Zestaw podróżny: niderlandzki w 50 zwrotach Official
Pięćdziesiąt zwrotów po niderlandzku na wyjazd (kierunek: Holandia), jako plan na pięć dni po dziesięć dziennie: powitania i grzeczność, kawiarnia i restauracja, płacenie i zakupy, poruszanie się i znaki, hotel i pomoc. Każda fiszka ma zapis wymowy, prawdziwy przykład rozmowy i wskazówkę, kiedy tego użyć i co zaskakuje turystów, plus bonusowa grupa liczb 1–10. Około 10 minut dziennie.
ESOKJ A1 — Początkujący
Na tym poziomie potrafisz: przedstawić się, zamówić jedzenie, zapytać o drogę. Słownictwo: ~500 słów (łącznie).
Czego się nauczysz
Jak powiedzieć “Cześć / Dzień dobry” po niderlandzku?
“Cześć / Dzień dobry” to po niderlandzku “Hallo / Goedemorgen”. Na przykład: Goedemorgen! Een koffie, alstublieft. — Dzień dobry! Poproszę kawę.
Jak powiedzieć “Dobry wieczór” po niderlandzku?
“Dobry wieczór” to po niderlandzku “Goedenavond”. Na przykład: Goedenavond, heeft u een tafel voor twee? — Dobry wieczór, czy mają Państwo stolik dla dwóch osób?
Jak powiedzieć “Proszę (przy prośbie) / Proszę bardzo (podając coś)” po niderlandzku?
“Proszę (przy prośbie) / Proszę bardzo (podając coś)” to po niderlandzku “Alstublieft”. Na przykład: Een water, alstublieft. – Alstublieft! — Poproszę wodę. – Proszę bardzo!
Jak powiedzieć “Dziękuję” po niderlandzku?
“Dziękuję” to po niderlandzku “Dank u wel”. Na przykład: Dank u wel! – Graag gedaan. — Dziękuję! – Proszę bardzo.
niderlandzki → polski60 słów~6 dni przy 10 słowach dziennie0 pobrańA1A2
No ratingsNo ratingsautor: admin@wordsonrepeat.comSep 7, 2026
Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć
Słowo
Tłumaczenie
Przykład
Hallo / GoedemorgenA1
ha-LO / chu-de-MOR-chen
Begroeting bij het binnenkomen van een winkel of café; 'goedemorgen' tot ongeveer twaalf uur.
Synonimy:goedemiddag, dag
Cześć / Dzień dobry
Goedemorgen! Een koffie, alstublieft.
Dzień dobry! Poproszę kawę.
Rzuć to od progu, wchodząc do sklepu, piekarni czy kawiarni — Holendrzy traktują to dokładnie tak jak my „dzień dobry”. „Hallo” tłumaczymy przez „cześć”, ale jest szersze: w Holandii jest neutralne również wobec obcych, więc powiesz je i sprzedawczyni, i kelnerowi, czego z naszym „cześć” byś nie zrobił; „goedemorgen” działa mniej więcej do południa, potem „goedemiddag”, a „hoi” zostaw dla znajomych. Masz tu przewagę, której nie ma żaden Anglik: holenderskie „g” to nasze „ch” z „chleba”, a „oe” to po prostu „u”, więc czytasz „chu-de-MOR-chen”.
GoedenavondA1
chu-de-NA-wont
Begroeting vanaf ongeveer zes uur 's avonds, bij aankomst en niet bij het slapengaan.
Dobry wieczór
Goedenavond, heeft u een tafel voor twee?
Dobry wieczór, czy mają Państwo stolik dla dwóch osób?
Mniej więcej od osiemnastej, a w restauracji zawsze wtedy, gdy przychodzisz na kolację. „Goedenacht” to wyłącznie „dobranoc” przed snem, więc wychodząc z lokalu, mów „tot ziens” albo „fijne avond”, czyli „miłego wieczoru”. Końcowe „d” w „avond” ubezdźwięcznia się do „t” dokładnie tak jak w naszym „dziad” czy „chleb”, więc mówisz „chu-de-NA-wont” i nie musisz się tego uczyć.
AlstublieftA1formal
als-tü-BLIFT
'Alstublieft' vraagt beleefd om iets en wordt ook gezegd als je iemand iets geeft.
Synonimy:alsjeblieft
Proszę (przy prośbie) / Proszę bardzo (podając coś)
Een water, alstublieft. – Alstublieft!
Poproszę wodę. – Proszę bardzo!
Jedno słowo robi dwie rzeczy: kończy prośbę („Een water, alstublieft”), tam gdzie my zaczynamy od „poproszę”, i znaczy „proszę bardzo”, gdy sprzedawca podaje ci towar albo resztę. W środku siedzi „u”, czyli forma na Pan/Pani; „alsjeblieft” to ta sama rzecz na „ty” i usłyszysz ją od młodszej obsługi, ale sam mów „alstublieft” i zawsze będzie dobrze. To „u” czytasz jak długie „ü”: ułóż usta do „u”, a powiedz „i”.
Dank u welA1
dank ü WEL
Woord om te bedanken; het antwoord is 'graag gedaan'. Op een aanbod betekent 'dank u' vaak 'nee'.
Synonimy:bedankt, dank je wel
Dziękuję
Dank u wel! – Graag gedaan.
Dziękuję! – Proszę bardzo.
Odpowiedzią jest „graag gedaan” albo „geen dank”, a sprzedawca często odpowie po prostu kolejnym „alstublieft”; „bedankt” to codzienna krótsza forma i działa wszędzie. Pułapkę znasz z polskiego, tylko tu jest ostrzejsza: gdy ktoś ci coś proponuje, samo „dank u” Holender odczyta jednoznacznie jako odmowę, bez ratunku w tonie czy geście. Żeby przyjąć, mów „ja, graag”.
Pardon / SorryA1
par-DON / SO-ry
'Pardon' om aandacht te vragen, 'sorry' om je te verontschuldigen voor iets kleins.
Przepraszam / Sorry (za drobiazg)
Pardon, mogen wij bestellen? – Ja, natuurlijk.
Przepraszam, czy możemy zamówić? – Tak, oczywiście.
„Pardon” zaczepia kelnera albo obcą osobę na ulicy, a „sorry”, wymawiane z angielska, to słowo, którym Holendrzy naprawdę przepraszają za potrącenie — akurat tego uczyć się nie musisz, bo mamy je u siebie. Kelner cię nie ignoruje: obsługa jest tam spokojna i to gość ma złapać jej wzrok, więc powiedz „pardon” albo grzeczne „meneer” czy „mevrouw”. Na prawdziwe przeprosiny jest „het spijt me”.
Mag ik er even langs?A1
mach ik er EJ-we LANGS
Beleefde vraag om ruimte te maken zodat je erdoor of eruit kunt.
Przepraszam, czy mogę przejść?
Mag ik er even langs? Ik moet eruit. – Ja hoor.
Czy mogę przejść? Muszę wysiąść. – Jasne.
„Even” zmiękcza każdą prośbę i Holendrzy używają go bez przerwy; samo „pardon” też zadziała, ale to zdanie realnie sprawia, że ludzie się rozstępują w tramwaju czy na targu. Najważniejsze ostrzeżenie dotyczy jednak nie ludzi, tylko rowerów: jeśli słyszysz za plecami dzwonek, stoisz na „fietspad”, czyli ścieżce rowerowej, i to rower, a nie samochód, jest w Holandii głównym zagrożeniem dla pieszego. Rowerzysta nie zwolni i nie ustąpi.
Ja / NeeA1
ja / nej
De twee basisantwoorden; 'nee, dank u' weigert beleefd, 'ja, graag' neemt aan.
Tak / Nie
Wilt u een tasje? – Nee, dank u.
Czy chce Pan reklamówkę? – Nie, dziękuję.
„Nee, dank u” to uprzejma kropka na ulotki, naganiaczy i pytanie o torbę przy każdej kasie (reklamówki są płatne), a „ja, graag” przyjmuje propozycję. Zostaw w domu nasze rozbudowane formuły odmowy: krótkie, płaskie „nee” nie jest w Holandii niegrzeczne, tylko normalne, a owijanie w bawełnę bywa odczytane jako brak jasności, nie jako uprzejmość. „Ja hoor” i „nee hoor” to złagodzone wersje, które usłyszysz w odpowiedzi.
Spreekt u Engels?A1formal
sprejkt ü ENG-els („ng” jak w „bank”, bez osobnego „g”)
Beleefde vraag of iemand Engels spreekt; in Nederland is het antwoord bijna altijd ja.
Czy mówi Pan/Pani po angielsku?
Pardon, spreekt u Engels? – Ja, natuurlijk.
Przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Tak, oczywiście.
Odpowiedź brzmi „ja” praktycznie wszędzie: Holendrzy mówią po angielsku znakomicie i zwykle przechodzą na niego, zanim skończysz pytanie, więc holenderski jest tu grzecznością, a nie koniecznością. „U” to forma na Pan/Pani, a „spreek je Engels?” to wersja na „ty”. Pamiętaj też o trzeciej opcji: w Holandii mieszka i pracuje duża polska społeczność, więc w hotelu, magazynie czy sklepie pytanie „spreekt u Pools?” częściej, niż myślisz, kończy się odpowiedzią „ja”.
Ik begrijp het nietA1
ik be-CHRAJP et NIT
Zin om te zeggen dat je niet begrijpt wat er gezegd wordt.
Synonimy:ik snap het niet
Nie rozumiem
Ik begrijp het niet. Langzamer, alstublieft.
Nie rozumiem. Proszę wolniej.
Powiedz to, a Holender po prostu przejdzie na angielski; „langzamer, alstublieft”, czyli „wolniej, proszę”, dorzuć dopiero wtedy, gdy mimo wszystko mówi dalej po holendersku. „Ik spreek geen Nederlands” znaczy „nie mówię po holendersku”, a między sobą Holendrzy mówią „ik snap het niet”. Uwaga na „ij” w „begrijp”: to nasze „aj”, a początkowe „g” to nasze „ch”, czyli „be-CHRAJP”.
Tot ziens / DagA1
tot ZINS / dach
Afscheidsgroet voor mensen die je niet kent; 'dag' is ook een begroeting.
Synonimy:doei, fijne dag nog
Do widzenia
Bedankt, tot ziens! – Dag, fijne dag nog!
Dziękuję, do widzenia! – Do widzenia, miłego dnia!
„Tot ziens” to bezpieczne pożegnanie w sklepie i w hotelu, a „dag” działa i na powitanie, i na pożegnanie, dokładnie jak nasze „dobrze, to na razie” w obie strony. „Doei” usłyszysz i od obsługi, i od znajomych — jest swobodne, ale nigdy niegrzeczne. W odpowiedzi dostaniesz często „fijne dag nog”, czyli „miłego dnia”.
Een tafel voor twee, alstublieftA1
en TA-fel for TWEJ, als-tü-BLIFT
Zin om in een restaurant een tafel te vragen voor een aantal personen.
Poproszę stolik dla dwóch osób
Goedenavond, een tafel voor twee, alstublieft. – Heeft u gereserveerd?
Dobry wieczór, poproszę stolik dla dwóch osób. – Czy mają Państwo rezerwację?
W restauracji czeka się przy wejściu, aż ktoś wskaże stolik; w „bruin café”, czyli klasycznej knajpce, siadasz sam. Holendrzy jedzą wcześnie: kolacja to okolice osiemnastej, a kuchnie przestają przyjmować zamówienia koło dwudziestej pierwszej, więc przyjście o dwudziestej, u nas zupełnie zwyczajne, jest tam już spóźnione. Zamień „twee” na potrzebną liczbę (drie, vier).
Ik wil graag…A1
ik wil CHRACH
Beleefde manier om iets te bestellen of te vragen: 'ik wil graag' plus het gerecht.
Synonimy:mag ik…?
Poproszę…
Ik wil graag de dagsoep. Ik wil graag een biertje.
Poproszę zupę dnia. Poproszę małe piwo.
„Graag” zamienia „ik wil” („chcę”) w uprzejme zamówienie; bez niego brzmisz równie opryskliwie jak przy naszym „chcę kawę” zamiast „poproszę kawę”, a czytasz je „chrach”, dwoma naszymi „ch”. Druga codzienna wersja to „mag ik…?”, a kelner zaprosi cię do zamawiania słowami „zegt u het maar”. „Biertje” to małe piwo z beczki, a nie duże, do jakiego przywykliśmy.
De kaart, alstublieftA1
de KART, als-tü-BLIFT
Vraag om de menukaart; 'het menu' is vaak het vaste dagmenu.
Synonimy:menukaart
Poproszę kartę dań
De kaart, alstublieft. Heeft u een Engelse kaart?
Poproszę kartę. Czy mają Państwo kartę po angielsku?
Lista dań to „de kaart” albo „menukaart”; jeśli poprosisz o „het menu”, mogą ci podać zestaw dnia, czyli „het menu van de dag”. „Dagschotel” to danie dnia, a „de wijnkaart” to karta win. W miastach wersja angielska jest niemal zawsze, często pod kodem QR na stoliku.
Een koffie, alstublieftA1
en KO-fi, als-tü-BLIFT
Bestelling van gewone koffie; 'koffie verkeerd' is met veel melk. Een coffeeshop verkoopt geen koffie.
Poproszę kawę
Een koffie en een koffie verkeerd, alstublieft.
Poproszę kawę i kawę z mlekiem.
Pułapka jest na szyldzie, nie w filiżance: „coffeeshop” w Holandii sprzedaje marihuanę, a nie kawę — po kawę idziesz do „café”, „koffiebar” albo „lunchroom”. „Koffie” to zwykła czarna kawa, podawana z ciasteczkiem i mleczkiem obok, a „koffie verkeerd” (dosłownie „zła kawa”) to kawa z dużą ilością mleka, mniej więcej nasze latte. „Cappuccino” dostaniesz wszędzie i o dowolnej porze, także po obiedzie.
Plat of bruisend?A1
PLAT of BRÖJ-sent
Vraag bij water in een restaurant: zonder prik (plat) of met prik (bruisend).
Synonimy:spa blauw / spa rood, kraanwater
Niegazowana czy gazowana?
Plat of bruisend water? – Plat, alstublieft.
Woda niegazowana czy gazowana? – Niegazowana, proszę.
To pytanie usłyszysz przy każdym zamówieniu wody, często w wersji markowej „spa blauw of spa rood?” (niebieska niegazowana, czerwona gazowana), której Holendrzy używają jak zwykłych słów. Woda z kranu, czyli „kraanwater”, jest tam bardzo dobra i wiele lokali poda ją za darmo, ale nie mają takiego obowiązku i część odmówi albo doliczy drobną kwotę; butelkowana jest zawsze płatna. W „bruisend” siedzi „ui”, dźwięk, którego polski nie ma: zaokrąglij usta, zacznij od „ö” i przejdź do „j”, czyli mniej więcej „BRÖJ-sent”.
De rekening, alstublieftA1
de REJ-ke-ning, als-tü-BLIFT
Zin om te vragen of je mag betalen; de rekening komt niet vanzelf.
Synonimy:mogen wij afrekenen?
Poproszę rachunek
Mogen wij afrekenen? – Ja, samen of apart?
Czy możemy zapłacić? – Tak, razem czy osobno?
Rachunek nie przyjdzie sam, choćbyś siedział nad pustym kubkiem godzinę; Holendrzy mówią „mogen wij afrekenen?”, czyli „czy możemy zapłacić?”, a kelner przynosi terminal do stolika. „Samen of apart?” to pytanie, czy płacicie razem, czy osobno — płacenie osobno jest tam całkowicie normalne i nikt nie robi z tego ceregieli. Uwaga na akcent: my akcentujemy przedostatnią sylabę, a Holender mówi „REJ-ke-ning” z akcentem na pierwszej, i tak jest w większości holenderskich wyrazów.
Kan ik pinnen?A2
kan ik PI-nen
Vraag of je met een betaalpas kunt betalen; creditcards worden niet overal geaccepteerd.
Czy mogę zapłacić kartą?
Kan ik pinnen? – Ja, graag. Contactloos mag ook.
Czy mogę zapłacić kartą? – Tak, proszę. Zbliżeniowo też można.
„Pinnen” to płacenie kartą debetową i tak właśnie płaci się w Holandii: mnóstwo kawiarni, sklepów i straganów ma tabliczkę „alleen pinnen”, czyli gotówki nie przyjmuje w ogóle. Prawdziwa pułapka to karty kredytowe i część kart zagranicznych — karta debetowa albo telefon zwykle zadziałają, ale w supermarkecie czy małym sklepie potrafią odmówić przyjęcia kredytowej. Zapytaj „kan ik met creditcard betalen?”, zanim zamówisz, i miej ze sobą zapasową kartę.
Proost!A1
PROST (o długie)
Wat je zegt bij het proosten; kijk elkaar aan bij het klinken.
Na zdrowie!
Proost! – Proost, op de vakantie!
Na zdrowie! – Na zdrowie, za wakacje!
Stukacie się kieliszkami i patrzycie sobie przy tym w oczy. Piwo z beczki podaje się w małych szklankach: „fluitje” to wąska wysoka szklaneczka, a „vaasje” ma około 25 cl, więc jeśli chcesz nasze duże, poproś „een grote”. „Op de vakantie” znaczy „za wakacje”.
Eet smakelijk!A1
ejt SMA-ke-lek
Wens voor iemand die gaat eten; het antwoord is 'dank u' of 'insgelijks'.
Synonimy:smakelijk
Smacznego!
Eet smakelijk! – Dank u, insgelijks.
Smacznego! – Dziękuję, wzajemnie.
Mówi to kelner, stawiając talerze, i mówią sąsiedzi od stolika obok; odpowiadasz „dank u” albo „insgelijks”, czyli „wzajemnie”. Samo „smakelijk” to krótsza wersja. Pamiętaj, że ciepły posiłek Holendrzy jedzą wieczorem, a w południe je się „broodje”, czyli kanapkę, więc nasz obiad w środku dnia oznacza tam wyjście do restauracji.
FooiA2
foj
Extra geld voor goede bediening; bediening zit al in de prijs, dus afronden is genoeg.
Napiwek (obsługa jest już wliczona)
Wilt u een fooi geven? – Maak er maar twintig van.
Czy chce Pan zostawić napiwek? – Niech będzie dwadzieścia.
Napiwków w Holandii praktycznie się nie oczekuje: ceny w karcie z mocy prawa zawierają podatek i obsługę, więc na rachunku nie ma żadnej pozycji za nakrycie ani za serwis. Zaokrąglenie kwoty albo pięć do dziesięciu procent za dobrą obsługę w zupełności wystarczy, a terminal czasem sam wyświetli ekran „fooi”; „maak er maar twintig van” znaczy „niech będzie dwadzieścia”. Nikt się o napiwek nie upomni i jego brak nie jest afrontem.
Hoeveel kost…?A1
hu-WEJL kost
Vraag naar de prijs van iets.
Synonimy:wat kost het?
Ile kosztuje…?
Hoeveel kost dit? Hoeveel kost een kaartje?
Ile to kosztuje? Ile kosztuje bilet?
Schemat: „hoeveel kost” plus rzecz, albo samo „hoeveel kost het?” z pokazaniem palcem; „wat kost het?” znaczy to samo i słychać je równie często. Przy kilku sztukach mówisz „hoeveel kosten ze?”. Ceny są zawsze podane z podatkiem, więc płacisz dokładnie tyle, ile widzisz na metce; „oe” w „hoeveel” to po prostu nasze „u”.
Dat is te duurA1
dat is te DÜR
Zin om te zeggen dat de prijs te hoog is; afdingen is alleen normaal op rommelmarkten.
To za drogo
Dat is te duur. Toch bedankt.
To za drogo. Mimo wszystko dziękuję.
W sklepach i na słynnych targach (Albert Cuyp, stragany z serem i kwiatami) ceny są sztywne, a targowanie się jest tam po prostu niezręczne, inaczej niż na naszych bazarach. Niższą cenę proponuje się realnie tylko na pchlim targu i na giełdach rzeczy używanych. „Toch bedankt” pozwala odejść uprzejmie, a „uu” w „duur” to długie „ü”: usta ułożone do „u”, a dźwięk jak „i”.
Contant of pinnen?A1
kon-TANT of PI-nen
Vraag aan de kassa: betalen met contant geld of met de pas.
Gotówką czy kartą?
Contant of pinnen? – Pinnen, alstublieft.
Gotówką czy kartą? – Kartą, proszę.
Pytanie przy kasie, o ile w ogóle padnie: mnóstwo kas przyjmuje wyłącznie karty, a tabliczka „alleen pinnen” znaczy „bez gotówki”. Odpowiadasz jednym słowem — „contant” to gotówka, „pinnen” to karta lub telefon. Jeśli masz tylko kredytową, powiedz „creditcard” i licz się z odmową; największym zaskoczeniem dla przyjezdnego z Polski jest to, że gotówka w euro potrafi być tam zupełnie bezużyteczna.
Het bonnetje, alstublieftA2
et BO-ne-cie, als-tü-BLIFT
Vraag om de kassabon; je hoeft hem niet aan te nemen, maar bewaar hem voor ruilen.
Synonimy:de bon, kassabon
Poproszę paragon
Wilt u de bon? – Ja, graag.
Czy chce Pan paragon? – Tak, poproszę.
Paragonu nie musisz brać i kasjer zwykle zapyta „wilt u de bon?” — odpowiadasz „ja, graag” albo „nee, dank u”, a warto go zachować do ewentualnego zwrotu. Drugi kwitek, który tam spotkasz, dotyczy kaucji: butelki i puszki mają „statiegeld” (od piętnastu do dwudziestu pięciu centów), automat w supermarkecie drukuje „statiegeldbon”, a ten oddajesz przy kasie i odzyskujesz pieniądze. Końcówka „-tje” w „bonnetje” to dokładnie nasze „cie”, więc czytasz „BO-ne-cie” — Anglik męczy się z tym przez całe wakacje.
Ik kijk alleen even, dank uA1
ik KAJK a-LEJN EJ-we, dank ü
Beleefd antwoord aan de verkoper als je alleen wilt rondkijken.
Tylko się rozglądam, dziękuję
Kan ik u helpen? – Ik kijk alleen even, dank u.
Czy mogę w czymś pomóc? – Tylko się rozglądam, dziękuję.
To odpowiedź na „kan ik u helpen?” w każdym sklepie; usłyszysz też pełniejsze „kan ik u ergens mee helpen?”. Holenderski sprzedawca przyjmuje ją dosłownie i zostawia cię w spokoju, bez drugiego podejścia i bez chodzenia krok za tobą. Wychodząc, rzuć „dag” albo „tot ziens”, nawet jeśli nic nie kupiłeś.
Dat was het, dank uA1
dat WAS et, dank ü
Zin om te zeggen dat je niets meer wilt, meestal als antwoord op 'anders nog iets?'.
Synonimy:dat is alles
To wszystko, dziękuję
Anders nog iets? – Nee, dat was het, dank u.
Czy coś jeszcze? – Nie, to wszystko, dziękuję.
„Anders nog iets?” to dokładnie to pytanie, które usłyszysz w piekarni, przy ladzie z serem i w delikatesach, a to zdanie zamyka zamówienie; „dat is alles” działa tak samo. Ser zamawia się na wagę w gramach albo prosi o „een stukje”, czyli kawałek. Gdybyś utknął, w sklepach i na targach większych miast pracuje sporo Polaków — zapytanie po polsku nie jest w Holandii niczym dziwnym.
Eén van deze, alstublieftA1
EJN fan DEJ-ze, als-tü-BLIFT
Zin om iets te bestellen door het aan te wijzen.
Poproszę jedną z tych
Eén van deze, alstublieft. – Voor hier of om mee te nemen?
Poproszę jedną z tych. – Na miejscu czy na wynos?
Pokaż palcem i powiedz — działa na „stroopwafel”, bułkę czy ciastko. „Om mee te nemen” to na wynos, a „voor hier” na miejscu. Kreseczki w „één” oznaczają liczebnik „jeden” w odróżnieniu od „een” („jakiś”), ale w mowie to po prostu wyraźne „ejn”; dwie sztuki to „twee van deze”.
Heeft u…?A1formal
HEJFT ü
Beleefde vraag of een winkel of restaurant iets heeft.
Synonimy:hebben jullie…?
Czy mają Państwo…?
Heeft u dit in maat 40? Heeft u een oplader?
Czy mają Państwo to w rozmiarze 40? Czy mają Państwo ładowarkę?
Schemat: „heeft u” plus rzecz, kierowane do osoby, która cię obsługuje — „u” to forma na Pan/Pani. Młodsza obsługa może zwrócić się do ciebie przez „heb je…?”, czyli po prostu na „ty”, i nie jest to brak szacunku: holenderskie „jij” rozlało się znacznie szerzej niż nasze „ty”, ale ty trzymaj się „heeft u” i zawsze będziesz w porządku. Rozmiary ubrań i butów są w skali europejskiej, tej samej co u nas.
Open / GeslotenA1
O-pen / che-SLO-ten
De twee bordjes op winkeldeuren; 'koopzondag' is een zondag waarop winkels open zijn.
Otwarte / Zamknięte
Maandag gesloten. Koopzondag: open van 12 tot 17 uur.
Poniedziałek nieczynne. Niedziela handlowa: czynne od 12 do 17.
Dwie tabliczki na drzwiach. Sklepy pracują mniej więcej od dziewiątej lub dziesiątej do osiemnastej, bez przerwy w środku dnia, ale wiele z nich jest zamkniętych w poniedziałek rano albo cały poniedziałek — o tym warto pamiętać, planując pierwszy dzień. „Koopavond” to dzień dłuższego handlu do dwudziestej pierwszej (czwartek w Amsterdamie, Utrechcie i Hadze, piątek w Rotterdamie), a „koopzondag” to niedziela handlowa: w dużych miastach niemal każda, w mniejszych tylko niektóre.
Uitverkoop / KassaA1
ÖJT-fer-kop / KA-sa
'Uitverkoop' zijn de koopjes, 'korting' is een lagere prijs, 'kassa' is waar je betaalt.
Synonimy:opruiming, korting
Wyprzedaż / Kasa
Uitverkoop: tot 50% korting. Betalen bij de kassa.
Wyprzedaż: do 50% zniżki. Płatność przy kasie.
„Uitverkoop” albo „opruiming” to wyprzedaż, głównie w styczniu i w lipcu, a „korting” to zniżka. „Kassa” to kasa, a „zelfscankassa” to kasa samoobsługowa, która w wielu supermarketach obsługuje wyłącznie karty, więc z gotówką idź do kasy z obsługą. „Ui” na początku „uitverkoop” to ten sam trudny dźwięk co w „bruisend”, czyli „ÖJT-fer-kop”.
Waar is…?A1
WAR is
Vraag om te weten waar iets is.
Gdzie jest…?
Waar is het station? Waar is het toilet?
Gdzie jest dworzec? Gdzie jest toaleta?
Schemat: „waar is” plus miejsce z rodzajnikiem „de” albo „het”, poprzedzone „pardon”; przy liczbie mnogiej mówisz „waar zijn”. Rodzajników w polskim nie ma w ogóle, więc najprościej zapamiętać całe zwroty: „het station”, „het toilet”, „de apotheek”. W odpowiedzi padną trzy słowa kierunku — links, rechts, rechtdoor — a Holender i tak przejdzie na angielski i odprowadzi cię pół drogi.
Waar is het toilet?A1
war is et tła-LET
Vraag om de wc te vinden; 'heren' en 'dames' staan op de deuren.
Synonimy:de wc
Gdzie jest toaleta?
Pardon, waar is het toilet? – Achterin, links.
Przepraszam, gdzie jest toaleta? – Z tyłu, po lewej.
„Het toilet” to wersja grzeczna, ale w praktyce wszyscy mówią „de wc”, czytane „wej-SEJ”; na drzwiach „heren” to panowie, a „dames” to panie. Publicznych toalet jest mało i zwykle kosztują od pięćdziesięciu centów do euro, często wyłącznie za kartą, więc realnie ratują cię domy towarowe, dworce i kawiarnie, w których kupisz kawę.
Waar is het station?A1
war is et sta-SZON
Vraag om het treinstation te vinden; 'Centraal' is het hoofdstation.
Gdzie jest dworzec?
Waar is het station? – Rechtdoor, tien minuten lopen.
Gdzie jest dworzec? – Prosto, dziesięć minut pieszo.
Samo „het station” znaczy dworzec kolejowy, a „Centraal” albo „CS” po nazwie miasta (Amsterdam Centraal) to odpowiednik naszego „Głównego”. „Het busstation” to dworzec autobusowy, „de metro” jeździ tylko w Amsterdamie i Rotterdamie, a pociąg, tramwaj, autobus i metro działają na tym samym systemie odbijania karty. „Station” to wyjątek wymowy: czytasz je „sta-SZON”, choć zwykłe holenderskie „-tie” brzmi jak „-cy” („politie” to „po-LI-tsi”); za to holenderskie „sj” to zawsze nasze „sz”.
Een kaartje naar Utrecht, alstublieftA1
en KAR-cie nar Ü-trecht, als-tü-BLIFT
Zin om een treinkaartje naar een bestemming te kopen; inchecken met bankpas kan ook.
Poproszę bilet do Utrechtu
Een kaartje naar Utrecht, alstublieft. – Enkele reis of retour?
Poproszę bilet do Utrechtu. – W jedną stronę czy w obie?
„Enkele reis” to bilet w jedną stronę, a „retour” w obie. Kas z obsługą prawie już nie ma: albo żółty automat (karty i monety, plus euro dopłaty za papierowy bilet), albo w ogóle bez biletu — odbijasz zbliżeniowo kartę bankową lub telefon (OVpay) przy bramce i płacisz zwykłą stawkę. Cokolwiek wybierzesz, po dojeździe musisz odbić także przy wyjściu; „kaartje” czytasz „KAR-cie”, bo holenderskie „-tje” to nasze „cie”.
Welk spoor?A1
welk SPOR
Vraag van welk spoor de trein vertrekt; 'spoor' staat op de borden.
Synonimy:perron
Który peron?
Welk spoor voor Rotterdam? – Spoor vier, de intercity.
Który peron do Rotterdamu? – Tor czwarty, intercity.
Uwaga na różnicę wobec naszych dworców: Holendrzy numerują tory, nie perony, więc na tablicach odjazdów („vertrek”) i w zapowiedziach jest „spoor”, a długie perony dzielą się na 4a i 4b, więc sprawdzaj literę. „Intercity” omija małe stacje, „sprinter” staje wszędzie, a bilet jest ważny na oba. „Vertraging” znaczy opóźnienie.
Links / rechts / rechtdoorA1
links / rechts / recht-DOR
De drie richtingwoorden in een routebeschrijving: links, rechts, rechtdoor.
W lewo / w prawo / prosto
Rechtdoor, dan de tweede straat links.
Prosto, potem druga ulica w lewo.
Z tych trzech słów zbudowana jest każda odpowiedź na „waar is”; przydadzą się jeszcze „om de hoek” (za rogiem), „aan de overkant” (po drugiej stronie) i „over de brug” (przez most), co w Amsterdamie znaczy prawie zawsze. Rozglądając się na boki, nie wchodź na czerwony asfalt: to „fietspad”, a rowerzysta nie zwolni ani nie ustąpi pieszemu. „Rechts” i „rechtdoor” czytasz dokładnie tak, jak są zapisane po polsku, bo holenderskie „ch” to nasze „ch”.
Ingang / UitgangA1
IN-chang / ÖJT-chang
De bordjes voor de ingang en de uitgang; 'nooduitgang' is voor noodgevallen.
Wejście / Wyjście
Nooduitgang. Geen toegang.
Wyjście awaryjne. Wstęp wzbroniony.
„Nooduitgang” to wyjście awaryjne, a „uitrit” to wyjazd dla samochodów. Na większych dworcach wyjście prowadzi przez bramki („poortjes”), które otworzą się dopiero po odbiciu tej samej karty, którą wchodziłeś. Zwróć uwagę na akcent: „IN-chang” i „ÖJT-chang” mają go na pierwszej sylabie, bo holenderski akcentuje początek wyrazu, a nasza sztywna przedostatnia sylaba jest tu nawykiem, który zdradza cię najszybciej.
Duwen / TrekkenA1
DÜ-łe / TRE-ken
De woorden op deuren: 'duwen' is van je af, 'trekken' is naar je toe.
Pchać / Ciągnąć
Duwen. – Trekken.
Pchać. – Ciągnąć.
Dwa słowa na drzwiach, podane jako czasowniki: „duwen” od siebie, „trekken” do siebie. „Drukken”, czyli „naciskać”, zobaczysz na przyciskach — w pociągu drzwi nie otwierają się same i trzeba wcisnąć guzik, tak samo jak przycisk „stop” w autobusie. „Deur sluit automatisch” znaczy, że drzwi zamkną się same.
Inchecken / UitcheckenA2
IN-cze-ken / ÖJT-cze-ken
Bij het OV je pas of telefoon scannen bij instappen én uitstappen; vergeten kost een vast bedrag.
Synonimy:OV-chipkaart, OVpay
Odbij kartę przy wejściu / przy wyjściu
Vergeet niet uit te checken.
Nie zapomnij odbić karty przy wyjściu.
To jest mandat, na który najczęściej wpadają przyjezdni: w pociągu, tramwaju, autobusie i metrze odbijasz kartę albo telefon przy wejściu i jeszcze raz przy wyjściu. Brak odbicia na wyjściu kosztuje stawkę ryczałtową — dwadzieścia euro w pociągu, cztery w autobusie, tramwaju i metrze — a jazda bez odbicia przy wejściu to siedemdziesiąt euro mandatu plus cena przejazdu (pięćdziesiąt, jeśli zapłacisz kartą na miejscu). Odbijaj tę samą kartę w obie strony i powtarzaj to przy każdej przesiadce z pociągu na autobus; „ch” w „inchecken” jest tu wyjątkowo angielskie, czyli „cz”, a nie nasze „ch”.
HalteA1
HAL-te
De plek waar bus of tram stopt; 'volgende halte' is de omroep in het voertuig.
Przystanek (autobus / tramwaj)
Volgende halte: Leidseplein.
Następny przystanek: Leidseplein.
Słowo z tabliczek na przystankach („bushalte”, „tramhalte”) i z zapowiedzi „volgende halte”, czyli „następny przystanek”. Przed swoim przystankiem naciśnij czerwony przycisk „stop”, bo kierowca może po prostu przejechać; „eindpunt” to pętla. Do autobusu wsiada się przednimi drzwiami i odbija kartę, mijając kierowcę.
Ik heb een reserveringA1
ik hep en rej-zer-WEJ-ring
Zin bij het inchecken om te zeggen dat je al geboekt hebt.
Mam rezerwację
Goedenavond, ik heb een reservering op naam van Smith.
Dobry wieczór, mam rezerwację na nazwisko Smith.
Zdanie otwierające meldunek w hotelu; „op naam van” plus nazwisko mówi, na kogo jest rezerwacja. Recepcja poprosi o dokument („paspoort”) i często doliczy „toeristenbelasting”, czyli podatek turystyczny: w Amsterdamie to 12,5% ceny pokoju, jeden z najwyższych w Europie, i płacisz go na miejscu, chyba że rezerwacja wyraźnie mówi, że jest wliczony.
De sleutel, alstublieftA1
de SLÖ-tel, als-tü-BLIFT
Vraag om de kamersleutel bij de receptie.
Poproszę klucz
De sleutel, alstublieft. Kamer twaalf. – Alstublieft.
Poproszę klucz. Pokój dwunasty. – Proszę bardzo.
W większości hoteli dostaniesz kartę („sleutelkaart” albo „pasje”), w mniejszych prawdziwy klucz, który zostawia się w recepcji na czas wyjścia. „De kamer” to pokój. W starych kamienicach nad kanałami schody są ekstremalnie strome i zwykle nie ma windy, więc jeśli to dla ciebie problem, poproś o niskie piętro; „eu” w „sleutel” to dźwięk, którego nie mamy — usta ułóż do „o”, a powiedz „e”.
Wat is het wifi-wachtwoord?A1
wat is et WI-fi WACHT-wort
Vraag naar het wachtwoord van het draadloze netwerk.
Jakie jest hasło do Wi-Fi?
Wat is het wifi-wachtwoord? – Het staat op de bon.
Jakie jest hasło do Wi-Fi? – Jest na paragonie.
„Wachtwoord” to hasło, a „wifi” Holendrzy czytają zwyczajnie „WI-fi”, a nie z angielska; „is er wifi?” pyta, czy sieć w ogóle jest. W kawiarniach hasło bywa wydrukowane na paragonie albo stoi na karteczce przy kasie, a w hotelach sieć jest praktycznie zawsze bezpłatna. Jako podróżny z Polski masz tam roaming na unijnych zasadach, więc to raczej wygoda niż konieczność.
Hoe laat is het ontbijt?A1
hu LAT is et ont-BAJT
Vraag naar de ontbijttijden in een hotel.
O której godzinie jest śniadanie?
Hoe laat is het ontbijt? – Van zeven tot tien.
O której godzinie jest śniadanie? – Od siódmej do dziesiątej.
„Hoe laat” znaczy „o której godzinie”, a odpowiedź „van… tot…” podaje przedział; wszystkie wywieszki używają zegara dwudziestoczterogodzinnego. Holenderskie śniadanie to chleb, ser, wędlina i „hagelslag”, czyli czekoladowa posypka na maśle, którą jedzą też dorośli. Drugie pytanie, które ci się przyda, to „hoe laat moet ik uitchecken?”; „ontbijt” czytasz „ont-BAJT”, bo „ij” to nasze „aj”.
Help!A1
help (krótkie „e”, tak jak w angielskim)
Roep om hulp in een noodgeval; het alarmnummer is 112.
Pomocy!
Help! Bel een ambulance!
Pomocy! Wezwijcie karetkę!
Krzycz — słowo jest to samo co w angielskim i zrozumie je każdy. Numer alarmowy do policji, straży i pogotowia to 112, ten sam co w Polsce, a operatorzy mówią po angielsku. „Brand!” znaczy „pożar”, a „houd de dief!” to „łapać złodzieja!”.
Ik heb een dokter nodigA2
ik hep en DOK-ter NO-dech
Zin om te zeggen dat je een arts nodig hebt; bij spoed bel je 112.
Potrzebuję lekarza
Ik heb een dokter nodig. Ik voel me niet goed.
Potrzebuję lekarza. Źle się czuję.
„Ik heb… nodig” znaczy „potrzebuję”. Przy nagłym wypadku dzwonisz na 112, ale przy wszystkim innym holenderski system prowadzi cię przez lekarza rodzinnego („huisarts”): poproś hotel o kontakt albo idź na dyżur „huisartsenpost”, bo wejście z ulicy na oddział ratunkowy („spoedeisende hulp”) skończy się odesłaniem. Weź ze sobą kartę EKUZ, a z lekarzem rozmawiaj po angielsku — personel medyczny mówi nim swobodnie. Na polskojęzycznego lekarza nie licz z góry; tam, gdzie pracuje dużo Polaków, warto zapytać, a w razie potrzeby przychodnia może zamówić tłumacza.
Waar is de apotheek?A1
war is de a-po-TEJK
Vraag om de apotheek te vinden; voor pijnstillers en pleisters ga je naar de drogist.
Synonimy:drogist
Gdzie jest apteka?
Waar is de apotheek? – Naast de drogist, op de hoek.
Gdzie jest apteka? – Obok drogerii, na rogu.
To dwa różne sklepy: „apotheek” (zielony krzyż) wydaje leki na receptę i pracuje w godzinach biurowych, zamykając około wpół do szóstej i na weekend. Po tabletki przeciwbólowe, plastry, syrop czy krem z filtrem idziesz do „drogist” (Kruidvat, Etos) albo do supermarketu — nasza apteka robi obie te rzeczy naraz, holenderska nie. Nocą działa „dienstapotheek”, czyli apteka dyżurna, a jej adres wisi na drzwiach każdej apteki.
Kunt u de politie bellen, alstublieft?A2formal
kunt ü de po-LI-tsi BE-len, als-tü-BLIFT
Beleefd verzoek om de politie te bellen bij een noodgeval of diefstal.
Proszę wezwać policję
Kunt u de politie bellen, alstublieft? Mijn portemonnee is gestolen.
Czy może Pan wezwać policję? Skradziono mi portfel.
Grzeczne „kunt u” to nasze „czy może Pan/Pani”. Przy nagłym wypadku dzwoni się na 112, a przy kradzieży, która już się wydarzyła, jest numer 0900-8844 i zgłoszenie („aangifte”) na komisariacie albo przez internet — bez niego ubezpieczyciel nie wypłaci odszkodowania. Kieszonkowcy pracują w tramwajach i na dworcu Amsterdam Centraal, a wypożyczony rower zostawiony bez zapięcia znika w kilka minut.
Ik ben verdwaaldA1
ik ben fer-DWALT
Zin om te zeggen dat je de weg kwijt bent.
Synonimy:ik ben de weg kwijt
Zgubiłem się / Zgubiłam się
Ik ben verdwaald. Waar is het Rijksmuseum?
Zgubiłem się. Gdzie jest Rijksmuseum?
Holenderski nie ma tu form rodzajowych: jedno zdanie działa i dla kobiety, i dla mężczyzny, w odróżnieniu od naszego „zgubiłem się” i „zgubiłam się”. Dorzuć „waar is” i nazwę miejsca albo pokaż adres w telefonie, a „is het ver?” („czy to daleko?”) da ci odpowiedź, z którą coś zrobisz. W Amsterdamie kanały biegną pierścieniami i ta sama nazwa ulicy wraca co chwilę — to nazwa kanału na tabliczce mówi, na którym pierścieniu jesteś.
Kunt u een taxi bellen, alstublieft?A2formal
kunt ü en TAK-si BE-len, als-tü-BLIFT
Beleefd verzoek om een taxi te laten bellen.
Czy może Pan/Pani zamówić taksówkę?
Kunt u een taxi bellen, alstublieft? – Natuurlijk, waarheen?
Czy może Pan zamówić taksówkę? – Oczywiście, dokąd?
Grzeczne „kunt u” to nasze „czy może Pan/Pani”. Taksówki praktycznie nie zatrzymuje się ręką na ulicy: idziesz na postój („taxistandplaats”) przy dworcu albo dużym placu, używasz aplikacji (w miastach działają Uber i Bolt) lub prosisz hotel czy restaurację o zamówienie. Kurs jest na liczniku i nie jest tani; na lotnisku Schiphol korzystaj wyłącznie z oficjalnego postoju i ignoruj każdego, kto proponuje kurs wewnątrz terminalu.
éénA1
ejn
Het getal 1; met accenten om het van 'een' (het lidwoord) te onderscheiden.
jeden
Eén kaartje, alstublieft.
Poproszę jeden bilet.
Kreseczki nad „één” odróżniają liczebnik „jeden” od „een”, czyli rodzajnika nieokreślonego, którego w polskim po prostu nie ma i który wymawia się szybko jako „en”. Sam liczebnik to wyraźne „ejn”, bo holenderskie „ee” brzmi jak nasze „ej”. Przed rzeczownikiem możesz użyć obu form: „één koffie” podkreśla, że chodzi o jedną.
tweeA1
twej
Het getal 2.
dwa
Een tafel voor twee, alstublieft.
Poproszę stolik dla dwóch osób.
Holenderskie „w” nie jest naszym „w”: warga ledwie muska zęby, przez co dźwięk wypada gdzieś pomiędzy naszym „w” a „f”, a w środku wyrazu, tak jak w „twee”, słychać je niemal jak „ł”. „Met z'n tweeën” („jest nas dwoje”) to zdanie, którym podajesz liczbę osób przy wejściu do restauracji, a „twee keer” znaczy „dwa razy”, na przykład „twee keer Utrecht” przy automacie biletowym.
drieA1
dri
Het getal 3.
trzy
Spoor drie.
Tor trzeci.
Krótkie, czyste „dri” — holenderskie „ie” to zawsze nasze „i”, nigdy nasze „ije”. Numery torów, pokoi i linii tramwajowych czyta się po prostu jako liczby: „tram drie”, „kamer drie”.
vierA1
fir
Het getal 4.
cztery
Met z'n vieren, alstublieft.
Poproszę stolik dla czterech osób.
Uwaga na pisownię: „v” na początku wyrazu Holendrzy w praktyce ubezdźwięczniają, więc „vier” brzmi „fir”, a nie „wir” — tak samo „voor” to „for”. „Met z'n vieren” to naturalny sposób powiedzenia przy wejściu do restauracji, że jest was czworo, a „vier” to również kwota, jaką kosztuje zapomniane odbicie karty w autobusie czy tramwaju.
vijfA1
fajf
Het getal 5.
pięć
Dat is vijf euro.
To pięć euro.
„ij” to nasze „aj”, więc „vijf” czytasz „fajf”; ta sama zasada obowiązuje w „kijk”, „begrijp” i „ontbijt”, a „ei” brzmi identycznie. „Euro” nie ma liczby mnogiej, mówi się więc „vijf euro”. „Vijftig” to pięćdziesiąt, a „zeventig” siedemdziesiąt, czyli mandat za jazdę bez odbitej karty.
zesA1
zes (z dźwięczne, jak w „zebra”)
Het getal 6.
sześć
We eten om zes uur.
Jemy o szóstej.
„Om” plus godzina plus „uur” znaczy „o” danej godzinie. O szóstej Holendrzy siadają do kolacji — dla nas to raczej pora obiadu — więc restauracje pełne są wcześnie i pustoszeją mniej więcej wtedy, gdy my dopiero byśmy z domu wychodzili. Rozkłady podają godziny w systemie dwudziestoczterogodzinnym, więc „18:00” na tablicy w mowie jest „zes uur”.
zevenA1
ZEJ-we(n)
Het getal 7.
siedem
Het ontbijt is om zeven uur.
Śniadanie jest o siódmej.
Końcowego „n” w holenderskich liczebnikach na „-en” prawie nie słychać: usłyszysz „ZEJ-we”. Tak właśnie podaje się godziny śniadania i otwarcia sklepów: „vanaf zeven uur” znaczy „od siódmej”.
achtA1
acht (nasze „ch”, jak w „ucho”)
Het getal 8.
osiem
De trein vertrekt om acht uur.
Pociąg odjeżdża o ósmej.
„Ch” w „acht” to dokładnie nasze „ch” z „ucha”, więc czytasz to słowo tak, jak wygląda — i masz nad Anglikiem przewagę, której on przez cały wyjazd nie nadrobi. Uwaga tylko na akcent: w dłuższych wyrazach, jak „achtentwintig” (dwadzieścia osiem), pada on na pierwszą sylabę — „ACH-ten-twin-tich” — a nie na przedostatnią, jak odruchowo powiedzielibyśmy po polsku. Rezerwacja kolacji „om acht uur” jest w Holandii już późna.
negenA1
NEJ-che(n)
Het getal 9.
dziewięć
Kamer negen.
Pokój dziewiąty.
„G” w środku „negen” to znowu nasze „ch”, więc mówisz „NEJ-chen”, a końcowego „n” prawie nie słychać. O dziewiątej kończy się „koopavond”, czyli dzień dłuższego handlu, i wiele kuchni przestaje przyjmować zamówienia, więc „tot negen uur” („do dziewiątej”) warto wyłapywać ze słuchu.
tienA1
tin
Het getal 10.
dziesięć
Tien minuten lopen.
Dziesięć minut pieszo.
„Lopen” znaczy „pieszo”, a „tien minuten lopen” to odpowiedź, którą chcesz usłyszeć na pytanie „is het ver?”. „Twintig” to dwadzieścia, czyli ryczałt, jaki pobierze system za zapomniane odbicie karty w pociągu, a „honderd” to sto.