosztuje? Ile kosztuje wstęp?
Schemat: nazwa rzeczy plus „wa ikura desu ka”, albo samo „ikura desu ka?” ze wskazaniem palcem i słowem „kore” (to). Ceny prawie zawsze są na metce, więc pytania potrzebujesz głównie na straganie i w kasie biletowej. Metka 税抜 to cena bez podatku, o jakieś 10% niższa od tego, co zapłacisz, a 税込 to cena prawdziwa; większe kwoty podaje się w setkach i tysiącach, więc 1500 jenów to „sen gohyaku en”, a 10 000 — „ichi-man en”.
ちょっと高いですねA1
chotto takai desu ne (po polsku: ciot-to ta-ka-i des ne; „cio” jak w „ciocia”; podwójne t przytrzymaj, jak w „lekki”)
値段が高いと感じたときに、やわらかく言う言い方。
Trochę drogo
ちょっと高いですね。もう少し考えます。
Trochę to drogie. Jeszcze się zastanowię.
W Japonii się nie targuje: w sklepach, na targach, a nawet na pchlim targu ceny są stałe, a naciskanie na rabat wprawia sprzedawcę w zakłopotanie. Złagodzone przez „chotto” (trochę) i końcowe „ne” zdanie jest wyłącznie uwagą, a grzecznym sposobem na wycofanie się są słowa „kangaemasu” (zastanowię się). Prawdziwa zniżka dla przyjezdnego to zakupy bez podatku (免税, od 5000 jenów w jednym sklepie, z paszportem); od listopada 2026 te 10% zwraca się na lotnisku, a nie odlicza przy kasie.
現金で / カードでA1
genkin de / kādo de (po polsku: gen-kin de / ka-a-do de; „ka-a” to jedno długie a; g twarde jak w „góra”)
レジで支払い方法を言うときの言い方。「現金で」か「カードで」。
Gotówką / kartą
お支払いはどうなさいますか? – カードで。 – 一括でよろしいですか? – はい。
Jak chce Pan zapłacić? – Kartą. – Jednorazowo, dobrze? – Tak.
Kasjer pyta „o-shiharai wa?” (płatność?), a ty odpowiadasz „genkin de” albo „kādo de”. Przy karcie kredytowej padnie jeszcze „ikkatsu de yoroshii desu ka?”, czyli „jednorazowo?” — pytanie o rozłożenie kwoty na raty, które zaskakuje przyjezdnych; odpowiadasz „hai”. Pieniądze kładziesz na tacce, nie do ręki, a resztę kasjer przeliczy na głos; w miastach działają też karty IC i kody QR aplikacji PayPay, ale w małej knajpce nigdy nie zakładaj niczego poza gotówką.
レシートをお願いしますA2
reshīto o onegai shimasu (po polsku: re-si-i-to o o-ne-ga-i si-mas; „si-i” to jedno długie i; r muśnij raz językiem, nie tocz)
レジで買い物の明細をもらうときの言い方。正式なものは「領収書」。
Poproszę paragon
レシートはご利用ですか? – はい、お願いします。
Czy potrzebuje Pan paragonu? – Tak, poproszę.
W konbini usłyszysz „reshīto wa go-riyō desu ka?” (paragon potrzebny?) — odpowiadasz „hai” albo „kekkō desu”; żaden przepis nie każe ci go zabierać. Pułapką są dwa różne słowa: „reshīto” to zwykły paragon z kasy, a 領収書 (ryōshūsho) to imienne pokwitowanie do rozliczenia firmowego, o które prosi się osobno i które uruchamia małą ceremonię wypisywania. Przy zakupach bez podatku trzymaj paragon razem z paszportem aż do wylotu.
見ているだけですA1
mite iru dake desu (po polsku: mi-te i-ru da-ke des; końcowe u nieme; wszystkie sylaby jednakowo długie, żadnej nie akcentuj)
店員に「買うつもりはなく、見ているだけ」と伝える言い方。
Tylko oglądam, dziękuję
何かお探しですか? – 見ているだけです。ありがとうございます。
Szuka Pan czegoś konkretnego? – Tylko oglądam, dziękuję.
Obsługa rzuca „irasshaimase”, czasem pyta „nanika o-sagashi desu ka?” (szuka pan czegoś?), a to zdanie grzecznie zamyka temat — nikt nie będzie nalegał ani chodził za tobą po sklepie. Wchodząc, nie musisz się witać, a wychodząc żegnać: wystarczy skinienie głowy. W małych sklepach zapytaj, zanim weźmiesz do ręki delikatny towar, a przymierzanie oznacza zwykle zdjęcie butów i nałożenie osłonki na twarz przy swetrach.
以上ですA1
ijō desu (po polsku: i-dzio-o des; „dzio” jak w „dziobie”; „dzio-o” to jedno długie o; końcowe u nieme)
注文や買い物を終えるときの「これで全部です」。
To wszystko, dziękuję
以上でよろしいですか? – はい、以上です。
Czy to wszystko? – Tak, to wszystko.
W piekarni, przy ladzie z garmażerką i w konbini sprzedawca pyta „ijō de yoroshii desu ka?” (to wszystko?), a „hai, ijō desu” zamyka sprawę; w restauracji „ijō de” kończy zamówienie. Zaraz potem sypią się pytania z konbini: „fukuro?” (torebka), „atatamemasu ka?” (podgrzać?), „o-hashi?” (pałeczki) — na każde odpowiadasz „hai” albo „kekkō desu”. Tym samym słowem kończy się komunikaty: „ijō desu” znaczy „to wszystko z mojej strony”.
これを一つくださいA1
kore o hitotsu kudasai (po polsku: ko-re o hi-to-cu ku-da-sa-i; „cu” jak w „cukier”; t w „hitotsu” wymów pojedynczo, nie podwajaj)
指さして一つ買うときの言い方。「これ」「それ」「あれ」で使い分ける。
Poproszę jedno z tych
これを一つください。 – 温めますか? – はい、お願いします。
Poproszę jedno z tych. – Podgrzać? – Tak, poproszę.
„Kore” to „to u mnie”, „sore” — „to u ciebie”, „are” — „tamto dalej”; do każdego dodajesz „o hitotsu kudasai”. Licznik „hitotsu, futatsu, mittsu” (jedna, dwie, trzy sztuki) pasuje do niemal każdej rzeczy i ratuje cię przed japońskim systemem liczników zależnych od kształtu przedmiotu. W piekarni bierzesz tacę i szczypce i obsługujesz się sam, a przy każdym pudełku bentō w konbini padnie pytanie „atatamemasu ka?” i danie trafi do mikrofalówki.
…はありますか?A1
… wa arimasu ka (po polsku: … ła a-ri-mas ka; równy rytm, bez akcentu; r jednym muśnięciem języka, nie polskie toczone „r”)
店に何かがあるかどうかをたずねる言い方。
Czy jest / czy mają Państwo…?
大きいサイズはありますか? Wi-Fiはありますか?
Czy jest większy rozmiar? Czy jest tu Wi-Fi?
Schemat: nazwa rzeczy plus „wa arimasu ka”. „Tak” to „arimasu” albo grzeczniejsze „gozaimasu”, „nie” — „nai desu” lub „gozaimasen”, a czasem samo wciągnięcie powietrza przez zęby, które też znaczy „nie ma”. Rozmiary ubrań są tam mniejsze niż u nas (japońskie L to mniej więcej nasze M), więc „ōkii saizu” (większy rozmiar) to wypełnienie, którego naprawdę użyjesz; konbini i drogerie mają praktycznie wszystko, o czym zapomniało się przy pakowaniu.
営業中 / 準備中A1
eigyō-chū / junbi-chū (po polsku: e-e-gjo-o ciu-u / dzium-bi ciu-u; podwojone samogłoski to jeden przeciągnięty dźwięk; ん przed b brzmi jak „m”; „ciu” jak w „ciupaga”)
店の入口の札。「営業中」は開いている、「準備中」は閉まっている。
Otwarte / Zamknięte (dosł. „w przygotowaniu”)
営業中 11:00〜22:00 定休日:水曜日
Otwarte 11:00–22:00. Dzień wolny: środa.
Tabliczki na drzwiach: 営業中 znaczy „otwarte”, a 準備中, dosłownie „w przygotowaniu”, znaczy „zamknięte” — również w czasie popołudniowej przerwy między obiadem a kolacją. 定休日 to stały dzień wolny w tygodniu, 閉店 — zamknięte na noc albo na dobre, a zawieszona przed restauracją zasłona „noren” oznacza, że lokal wydaje jedzenie. Sklepy otwierają się późno (10–11) i późno zamykają (20–21), a restauracje często robią przerwę mniej więcej od 14 do 17.
セール / レジA1
sēru / reji (po polsku: se-e-ru / re-dzi; „se-e” to jedno długie e; „dzi” jak w „dzień”; r krótkie, muśnięte)
「セール」は値引き、「レジ」は支払いをする場所。
Synonimy:バーゲン
Wyprzedaż / Kasa
セール 30%OFF お会計はこちら(レジ)
Wyprzedaż: 30% taniej. Tutaj płatność (kasa).
„Sēru” i „bāgen” (バーゲン) znaczą to samo, czyli wyprzedaż; największe wypadają na początku stycznia, razem z workami-niespodziankami „fukubukuro”, i w środku lata. „Reji” to kasa: ustawiasz się w wyznaczonym pasie, a coraz częściej płacisz sam przy セルフレジ (kasa samoobsługowa) albo wrzucasz gotówkę do maszyny po tym, jak sprzedawca zeskanuje zakupy. 割引 to zniżka, a 半額 — połowa ceny, czyli nalepka, która pojawia się na jedzeniu w supermarkecie po dziewiętnastej.
…はどこですか?A1
… wa doko desu ka (po polsku: … ła do-ko des ka; wszystkie sylaby jednakowo długie, żadnej nie akcentuj; końcowe u w „desu” nieme)
場所をたずねる言い方。「駅はどこですか」など。
Gdzie jest…?
駅はどこですか? トイレはどこですか?
Gdzie jest dworzec? Gdzie jest toaleta?
Schemat: nazwa miejsca plus „wa doko desu ka”, poprzedzone słowem „sumimasen”. Ludzie częściej odprowadzą cię na miejsce, niż wytłumaczą drogę, a odpowiedź „wakarimasen” nie jest spławianiem. Japońskie adresy opisują dzielnicę i kwartał, a nie ulicę z numerem, więc mapa w telefonie jest pewniejsza niż każde objaśnienie na głos; w odpowiedzi i tak padnie „migi”, „hidari” i „massugu”.
トイレはどこですか?A1
toire wa doko desu ka (po polsku: to-i-re ła do-ko des ka; „to-i-re” to trzy równe sylaby, nie „tojre”; は czyta się „ła”)
トイレの場所をたずねる言い方。駅やコンビニのトイレは無料。
Synonimy:お手洗い
Gdzie jest toaleta?
すみません、トイレはどこですか? – 奥の右側です。
Przepraszam, gdzie jest toaleta? – Na końcu, po prawej stronie.
„Toire” to słowo codzienne, a na tabliczkach zobaczysz お手洗い (otearai) albo 化粧室. Odwrotnie niż u nas: toalety są wszędzie, czyste i bezpłatne — na każdej stacji, w konbini, w domach towarowych i w parkach — więc nigdy nie płać ani nie kupuj niczego, żeby z nich skorzystać. 男 to mężczyźni, 女 kobiety, a na desce myjącej 流す znaczy „spłucz”, おしり — strumień, 止 — „stop”; papierowych ręczników zwykle nie ma, więc noś przy sobie chusteczkę materiałową jak miejscowi.
駅はどこですか?A1
eki wa doko desu ka (po polsku: e-ki ła do-ko des ka; „e” krótkie i otwarte jak w „ekran”; bez akcentu na przedostatniej sylabie)
駅の場所をたずねる言い方。出口の名前も確認するとよい。
Gdzie jest dworzec?
駅はどこですか? – まっすぐ行って、五分くらいです。
Gdzie jest dworzec? – Prosto, jakieś pięć minut.
„Eki” to każda stacja kolejowa i stacja metra, więc w dużym mieście podaj nazwę: „Shinjuku eki wa doko desu ka?”. Stacje mają po kilka wyjść oznaczonych stroną świata (東口 wschodnie, 西口 zachodnie) albo numerem, a pomyłka kosztuje kwadrans marszu, więc od razu pytaj o właściwe wyjście. Szukaj logo JR albo litery „M” metra; dworzec autobusowy to „basu tāminaru”.
京都まで一枚お願いしますA1
Kyōto made ichi-mai onegai shimasu (po polsku: kjo-o-to ma-de i-ci-ma-i o-ne-ga-i si-mas; „kjo-o” to jedno długie o, nigdy „ki-o-to”)
切符を買うときの言い方。「まで」のあとに枚数を言う。
Poproszę jeden bilet do Kioto
京都まで一枚お願いします。 – 自由席ですか、指定席ですか? – 指定席で。
Poproszę jeden bilet do Kioto. – Miejsce bez rezerwacji czy z rezerwacją? – Z rezerwacją.
„Made” znaczy „aż do”, a „ichi-mai” to jeden bilet, bo „mai” jest licznikiem rzeczy płaskich. W kasie shinkansena albo w automacie zapytają, czy chcesz „jiyū-seki” (wagon bez rezerwacji), czy „shitei-seki” (miejsce z rezerwacją); kupisz w zielonym okienku みどりの窓口, w automacie albo przez internet (SmartEX na trasie Tokio–Kioto–Osaka–Hakata, Eki-net na liniach JR East). W pociągach podmiejskich i w metrze biletów w ogóle nie kupujesz — przykładasz kartę IC, a system nalicza opłatę według przejechanej odległości.
何番線ですか?A1
nan-ban-sen desu ka (po polsku: nan-ban-sen des ka; trzy równe sylaby, żadnej nie akcentuj; końcowe u w „desu” nieme)
電車が出るホームの番号をたずねる言い方。
Z którego peronu?
京都行きは何番線ですか? – 三番線です。
Z którego peronu odjeżdża pociąg do Kioto? – Z peronu trzeciego.
Perony to „X-ban-sen”, czyli „tor numer X” — tak są opisane na tablicach, w zapowiedziach i na strzałkach nad schodami. Ustaw się w kolejce między namalowanymi na peronie liniami i przepuść wysiadających; przy shinkansenie numery wagonów są zaznaczone na krawędzi peronu. Końcówka „-yuki” po nazwie miasta (Kyōto-yuki) znaczy „w kierunku”, a „kakueki-teisha” to pociąg osobowy zatrzymujący się wszędzie, więc sprawdzaj nie tylko peron, ale i rodzaj pociągu.
左 / 右 / まっすぐA1
hidari / migi / massugu (po polsku: hi-da-ri / mi-gi / mas-su-gu; podwójne s przytrzymaj jak w „passa”; g twarde jak w „gips”)
道案内で聞く三つの言葉。左、右、まっすぐ。
W lewo / w prawo / prosto
まっすぐ行って、二つ目の信号を右です。
Prosto, a na drugich światłach w prawo.
To trzy słowa, które usłyszysz w każdej odpowiedzi na „doko desu ka”, zwykle z „itte” (idź) albo „magatte” (skręć). Drogę tłumaczy się przez punkty orientacyjne i światła („shingō”), a nie przez nazwy ulic, bo większość ulic w Japonii ich po prostu nie ma. „Mukai” to naprzeciwko, „tonari” obok, „chikai” blisko, „tōi” daleko; pamiętaj też, że ruch jest lewostronny, więc schodząc z krawężnika, patrz najpierw w prawo.
入口 / 出口A1
iriguchi / deguchi (po polsku: i-ri-gu-ci / de-gu-ci; „ci” jak w „cień”; g twarde; wszystkie sylaby jednakowo długie)
「入口」は入るところ、「出口」は出るところ。駅の出口には名前がある。
Wejście / Wyjście
東口 → 出口はこちら
Wyjście wschodnie → tędy do wyjścia
Zobaczysz je na każdej stacji, w muzeum i w sklepie. Wyjścia ze stacji mają nazwy według stron świata (東口 wschodnie, 西口 zachodnie, 南口 południowe, 北口 północne) albo numery i dokładnie tak podaje je aplikacja z mapą, więc dopasuj tabliczkę do ekranu, zanim wejdziesz po schodach. 非常口 to wyjście ewakuacyjne (zielony biegnący ludzik), 改札 — bramki biletowe, do których przykładasz kartę, a 乗り換え — przesiadka.
押す / 引くA1
osu / hiku (po polsku: o-su / hi-ku; po dwie krótkie sylaby, obie równo; h wymów lekko, nie chrapliwie jak w „chleb”)
ドアの札。「押す」は押して開ける、「引く」は手前に引く。
Pchać / Ciągnąć
押す。 – 引く。
Pchać. – Ciągnąć.
Na drzwiach widnieje zwykle sam znak 押 (pchać) albo 引 (ciągnąć), często z angielskim dopiskiem. Większość drzwi w konbini, hotelach i na stacjach rozsuwa się sama, a tylne drzwi taksówki otwiera i zamyka kierowca — nie dotykaj ich. Znak 押 zobaczysz też na przyciskach przejść dla pieszych i na dzwonku na restauracyjnym stoliku, którym przywołuje się obsługę.
ICカードをタッチしてくださいA2
ai-shī kādo o tatchi shite kudasai (po polsku: aj-si-i ka-a-do o tat-ci si-te ku-da-sa-i; podwojone głoski przytrzymaj, jak w „lekki”)
改札でICカードを読み取り機にあてる。入るときと出るときは同じカードを使う。
Przyłóż kartę IC (przy wejściu i przy wyjściu)
ICカードをタッチしてください。残高不足の場合は精算機をご利用ください。
Przyłóż kartę IC. Przy zbyt niskim saldzie skorzystaj z automatu do dopłaty.
W Japonii nie kasuje się biletów i nie ma za to mandatu — system polega na przyłożeniu karty przy wejściu i przy wyjściu, a opłatę nalicza bramka wyjściowa. Pułapka: przy wyjściu musisz przyłożyć DOKŁADNIE tę samą kartę, którą wchodziłeś, inaczej bramka zatrzaśnie się z piskiem i utkniesz, dopóki obsługa jej nie odblokuje; za niskie saldo blokuje tak samo, a doładujesz je w 精算機 (automat do dopłaty) przy bramkach. Suica, PASMO i ICOCA działają w niemal całym kraju, w pociągach, autobusach i w konbini, na iPhonie dodasz je do Apple Wallet, a Welcome Suica to wersja dla przyjezdnych.
バス停A1
basu-tei (po polsku: ba-su-te-e; „te-e” to jedno długie e, nie „tej”; wszystkie sylaby jednakowo długie, bez akcentu na przedostatniej)
バスが止まる場所の札。車内では「次は…」と放送される。
Synonimy:停留所
Przystanek autobusowy
次は、清水道。お降りの方はボタンを押してください。
Następny przystanek: Kiyomizu-michi. Osoby wysiadające proszone są o naciśnięcie przycisku.
Tabliczka na słupku, zwykle z rozkładem wyłącznie po japońsku. W autobusie „tsugi wa…” zapowiada następny przystanek, wyświetla go też ekran, a przed swoim naciskasz przycisk na ścianie albo na poręczy. Poza Tokio wsiadasz tylnymi drzwiami i płacisz przy WYSIADANIU, z przodu, przykładając kartę IC albo wrzucając odliczoną kwotę do skrzynki (automat 両替 przy kierowcy rozmienia monety i banknoty tysiącjenowe); w autobusach miejskich w Kioto obowiązuje jedna stawka płacona przy wyjściu.
予約していますA1
yoyaku shite imasu (po polsku: jo-ja-ku si-te i-mas; „j” jak w „jajko”, nigdy jak angielskie „dż”; końcowe u nieme)
ホテルやレストランで、予約してあることを伝える言い方。
Mam rezerwację
こんばんは。予約しています。スミスです。 – パスポートをお願いします。
Dobry wieczór. Mam rezerwację, na nazwisko Smith. – Poproszę paszport.
Po tym zdaniu podajesz nazwisko plus „desu”. Hotel ma obowiązek skopiować paszport każdego cudzoziemca, więc miej go pod ręką — i noś przy sobie na co dzień, bo przyjezdny musi go mieć i policja może o niego poprosić. Zameldowanie rzadko przed piętnastą, a w ryokanie i w pensjonacie buty zdejmujesz na progu, gdzie czekają kapcie, plus osobna para przeznaczona wyłącznie do toalety.
鍵をお願いしますA1
kagi o onegai shimasu (po polsku: ka-gi o o-ne-ga-i si-mas; oba g twarde jak w „góra”, nigdy jak „dż”)
フロントで部屋の鍵を受け取るときの言い方。
Poproszę klucz
鍵をお願いします。305号室です。 – はい、どうぞ。
Poproszę klucz. Pokój 305. – Proszę bardzo.
„Kagi” to klucz, choć w hotelach biznesowych jest to zwykle karta („kādo kī”), a przy zwykłym kluczu często prosi się o zostawianie go w recepcji na czas wyjścia. Numery pokoi czyta się cyfra po cyfrze, a zero to „maru”: 305 to „san-maru-go” plus „gō-shitsu”. Wymeldowanie („chekku-auto”) wypada zwykle o dziesiątej i w sieciówkach robi się je w automacie w lobby; bagaż przechowasz też w dworcowych szafkach za 400–900 jenów na dobę.
Wi-Fiのパスワードは何ですか?A1
wai-fai no pasuwādo wa nan desu ka (po polsku: łaj-faj no pa-su-ła-a-do ła nan des ka; „ła-a” to jedno długie a)
Wi-Fiのパスワードをたずねる言い方。
Jakie jest hasło do Wi-Fi?
Wi-Fiのパスワードは何ですか? – こちらに書いてあります。
Jakie jest hasło do Wi-Fi? – Jest zapisane tutaj.
„Wai-fai” i „pasuwādo” to zapożyczenia, które rozumie każdy, a „nan desu ka” znaczy „co to jest”. Darmowe Wi-Fi jest standardem w hotelach, kawiarniach, na stacjach i w konbini, ale na ulicy bywa dziurawe, więc większość przyjezdnych kupuje eSIM albo wypożycza kieszonkowy router już na lotnisku. Hasło hotelowe znajdziesz zwykle na kartoniku w pokoju albo na ekranie telewizora.
朝食は何時からですか?A1
chōshoku wa nan-ji kara desu ka (po polsku: cio-o-sio-ku ła nan-dzi ka-ra des ka; „cio-o” to jedno długie o; „dzi” jak w „dzień”)
朝食の時間をたずねる言い方。
O której godzinie jest śniadanie?
朝食は何時からですか? – 七時から十時までです。
Od której jest śniadanie? – Od siódmej do dziesiątej.
„Nan-ji kara” znaczy „od której godziny”, a odpowiedź „X-ji kara Y-ji made” podaje cały przedział. Hotelowe śniadanie to zwykle bufet z częścią zachodnią i japońską (ryż, zupa miso, grillowana ryba, natto), a w ryokanie podaje się je o stałej porze ustalonej poprzedniego wieczoru, przy czym kolacja jest wliczona w cenę i bardzo wczesna. Drugie przydatne pytanie brzmi „chekku-auto wa nan-ji desu ka?”.
助けて!A1
tasukete (po polsku: ta-su-ke-te; w pośpiechu wychodzi „tas-ke-te”; krzycz równo, bez akcentu na przedostatniej sylabie)
緊急のときに助けを求める言葉。警察は110、救急車は119。
Pomocy!
助けて!誰か、救急車を呼んでください!
Pomocy! Niech ktoś wezwie karetkę!
Krzycz to słowo; „dareka” znaczy „niech ktoś”. Numery alarmowe są dwa: 110 to policja, a 119 pogotowie i straż pożarna, oba bezpłatne z każdego telefonu i w dużych miastach z tłumaczem — nasze europejskie 112 w Japonii nie zadziała. Przy wyrwanej torbie krzyczysz „dorobō!” (złodziej!), choć zdarza się to niezwykle rzadko, a w każdej dzielnicy stoi budka policyjna 交番 (kōban), gdzie pomogą i ze zgubą, i z drogą.
病院に行きたいですA2
byōin ni ikitai desu (po polsku: bjo-o-in ni i-ki-taj des; „bjo-o” to jedno długie o, a „in” osobna sylaba: bjo-o-in)
体調が悪くて医者にみてもらいたいときの言い方。
Potrzebuję lekarza (dosł. „chcę iść do szpitala”)
具合が悪いです。病院に行きたいです。 – 救急車を呼びましょうか?
Źle się czuję. Muszę iść do lekarza. – Wezwać karetkę?
Do lekarza idzie się bez zapisów, do „byōin” (szpital) albo „kurinikku” (przychodnia), i płaci w okienku przed wyjściem; „guai ga warui” znaczy „źle się czuję”. Twoja karta EKUZ tam nie działa — cudzoziemiec płaci pełną stawkę i bywa proszony o kartę płatniczą z góry, więc ubezpieczenie turystyczne to nie formalność. Karetkę wzywa się pod numerem 119, a całodobowa infolinia JNTO dla przyjezdnych, 050-3816-2787, znajdzie przychodnię z anglojęzycznym personelem.
薬局はどこですか?A1
yakkyoku wa doko desu ka (po polsku: jak-kjo-ku ła do-ko des ka; podwójne k przytrzymaj jak w „lekki”; „j” jak w „jak”)
薬局の場所をたずねる言い方。市販薬はドラッグストアで買える。
Synonimy:ドラッグストア
Gdzie jest apteka?
薬局はどこですか? – あのドラッグストアにあります。
Gdzie jest apteka? – W tamtej drogerii.
Są dwa rodzaje: ドラッグストア to sieciowa drogeria (Matsumoto Kiyoshi, Welcia, Sugi) z lekami bez recepty, kosmetykami i przekąskami, otwarta do późna, a 薬局 albo 調剤薬局 to apteka realizująca recepty, zwykle przy przychodni. Nie szukaj zielonego krzyża — rozpoznasz je po firmowych kolorach albo po dużym znaku 薬. Uwaga: leki, które w Polsce kupisz bez problemu (pseudoefedryna, część leków na ADHD, silniejsze przeciwbólowe), w Japonii bywają zakazane, więc sprawdź to przed pakowaniem; miejscowe przeciwbólowe są słabsze.
警察を呼んでくださいA2
keisatsu o yonde kudasai (po polsku: ke-e-sa-cu o jon-de ku-da-sa-i; „ke-e” to jedno długie e; „cu” jak w „cukier”; „j” jak w „jutro”, nie angielskie „dż”)
事件や盗難のときに警察を呼んでもらう言い方。近くの交番でもよい。
Proszę wezwać policję
警察を呼んでください。財布を盗まれました。
Proszę wezwać policję. Skradziono mi portfel.
„Yonde kudasai” znaczy „proszę wezwać”. Japonia jest bezpieczna, ale rzeczy się gubią, a od zgub i od zgłoszeń jest budka policyjna 交番 (kōban) na rogu: „otoshimono” to rzecz zgubiona, a telefony, parasole i portfele zwykle wracają do właściciela z nietkniętą gotówką w środku. Do ubezpieczenia poproś w kōbanie o protokół („todokede”); numer bezpośredni to 110, a „tōnan” znaczy „kradzież”.
道に迷いましたA1
michi ni mayoimashita (po polsku: mi-ci ni ma-jo-i-ma-si-ta; „ci” jak w „cień”, a w końcówce „-si-ta” i prawie nie słychać; brzmi jak „maśta”, nie „maszta”)
自分がどこにいるかわからなくなったときに言う。
Zgubiłem się / Zgubiłam się
道に迷いました。浅草寺はどこですか?
Zgubiłem się. Gdzie jest świątynia Sensō-ji?
Japoński nie odmienia tego przez rodzaj: kobieta i mężczyzna mówią dokładnie to samo zdanie, bez naszego „-em” i „-am”. Powiedz je w kōbanie albo obsłudze stacji i pokaż adres na telefonie — częściej odprowadzą cię za róg, niż będą tłumaczyć drogę. Adresy opisują dzielnicę, kwartał i budynek, a nie ulicę z numerem, więc nawet miejscowi nawigują aplikacją, a wizytówka hotelu z adresem po japońsku rozwiązuje w zasadzie każdy powrót taksówką.
タクシーを呼んでもらえますか?A2
takushī o yonde moraemasu ka (po polsku: ta-ku-si-i o jon-de mo-ra-e-mas ka; „si-i” to jedno długie i; „j” jak w „jutro”)
タクシーを呼んでもらうときの丁寧な言い方。
Czy mógłby Pan / mogłaby Pani wezwać taksówkę?
タクシーを呼んでもらえますか? – はい、どちらまでですか?
Czy mogliby Państwo wezwać mi taksówkę? – Tak, dokąd Pan jedzie?
„Yonde moraemasu ka” to uprzejme „czy mógłby mi Pan / mogłaby mi Pani…”, choć japoński nie ma zaimków Pan/Pani i całą tę grzeczność dźwiga tu sam czasownik. Taksówek w miastach jest mnóstwo, łapie się je na ulicy albo bierze z postoju, a tylne drzwi otwierają i zamykają się same — nie dotykaj ich. Kierowcy rzadko mówią po angielsku, więc pokaż adres zapisany po japońsku; taksometr startuje od jakichś 500 jenów, w nocy jest dopłata, karty przeważnie działają, napiwku się nie daje, a aplikacja GO albo Uber (który zamawia zwykłe taksówki) omija rozmowę w całości.
一A1
ichi (いち; po polsku: i-ci; „ci” jak w „cichy”; dwie równe sylaby, żadnej nie akcentuj)
数字の一(1)。
jeden
大人一枚お願いします。
Poproszę jeden bilet normalny.
„Ichi” to forma do samego liczenia; przy przedmiotach słowo się zmienia: „hitotsu” (jedna sztuka przy zamawianiu), „hitori” (jedna osoba), „ichi-mai” (jeden bilet). Wskazanie palcem plus „hitotsu” to skrót, który omija cały system japońskich liczników. W szybkim odliczaniu „ichi, ni, san” głoska ć jest wyraźna, jak w polskim „ciśnienie”.
二A1
ni (に; po polsku: ni, jedna krótka sylaba jak w „nikt”; nie przeciągaj jej do „nii”)
数字の二(2)。
dwa
二名です。
Jesteśmy we dwoje.
„Ni-mei” albo „futari” to dwie osoby, „futatsu” — dwie sztuki, „ni-mai” — dwa bilety. Pokaż przy tym dwa palce; gesty liczbowe rozumieją przy każdej ladzie, choć Japończyk odlicza, zaginając palce, a nie prostując je jak my. „Ni-ban-sen” to peron drugi.
三A1
san (さん; po polsku: san, jedna sylaba; końcowe n nosowe, jak w „bank”, a nie wyraźne „sann”)
数字の三(3)。
trzy
三番線です。
To peron trzeci.
„San-ban-sen” to peron trzeci, „mittsu” — trzy sztuki, „san-nin” — trzy osoby. Ta sama sylaba jest grzecznościową końcówką po nazwisku (Tanaka-san), więc nie zdziw się, gdy w hotelu usłyszysz „Kowalski-san” — to odpowiednik naszego „Pan Kowalski”. Trójka uchodzi w Japonii za szczęśliwą.
四A1
yon / shi (よん・し; po polsku: jon / si; „j” jak w „jon”, „si” jak w „siano”; w praktyce prawie zawsze mów „jon”)
数字の四(4)。「よん」と読むことが多い。
cztery
四名です。 – 少々お待ちください。
Cztery osoby. – Proszę chwilę zaczekać.
Dwa odczytania, a pułapka polega na tym, że „shi” brzmi tak samo jak słowo „śmierć”: hotele i szpitale pomijają czwarte piętro i pokój numer 4, dokładnie tak jak u nas pomija się trzynastkę. Przy liczeniu mów „yon”: „yon-mei” (cztery osoby), „yon-ban-sen” (peron czwarty), „yon-hyaku” (400). „Shi” zostało tylko w stałych zwrotach, takich jak „shi-gatsu” (kwiecień) i rytmiczne odliczanie „ichi-ni-san-shi”.
五A1
go (ご; po polsku: go, jedna krótka sylaba; g twarde jak w „góra”; nie przeciągaj samogłoski)
数字の五(5)。
pięć
五分くらいです。
To jakieś pięć minut.
„Go-fun” to pięć minut, „go-hyaku en” — 500 jenów, czyli duża moneta, którą warto zbierać na szafki na bagaż i automaty z napojami, a „go-nin” to pięć osób. Wskazując palcem pięć sztuk, powiesz „itsutsu”. Dodane po liczbie „kurai” znaczy „mniej więcej”.
六A1
roku (ろく; po polsku: ro-ku; r to jedno krótkie muśnięcie języka, coś pomiędzy polskim „r” a „l”, nigdy toczone „rrr”)
数字の六(6)。
sześć
六時に予約しています。
Mam rezerwację na osiemnastą.
„Roku-ji” to szósta godzina, a „X-ji ni” znaczy „o którejś”. Rozkłady jazdy podają czas w formacie 24-godzinnym (18:00), ale w mowie mówi się „roku-ji”, bo Japończycy liczą godziny do dwunastu. Kolacja o szóstej jest tam normą, a wiele kuchni przyjmuje ostatnie zamówienia do dziewiątej, więc rezerwuj wcześnie, a nie na naszą polską porę; „roppyaku” to 600.
七A1
nana / shichi (なな・しち; po polsku: na-na / si-ci; „si” jak w „siano”, „ci” jak w „cichy”; do liczenia mów „na-na”)
数字の七(7)。「なな」と読むことが多い。
siedem
朝食は七時からです。
Śniadanie jest od siódmej.
Znowu dwa odczytania: „nana” przy zwykłym liczeniu („nana-hyaku” 700, „nana-mai” siedem biletów) i „shichi” przy godzinie („shichi-ji”, siódma) oraz w nazwie lipca („shichi-gatsu”). W razie wątpliwości mów „nana” — zawsze cię zrozumieją, a przy hałaśliwej ladzie nie pomylisz się z „ichi”, i właśnie dlatego sami Japończycy też wolą tę formę.
八A1
hachi (はち; po polsku: ha-ci; „ci” jak w „cichy”; h wymów miękko, nie chrapliwie jak polskie „ch” w „chleb”)
数字の八(8)。
osiem
八時に閉まります。
Zamykają o dwudziestej.
„Hachi-ji” to ósma godzina, „hachi-nin” — osiem osób, a przed niektórymi licznikami słowo skraca się do „hap-”: „happyaku” (800), „happun” (osiem minut). Hachikō, pies ze słynnego pomnika przy stacji Shibuya, to klasyczne miejsce spotkań w Tokio, a jego imię pochodzi właśnie od ósemki.
九A1
kyū / ku (きゅう・く; po polsku: kju-u / ku; „kju-u” to jedno długie u, a nie dwie sylaby; do liczenia mów „kju-u”)
数字の九(9)。「きゅう」と読むことが多い。
dziewięć
九番出口です。
To wyjście numer dziewięć.
„Kyū” służy do liczenia („kyū-hyaku” 900, „kyū-mai” dziewięć biletów, „kyū-ban” numer dziewięć), a „ku” do godziny („ku-ji”, dziewiąta) i do nazwy września („ku-gatsu”). Podobnie jak przy czwórce krótsze odczytanie ma ponury odpowiednik, bo „ku” znaczy też „cierpienie”, i dlatego na co dzień bezpieczniej mówić „kyū”.
十A1
jū (じゅう; po polsku: dziu-u; „dziu” jak w „dziura”, przeciągnięte na dwie miary; nigdy angielskie „dżu”)
数字の十(10)。
dziesięć
十分くらい歩きます。
To jakieś dziesięć minut piechotą.
„Jū” wymawia się z długim u; „juppun” to dziesięć minut, a „jū-ji” — dziesiąta godzina. Większe liczby składa się jak klocki: „jū-ichi” 11, „ni-jū” 20, „hyaku” 100, „sen” 1000 i „man” 10 000 — i to właśnie w dziesiątkach tysięcy podaje się ceny, bo „ichi-man en” to 10 000 jenów, a „san-man en” — 30 000.