Zestaw podróżny: portugalski (Portugalia) w 50 zwrotach Official
Pięćdziesiąt zwrotów po portugalsku na wyjazd (kierunek: Portugalia), jako plan na pięć dni po dziesięć dziennie: powitania i grzeczność, kawiarnia i restauracja, płacenie i zakupy, poruszanie się i znaki, hotel i pomoc. Każda fiszka ma zapis wymowy, prawdziwy przykład rozmowy i wskazówkę, kiedy tego użyć i co zaskakuje turystów, plus bonusowa grupa liczb 1–10. Około 10 minut dziennie.
CEFR A1–A2 — Początkujący do Podstawowy
Na tym poziomie potrafisz: przedstawić się, zamówić jedzenie, zapytać o drogę. Słownictwo: ~500–1200 słów (łącznie).
Czego się nauczysz
Jak powiedzieć “Dzień dobry (o każdej porze) / Dzień dobry (do obiadu)” po portugalsku?
“Dzień dobry (o każdej porze) / Dzień dobry (do obiadu)” to po portugalsku “Olá / Bom dia”. Na przykład: Bom dia! Uma bica, se faz favor. – Bom dia, é para já. — Dzień dobry! Poproszę małą czarną. – Dzień dobry, już podaję.
Jak powiedzieć “Dzień dobry (po południu) / Dobry wieczór” po portugalsku?
“Dzień dobry (po południu) / Dobry wieczór” to po portugalsku “Boa tarde / Boa noite”. Na przykład: Boa noite, tem mesa para dois? – Boa noite, temos, faça favor. — Dobry wieczór, jest stolik dla dwóch osób? – Dobry wieczór, mamy, zapraszam.
Jak powiedzieć “Proszę (przy prośbie)” po portugalsku?
“Proszę (przy prośbie)” to po portugalsku “Por favor / Se faz favor”. Na przykład: Faz favor! Uma água, se faz favor. — Przepraszam! Poproszę wodę.
Jak powiedzieć “Dziękuję” po portugalsku?
“Dziękuję” to po portugalsku “Obrigado / Obrigada”. Na przykład: Muito obrigado! – De nada, boa viagem. — Bardzo dziękuję! – Nie ma za co, szczęśliwej podróży.
portugalski → polski60 słów~6 dni przy 10 słowach dziennie0 pobrańA1A2
No ratingsNo ratingsautor: admin@wordsonrepeat.comNov 1, 2026
Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć
Słowo
Tłumaczenie
Przykład
Olá / Bom diaA1
o-LA / bą DI-a
Cumprimentos para entrar numa loja ou café; 'bom dia' usa-se até à hora de almoço.
Synonimy:viva
Dzień dobry (o każdej porze) / Dzień dobry (do obiadu)
Bom dia! Uma bica, se faz favor. – Bom dia, é para já.
Dzień dobry! Poproszę małą czarną. – Dzień dobry, już podaję.
„Olá” pasuje do każdego i o każdej porze, bez poufałości naszego „cześć”, więc spokojnie powiesz je ekspedientce czy kierowcy. „Bom dia” rzucasz od progu sklepu, kawiarni czy autobusu aż do pory obiadowej, mniej więcej do pierwszej, zanim powiesz cokolwiek innego, dokładnie jak polskie „dzień dobry”. Krótkie brazylijskie „oi” zrozumieją, ale zdradzi, że uczyłeś się z brazylijskich materiałów; w Lizbonie i Porto bezpieczne jest „olá” albo „bom dia”.
Boa tarde / Boa noiteA1
BO-a TARD / BO-a NOJT
Cumprimentos usados à tarde e à noite; 'boa noite' diz-se ao chegar e ao sair.
Dzień dobry (po południu) / Dobry wieczór
Boa noite, tem mesa para dois? – Boa noite, temos, faça favor.
Dobry wieczór, jest stolik dla dwóch osób? – Dobry wieczór, mamy, zapraszam.
„Boa tarde” mówi się od obiadu do zmroku, „boa noite” od zmierzchu, i oba służą zarówno na powitanie, jak i na pożegnanie. Pułapka dla Polaka: „boa noite” to jednocześnie nasze „dobry wieczór” i „dobranoc”, więc wchodząc o ósmej do restauracji, mówisz to samo słowo co przy pożegnaniu na noc, a wychodząc, możesz rzucić „obrigado, boa noite”. Końcowe „e” w „tarde” i „noite” w Portugalii zanika, stąd zapis „TARD” i „NOJT”.
Por favor / Se faz favorA1
pur fa-WOR / sy fasz fa-WOR
Expressão de cortesia no fim de um pedido; 'faz favor' também serve para chamar o empregado.
Synonimy:faz favor, s.f.f.
Proszę (przy prośbie)
Faz favor! Uma água, se faz favor.
Przepraszam! Poproszę wodę.
Polskie „poproszę” stoi na początku, a oba portugalskie zwroty doklejasz na końcu prośby: „Uma água, se faz favor”. „Se faz favor” (na tabliczkach skrót s.f.f.) to codzienna forma w Portugalii, samo „faz favor!” to sposób na przywołanie kelnera, czyli nasze „przepraszam!”, a „por favor” zawsze jest w porządku. Gdy obsługa mówi „faça favor”, to nie prośba, tylko „proszę bardzo” w sensie „proszę przechodzić” albo „proszę, oto jest”, czyli jedno z wielu znaczeń naszego wielofunkcyjnego „proszę”.
Obrigado / ObrigadaA1
o-bri-GAD(u) / o-bri-GA-da
Palavra para agradecer; um homem diz 'obrigado', uma mulher diz 'obrigada'.
Dziękuję
Muito obrigado! – De nada, boa viagem.
Bardzo dziękuję! – Nie ma za co, szczęśliwej podróży.
Polskie „dziękuję” brzmi tak samo w ustach kobiety i mężczyzny, a tutaj końcówka zależy od tego, kto mówi, a nie do kogo: mężczyzna zawsze mówi „obrigado”, kobieta zawsze „obrigada”. W odpowiedzi usłyszysz „de nada” albo „não tem de quê”, czyli „nie ma za co”. Końcowe „o” Portugalczycy prawie połykają, więc słychać „o-bri-GAD”; litery w nawiasach w tych zapisach wymowy są ledwie słyszalne.
DesculpeA1
dysz-KULP
Serve para pedir desculpa ou para abordar alguém que não se conhece.
Synonimy:peço desculpa, desculpa
Przepraszam
Desculpe, sabe onde fica a Sé? – Sim, é sempre em frente.
Przepraszam, nie wie Pan, gdzie jest katedra? – Wiem, cały czas prosto.
„Desculpe” działa jak nasze „przepraszam” przy lekkim potrąceniu, przy drobnych przeprosinach i na początek pytania do obcej osoby. Pełniejsze przeprosiny to „peço desculpa” (dosłownie „proszę o wybaczenie”), w Portugalii bardzo częste. Kelnera przywołasz tak jak u nas, słowem „desculpe!”, albo równie dobrym „faz favor!”; „desculpa” to wersja na „ty”, do znajomych.
Com licençaA1
ką li-SĘ-sa
Expressão para pedir para passar, entrar ou sair, ou para deixar uma conversa.
Przepraszam (żeby przejść)
Com licença, vou sair na próxima. – Faça favor.
Przepraszam, wysiadam na następnym. – Proszę bardzo.
Polszczyzna radzi sobie jednym „przepraszam”, a portugalski dzieli to na dwa: „com licença” mówisz, zanim przeciśniesz się w tramwaju czy autobusie, przejdziesz komuś przed nosem, wejdziesz do biura albo odejdziesz od stolika, a „desculpe” dopiero po potrąceniu. Odpowiedź brzmi „faça favor”, czyli „proszę bardzo”. W zatłoczonym lizbońskim tramwaju wystarczy szybkie „licença”.
Sim / NãoA1
sin / nął
As duas respostas básicas; 'não, obrigado' recusa uma oferta com educação.
Tak / Nie
Precisa de saco? – Não, obrigada.
Reklamówka potrzebna? – Nie, dziękuję.
„Não, obrigado” (kobieta: „obrigada”) uprzejmie zamyka każdą ofertę, od naganiacza przed restauracją po mężczyzn w lizbońskiej Baixie, którzy szeptem proponują „haszysz” (podróbka, zwykle liście laurowe): powiedz to i idź dalej. Na „tak” często odpowiada się powtórzeniem czasownika, na „quer?” pada „quero”, dokładnie jak nasze „Chce Pan?” i „Chcę”, a przytakuje się słowem „pois” albo „pois é”. „Ão” wypuść przez nos, jak końcówkę polskiego „zaczął”, stąd zapis „nął”.
Fala inglês?A1
FA-la in-GLESZ
Pergunta educada para saber se alguém fala inglês.
Synonimy:o senhor fala inglês?
Czy mówi Pan/Pani po angielsku?
Desculpe, fala inglês? – Falo, um bocadinho.
Przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Mówię, troszeczkę.
Tu Polak ma przewagę, bo Portugalia zwraca się do obcych tak jak my: bez „ty”, czasownikiem w trzeciej osobie. Sam czasownik („fala inglês?”) jest już grzeczny, a „o senhor” albo „a senhora” na początku („a senhora fala inglês?”) to wersja jeszcze bardziej oficjalna, wobec starszej osoby, czyli wierne „czy Pani mówi…”. Unikaj brazylijskiego „você”, które w Portugalii może zabrzmieć obcesowo. Większość ludzi przed pięćdziesiątką w Lizbonie, Porto i Algarve dobrze mówi po angielsku, ale pytanie najpierw po portugalsku daje cieplejszą odpowiedź.
Não perceboA1
nął pyr-SE-bu
Frase para dizer que não se percebeu o que a pessoa disse.
Synonimy:não entendo, não percebi
Nie rozumiem
Desculpe, não percebo. Mais devagar, se faz favor.
Przepraszam, nie rozumiem. Proszę mówić wolniej.
„Perceber” to w Portugalii codzienne „rozumieć”, choć „não entendo” też zrozumieją. Dopowiedz „mais devagar, se faz favor” („wolniej, proszę”), a rozmówca zwolni. Europejski portugalski połyka nieakcentowane samogłoski, więc w mowie brzmi dużo szybciej, niż wygląda na papierze, i prośba o wolniejsze tempo to norma; „não falo português” znaczy „nie mówię po portugalsku”.
Adeus / Até logoA1
a-DEŁSZ / a-TE LO-gu
Despedidas neutras usadas com toda a gente, também em lojas e hotéis.
Synonimy:até já, até amanhã
Do widzenia / Do zobaczenia
Obrigado, adeus! – Adeus, bom dia!
Dziękuję, do widzenia! – Do widzenia, miłego dnia!
W Portugalii „adeus” to zwykłe, neutralne „do widzenia”, mówione sprzedawcy i recepcji, a nie pożegnanie na zawsze, jak brzmi gdzie indziej. „Até logo” to „do zobaczenia”, „até amanhã” „do jutra”, a wychodząc, możesz też rzucić samo „bom dia” czy „boa tarde”. „Tchau” (często pisane „xau”) to luźniejsza wersja, mniej więcej nasze „cześć” na pożegnanie, w porządku wobec młodej obsługi i znajomych.
Uma mesa para dois, se faz favorA1
U-ma ME-za PA-ra dojsz, sy fasz fa-WOR
Frase para pedir mesa num restaurante e dizer quantas pessoas são.
Poproszę stolik dla dwóch osób
Boa noite, uma mesa para dois, se faz favor. – Tem reserva?
Dobry wieczór, poproszę stolik dla dwóch osób. – Mają Państwo rezerwację?
W restauracji czeka się przy wejściu, aż ktoś wskaże stolik; w „tasce” (małej rodzinnej jadłodajni) siadasz tam, gdzie jest miejsce, czasem przy wspólnym stole. „Dois” zamień na potrzebną liczbę: „três”, „quatro”. Obiad trwa mniej więcej od wpół do pierwszej do trzeciej, a kolacja zaczyna się od wpół do ósmej, później, niż przywykliśmy w Polsce; popularne miejsca w Lizbonie i Porto szybko się zapełniają, więc zarezerwuj albo przyjdź wcześniej.
Queria…A1
ky-RI-a
Forma educada de pedir alguma coisa num café, restaurante ou loja.
Synonimy:era…, para mim…
Poproszę…
Queria um pastel de nata. Queria um galão, se faz favor.
Poproszę babeczkę z kremem. Poproszę kawę z mlekiem w szklance.
To dokładnie nasze „chciałem poprosić”: „queria” znaczy dosłownie „chciałem”, a czas przeszły zmiękcza prośbę; „eu” Portugalczycy pomijają. Przy ladzie usłyszysz, jak miejscowi zamawiają przez „era…” („era uma bica”, dosłownie „to było espresso”), a przy stoliku przez „para mim…” („dla mnie…”) plus nazwa dania. „Quero” („chcę”) z ust obcej osoby brzmi szorstko, tak jak nasze gołe „chcę kawę” przy ladzie.
A ementa, por favorA1
a i-MEN-ta, pur fa-WOR
Pedido da lista de pratos; 'menu' é muitas vezes a refeição de preço fixo.
Synonimy:a carta
Poproszę kartę
A ementa, por favor. Qual é o prato do dia? – Hoje é bacalhau à Brás.
Poproszę kartę. Jakie jest danie dnia? – Dziś bacalhau à Brás (solony dorsz z jajkiem i smażonymi ziemniakami).
Karta dań to „ementa”, a w eleganckich lokalach „a carta”. Słowo „menu” na tablicy oznacza zwykle zestaw: „menu do dia” albo „prato do dia” w porze obiadowej, często zupa, drugie danie, napój i kawa za stałą cenę, coś jak nasz zestaw obiadowy, i to najkorzystniejszy posiłek w całym kraju. Coraz częściej zamiast papierowej karty leży na stoliku kod QR.
Uma bica / Um café, se faz favorA1
U-ma BI-ka / un ka-FE, sy fasz fa-WOR
Em Portugal, 'um café' é um expresso curto; em Lisboa chama-se 'bica', no Porto 'cimbalino'.
Synonimy:um cimbalino, um expresso
Poproszę espresso / kawę (czyli espresso)
Uma bica, se faz favor. – Mais alguma coisa? – Um pastel de nata.
Poproszę małą czarną. – Coś jeszcze? – Babeczkę z kremem.
„Um café” w całej Portugalii to małe espresso, około euro przy barze na stojąco (stan na 2026; przy stoliku albo na turystycznym placu trochę więcej). W Lizbonie mówi się „uma bica”, w Porto „um cimbalino”. Kawa z mlekiem to „um galão” (wysoka szklanka, głównie mleko) albo „uma meia de leite” (pół na pół, w filiżance); „um pingado” to espresso z kroplą mleka, a „um abatanado” to duża czarna.
Água com gás ou sem gás?A1
A-gła ką GASZ o sęj GASZ
Pergunta sobre a água: com gás ou sem gás; 'fresca' é fria, 'natural' é à temperatura ambiente.
Gazowana czy niegazowana?
Água com gás ou sem gás? – Sem gás, fresca, se faz favor.
Woda gazowana czy niegazowana? – Niegazowana, schłodzona, proszę.
To pytanie pada, gdy zamawiasz wodę; butelkowana jest płatna. Woda z kranu nadaje się do picia, a kawiarnie i restauracje mają ustawowy obowiązek podać ją gościowi za darmo, jeśli o nią poprosi, nawet gdy sprzedają też butelki: wystarczy „água da torneira”. Następne pytanie brzmi „fresca ou natural?”, czyli schłodzona czy w temperaturze pokojowej, i tu uwaga: „natural” nie ma nic wspólnego z gazem ani z „naturalną wodą mineralną” z polskiej etykiety, mówi tylko o temperaturze.
A conta, se faz favorA1
a KON-ta, sy fasz fa-WOR
Frase para pedir a conta; em Portugal a conta não vem sem se pedir.
Poproszę rachunek
Faz favor! A conta, se faz favor. – Com certeza, já trago.
Przepraszam! Poproszę rachunek. – Oczywiście, już przynoszę.
Rachunek nie przyjdzie sam, a godzina nad pustą szklanką to norma, nikt cię nie pogania. Kelnera przywołasz słowem „faz favor” albo gestem pisania w powietrzu. Płacisz przy stoliku, kelner przyniesie terminal, a w tasce przy ladzie, wychodząc; opłaty za obsługę nikt nie dolicza (osobna karta o „couvert” w tym zestawie).
Posso pagar com cartão?A2
PO-su pa-GAR ką kar-TĄŁ
Pergunta para saber se se pode pagar com cartão de débito ou de crédito.
Czy mogę zapłacić kartą?
Posso pagar com cartão? – Pode, é só aproximar.
Czy mogę zapłacić kartą? – Można, wystarczy zbliżyć.
„Multibanco” to krajowa sieć kart i zarazem nazwa bankomatów; zagraniczne karty Visa i Mastercard działają prawie wszędzie, a płatność zbliżeniowa to norma, jak w Polsce. Małe taski, kioski i niektóre kawiarnie przyjmują tylko Multibanco albo gotówkę lub mają minimalną kwotę dla kart, więc miej trochę monet. Między sobą Portugalczycy płacą telefonem przez MB Way, który pełni rolę naszego BLIK-a, a jeśli terminal proponuje obciążenie w złotych, wybierz euro.
Saúde!A1
sa-UD
Palavra para brindar; também se diz quando alguém espirra.
Synonimy:à nossa
Na zdrowie!
Saúde! – Saúde! À nossa!
Na zdrowie! – Na zdrowie! Za nas!
Tu masz łatwo: „saúde” działa jak nasze „na zdrowie”, i przy kieliszku, i po czyimś kichnięciu, a stukając się, patrzy się sobie w oczy. Swobodniejszy toast to „à nossa!”, czyli „za nas!”. Małe piwo z beczki to „uma imperial” w Lizbonie i „um fino” w Porto, a „vinho verde” to lekkie, lekko musujące wino z północy.
Bom apetite!A1
bą a-py-TIT
Desejo dito a quem vai comer; responde-se 'obrigado, igualmente'.
Synonimy:bom proveito
Smacznego!
Bom apetite! – Obrigada, igualmente.
Smacznego! – Dziękuję, wzajemnie.
Odruch ten sam co polskie „smacznego”: mówi to kelner, stawiając talerze, i ludzie przy sąsiednim stoliku. Odpowiadasz „obrigado, igualmente” (kobieta: „obrigada”), czyli „dziękuję, wzajemnie”, a od starszych osób usłyszysz tradycyjne „bom proveito”. Obiad to w Portugalii porządny posiłek, często „prato do dia” poprzedzone zupą, czyli układ znajomy z polskiego obiadu.
CouvertA2
ku-WER
Pão, manteiga, azeitonas e outros petiscos postos na mesa; só se paga se for pedido ou consumido.
Czekadełko na stole (pieczywo, masło, oliwki; płatne tylko, gdy o nie poprosisz albo je zjesz)
Couvert: pão, manteiga e azeitonas, 4,50 €. – Não queremos o couvert, obrigado.
Couvert: pieczywo, masło i oliwki, 4,50 €. – Dziękujemy, nie chcemy tego.
W Polsce czekadełko, jeśli w ogóle się pojawia, bywa gratisem, a tu pieczywo, masło, oliwki, ser czy pasta stawiane na stole przed zamówieniem nie są darmowe: płacisz za każdą tkniętą pozycję. Od 2015 roku prawo pozwala policzyć couvert tylko wtedy, gdy o nie poprosiłeś albo je zjadłeś, więc odeślij je („não queremos o couvert, obrigado”) albo zostaw nietknięte. Opłaty za obsługę w Portugalii nie ma, a zaokrąglenie albo 5 do 10% za dobrą obsługę to miły gest, nigdy obowiązek, inaczej niż nasze zwyczajowe 10%; jeśli rachunek wygląda podejrzanie, poproś o „Livro de Reclamações”, księgę skarg, którą musi mieć każda firma.
Quanto custa…?A1
KŁAN-tu KUSZ-ta
Pergunta para saber quanto custa uma coisa.
Synonimy:quanto é?
Ile kosztuje…?
Quanto custa isto? Quanto custa um bilhete para Cascais?
Ile to kosztuje? Ile kosztuje bilet do Cascais?
Schemat: „quanto custa” plus rzecz albo samo „quanto custa?” ze wskazaniem palcem; „isto” to „to”, a o całą sumę przy kasie pytasz „quanto é?”. Ceny są w euro, a przecinek oddziela centy tak jak u nas, więc 2,50 € czytasz bez zastanowienia: „dois e cinquenta”. Zwróć uwagę na „sz” w „custa”: „s” przed spółgłoską brzmi w Portugalii jak nasze „sz”.
É muito caroA1
e MUJN-tu KA-ru
Frase para dizer que o preço é alto demais.
To za drogo
É muito caro para mim. – Temos este, mais barato.
To dla mnie za drogo. – Mamy ten, tańszy.
To komentarz, a nie otwarcie targów: w sklepach, kawiarniach i na większości targowisk ceny są stałe i targowanie się wypada niezręcznie, tak jak w polskim sklepie. Wyjątkiem są pchle targi, jak lizbońska Feira da Ladra (we wtorki i soboty), gdzie „faz por…?” („zrobi Pan za…?”) jest jak najbardziej na miejscu. „Obrigado na mesma” („dziękuję mimo wszystko”) pozwala odejść grzecznie.
Dinheiro ou Multibanco?A1
di-ŃEJ-ru o mul-ti-BAN-ku
Pergunta na caixa: pagar em dinheiro ou com cartão (Multibanco).
Synonimy:dinheiro ou cartão?
Gotówka czy karta?
Dinheiro ou Multibanco? – Multibanco, se faz favor.
Gotówka czy karta? – Karta, poproszę.
Pytanie przy kasie, w którym „Multibanco” znaczy po prostu karta. Odpowiadasz jednym słowem albo, jak w Polsce, po prostu zbliżasz kartę; płatność zbliżeniowa to norma, a o „débito ou crédito?” pytają rzadko. Niektóre małe sklepy mają minimalną kwotę dla kart albo mówią „só dinheiro” (tylko gotówka), a jeśli terminal lub bankomat proponuje obciążenie w złotych, wybierz euro.
Contribuinte? / A fatura, por favorA2
ką-tri-BŁINT / a fa-TU-ra, pur fa-WOR
'Contribuinte?' pede o número fiscal; a fatura ou o talão é o comprovativo da compra.
Synonimy:número de contribuinte?, o talão
NIP do paragonu? / Poproszę paragon
Contribuinte? – Não, obrigado. A fatura, por favor.
NIP do paragonu? – Nie, dziękuję. Poproszę paragon.
Znasz to z polskiej kasy: tak jak u nas pada „NIP do paragonu?”, tak tu prawie każda kasa pyta „contribuinte?” albo „número de contribuinte?”, tyle że chodzi o portugalski numer podatkowy osoby prywatnej (NIF), który mieszkańcy dopisują do paragonów, żeby odliczyć wydatki od podatku. Turysta mówi po prostu „não, obrigado”. Sklep musi wydać dowód zakupu przy każdej sprzedaży, „a fatura” albo „o talão” (uwaga: „fatura” to tu zwykły paragon, nie nasza faktura), więc zachowaj go na wypadek zwrotu. Zwrot VAT przy zakupach przysługuje tylko podróżnym spoza UE, więc z Polski z niego nie skorzystasz.
Estou só a ver, obrigadoA1
szTO so a WER, o-bri-GAD(u)
Resposta educada ao vendedor quando só se quer ver as coisas, sem comprar.
Tylko oglądam, dziękuję
Posso ajudar? – Estou só a ver, obrigada.
Mogę w czymś pomóc? – Tylko oglądam, dziękuję.
Odpowiedź na „posso ajudar?” albo „precisa de ajuda?” w każdym sklepie; zwykle potem obsługa zostawia cię w spokoju. Zdanie używa portugalskiej formy ciągłej, „estar a” plus bezokolicznik („estou a ver”, czyli „właśnie oglądam”), której polszczyzna nie potrzebuje: w Lizbonie i Porto forma na „-ndo” brzmi po brazylijsku, choć usłyszysz ją w Alentejo i Algarve. Kobieta kończy słowem „obrigada”.
É só, obrigadoA1
e SO, o-bri-GAD(u)
Frase para dizer que não se quer mais nada.
Synonimy:só isso, mais nada
To wszystko, dziękuję
Mais alguma coisa? – É só, obrigado. Quanto é?
Coś jeszcze? – To wszystko, dziękuję. Ile płacę?
Tym zamykasz zamówienie przy ladzie w „pastelarii” (cukierni z kawą), na straganie czy w kiosku; wywołuje je pytanie „mais alguma coisa?” („coś jeszcze?”), a „só isso” działa tak samo. W wielu cukierniach je się na stojąco przy ladzie i dopiero potem płaci w kasie („a caixa”), mówiąc po prostu, co się zjadło.
Um destes, se faz favorA1
un DESZ-tysz, sy fasz fa-WOR
Frase para pedir uma coisa que se mostra com o dedo.
Synonimy:uma destas
Poproszę jeden taki
Um destes, se faz favor. – É para levar ou para comer aqui?
Poproszę jeden taki. – Na wynos czy na miejscu?
Wskazujesz palcem i mówisz: działa na „pastéis de nata”, krokiety i „bolas de Berlim” sprzedawane na plażach Algarve. „Para levar” to na wynos, „para comer aqui” na miejscu. Rodzaj gramatyczny zna każdy Polak, tylko tu trzeba trafić w portugalski: przy rzeczowniku żeńskim („uma bifana”, „uma queijada”) mówisz „uma destas”, jak nasze „jedną taką”.
Tem…?A1
tęj
Forma de perguntar se a loja ou o restaurante tem alguma coisa.
Synonimy:há…?
Czy jest…? / Czy ma Pan/Pani…?
Tem um tamanho maior? Tem protetor solar?
Jest większy rozmiar? Jest krem z filtrem?
Schemat: „tem” plus rzecz. Odpowiedź to „tenho” („mam”) albo „não tenho”, a pytając ogólnie, czy coś jest, Portugalczycy dużo częściej niż „tem” mówią „há” i „não há”, czyli dokładnie nasze „jest” i „nie ma”. „Tamanho” to rozmiar ubrania, „número” rozmiar buta, a rozmiarówka jest europejska, ta sama co w Polsce.
Aberto / FechadoA1
a-BER-tu / fy-SZA-du
As palavras nas portas das lojas; 'encerrado' também quer dizer fechado.
Synonimy:encerrado
Otwarte / Zamknięte
Aberto das 9h às 19h. Encerra ao domingo.
Czynne od 9 do 19. Nieczynne w niedziele.
Dwa napisy na drzwiach; równie częste jest „encerrado” (zamknięte), a „encerra ao domingo” znaczy „nieczynne w niedziele”. Sklepy działają mniej więcej od 9 lub 10 do 19; w małych miasteczkach wiele zamyka się na obiad od 13 do 15, a małe sklepy często nie pracują w sobotę po południu i w niedzielę. Galerie handlowe i duże supermarkety są otwarte codziennie do późna, niedziela nie jest tu dniem bez zakupów.
Saldos / CaixaA1
SAL-dusz / KAJ-sza
'Saldos' são descontos de época; 'caixa' é o sítio onde se paga.
Synonimy:promoção
Wyprzedaż / Kasa
Saldos: 30% de desconto. Pague na caixa.
Wyprzedaż: 30% rabatu. Płatność przy kasie.
Fałszywy przyjaciel: „saldos” to nie saldo konta, tylko sezon wyprzedaży, tradycyjnie styczeń i luty oraz lipiec i sierpień; „promoção” to jednorazowa promocja, a „desconto” rabat. „Caixa” to kasa, a „caixa prioritária” to kasa, która z mocy prawa najpierw obsługuje kobiety w ciąży, osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami. „Caixa Multibanco” (albo samo „Multibanco”) to bankomat.
Onde fica…?A1
OND FI-ka
Pergunta para saber onde fica um sítio.
Synonimy:onde é…?
Gdzie jest…?
Onde fica a estação de comboios? Onde fica a casa de banho?
Gdzie jest dworzec kolejowy? Gdzie jest toaleta?
Schemat: „onde fica” plus miejsce z rodzajnikiem („o”, „a”), którego w polszczyźnie nie ma, więc łatwo go zgubić; „onde é” znaczy to samo. Zacznij od „desculpe”. W odpowiedzi padną „à esquerda”, „à direita” i „em frente”, a często „é já ali” („to tuż obok”), co na lizbońskich wzgórzach może wciąż oznaczać stromą wspinaczkę.
Onde fica a casa de banho?A1
OND FI-ka a KA-za dy BA-ńu
Pergunta para encontrar o WC num café, restaurante ou estação.
Synonimy:o WC
Gdzie jest toaleta?
Desculpe, onde fica a casa de banho? – Ao fundo, à direita.
Przepraszam, gdzie jest toaleta? – Na końcu, po prawej.
Toaleta to „casa de banho”; tabliczki mówią „WC”, a drzwi „Homens” i „Senhoras” albo same litery „H” i „S”, przy czym „S” oznacza panie. Łazienka w pokoju hotelowym to „o quarto de banho”. W Brazylii toaleta to „banheiro”, ale w Portugalii to słowo znaczy „ratownik”, więc pytanie o nie wywoła uśmiech. W kawiarni wypada coś kupić, zanim skorzystasz z toalety.
Onde fica a estação de comboios?A1
OND FI-ka a szta-SĄŁ dy ką-BOJ-usz
Pergunta para encontrar a estação de comboios ou de metro.
Synonimy:a estação de metro
Gdzie jest dworzec kolejowy?
Onde fica a estação de comboios? – Siga em frente, é a cinco minutos.
Gdzie jest dworzec kolejowy? – Proszę iść prosto, to pięć minut stąd.
Pociąg to „comboio”, nigdy brazylijskie „trem”. „Metro” pisze się bez akcentu i wymawia „ME-tru” („a estação de metro”). Lizbona ma kilka głównych dworców: Santa Apolónia i Oriente dla pociągów do Porto, Rossio do Sintry, Cais do Sodré do Cascais; w Porto pociągi dalekobieżne stają na Campanhã, a lokalne także na São Bento w centrum.
Um bilhete para Sintra, se faz favorA1
un bi-LIET PA-ra SIN-tra, sy fasz fa-WOR
Frase para comprar um bilhete de comboio ou de autocarro para um destino.
Poproszę bilet do Sintry
Um bilhete para Sintra, se faz favor. – Só ida ou ida e volta?
Poproszę bilet do Sintry. – W jedną stronę czy tam i z powrotem?
Tu polski i portugalski się pokrywają: „bilhete” to każdy bilet, na pociąg, autobus, metro i do muzeum, a brazylijskiego „passagem” w Portugalii się nie używa. Pociągi do Sintry odjeżdżają z lizbońskiego dworca Rossio i płaci się za nie, doładowując w automacie wielorazową kartę navegante (dawniej Viva Viagem), a nie papierowym biletem. Pociągi do Porto (Alfa Pendular, Intercidades) mają miejscówki: kupuj w aplikacji CP albo w kasie; „só ida” to w jedną stronę, „ida e volta” tam i z powrotem.
Qual é a linha?A1
kłal E a LI-ńa
Pergunta para saber de que linha (plataforma) parte o comboio.
Który peron?
Qual é a linha do comboio para Cascais? – Linha dois.
Z którego peronu odjeżdża pociąg do Cascais? – Z drugiego.
Na portugalskich dworcach peron nazywa się „linha” („Linha 3” na tablicy), więc w zapowiedziach nasłuchuj tego słowa; pomoże skojarzenie z naszym „torem”. W metrze „linha” to sama linia (Linha Azul, niebieska), peron to „o cais”, a tabliczka kierunku podaje stację końcową. „Atrasado” to opóźniony, „suprimido” odwołany; strajki CP („greve”) ogłasza się kilka dni wcześniej, więc sprawdź przed wyjazdem.
Esquerda / direita / em frenteA1
szKER-da / di-REJ-ta / ęj FRENT
As palavras para indicar o caminho: esquerda, direita e em frente.
W lewo / w prawo / prosto
Siga sempre em frente e depois vire à esquerda.
Proszę iść cały czas prosto, a potem skręcić w lewo.
To padnie w każdej odpowiedzi na „onde fica”: „à esquerda”, „à direita”, „em frente” albo „sempre em frente” (cały czas prosto), a równie często „sempre a direito”, które też znaczy prosto. Uważaj, bo dla polskiego ucha to prawie to samo: „a direito” to prosto, a „à direita” to w prawo. Do tego „ao fundo” na końcu, „perto” blisko, „longe” daleko i „lá em cima” tam na górze, które w Lizbonie i Porto usłyszysz często; „reto” jest brazylijskie, w Portugalii prosto to „em frente” albo „a direito”.
Entrada / SaídaA1
en-TRA-da / sa-I-da
As palavras nas placas de entrada e de saída de um edifício.
Wejście / Wyjście
Saída de emergência. Entrada livre.
Wyjście awaryjne. Wstęp wolny.
„Saída” to także wyjście z metra i zjazd z autostrady. W muzeach i zabytkach „entrada” znaczy też wstęp, dokładnie jak u nas: „entrada livre” albo „entrada gratuita” to wstęp wolny, a „bilheteira” to kasa biletowa. Studenci i osoby po 65. roku życia często płacą mniej za okazaniem dokumentu.
Empurrar / PuxarA1
em-pu-RAR / pu-SZAR
As palavras nas portas: empurrar para a frente ou puxar para si.
Pchać / Ciągnąć
A porta diz 'puxar'. – Então puxe!
Na drzwiach jest „ciągnąć”. – No to ciągnij!
Na portugalskich drzwiach stoi zwykle bezokolicznik, tak jak nasze „pchać” i „ciągnąć”, czasem „empurre” i „puxe”. Pułapka: „x” w „puxar” czyta się jak polskie „sz”, więc „pu-SZAR”, a nie „puk-sar”, a kto zna angielski, łatwo pomyli je z pchaniem, choć znaczy ciągnąć. Na przyciskach zobaczysz „carregar” („naciśnij”), a w autobusie naciskasz przycisk, żeby wysiąść na następnym przystanku.
Valide o bilheteA2
wa-LID u bi-LIET
Aviso para passar o cartão de transporte no validador antes de viajar.
Synonimy:valide sempre
Proszę skasować bilet
Valide sempre o seu título de transporte. – Bilhetes, se faz favor! Fiscalização.
Pamiętaj, żeby zawsze skasować bilet. – Bilety do kontroli, proszę! Kontrola.
Nasze „skasować bilet” ma tu swój odpowiednik, tyle że kasuje się kartę: w Lizbonie przykładasz kartę navegante (dawniej Viva Viagem) do bramek w metrze i do czytnika za każdym razem, gdy wsiadasz do autobusu albo tramwaju, a zbliżeniowa karta Visa lub Mastercard też działa na bramkach metra oraz w autobusach i tramwajach Carris. Metro w Porto nie ma bramek: kartę Andante przykładasz do kasownika przed peronem i przy każdej przesiadce, bo nieskasowany bilet liczy się jak jazda bez biletu. Kontrolerzy („fiscais”) wystawiają mandat na miejscu, niewiedza nie jest wymówką, a aktualną kwotę sprawdzisz na stronie przewoźnika.
Paragem de autocarroA1
pa-RA-żęj dy ał-to-KA-ru
Sítio onde o autocarro para; é preciso fazer sinal ao motorista.
Synonimy:paragem
Przystanek autobusowy
Próxima paragem: Cais do Sodré.
Następny przystanek: Cais do Sodré.
Fałszywy przyjaciel: „autocarro” to nie nasz autokar, tylko zwykły autobus miejski, a „paragem” to przystanek, na tabliczce i w zapowiedziach („próxima paragem”); autokar międzymiastowy to „o expresso” (Rede Expressos, FlixBus), odjeżdżający z dworców takich jak Sete Rios w Lizbonie. Autobus zatrzymuje się tylko na sygnał, jak u nas przystanek na żądanie: wyciągnij rękę, gdy nadjeżdża twój, i naciśnij przycisk, żeby wysiąść. W Lizbonie autobusy miejskie i żółte tramwaje („elétricos”) obsługuje Carris.
Tenho uma reservaA1
TE-ńu U-ma ry-ZER-wa
Frase para dizer na receção que já se fez a reserva.
Mam rezerwację
Boa tarde, tenho uma reserva em nome de Smith. – O passaporte, se faz favor.
Dzień dobry, mam rezerwację na nazwisko Smith. – Poproszę paszport.
Zdanie na początek meldunku; nazwisko podajesz po „em nome de”. Hotele proszą o paszport albo dowód osobisty, bo wymaga tego prawo. Lizbona dolicza opłatę turystyczną 4 euro od osoby za noc (stan na 2026), a Porto i inne miasta pobierają własną; płaci się ją w hotelu, jak naszą opłatę miejscową, i często nie ma jej w cenie z rezerwacji internetowej.
A chave, se faz favorA1
a SZAW, sy fasz fa-WOR
Pedido da chave do quarto na receção.
Poproszę klucz
A chave do quarto doze, se faz favor.
Poproszę klucz do pokoju dwanaście.
Większość hoteli używa kart („o cartão”), a małe pensjonaty trzymają klucze na recepcji. W mieszkaniach na wynajem krótkoterminowy, „alojamento local” (AL), oznaczonych niebieską tabliczką „AL” przy drzwiach, recepcji często w ogóle nie ma: kod do skrytki z kluczem („o código”) dostajesz w wiadomości, więc zapisz numer gospodarza.
Qual é a palavra-passe do Wi-Fi?A1
kłal E a pa-LA-wra PAS du ŁAJ-faj
Pergunta para saber a palavra-passe da rede Wi-Fi.
Synonimy:a senha
Jakie jest hasło do Wi-Fi?
Qual é a palavra-passe do Wi-Fi? – Está no talão, em baixo.
Jakie jest hasło do Wi-Fi? – Jest na paragonie, na dole.
„Palavra-passe” to portugalskie słowo na hasło. „Senha” też się słyszy, ale w Portugalii to przede wszystkim numerek z automatu w kolejce („tirar senha”, czyli pobrać numerek) na poczcie, w aptece czy przy ladzie z wędlinami, zupełnie jak nasz numerek do okienka, a PIN karty to „código”. Darmowe Wi-Fi to standard w kawiarniach i hotelach oraz w większości pociągów dalekobieżnych.
A que horas é o pequeno-almoço?A1
a ky O-rasz e u py-KE-nu al-MO-su
Pergunta sobre o horário do pequeno-almoço no hotel.
O której jest śniadanie?
A que horas é o pequeno-almoço? – Das sete e meia às dez e meia.
O której jest śniadanie? – Od wpół do ósmej do wpół do jedenastej.
„Pequeno-almoço” (dosłownie „mały obiad”) to śniadanie: w hotelach często wliczone w cenę, a na mieście to kawa i ciastko przy ladzie. „Almoço” to obiad, mniej więcej od 12:30 do 14:30, a „jantar” kolacja, od 19:30 lub 20:00, wcześniej niż w Hiszpanii, ale później niż kolacja o osiemnastej w wielu polskich domach. Zakres godzin podaje „das… às…”, a drugie przydatne pytanie to „a que horas é o check-out?”.
Socorro!A1
su-KO-ru
Grito para pedir ajuda numa emergência.
Pomocy!
Socorro! Liguem para o 112!
Pomocy! Dzwońcie pod 112!
Krzyknij, ludzie reagują. Tak jak w Polsce, 112 to jeden numer alarmowy dla policji, pogotowia i straży pożarnej, bezpłatny z każdego telefonu, a operatorzy mówią po angielsku: najpierw powiedz, gdzie jesteś („estou em…”), potem, co się stało. Kieszonkowcy grasują w tramwaju 28 i na zatłoczonych lizbońskich punktach widokowych, więc trzymaj telefon i portfel z przodu.
Preciso de um médicoA2
pry-SI-zu dy un ME-di-ku
Frase para dizer que se precisa de um médico.
Potrzebuję lekarza
Preciso de um médico. Não me sinto bem.
Potrzebuję lekarza. Źle się czuję.
„Preciso de” znaczy „potrzebuję”. W nagłym wypadku dzwoń pod 112, a szpitalny oddział ratunkowy, czyli nasz SOR, to „as urgências”. Infolinia SNS 24, 808 24 24 24 (stan na 2026), udziela porad medycznych przez telefon i mówi, dokąd się udać. Z kartą EKUZ jesteś leczony w publicznych szpitalach tak jak mieszkańcy; bez niej potrzebujesz ubezpieczenia turystycznego.
Onde fica a farmácia?A1
OND FI-ka a far-MA-sja
Pergunta para encontrar uma farmácia; a cruz verde acesa indica que está aberta.
Gdzie jest apteka?
Onde fica a farmácia mais próxima? – Na esquina, ao lado do café.
Gdzie jest najbliższa apteka? – Na rogu, obok kawiarni.
Szukaj zielonego krzyża, podświetlonego, gdy apteka jest otwarta. W nocy w każdej okolicy dyżuruje jedna „farmácia de serviço”, czyli apteka dyżurna, a na drzwiach każdej apteki wisi informacja, która to dziś. Farmaceuci doradzają i sprzedają wiele leków bez recepty, z wyjątkiem antybiotyków.
Chame a polícia, se faz favorA2
SZAM a pu-LI-sja, sy fasz fa-WOR
Pedido para chamar a polícia numa emergência ou depois de um roubo.
Proszę wezwać policję
Chame a polícia, se faz favor. Roubaram-me a carteira.
Proszę wezwać policję. Ukradli mi portfel.
W nagłym wypadku dzwoń pod 112. Policja to PSP w miastach i GNR poza nimi; po kradzieży ubezpieczyciel będzie chciał zgłoszenia („uma queixa”), które złożysz na każdym komisariacie („esquadra”). W Lizbonie przy Praça dos Restauradores działa komisariat policji turystycznej, gdzie mówią po angielsku, a w Porto jest taki w centrum miasta. Weź paszport albo przynajmniej jego zdjęcie.
Estou perdido / perdidaA1
szTO pyr-DI-du / pyr-DI-da
Frase para dizer que não se sabe onde se está.
Zgubiłem się / Zgubiłam się
Estou perdida. Onde fica o Castelo de São Jorge?
Zgubiłam się. Gdzie jest Zamek Świętego Jerzego?
Tu masz łatwo: końcówka zależy od płci mówiącego dokładnie jak w „zgubiłem się” i „zgubiłam się”, więc mężczyzna mówi „perdido”, a kobieta „perdida”. W Portugalii „estou” kurczy się do „szTO”, bo pierwsza sylaba prawie znika. Dopowiedz „onde fica” i nazwę miejsca albo pokaż adres w telefonie; „é longe?” („daleko?”) daje konkretną odpowiedź, a ludzie często odprowadzają kawałek drogi.
Pode chamar um táxi, se faz favor?A2
POD sza-MAR un TAK-si, sy fasz fa-WOR
Pedido educado para que chamem um táxi.
Czy może Pan/Pani wezwać taksówkę?
Pode chamar um táxi, se faz favor? – Claro, para onde vai?
Czy może Pan wezwać taksówkę? – Oczywiście, dokąd Pan jedzie?
„Pode” bez zaimka to grzeczne „czy może Pan/Pani”. Bolt i Uber, znane ci z Polski, działają tu normalnie i zwykle wychodzą taniej niż taksówka. Licencjonowane taksówki są kremowe albo czarne z zielonym dachem i jeżdżą na liczniku („o taxímetro”), więc dopilnuj, żeby był włączony; na lotnisku w Lizbonie możesz zamiast tego kupić bon na przejazd taksówką po stałej cenie w punkcie informacji turystycznej Ask Me Lisboa w hali przylotów. Za bagaż nie dolicza się już nic, a niewielka dopłata za zamówienie telefoniczne jest legalna i widnieje na paragonie.
umA1
un
O número 1.
jeden / jedna
Um galão e uma torrada, se faz favor.
Poproszę kawę z mlekiem w szklance i jedną grzankę.
„Um” stoi przed rzeczownikami męskimi, „uma” przed żeńskimi („uma bica”, „uma torrada”), jak nasze „jeden” i „jedna”; przy samym liczeniu mówi się „um”. Samogłoska jest nosowa: wypuść ją nosem i nie domykaj jej wyraźnym „n” ani „g”. Ceny idą tak samo: „um euro”, „um euro e meio” (1,50).
dois / duasA1
dojsz / DU-asz
O número 2.
dwa / dwie
Duas imperiais, se faz favor.
Dwa małe piwa z beczki, proszę.
Akurat to znasz z polskiego: „dois” odpowiada naszemu „dwa”, a „duas” to forma żeńska jak „dwie” („duas bicas”, „duas imperiais”); samo w sobie, przy liczeniu, zawsze „dois”. Końcowe „s” to „sz”: „dojsz”. „Somos dois” znaczy „jest nas dwoje”.
trêsA1
tresz
O número 3.
trzy
Linha três.
Peron trzeci.
Końcowe „s” brzmi jak nasze „sz”: „tresz”. To najbardziej słyszalny znak rozpoznawczy portugalskiego z Portugalii i dotyczy całego języka: „mais” to „majsz”, a „euros” to „EŁ-rusz”, więc dla polskiego ucha ta mowa szeleści zaskakująco swojsko. Numery peronów, pokoi i tramwajów czyta się jak zwykłe liczby; tramwaj 28 to „o vinte e oito”.
quatroA1
KŁA-tr(u)
O número 4.
cztery
Somos quatro. Tem mesa?
Jest nas czworo. Jest wolny stolik?
„Somos” plus liczba mówi w restauracji, ile was jest. „Qu” brzmi jak nasze „kł”, a końcowe „o” w Portugalii ledwie słychać, to szept „u”, więc słowo brzmi prawie jak „KŁATR”.
cincoA1
SIN-k(u)
O número 5.
pięć
São cinco euros.
To będzie pięć euro.
„São” plus kwota to sposób, w jaki podaje się sumę do zapłaty: „são cinco euros”. W cenach stoi przecinek, jak u nas: 5,50 € to „cinco e cinquenta”. Miej kilka monet na kioski, dla motorniczego w tramwaju i do toalet na niektórych dworcach.
seisA1
sejsz
O número 6.
sześć
O comboio parte às seis.
Pociąg odjeżdża o szóstej.
„Às” plus godzina to nasze „o”. Numery telefonów, pokoi i kody czyta się zwykłym „seis”, często w grupach po trzy cyfry: Portugalia nie mówi „meia” zamiast szóstki, robi tak Brazylia. Rozkłady używają zegara 24-godzinnego: 18h to na tablicy „dezoito”, ale w mowie usłyszysz raczej „seis da tarde” niż naszą „osiemnastą”.
seteA1
set
O número 7.
siedem
O pequeno-almoço é às sete.
Śniadanie jest o siódmej.
Końcowe „e” w Portugalii zanika, więc „sete” to po prostu „set”, a „t” nigdy nie zmienia się w „cz”, jak w Brazylii. Tak podaje się godziny śniadania i otwarcia: „a partir das sete”, czyli od siódmej.
oitoA1
OJ-t(u)
O número 8.
osiem
Reserva para as oito.
Rezerwacja na ósmą.
„Para as” plus godzina to nasze „na” przy rezerwacji. Kolacja w Lizbonie i Porto zaczyna się około ósmej, wcześniej niż w Hiszpanii, ale później, niż jadamy w Polsce; „às oito da noite” wyjaśnia, że chodzi o wieczór. Końcowe „o” to szept: „OJT”.
noveA1
now
O número 9.
dziewięć
Quarto nove.
Pokój dziewiąty.
„O” jest otwarte jak w polskim „kot”, a końcowe „e” zanika, więc zostaje „now”, czytane po polsku. Nie pomyl z „novo”, które znaczy „nowy”. W portugalskim numerze alarmowym nie ma dziewiątki: to 112, „um, um, dois”, ten sam co w Polsce.
dezA1
desz
O número 10.
dziesięć
São dez minutos a pé, sempre a subir.
To dziesięć minut pieszo, cały czas pod górę.
„A pé” znaczy pieszo; „dez minutos” to wymarzona odpowiedź na „é longe?”, choć w Lizbonie i Porto bywa to dziesięć minut pod górę. „Dez por cento” (dziesięć procent) to tu hojny napiwek, a nie reguła, inaczej niż w Polsce, gdzie 10% to zwyczajowa norma. „Vinte” to dwadzieścia, „cem” sto.