Jak powiedzieć “Dzień dobry / Dzień dobry (rano)” po chińsku?

“Dzień dobry / Dzień dobry (rano)” to po chińsku “你好 / 早上好”. Na przykład: 你好！ – 你好，欢迎光临。 — Dzień dobry! – Dzień dobry, witamy.

Jak powiedzieć “Dobry wieczór” po chińsku?

“Dobry wieczór” to po chińsku “晚上好”. Na przykład: 晚上好，两位。 – 好的，这边请。 — Dobry wieczór, dwie osoby. – Dobrze, tędy proszę.

Jak powiedzieć “Proszę (przy prośbie)” po chińsku?

“Proszę (przy prośbie)” to po chińsku “请”. Na przykład: 请给我一杯水。 – 好的。 — Poproszę szklankę wody. – Dobrze.

Jak powiedzieć “Dziękuję” po chińsku?

“Dziękuję” to po chińsku “谢谢”. Na przykład: 谢谢你！ – 不客气。 — Dziękuję ci! – Nie ma za co.

Zestaw podróżny: chiński w 50 zwrotach — 60 darmowe fiszki do nauki chińskiego z audio

Słowo	Tłumaczenie	Przykład
你好 / 早上好A1 nǐ hǎo = „ni hao”, ale dwa tony 3 obok siebie dają „ní hǎo”, czyli pierwsze się wznosi; zǎoshang hǎo = „dzao-szang hao”, bo „z” to polskie „dz” 见面时的问候语。早上可以说“早上好”或“早”。 Synonimy: 您好, 早	Dzień dobry / Dzień dobry (rano)	你好！ – 你好，欢迎光临。 Dzień dobry! – Dzień dobry, witamy.
„Nǐ hǎo” działa o każdej porze dnia i służy też do zaczepienia obcej osoby, a „zǎoshang hǎo” albo samo „zǎo” to dzień dobry mniej więcej do dziesiątej. Wchodząc do sklepu, nie witaj się jednak jak w Polsce: obsługa wykrzykuje „huānyíng guānglín” (witamy), nie czekając na odpowiedź, ręki nikt nie podaje i w zupełności wystarczy skinienie głową. Najważniejsza rzecz w całym zestawie: polski akcent pada niemal zawsze na przedostatnią sylabę, a chiński ma zamiast niego ton, czyli melodię sylaby, i to ona niesie znaczenie: „mā” to mama, „má” konopie, „mǎ” koń, „mà” przekleństwo. Zły ton to nie zły akcent, tylko inne słowo.
晚上好A1 wǎnshang hǎo = „łan-szang hao”; „w” czytamy jak polskie „ł”, a sylaba „shang” jest bez tonu, krótka i lekka 晚上见面时的问候语，多用于酒店和正式场合。	Dobry wieczór	晚上好，两位。 – 好的，这边请。 Dobry wieczór, dwie osoby. – Dobrze, tędy proszę.
Od zmierzchu, mniej więcej od osiemnastej. W praktyce zwykli ludzie mówią „nǐ hǎo” o każdej porze, a „wǎnshang hǎo” usłyszysz w hotelu, od gospodarzy i z komunikatów, więc brzmi grzecznie, a nie dziwnie. Pułapka: „wǎn'ān” to dobranoc wyłącznie przed snem, więc wychodząc z restauracji, nigdy tak nie mów.
请A1 qǐng = „ćing”; pinyin „q” to polskie „ć”, ale z przydechem (bezprzydechowe „ć” to w pinyinie „j”), a ton 3 znaczy, że głos najpierw opada, a potem wraca do góry 请求别人做事时，放在动词前面的礼貌用语。 Synonimy: 麻烦你, 请问	Proszę (przy prośbie)	请给我一杯水。 – 好的。 Poproszę szklankę wody. – Dobrze.
Polskie „proszę” wędruje po zdaniu, a „qǐng” stoi zawsze na początku, przed czasownikiem: „qǐng gěi wǒ…”, czyli „proszę mi dać”. Chińczycy używają go rzadziej, niż się spodziewasz: codzienne zmiękczacze to „máfan nǐ” (przepraszam, że kłopoczę) przed prośbą i „qǐngwèn” (czy mogę zapytać) przed pytaniem, a „xièxie” na końcu robi resztę. Samo „qǐng” z otwartą dłonią znaczy „proszę bardzo, po Panu”.
谢谢A1 xièxie = „śje-śje”; pinyin „x” to polskie „ś”, pierwsza sylaba opada (ton 4), druga jest bez tonu i cicha 表示感谢的话，回答是“不客气”。	Dziękuję	谢谢你！ – 不客气。 Dziękuję ci! – Nie ma za co.
Odpowiedzią jest „bú kèqi” (nie ma za co) albo „bú yòng xiè” (nie ma potrzeby dziękować). Pułapka: w Chinach nie ma napiwków, nigdzie i w żadnej wysokości. Kelner, taksówkarz czy obsługa hotelu oddadzą ci pieniądze albo spojrzą ze zdziwieniem, a aplikacje płatnicze nie mają nawet takiego okienka, więc wyraźne „xièxie” jest całym napiwkiem. „Duō xiè” to „dzięki wielkie”.
不好意思A1 bù hǎoyìsi = „bu hao-i-sy”; końcowe „si” to buczące polskie „sy”, a nie „si”, bo pinyin „si” nigdy się nie zmiękcza 打扰别人或轻微道歉时说的话。叫服务员直接喊“服务员”。 Synonimy: 服务员, 请问	Przepraszam (zaczepienie lub drobne przeprosiny)	不好意思，可以点菜吗？ – 可以，您说。 Przepraszam, czy możemy zamówić? – Tak, słucham.
Uniwersalne „przepraszam”: zaczepiasz obcą osobę, kogoś potrącasz, przerywasz obsłudze. Przy prawdziwych przeprosinach mów „duìbuqǐ”. Pułapka dla Polaka: na kelnera się nie czeka i nie łapie się go wzrokiem, tylko woła przez salę „fúwùyuán!” albo naciska przycisk na stole. To normalne, a nie chamskie, bo w chińskiej restauracji panuje głośna, rozgadana atmosfera; kelner sam nie podejdzie.
让一下 / 借过A1 ràng yíxià = „żang ji-śja”, jièguò = „dźje-guo”; pinyin „r” to prawie polskie „ż”, „x” to „ś” zawsze ze zmiękczeniem („xià” = „śja”, nie „śa”), a „j” to „dź” 在人多的地方请别人让路时说的话。 Synonimy: 麻烦让一下	Przepraszam (żeby przejść) / Przechodzę	麻烦让一下，我要下车。 – 哦，好。 Przepraszam, wysiadam. – Aha, proszę.
„Ràng yíxià” znaczy „proszę na chwilę ustąpić”, „jièguò” to samo jednym tchem, a „máfan” z przodu łagodzi prośbę. W metrze mówisz to przy drzwiach i ludzie się rozstępują. Pułapka: dystans osobisty jest tu mniejszy niż w Polsce, kolejka przy ladzie bywa umowna i ktoś wetnie się bez złych zamiarów, a przeciśnięcie się ramieniem bez słowa nie uchodzi za chamstwo; sam też odsuń się od drzwi, bo wysiadający idą pierwsi, przynajmniej w teorii.
是 / 不是A1 shì = „szy”, bú shì = „bu szy”; polskie „szy” jest bardzo blisko (angielski musi to udawać zapisem „shr”), tylko czubek języka cofnij nieco dalej niż w polskim „sz” “是”表示肯定，“不是”表示否定。拒绝时说“不要，谢谢”。 Synonimy: 对, 好的, 不要	Tak / Nie	要袋子吗？ – 不要，谢谢。 Potrzebuje Pan torby? – Nie, dziękuję.
Chiński nie ma jednego „tak” ani „nie”: powtarza się czasownik z pytania. „Shì” i „bú shì” odpowiadają na „czy to jest…?”, „duì” znaczy „zgadza się”, „hǎo de” to „dobrze”, a „yào” i „bú yào” odpowiadają na „czy Pan chce…?”. Uprzejma odmowa dla naganiaczy, ulicznych sprzedawców i na pytanie o reklamówkę przy każdej kasie to „bú yào, xièxie” z lekkim ruchem dłoni. „Bù” przed tonem opadającym zmienia się w „bú”, i stąd właśnie „bú yào”.
您会说英语吗？A1formal nín huì shuō Yīngyǔ ma = „nin huej szuo jing-jü ma”; „ü” to głoska, której polski nie ma: usta układasz do „u”, a mówisz „i” 礼貌地问对方会不会说英语。	Czy mówi Pan/Pani po angielsku?	请问，您会说英语吗？ – 一点点。 Przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Troszeczkę.
„Nín” to grzeczne „ty”, czyli dokładny odpowiednik naszego Pan/Pani; używa się go wobec obsługi i osób starszych, zwłaszcza na północy, ale „nǐ” jest bezpieczne wszędzie i to je usłyszysz w odpowiedzi. Zwykle padnie „yìdiǎndiǎn” (troszeczkę) albo ruch głową, a potem wyjdzie telefon: większość ludzi woli wpisać zdanie w tłumacza, niż mówić, więc podsuń swój i rozmowa się toczy. „Ma” na końcu zamienia dowolne zdanie w pytanie.
我听不懂A1 wǒ tīng bu dǒng = „ło ting-bu-dung”; „w” to polskie „ł”, sylaba „bu” jest bez tonu i szybka, a „ong” brzmi jak „ung” 听不明白对方说的话时说。可以接“请说慢一点”。 Synonimy: 我不会中文	Nie rozumiem	我听不懂。请说慢一点。 – 好，好。 Nie rozumiem. Proszę mówić wolniej. – Dobrze, dobrze.
Dosłownie „słyszę, ale nie chwytam”. Dorzuć „qǐng shuō màn yìdiǎn” (proszę wolniej) albo „wǒ bú huì Zhōngwén” (nie mówię po chińsku), co resetuje rozmowę. Pułapka: to rzadko wystarcza, bo ratunkiem w Chinach jest przejście na pismo. Miej nazwę hotelu i cele podróży zapisane chińskimi znakami, bo pinyin, czyli zapis łacinką, przeciętnemu przechodniowi nic nie mówi.
再见A1 zàijiàn = „dzaj-dźjen”; pinyin „z” to polskie „dz”, „j” to „dź”, a obie sylaby idą tonem opadającym 分别时的告别语。店员常说“慢走”。 Synonimy: 拜拜, 慢走	Do widzenia	谢谢，再见！ – 慢走。 Dziękuję, do widzenia! – Szerokiej drogi (dosł. „idź wolno”).
Bezpieczne pożegnanie wobec każdego. Usłyszysz też bez przerwy „bàibài” (od angielskiego bye-bye), i to zarówno od obsługi, jak i od znajomych, oraz „màn zǒu” (dosł. „idź wolno”, czyli „szerokiej drogi”) od sprzedawców i kelnerów przy wyjściu; odpowiadasz „xièxie” albo „zàijiàn”. Wychodząc ze sklepu bez zakupów, nie musisz mówić nic, inaczej niż w Polsce, gdzie wypada rzucić „do widzenia”.
两位A1 liǎng wèi = „liang łej”; „w” to polskie „ł”, a „liǎng” ma ton 3, czyli głos opada i wraca do góry 进餐厅时回答“几位”，说明人数。“两位”就是两个人。 Synonimy: 两个人	Dwie osoby (odpowiedź przy wejściu do restauracji)	几位？ – 两位。 – 好，里面请。 Ile osób? – Dwie. – Dobrze, proszę do środka.
Pierwsze pytanie przy drzwiach to „jǐ wèi?”, czyli „ile osób?”; odpowiadasz liczbą plus „wèi”, grzecznym klasyfikatorem osób, albo po prostu pokazujesz palce. Pułapka: dwójka przed klasyfikatorem to zawsze „liǎng”, nigdy „èr”, czyli „liǎng wèi”, „liǎng ge”. W popularnych lokalach dostaniesz numerek („qǔ hào”) wywoływany na ekranie, a przy stole kelnera często zastępuje kod QR.
我要…A1 wǒ yào = „ło jao”; pinyin „y” to polskie „j”, a „yào” opada (ton 4); to samo „yāo” tonem równym znaczy już co innego 点菜或买东西时说想要什么。“不要辣”表示不要辣的。 Synonimy: 来一份…, 给我…	Poproszę… / Wezmę…	我要一份宫保鸡丁。我要一瓶啤酒。 Poproszę porcję kurczaka gongbao. Poproszę butelkę piwa.
Schemat: „wǒ yào” plus liczba, klasyfikator i nazwa („yí fèn” porcja, „yì bēi” kubek, „yì píng” butelka). Dosłownie znaczy to „chcę”, ale nie brzmi opryskliwie jak polskie „chcę kawę”: tak się po prostu zamawia. Zdanie, które ratuje podróż, to „bú yào là” (bez ostrego) albo „wēi là” (lekko ostre), bo kuchnia syczuańska i hunańska jest ostrzejsza, niż ostrzega jakakolwiek karta.
请给我菜单A1 qǐng gěi wǒ càidān = „ćing gej ło caj-dan”; pinyin „c” to zwykłe polskie „c”, więc „càidān” czytasz niemal po polsku 请服务员拿菜单来。很多餐厅要扫桌上的二维码点餐。 Synonimy: 有菜单吗？	Poproszę kartę	请给我菜单。有英文菜单吗？ – 扫桌上的二维码点餐。 Poproszę kartę. Czy jest karta po angielsku? – Proszę zeskanować kod QR na stole i zamówić.
Pułapka: w wielu miejskich restauracjach papierowej karty po prostu nie ma. Skanujesz naklejkę z kodem QR na stole aplikacją WeChat albo Alipay, zamawiasz w mini-programie, często płacąc z góry, i jedzenie przyjeżdża. Część takich systemów żąda chińskiego numeru telefonu i mało który jest po angielsku, więc tłumacz aparatem w telefonie albo poproś o „zhǐzhì càidān”, czyli kartę papierową, którą większość lokali trzyma właśnie dla takich gości.
来一杯咖啡A1 lái yì bēi kāfēi = „laj i bej ka-fej”; „k” wymawiaj z mocnym przydechem, wyraźniejszym niż w polskim „kawa” 在咖啡店点一杯咖啡。店员会问“美式还是拿铁”“热的还是冰的”。 Synonimy: 一杯美式, 一杯拿铁	Poproszę kawę (zapytają, jaką)	来一杯咖啡。 – 美式还是拿铁？热的还是冰的？ – 热美式。 Poproszę kawę. – Americano czy latte? Gorące czy z lodem? – Gorące americano.
Samo „kāfēi” wywoła pytanie zwrotne. Czarna kawa to „Měishì” (americano), z mlekiem „nátiě” (latte), a „rè de” i „bīng de” to gorąca i z lodem. Pułapka: chińskie sieciówki (Luckin, Manner, Cotti) działają na aplikacji z dużymi rabatami, ceny przy ladzie są wyższe, a obsługa i tak wskaże ci kod QR. Prawdziwym domyślnym napojem jest herbata, do której darmowa gorąca woda jest oczywistością.
热水 / 冰水A1 rè shuǐ = „że szuej”, bīng shuǐ = „bing szuej”; „r” to prawie polskie „ż”, a samo „e” brzmi ciemno, między „e” a „y” 餐厅免费提供的是热水或常温水，想喝冰的要说“冰水”。 Synonimy: 常温的, 矿泉水	Gorąca woda / Woda z lodem	服务员，有冰水吗？ – 只有热水和常温的。 Kelner, czy jest woda z lodem? – Tylko gorąca i w temperaturze pokojowej.
Nikt cię nie zapyta o gazowaną czy niegazowaną. Darmowa woda przychodzi gorąca („rè shuǐ”) albo letnia, w czajniczku lub termosie, bo zimne napoje uchodzą tu za szkodliwe; o „bīng shuǐ” możesz poprosić, ale dostaniesz płatną butelkę albo grzeczną odmowę. Kranówki nie pije się nigdzie, a butelkowana „kuàngquánshuǐ” kosztuje kilka juanów w każdym sklepie.
买单A1 mǎidān = „maj-dan”; „mǎi” tonem 3 znaczy „kupić”, a „mài” tonem 4 „sprzedać”, więc sama melodia zmienia słowo 吃完饭请服务员结账。也可以说“结账”。 Synonimy: 结账	Poproszę rachunek	服务员，买单！ – 扫码支付还是现金？ Kelner, rachunek! – Płatność kodem czy gotówką?
Rachunek nigdy nie przyjdzie sam: wołasz „fúwùyuán, mǎidān” albo „jiézhàng” przez salę, ewentualnie pokazujesz gest pisania. Pułapka towarzyska: nie dzieli się rachunku po polsku, każdy za siebie, tylko płaci jedna osoba, zwykle ta, która zaprosiła, a reszta oddaje jej potem przelewem w aplikacji; targowanie się o to, kto płaci, jest częścią rytuału. Jeśli zamawiałeś kodem QR, możliwe, że zapłaciłeś już z góry.
可以刷卡吗？A2 kěyǐ shuākǎ ma = „ky-i szła-ka ma”; „sh” to polskie „sz”, a sylaba „kě” brzmi bliżej „ky” niż „ke” 问能不能用银行卡付款。在中国大多数地方用支付宝或微信支付。	Czy mogę zapłacić kartą?	可以刷卡吗？ – 不行，微信或者支付宝。 Czy mogę zapłacić kartą? – Nie, WeChat albo Alipay.
Chiny działają na telefonie. Terminale stoją w hotelach, galeriach i większych restauracjach, ale często obsługują tylko UnionPay, a kawiarnie, taksówki, stragany i małe sklepy przyjmują wyłącznie Alipay albo WeChat Pay. Zainstaluj Alipay jeszcze w Polsce, zweryfikuj konto paszportem i podepnij Visę lub Mastercard: do 200 juanów bez prowizji, powyżej trzy procent. Gotówka jest legalnym środkiem płatniczym i sklep musi ją przyjąć, ale w małym punkcie mogą nie mieć jak wydać ze stu juanów.
干杯！A1 gānbēi = „gan-bej”; obie sylaby tonem 1, czyli równo i wysoko, jak nuta trzymana na jednej wysokości 喝酒时的祝酒词，字面意思是喝完。不想喝完可以说“随意”。 Synonimy: 随意	Na zdrowie! (dosł. „do dna”)	来，干杯！ – 干杯！随意，随意。 No to na zdrowie! – Na zdrowie! Pij, ile chcesz.
Pułapka: to znaczy „do dna” i przy kolacji z gospodarzami bywa brane dosłownie, kieliszek za kieliszkiem „báijiǔ”, czyli zbożowego destylatu o mocy 40 do 60 procent. Powiedz „suíyì” (do woli), żeby tylko umoczyć usta, i nikt się nie obrazi. Stukając się, trzymaj brzeg swojego kieliszka niżej niż kieliszek osoby starszej lub ważniejszej, wznieś przynajmniej jeden toast za gospodarza, a gdy ktoś nalewa ci herbatę, postukaj dwoma palcami w stół, bo to bezgłośne „dziękuję”.
请慢用A1 qǐng màn yòng = „ćing man jung”; „q” to polskie „ć”, „y” to „j”, a „ong” wymawiamy jak „ung” 服务员上完菜时说的客气话。朋友之间说“慢慢吃”。 Synonimy: 慢慢吃	Smacznego (dosł. „proszę się nie spieszyć”)	您的菜齐了，请慢用。 – 谢谢。……很好吃！ To już wszystkie dania, smacznego. – Dziękuję. …Bardzo dobre!
To zdanie mówi obsługa, stawiając ostatni półmisek („cài qí le”, dania w komplecie), a ty odpowiadasz tylko „xièxie”. Między znajomymi mówi się cieplejsze „mànmàn chī” (jedz powoli), ale, inaczej niż u nas, nie życzy się smacznego obcym przy sąsiednim stoliku. Komplement to „hěn hǎochī” (bardzo smaczne), a „chī bǎo le” (najadłem się) grzecznie powstrzyma gospodarza przed dokładaniem; dania są wspólne, więc zamawia się po jednym na osobę plus ryż.
服务费A2 fúwùfèi = „fu-łu-fej”; „w” to polskie „ł”, sylaba „fú” wznosi się jak w pytaniu, a dwie kolejne opadają 高档餐厅账单上加收的服务费。中国没有小费。 Synonimy: 茶位费, 餐具费	Opłata serwisowa (na rachunku)	本店收取10%服务费。 – 茶位费每位5元。 Nasz lokal dolicza 10% opłaty serwisowej. – Opłata za herbatę 5 juanów od osoby.
Nie ma tu ani opłaty za nakrycie, ani napiwków. Droższe restauracje i hotelowe jadalnie doliczają „fúwùfèi” w wysokości 10 do 15 procent, zawsze wypisane w karcie, i to jedyna pozycja, która zmienia sumę. Zaskakują za to dwie drobne: „chá wèi fèi”, opłata za herbatę od osoby w lokalach kantońskich i dim sum, oraz „cānjù fèi”, juan lub dwa za zafoliowany komplet naczyń. Obie są całkowicie normalne.
…多少钱？A1 duōshao qián = „duo-szao ćjen”; pinyin „q” to polskie „ć”, „sh” to „sz”, a „qián” się wznosi (ton 2) 问价钱。回答是数字加“块”或“元”。	Ile kosztuje…?	这个多少钱？一斤多少钱？ Ile to kosztuje? Ile kosztuje jeden jin (pół kilo)?
Schemat: najpierw rzecz, potem „duōshao qián”, albo po prostu wskaż palcem i powiedz samą końcówkę. Odpowiedź to liczba plus „kuài” (mówiony juan; na cenówkach zobaczysz znak 元) i zwykle zostanie ci jeszcze wystukana na kalkulatorze w telefonie. Pułapka: na targu owoce, herbatę i mięso wycenia się za „jīn”, czyli 500 g, a nie za kilogram, więc cena z wywieszki jest dwa razy niższa, niż myślisz. „Miǎnfèi” znaczy „za darmo”.
太贵了A1 tài guì le = „taj guej ly”; „t” z mocnym przydechem, a końcowe „le” jest krótkie, bez tonu i brzmi bliżej „ly” 说价钱太高。在市场可以讲价，在商场不可以。 Synonimy: 便宜一点	To za drogo	太贵了，便宜一点吧。 – 那给你八十。 Za drogo, może trochę taniej. – To niech będzie osiemdziesiąt.
Targowanie jest na miejscu na bazarach, w halach z pamiątkami i na straganach bez cenówek, gdzie cena wywoławcza dla cudzoziemca bywa kilka razy wyższa od realnej: proponuj jedną trzecią do połowy, spotkajcie się w środku, a odejście zwykle kończy się zawołaniem cię z powrotem. W galeriach, supermarketach i sieciówkach wypada to tak samo źle jak w Polsce. „Piányi yìdiǎn” to „trochę taniej”.
微信还是支付宝？A1 Wēixìn háishi Zhīfùbǎo = „łej-śin haj-szy dży-fu-bao”; „x” to „ś”, „zh” to „dż”, a „shi” to buczące „szy” 收银员问用哪个手机支付。也可以回答“现金”。 Synonimy: 现金, 刷卡	WeChat czy Alipay? (pytanie przy kasie)	微信还是支付宝？ – 支付宝。 – 好，扫这个。 WeChat czy Alipay? – Alipay. – Dobrze, proszę to zeskanować.
Przy kasie nie pytają „gotówka czy karta”, tylko którą aplikacją płacisz. Odpowiadasz nazwą albo mówisz „xiànjīn” (gotówka) lub „shuākǎ” (karta), o ile je przyjmują. Płaci się na dwa sposoby: skanujesz ich kod i wpisujesz kwotę („sǎomǎ”) albo pokazujesz swój kod do zeskanowania. „Háishi” to „czy” w pytaniu o wybór, a obie aplikacje działają z zagraniczną kartą, jeśli podpiąłeś ją przed wyjazdem.
麻烦给我小票A2 máfan gěi wǒ xiǎopiào = „ma-fan gej ło śjao-pjao”; pinyin „x” to polskie „ś”, więc „xiǎo” brzmi jak nasze „siao” 请店员给购物凭证。“发票”是正式的报销凭证。 Synonimy: 发票	Poproszę paragon	麻烦给我小票。 – 要发票吗？ – 不用，小票就行。 Poproszę paragon. – Chce Pan fakturę? – Nie trzeba, paragon wystarczy.
Pułapka: paragony są dwa. „Xiǎopiào” to zwykły wydruk z kasy, a przy płatności telefonem dowodem jest wpis w aplikacji i wiele miejsc nie drukuje niczego. „Fāpiào” to oficjalna faktura skarbowa, o którą zapytają („yào fāpiào ma?”); jeśli nie rozliczasz wyjazdu służbowo, odpowiadaj „bú yòng”. Zwrot podatku („tuìshuì”, około 9 procent na rękę) działa tylko w sklepach z naklejką 退税: minimum 200 juanów jednego dnia w jednym sklepie, formularz i fakturę bierzesz przy kasie, towar musisz wywieźć w ciągu 90 dni od zakupu, a pieniądze odbierasz na lotnisku przy wylocie.
我随便看看A1 wǒ suíbiàn kànkan = „ło suej-bjen kan-kan”; „w” to polskie „ł”, a drugie „kan” traci ton i cichnie 告诉店员自己只是看看，不一定买。	Tylko się rozglądam	想买点什么？ – 我随便看看，谢谢。 Czego Pan szuka? – Tylko się rozglądam, dziękuję.
Odpowiedź na „xiǎng mǎi diǎn shénme?” (czego Pan szuka?) albo „xūyào bāngmáng ma?” (pomóc w czymś?). Pułapka: sprzedawczyni potrafi chodzić za tobą krok w krok po całym sklepie, co jest tu formą obsługi, a nie podejrzeniem o kradzież, więc wystarczy to zdanie i uśmiech. Podwojony czasownik („kànkan”) łagodzi wypowiedź do „tak tylko popatrzę”.
就这些A1 jiù zhèxiē = „dźjou dży-śje”; „j” to „dź”, „zh” to „dż”, „x” to „ś”, czyli trzy głoski, które polski ma gotowe 买东西时告诉店员不需要别的了。 Synonimy: 不要了	To wszystko	还要别的吗？ – 就这些，谢谢。 Coś jeszcze? – To wszystko, dziękuję.
Kończy zakupy na straganie, w piekarni i przy ladzie z przekąskami, po pytaniu „hái yào bié de ma?” (coś jeszcze?); to samo załatwia „bú yào le”. Ta karta to zresztą najlepsza wiadomość dla Polaka w całym zestawie: chiński ma trzy szeregi szumiące, „j/q/x” czyli „dź/ć/ś”, „zh/ch/sh” czyli „dż/cz/sz” oraz „z/c/s” czyli „dz/c/s”, a polski jako jedyny język tego kursu ma je wszystkie w alfabecie. Dwa zastrzeżenia. Po pierwsze, chińskie „dź/dż/dz” nie są dźwięczne: to nasze „ć/cz/c” wymówione bez przydechu, a „q/ch/c” to dokładnie te same głoski z mocnym pchnięciem powietrza, bo w chińskim odróżnia je przydech, a nie dźwięczność; zapis przez „dź/dż/dz” to tylko wygodna ściąga. Po drugie, chińskie „zh/ch/sh” wymawia się z czubkiem języka zawiniętym dalej do tyłu niż nasze „sz/cz”, a „j/q/x” odrobinę płaściej niż nasze „ś/ć”, i ta granica jest cieńsza niż polska, więc nie przesadzaj w żadną stronę.
来一个这个A1 lái yí ge zhège = „laj i gy dży-gy”; „zh” to polskie „dż”, a sylaba „ge” brzmi bliżej „gy” niż „ge” 指着东西说要一个。“个”是通用量词。 Synonimy: 要一个这个	Poproszę jedno z tych	来一个这个。 – 这个吗？ – 对。 Poproszę jedno z tych. – To? – Tak.
Wskazujesz palcem i mówisz; „lái”, dosłownie „przynieś”, to swobodny sposób zamawiania przez ladę. „Ge” to uniwersalny klasyfikator, który ratuje, gdy nie znasz właściwego („yì bēi” do napojów, „yí fèn” do porcji, „yì zhāng” do biletów); polszczyzna takich słówek nie ma w ogóle, więc trzeba je po prostu wkuć razem z rzeczą. „Zhège” to „to tutaj”, a „nàge” to „tamto”.
有没有…A1 yǒu méiyǒu = „jou mej-jou”; pinyin „y” to polskie „j”, a „yǒu” ma ton 3, czyli opada i wraca do góry 问店里有没有某样东西。回答“有”或“没有”。 Synonimy: 有…吗？	Czy jest…? / Czy mają Państwo…?	有没有大一点的？有没有英文菜单？ Czy jest trochę większy? Czy jest karta po angielsku?
Schemat: „yǒu méiyǒu”, dosłownie „mają nie mają”, plus rzecz; odpowiedzią jest samo „yǒu” albo „méiyǒu”. Pułapka przy zakupach: chińskie rozmiary ubrań są o jeden, a bywa, że o dwa mniejsze od europejskich, więc tamtejsze XL to często nasze L, natomiast buty numeruje się w skali europejskiej, tej samej co u nas. „Dà hào”, „zhōng hào” i „xiǎo hào” to duży, średni i mały.
营业中 / 休息中A1 yíngyè zhōng = „jing-je dżung”, xiūxi zhōng = „śjou-śi dżung”; „zh” to „dż”, „x” to „ś”, a „ong” to „ung” 店门口的牌子：营业中是开门，休息中是关门。 Synonimy: 营业时间, 打烊	Otwarte / Zamknięte	营业时间 10:00–22:00。 – 不好意思，我们打烊了。 Godziny otwarcia 10:00–22:00. – Przepraszamy, już zamykamy.
Napisy na drzwiach, często na obracanej tabliczce. „Yíngyè shíjiān” to godziny otwarcia, a 24小时 znaczy całodobowo, jak w większości sklepów spożywczych. Sklepy i galerie są czynne siedem dni w tygodniu, mniej więcej od dziesiątej do dwudziestej drugiej. Pułapka: wiele restauracji zamyka się między obiadem a kolacją, mniej więcej od czternastej do siedemnastej, a przy zamykaniu usłyszysz „dǎyàng le”.
打折 / 收银台A1 dǎzhé = „da-dży”, shōuyíntái = „szou-jin-taj”; „zh” to polskie „dż”, „sh” to „sz”, a „t” idzie z przydechem “打折”是减价，“打8折”是付八成。“收银台”是付款的地方。 Synonimy: 特价, 收银	Promocja (rabat) / Kasa	全场打8折！ – 请到收银台付款。 Cały asortyment 20% taniej! – Proszę zapłacić przy kasie.
Pułapka, na której wykłada się każdy Polak: chiński rabat podaje, ile płacisz, a nie ile oszczędzasz. „Dǎ bā zhé” znaczy „płacisz osiemdziesiąt procent”, czyli 20 procent taniej, a „dǎ wǔ zhé” to połowa ceny, więc im niższa liczba, tym lepsza okazja. „Tèjià” to cena promocyjna, „qīngcāng” wyprzedaż, „mǎi yī sòng yī” dwa w cenie jednego, a „shōuyíntái” to kasa, przy której płacisz po wybraniu towaru.
…在哪里？A1 zài nǎlǐ = „dzaj na-li”; pinyin „z” to polskie „dz”, a w Pekinie usłyszysz skrócone „nǎr”, czyli „nar” 问某个地方在哪儿。前面先说“请问”。 Synonimy: 在哪儿？	Gdzie jest…?	请问，火车站在哪里？洗手间在哪里？ Przepraszam, gdzie jest dworzec kolejowy? Gdzie jest toaleta?
Schemat: najpierw miejsce, potem „zài nǎlǐ”, a całość otwierasz zwrotem „qǐngwèn”, czyli „przepraszam, czy mogę zapytać”. W Pekinie usłyszysz wersję „zài nǎr”. Pułapka: rozmówca odpowie, otwierając mapę w telefonie, a twoja może nie działać, bo Mapy Google są w Chinach zablokowane i świecą pustką; działają za to Apple Maps, Baidu Maps i Amap (Gaode), więc pobierz jedną przed wylotem i zapisz adres hotelu chińskimi znakami.
洗手间在哪里？A1 xǐshǒujiān zài nǎlǐ = „śi-szou-dźjen dzaj na-li”; „x” to „ś”, „sh” to „sz”, „j” to „dź”, a „z” to „dz” 问厕所在哪儿。门上“男”是男厕，“女”是女厕。 Synonimy: 厕所, 卫生间	Gdzie jest toaleta?	请问，洗手间在哪里？ – 直走，左边。 Przepraszam, gdzie jest toaleta? – Prosto, po lewej stronie.
„Xǐshǒujiān”, dosłownie „pokój do mycia rąk”, to wersja grzeczna, a „cèsuǒ” to potoczne słowo z ulicznych tabliczek. Publicznych toalet w chińskich miastach jest mnóstwo, są bezpłatne i znajdziesz je na każdej stacji metra i w każdej galerii. Dwie pułapki: papieru zwykle nie ma, więc noś chusteczki, a poza hotelami i galeriami spodziewaj się toalet typu kucanego. Na drzwiach 男 to mężczyźni, a 女 to kobiety.
火车站在哪里？A1 huǒchēzhàn zài nǎlǐ = „huo-czy-dżan dzaj na-li”; „ch” to „cz”, „zh” to „dż”, a „chē” brzmi bliżej „czy” niż „cze” 问火车站在哪儿。大城市有好几个火车站。 Synonimy: 高铁站, 地铁站	Gdzie jest dworzec kolejowy?	火车站在哪里？ – 坐地铁二号线，三站。 Gdzie jest dworzec kolejowy? – Metrem, linią drugą, trzy przystanki.
„Huǒchēzhàn” to dworzec kolejowy, „gāotiězhàn” stacja kolei dużych prędkości, „dìtiězhàn” stacja metra, a „qìchēzhàn” dworzec autobusowy. Pułapka: duże miasta mają po kilka dworców (Pekin Południowy, Pekin Zachodni, Szanghaj Hongqiao), często oddalonych o pół miasta, więc sprawdź nazwę wydrukowaną na bilecie, zanim wyjedziesz, i dolicz pół godziny na kontrolę bezpieczeństwa oraz sprawdzenie paszportu przy wejściu.
一张去上海的票A2 yì zhāng qù Shànghǎi de piào = „i dżang ćü szang-haj dy pjao”; „q” to „ć”, a „ü” to głoska, której polski nie ma 买去某地的火车票。买票和进站都要用护照。	Poproszę bilet do Szanghaju	一张去上海的票，明天早上。 – 护照给我。 Poproszę bilet do Szanghaju, na jutro rano. – Poproszę paszport.
Pułapka: chińskie bilety kolejowe są imienne. Każdy jest przypisany do paszportu, popularne pociągi wyprzedają się kilka dni wcześniej, a papierowego biletu nie ma w ogóle. Rezerwuj w aplikacji 12306, która ma wersję angielską (rejestracja paszportem, płatność przez Alipay lub WeChat z podpiętą kartą), albo na Trip.com za drobną dopłatą, a na bramce pokazujesz paszport; gdy czytnik go nie przyjmie, idź do stanowiska z obsługą („réngōng tōngdào”). „Èrděng zuò” to druga klasa, czyli zwykłe miejsce.
几号检票口？A1 jǐ hào jiǎnpiàokǒu = „dźi hao dźjen-pjao-kou”; pinyin „j” to polskie „dź”, tutaj dwa razy w jednym zdaniu 问火车在哪个检票口检票。检票后再去站台。 Synonimy: 站台	Która bramka? (kontrola biletów przed peronem)	去上海的车在几号检票口？ – A12，站台在楼下。 Przy której bramce odprawiają na pociąg do Szanghaju? – A12, peron jest piętro niżej.
Na chińskim dworcu nie czekasz na peronie, tylko w hali: tablica podaje numer bramki („jiǎnpiàokǒu”, na przykład A12), otwierają ją mniej więcej kwadrans przed odjazdem, skanujesz tam paszport i dopiero schodzisz na peron („zhàntái”). Pułapka: bramkę zamykają pięć minut przed odjazdem i nikt jej dla ciebie nie otworzy, inaczej niż w Polsce, gdzie do pociągu wskakuje się do ostatniej sekundy. „Jǐ hào” znaczy „który numer”.
左 / 右 / 直走A1 zuǒ = „dzuo”, yòu = „jou”, zhí zǒu = „dży dzou”; pinyin „z” to „dz”, „zh” to „dż”, a „y” to „j” 问路时会听到的三个方向词：左、右、直走。	W lewo / w prawo / prosto	一直走，到路口右转。 Cały czas prosto, na skrzyżowaniu w prawo.
To usłyszysz w odpowiedzi: „zuǒ zhuǎn” albo „wǎng zuǒ guǎi” (w lewo), „yòu zhuǎn” (w prawo), „yìzhí zǒu” (cały czas prosto), „lùkǒu” (skrzyżowanie), „duìmiàn” (naprzeciwko) i „qiánmiàn” (przed nami). Pułapka: w Pekinie i innych miastach o regularnej siatce ulic kierunki podaje się stronami świata, na przykład „wǎng běi” (na północ), bo mieszkańcy tak właśnie myślą; poproś, żeby pokazali palcem.
入口 / 出口A1 rùkǒu = „żu-kou”, chūkǒu = „czu-kou”; pinyin „r” to prawie polskie „ż”, a „ch” to „cz” z wyraźnym przydechem 入口是进去的地方，出口是出去的地方。地铁出口用字母表示。	Wejście / Wyjście	地铁出口 B。 – 紧急出口。 Wyjście z metra B. – Wyjście ewakuacyjne.
Napisy na stacjach, w galeriach i przy atrakcjach. Wyjścia z metra są oznaczone literami i tak podaje się adresy („cóng B chūkǒu chū”, czyli „wyjdź wyjściem B”), więc zapamiętaj swoje. Pułapka: przy każdym wejściu („rùkǒu”) do metra torby są prześwietlane, a czasem poproszą, żebyś upił łyk ze swojej butelki; to rutyna i zajmuje minutę. „Jǐnjí chūkǒu” to wyjście ewakuacyjne.
推 / 拉A1 tuī = „tuej”, lā = „la”; „t” z przydechem, jakbyś zdmuchiwał świeczkę, a obie sylaby idą tonem równym i wysokim 门上的字：推是往外推，拉是往里拉。	Pchać / Ciągnąć	推。 – 拉。 Pchać. – Ciągnąć.
Dwa znaki na drzwiach, po jednym na słowo. „Àn” (nacisnąć) znajdziesz na przyciskach i dzwonkach, „kāi” i „guān” (otworzyć, zamknąć) w windach, a „zìdòngmén” to drzwi automatyczne. Oba znaki mają po lewej stronie ten sam element oznaczający rękę, co jest wygodnym sposobem na ich rozpoznanie z daleka.
刷卡 / 扫码A2 shuākǎ = „szła-ka”, sǎomǎ = „sao-ma”; „sh” to polskie „sz”, ale samo „s” zostaje zwykłym polskim „s” 坐地铁进站和出站都要刷卡或扫码，按距离收费。 Synonimy: 乘车码	Przyłóż kartę / zeskanuj kod (przy wejściu i przy wyjściu)	请刷卡或扫码进站。 – 出站也要扫码。 Proszę przyłożyć kartę lub zeskanować kod przy wejściu. – Przy wyjściu też trzeba zeskanować.
Kasowników w Chinach nie ma. W metrze skanujesz przy wejściu i drugi raz przy wyjściu, bo opłata zależy od przejechanego dystansu: kup żeton w automacie albo używaj kodu transportowego w Alipay (zakładka Transport, twoje miasto), który z podpiętą kartą zagraniczną działa w większości dużych miast, także w autobusach. Pułapka: brak zapisu wyjścia oznacza dopłatę stawki maksymalnej w okienku, a jazda bez opłaty to kara kilkukrotności biletu, w Szanghaju pięciokrotność. W pociągach jest odwrotnie: nic się nie kasuje, liczy się paszport przy bramce.
公交站A1 gōngjiāo zhàn = „gung-dziao dżan”; „ong” brzmi jak „ung”, pinyin „j” to „dź”, a „zh” to „dż” 公共汽车停靠的地方。车上会报“下一站”。 Synonimy: 车站, 下一站	Przystanek autobusowy	下一站，天安门东。请从后门下车。 Następny przystanek: Tiananmen Wschód. Proszę wysiadać tylnymi drzwiami.
Napis na przystanku; samo „zhàn” to każdy przystanek i każda stacja, a „xià yí zhàn” (następny przystanek) to zapowiedź w autobusach i metrze, w dużych miastach powtarzana po angielsku. Pułapka: wsiadasz przednimi drzwiami i tam skanujesz, wysiadasz tylnymi, a w części miast trzeba zeskanować także przy wyjściu; jednolita opłata jednego lub dwóch juanów w monetach też przejdzie, ale kierowca nie wydaje reszty. „Zhōngdiǎnzhàn” to pętla.
我有预订A1 wǒ yǒu yùdìng = „ło jou jü-ding”; pinyin „y” to polskie „j”, a „ü” wymawiasz, układając usta do „u” i mówiąc „i” 入住酒店时说自己已经订好了房间。酒店会登记护照。	Mam rezerwację	你好，我有预订，名字是 Smith。 – 好的，请给我护照。 Dzień dobry, mam rezerwację na nazwisko Smith. – Dobrze, poproszę paszport.
Zdanie otwierające meldunek; nazwisko z rezerwacji najlepiej pokaż na ekranie telefonu. Każdy hotel skanuje paszport i rejestruje gościa na policji, co jest tu rutyną, a nie powodem do niepokoju; paszport, kartę i pieniądze podawaj obiema rękami, bo tak wręcza się w Chinach dokumenty, a jedną ręką, jak u nas, wygląda to niedbale. Pułapki: hotel zwykle pobiera kaucję („yājīn”), zwracaną przy wymeldowaniu, a mimo rozporządzenia z 2024 roku część tanich hoteli i pensjonatów w mniejszych miastach nadal twierdzi, że nie zamelduje cudzoziemca, więc wybieraj miejsca z niedawnymi opiniami obcokrajowców.
请给我房卡A1 qǐng gěi wǒ fángkǎ = „ćing gej ło fang-ka”; pinyin „q” to polskie „ć”, a „k” idzie z wyraźnym przydechem 在前台要房卡。房卡插在门口的卡槽里才有电。 Synonimy: 钥匙	Poproszę kartę do pokoju	请给我房卡，808房间。 – 好的，房卡插这里取电。 Poproszę kartę do pokoju 808. – Proszę bardzo, kartę wkłada się tutaj, żeby był prąd.
Chińskie hotele wydają karty („fángkǎ”), a metalowy klucz to „yàoshi”. Pułapka: światło i klimatyzacja działają tylko wtedy, gdy karta tkwi w kieszeni przy drzwiach, więc poproś o drugą, jeśli jesteście we dwoje, bo inaczej telefon przestaje się ładować, gdy ktoś wyjdzie. „Fángjiān” to pokój; hotele często pomijają piętra i numery z czwórką, bo „cztery” brzmi prawie jak „śmierć”.
Wi-Fi密码是多少？A1 Wi-Fi mìmǎ shì duōshao = „łaj-faj mi-ma szy duo-szao”; „shì” to buczące polskie „szy”, nigdy „szi” 问无线网的密码。在中国很多国外网站需要VPN才能用。 Synonimy: 无线网密码	Jakie jest hasło do Wi-Fi?	Wi-Fi密码是多少？ – 密码在房卡套上。 Jakie jest hasło do Wi-Fi? – Hasło jest na etui od karty do pokoju.
„Mìmǎ” to hasło, a „wúxiàn” (bezprzewodowy) to drugie określenie Wi-Fi. Prawdziwa pułapka zaczyna się po połączeniu: Google, Gmail, Mapy Google, WhatsApp, Instagram i Facebook w Chinach nie działają bez VPN-a, a VPN musisz zainstalować przed wylotem, bo na miejscu nie pobierzesz go ze sklepu z aplikacjami. Roaming z polskiej karty albo turystyczny eSIM omija blokadę, hotelowe Wi-Fi nie; działają za to Apple Maps, Baidu, Amap, Alipay, WeChat i Bing.
早餐几点？A1 zǎocān jǐ diǎn = „dzao-can dźi djen”; pinyin „z” to „dz”, „c” to „c”, „j” to „dź”, czyli trzy polskie głoski po kolei 问酒店早餐的时间。回答是“几点到几点”。	O której jest śniadanie?	早餐几点？在哪里？ – 七点到十点，二楼。 O której jest śniadanie? I gdzie? – Od siódmej do dziesiątej, na pierwszym piętrze.
„Jǐ diǎn” pyta o godzinę, a odpowiedź ma postać „od X diǎn do Y diǎn”. Uwaga na piętra: chińskie 一楼 to nasz parter, więc „èr lóu” z odpowiedzi oznacza pierwsze piętro. Hotelowe śniadanie to bufet z kleikiem ryżowym („zhōu”), bułkami na parze („bāozi”), makaronem i jajkami, a w większych hotelach także z zachodnim kątem; drugie przydatne pytanie to „jǐ diǎn tuìfáng?”, czyli o której wymeldowanie, zwykle w południe.
救命！A1 jiùmìng = „dźjou-ming”; pinyin „j” to polskie „dź”, a obie sylaby opadają, co samo w sobie brzmi jak krzyk 遇到危险时大声求救。报警110，急救120，火警119。	Ratunku!	救命！快叫救护车！ – 我打120。 Ratunku! Szybko, wezwijcie karetkę! – Dzwonię na 120.
Tylko do prawdziwego zagrożenia; na co dzień „bāng wǒ yíxià” znaczy „pomóż mi”. Pułapka, o której trzeba wiedzieć przed wyjazdem: numer 112 tutaj nie działa, a Chiny mają trzy osobne numery, czyli 110 policja, 120 pogotowie i 119 straż pożarna, więc zapisz je w telefonie. Operator odbiera po chińsku; w Pekinie, Szanghaju i kilku innych dużych miastach da się poprosić o angielski („Yīngyǔ”), ale poza nimi szybciej pomoże ktoś obok albo recepcja hotelu, więc dzwoniąc, od razu podaj adres po chińsku lub pokaż go komuś na ekranie. Przy wyrwanej torbie krzycz „zhuā xiǎotōu!” (łapać złodzieja!). Ulice są bezpieczne, prawdziwym zagrożeniem jest ruch: nigdy nie zakładaj, że auto albo skuter zatrzyma się na zielonym świetle.
我需要看医生A2 wǒ xūyào kàn yīshēng = „ło śü-jao kan ji-szyng”; „x” to „ś”, ale z „ü”: usta układasz do „u”, a język do „i” 身体不舒服时说需要医生。急救电话是120。	Potrzebuję lekarza	我需要看医生，我肚子很疼。 – 去医院急诊。 Potrzebuję lekarza, bardzo boli mnie brzuch. – Proszę iść na izbę przyjęć w szpitalu.
Pogotowie to 120, nie 112. Pułapka: lekarzy rodzinnych ani przychodni w naszym rozumieniu nie ma, więc wchodzisz prosto do szpitala („yīyuàn”), rejestrujesz się z paszportem w okienku „guàhào”, płacisz z góry telefonem, kartą lub gotówką i tego samego dnia trafiasz do lekarza. Szpitale publiczne są tanie, zatłoczone i rzadko anglojęzyczne, a w dużych miastach działają też kliniki międzynarodowe w zachodnich cenach, więc miej pod ręką numer ubezpieczyciela; karta EKUZ w Chinach nie obowiązuje. „Jízhěn” to izba przyjęć.
药店在哪里？A1 yàodiàn zài nǎlǐ = „jao-djen dzaj na-li”; pinyin „y” to polskie „j”, a „z” to polskie „dz” 问药店在哪儿。招牌上有大大的“药”字。 Synonimy: 药房	Gdzie jest apteka?	请问，药店在哪里？ – 前面，绿色的招牌。 Przepraszam, gdzie jest apteka? – Kawałek dalej, zielony szyld.
Szukaj wielkiego znaku 药, zwykle zielonego, albo napisu „dà yàofáng” na witrynie; apteka jest niemal na każdej przecznicy i wiele z nich działa do późna. Zielony krzyż, po którym rozpoznajesz aptekę w Polsce, nie jest tu regułą. Bez recepty kupisz większość leków przeciwbólowych i na przeziębienie, obok półek z medycyną tradycyjną, ale pokaż nazwę substancji, a nie polską nazwę handlową, bo marki są zupełnie inne. „Chǔfāng” to recepta.
请帮我叫警察A2 qǐng bāng wǒ jiào jǐngchá = „ćing bang ło dźjao dźing-cza”; „q” to „ć”, „j” to „dź”, a „ch” to „cz” 请人帮忙报警。报警电话是110。	Proszę wezwać policję	请帮我叫警察，我的护照丢了。 – 我打110。 Proszę wezwać policję, zgubiłem paszport. – Dzwonię na 110.
Policja to 110. „Bāng wǒ” znaczy „pomóż mi” i doklejasz do niego czynność; „jǐngchá” to policja, a „pàichūsuǒ” to komisariat, gdzie zgłasza się kradzież („bào'àn”) i dostaje protokół, którego zażąda ubezpieczyciel i ambasada. Pułapka: zgubiony paszport to najpierw protokół na policji, potem polska ambasada w Pekinie albo konsulat po dokument zastępczy, a na końcu urząd imigracyjny po nową wizę, bez której nie wylecisz, więc trzymaj w telefonie zdjęcie paszportu i wizy.
我迷路了A1 wǒ mílù le = „ło mi-lu ly”; sylaba „mí” wznosi się jak w polskim pytaniu, a końcowe „le” jest krótkie i bez tonu 找不到路时说的话。最好给对方看中文地址。	Zgubiłem się / Zgubiłam się	我迷路了，这是我的酒店。 – 哦，不远，直走。 Zgubiłam się, to jest mój hotel. – Aha, niedaleko, prosto.
Chiński czasownik nie odmienia się przez rodzaj, więc mężczyzna i kobieta mówią dokładnie to samo, a polskie rozróżnienie „zgubiłem” i „zgubiłam” nie ma tu odpowiednika. Zaraz potem pokaż adres chińskimi znakami na telefonie, bo pinyin i angielskie nazwy niewiele mówią przechodniom; wizytówka hotelu działa tak samo dobrze, zwłaszcza u taksówkarza. „Yuǎn ma?”, czyli „daleko?”, da ci odpowiedź, z którą realnie coś zrobisz.
可以帮我叫辆出租车吗？A2 kěyǐ bāng wǒ jiào liàng chūzūchē = „ky-i bang ło dźjao liang czu-dzu-czy”; „ch” to „cz”, a „z” to „dz” 请人帮忙叫出租车。也可以用滴滴打车。 Synonimy: 帮我打个车	Czy może Pan/Pani zamówić mi taksówkę?	可以帮我叫辆出租车吗？ – 可以，去哪里？ Czy może Pan zamówić mi taksówkę? – Oczywiście, dokąd?
Hotel albo restauracja zamówi ci kurs, zwykle przez Didi („Dīdī”), chińską aplikację przewozową: ma wersję angielską, przyjmuje karty zagraniczne i pokazuje cenę z góry, więc po jej zainstalowaniu to zdanie rzadko będzie potrzebne. Uliczne taksówki („chūzūchē”) jeżdżą na liczniku, są tanie i zwykle biorą gotówkę, ale kierowcy nie mówią po angielsku, więc pokaż cel chińskimi znakami na ekranie. „Dǎchē” to czasownik „złapać taksówkę”.
一A1 yī = „ji”, ton 1 równy i wysoki; przed klasyfikatorem zmienia się w „yí” (wznoszący) albo „yì” (opadający) 数字1。	jeden	一张票。 – 一位？ Jeden bilet. – Jedna osoba?
Samo w sobie to „yī” tonem równym, ale przed klasyfikatorem ton się przesuwa: „yí ge” (jedna sztuka), „yì bēi” (jeden kubek), „yì zhāng” (jeden bilet). W numerach telefonów i pokoi czyta się je „yāo”, żeby nie pomylić z „qī” (siedem). Pokazujesz palcem wskazującym, a znak to jedna pozioma kreska.
二 / 两A1 èr = „ar”, z językiem zawiniętym do góry i tonem opadającym; liǎng = „liang”, ton 3, czyli opada i wraca 数字2。数东西时用“两”，如“两位”。	dwa	两位，谢谢。 – 二楼。 Dwie osoby, poproszę. – Pierwsze piętro.
Pułapka: dwójka ma dwa słowa. „Liǎng” stoi przed klasyfikatorem, czyli przy wszystkim, co zamawiasz i liczysz („liǎng wèi” dwie osoby, „liǎng ge”, „liǎng bēi” dwa kubki), a „èr” przy samym liczeniu, w numerach telefonu, na piętrach i liniach metra („èr hào xiàn”, linia druga). Obsługa powie ci grzecznie „èr wèi”, ale ty mów „liǎng wèi”; pamiętaj też, że 二楼 to nasze pierwsze piętro, bo 一楼 znaczy parter.
三A1 sān = „san”, ton 1: głos trzymasz równo i wysoko, jak jedną nutę, bez polskiego akcentowania 数字3。	trzy	三站，然后换二号线。 Trzy przystanki, potem przesiadka na linię drugą.
Trzy poziome kreski, więc to znak, który najłatwiej rozpoznasz na tabliczkach: 三楼 to trzecie chińskie piętro, czyli nasze drugie, a 三号线 to trzecia linia metra. Ton równy trzeba trzymać do końca sylaby, bo polski odruch opuszczania głosu na końcu wyrazu zmienia „sān” w coś innego.
四A1 sì = „sy” (buczące, nie „si”!), ton opadający; nie mylić z „shí” = „szy”, tonem wznoszącym, czyli z dziesiątką 数字4。发音像“死”，很多人觉得不吉利。	cztery	四个人。 – 好，四位。 Cztery osoby. – Dobrze, cztery osoby.
Pułapka numer jeden przy cenach: „sì” (cztery, ton opadający) i „shí” (dziesięć, ton wznoszący) mylą się nawet Chińczykom z południa, dlatego kwoty i tak wystukują na ekranie telefonu; „sìshí” to czterdzieści, a „shísì” czternaście. Cztery brzmi też prawie jak „sǐ” (śmierć), więc w hotelach bywa, że nie ma czwartego piętra, a prezentów nie wręcza się po cztery.
五A1 wǔ = „łu”; pinyin „w” to polskie „ł”, a ton 3 sprawia, że głos opada i wraca, jak w niepewnym „nooo?” 数字5。“五块”是五元钱。	pięć	五块钱。 – 五块？好。 Pięć juanów. – Pięć? Dobrze.
„Kuài” to mówiony juan, więc „wǔ kuài” znaczy pięć juanów, a na cenówkach zobaczysz znak 元; „wǔ máo” to pół juana. Otwarta dłoń oznacza pięć i jest ostatnią liczbą pokazywaną zwyczajnie palcami, bo od sześciu w górę Chińczycy mają własne gesty jednej ręki, których w Polsce nikt nie zna.
六A1 liù = „ljou”, ton opadający; polskie „l” pasuje idealnie, tylko nie czytaj tego jak „liu” w dwóch sylabach 数字6。手势是伸出大拇指和小指。	sześć	六点在大堂见。 Spotykamy się o szóstej w lobby.
„Diǎn” po liczbie robi z niej godzinę, więc „liù diǎn” to szósta. Gest na sześć: zaciśnięta pięść z wystawionym kciukiem i małym palcem. Szóstka jest liczbą szczęśliwą, bo kojarzy się z „idzie gładko”, dlatego „666” w czacie oznacza pochwałę, a nie żaden diabelski żart.
七A1 qī = „ći”, ton 1 równy i wysoki; pinyin „q” to polskie „ć”, nigdy „k” ani „kw” 数字7。手势是五指并拢向上。	siedem	早餐七点开始。 Śniadanie zaczyna się o siódmej.
„Qī diǎn” to siódma. W rozkładach obowiązuje zegar dwudziestoczterogodzinny, więc na tablicy zobaczysz 19:00 („shíjiǔ diǎn”), ale w rozmowie usłyszysz „wǎnshang qī diǎn”, czyli siódmą wieczorem, dokładnie tak jak my mówimy „siódma wieczorem” zamiast „dziewiętnasta”. Gest: pięć palców złączonych czubkami i skierowanych do góry.
八A1 bā = „ba”, ton 1 równy i wysoki; chińskie „b” jest bezdźwięczne, więc brzmi bliżej polskiego „p” niż „b” 数字8。发音像“发”，是吉利的数字。	osiem	火车八点出发。 Pociąg odjeżdża o ósmej.
Liczba szczęśliwa: „bā” brzmi jak „fā” (wzbogacić się), dlatego numery telefonów, tablice rejestracyjne i pokój 888 kosztują więcej, a sklepy uwielbiają ceny kończące się ósemką. Gest: wystawiony kciuk i palec wskazujący, trochę jak pistolet. „Chūfā” znaczy „odjeżdża”.
九A1 jiǔ = „dźjou”, ton 3; pinyin „j” to polskie „dź”, więc całość brzmi niemal jak nasze „dziów” 数字9。手势是弯起食指。	dziewięć	九号房间。 Pokój numer dziewięć.
„Hào” po liczbie robi z niej numer: pokój 9, bramka 9, autobus 9. Gest: zgięty palec wskazujący, jak haczyk. „Jiǔ” brzmi identycznie jak „jiǔ” w znaczeniu „alkohol” i różni je tylko znak, co jest stałym żartem przy toastach; dziewiątka znaczy też „długotrwały”, więc trafia na prezenty ślubne.
十A1 shí = „szy” z tonem wznoszącym, jak w polskim pytaniu; angielski musi to udawać zapisem „shr” 数字10。手势是两根食指交叉。	dziesięć	走路十分钟。 Dziesięć minut pieszo.
Podstawa całej reszty: „shíyī” to jedenaście, „èrshí” dwadzieścia, „wǔshí” pięćdziesiąt, a dalej „yìbǎi”, czyli sto. Pułapka przy cenach: trzymaj „shí” (dziesięć, wznoszące) z dala od „sì” (cztery, opadające), a w razie wątpliwości patrz na ekran telefonu, który ci podsuną. Gest: skrzyżowane palce wskazujące albo zaciśnięta pięść. „Fēnzhōng” to minuty.

Zestaw podróżny: chiński w 50 zwrotach Official

Oceń ten zestaw

Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć