Zestaw podróżny: niemiecki50 zwrotów po niemiecku na twój wyjazd, z wymową

Przywitać się, podziękować, przeprosić, zwrócić na siebie uwagę i powiedzieć, że nie rozumiesz.

1. Hallo / Guten Tag HA-lo / GU-ten tak
   Cześć / Dzień dobry
   Rzuć to od progu, wchodząc do sklepu, piekarni czy kawiarni, zanim powiesz cokolwiek innego. „Hallo” jest dziś neutralne także wobec obcych, więc nie myl go z naszym „cześć”, którym nie zagadasz do sprzedawczyni; „Guten Tag” jest bezpieczniejsze wobec starszych osób i w urzędzie, a „Guten Morgen” działa mniej więcej do dziesiątej, jedenastej. W Bawarii i Austrii usłyszysz zamiast tego „Grüß Gott” i „Servus”.
   Guten Tag! Ein Brötchen, bitte. — Dzień dobry! Poproszę bułkę.
2. Guten Abend GU-ten A-bent
   Dobry wieczór
   Mniej więcej od osiemnastej, a w restauracji zawsze, gdy przychodzisz na kolację. „Gute Nacht” to wyłącznie nasze „dobranoc” przed snem, więc nie żegnaj się nim, wychodząc z lokalu — tam mówi się „Auf Wiedersehen” albo „Schönen Abend noch”, czyli „miłego wieczoru”.
   Guten Abend, haben Sie einen Tisch für zwei? — Dobry wieczór, czy mają Państwo stolik dla dwóch osób?
3. Bitte BIT-te
   Proszę (przy prośbie)
   „Bitte” robi dokładnie to samo co nasze „proszę”: jest prośbą, jest odpowiedzią na „danke”, jest „proszę bardzo” przy podawaniu czegoś („bitte schön”) i jest „słucham?” („Wie bitte?”). Różnica leży w miejscu w zdaniu: polskie „poproszę” stawiamy na początku, a „bitte” idzie na sam koniec, po przecinku — „Ein Wasser, bitte”.
   Ein Wasser, bitte. – Bitte schön. — Poproszę wodę. – Proszę bardzo.
4. Danke DAN-ke
   Dziękuję
   Odpowiedzią jest „bitte” albo „bitte schön”, cieplej „gern geschehen”; „Vielen Dank” i „danke schön” to „dziękuję bardzo”. Pułapkę znasz z polskiego, tylko tu jest ostrzejsza: nasze „dziękuję” w odpowiedzi na propozycję bywa dwuznaczne i ratuje nas ton albo gest, a samo „danke” Niemiec odczyta jednoznacznie jako odmowę. Chcesz przyjąć — mów „ja, bitte”.
   Vielen Dank! – Bitte, gern geschehen. — Dziękuję bardzo! – Proszę bardzo, nie ma za co.
5. Entschuldigung ent-SZUL-di-gung
   Przepraszam
   Jedno słowo obsługuje wszystko to, co nasze „przepraszam”: zaczepienie kelnera, zapytanie obcej osoby o drogę i przeprosiny za potrącenie; pełniejsza, oficjalna wersja to „Entschuldigen Sie”. Przy prawdziwych przeprosinach mówi się „Es tut mir leid”, czyli „przykro mi”. Kelner cię nie ignoruje — w Niemczech to gość ma złapać jego wzrok, a nie czekać, aż sam podejdzie.
   Entschuldigung, können wir bestellen? — Przepraszam, czy możemy zamówić?
6. Darf ich mal durch? darf iś mal DURŚ
   Czy mogę przejść?
   W tramwaju przeciskamy się u nas samym „przepraszam” i „Entschuldigung” też zadziała, ale to pytanie jest tym, co realnie robi przejście w zatłoczonym U-Bahnie i w kolejce. „Ich muss hier raus”, czyli „muszę tu wysiąść”, to wersja autobusowa. Jeśli kogoś potrącisz, powiedz „Es tut mir leid”.
   Darf ich mal durch? Ich muss hier raus. — Czy mogę przejść? Muszę tu wysiąść.
7. Ja / Nein ja / najn
   Tak / Nie
   „Nein, danke” to uprzejma kropka na naganiaczy i zbierających na cele charytatywne, a „ja, bitte” przyjmuje propozycję; samo „danke” w odpowiedzi na propozycję znaczy „nie”. Usłyszysz też „doch” — słowo, którego polszczyzna nie ma: to „ależ tak” w odpowiedzi na pytanie przeczące („Sie wollen es nicht?” – „Doch!”).
   Möchten Sie noch etwas? – Nein, danke. — Czy podać coś jeszcze? – Nie, dziękuję.
8. Sprechen Sie Englisch? SZPRE-śen zi EN-glisz formal
   Czy mówi Pan/Pani po angielsku?
   „Sie” to forma na Pan/Pani i jest właściwa wobec każdej obcej osoby, także wobec rówieśnika za ladą; „Sprichst du Englisch?” zostaw dla znajomych. W miastach większość osób poniżej pięćdziesiątki mówi dobrze po angielsku i od razu na niego przejdzie, ale samo zapytanie po niemiecku zmienia ton rozmowy. „Ein bisschen” znaczy „trochę”.
   Entschuldigung, sprechen Sie Englisch? – Ein bisschen. — Przepraszam, czy mówi Pan po angielsku? – Trochę.
9. Ich verstehe nicht iś fer-SZTE-e niśt
   Nie rozumiem
   Dopowiedz „langsamer, bitte” („wolniej, proszę”) albo „noch einmal, bitte” („jeszcze raz”). „Ich spreche kein Deutsch” to „nie mówię po niemiecku”. Zamiast naszego „słucham?” mów „Wie bitte?” — rzucone samo „Was?” brzmi po niemiecku tak samo opryskliwie jak nasze suche „co?”.
   Ich verstehe nicht. Langsamer, bitte. — Nie rozumiem. Proszę wolniej.
10. Auf Wiedersehen auf WI-der-ze-en
    Do widzenia
    Bezpieczne pożegnanie w sklepie, w hotelu i wobec obcych. „Tschüss” jest luźniejsze, ale w Niemczech mówi je także obsługa, więc — inaczej niż z naszym „na razie” rzuconym kasjerce — możesz spokojnie odpowiedzieć tym samym, co usłyszysz. Żegnaj się przy wyjściu, nawet jeśli nic nie kupiłeś; w odpowiedzi padnie „Schönen Tag noch”, czyli „miłego dnia”.
    Danke, auf Wiedersehen! – Schönen Tag noch! — Dziękuję, do widzenia! – Miłego dnia!

Dostać stolik, zamówić, zapłacić i zachować się grzecznie przy jedzeniu.

1. Einen Tisch für zwei, bitte AJ-nen tisz fir cwaj, BIT-te
   Poproszę stolik dla dwóch osób
   Zatrzymaj się przy wejściu: w większości zwykłych lokali obsługa machnie ręką w stronę wolnych miejsc albo powie „Suchen Sie sich einen Platz aus” („proszę usiąść, gdzie Państwo chcą”), a sadza się gości tylko w lepszych restauracjach. W ogródkach i halach piwnych siadasz sam i — co u nas rzadkie — dosiadasz się do obcych przy długim stole, pytając „Ist hier noch frei?”, czyli „czy tu wolne?”. Kartka „Reserviert” oznacza stolik zajęty; „zwei” zamień na potrzebną liczbę.
   Guten Abend, einen Tisch für zwei, bitte. – Haben Sie reserviert? — Dobry wieczór, poproszę stolik dla dwóch osób. – Czy mają Państwo rezerwację?
2. Ich hätte gern… iś HET-te gern szablon
   Poproszę…
   To dokładnie nasze „poproszę”: „Ich hätte gern” plus rzecz i „bitte” na końcu. Uważaj na „ich will” — to jeden z pierwszych zwrotów ze szkoły, a w lokalu brzmi jak rzucone „chcę piwo”; miejscowi mówią po prostu „Ich nehme…”, czyli „wezmę…”. Piwo zamawia się na rozmiary: „ein kleines” to 0,3 l, „ein großes” 0,5 l.
   Ich hätte gern das Schnitzel. Ich hätte gern ein großes Bier. — Poproszę sznycla. Poproszę duże piwo.
3. Die Speisekarte, bitte di SZPAJ-ze-kar-te, BIT-te
   Poproszę kartę
   Samo „die Karte” w zupełności wystarczy, a „die Getränkekarte” to karta napojów. Pułapka jest dla nas podwójna, bo polskie „menu” to właśnie karta dań, a niemieckie „Menü” na tablicy oznacza zestaw kilku dań albo zestaw w barze szybkiej obsługi. Dania dnia szukaj pod „Tagesgericht” albo „Mittagstisch” — to zwykle najkorzystniejsza pozycja w lokalu.
   Die Speisekarte, bitte. Haben Sie eine Karte auf Englisch? — Poproszę kartę. Czy mają Państwo kartę po angielsku?
4. Einen Kaffee, bitte AJ-nen KA-fe, BIT-te
   Poproszę kawę (czyli dużą czarną)
   „Ein Kaffee” to duża czarna z przelewu albo z ekspresu, nie espresso — jeśli chcesz espresso, musisz je nazwać: „einen Espresso”. Kawa z mlekiem to „Milchkaffee”, podawana w wielkiej, misowatej filiżance, albo „Latte macchiato”; cappuccino wszędzie zrozumieją. „Kaffee und Kuchen” koło czwartej po południu to prawdziwy rytuał — nasza niedzielna kawa z ciastem, tylko codziennie i poza domem — więc o tej porze kawiarnie są pełne.
   Einen Kaffee, bitte. – Mit Milch und Zucker? — Poproszę kawę. – Z mlekiem i cukrem?
5. Still oder mit Kohlensäure? sztil O-der mit KO-len-zoj-re
   Niegazowana czy gazowana?
   Pytanie znasz z polskich restauracji, tylko domyślną wodą jest w Niemczech gazowana. Woda z kranu („Leitungswasser”) praktycznie nie trafia na stół, część lokali odmówi albo ją doliczy, więc licz się z butelką w cenie piwa. Usłyszysz też „Mit oder ohne Kohlensäure?”; „stilles Wasser” to niegazowana, a „Sprudel” i samo „Mineralwasser” zwykle oznaczają gazowaną. Nie kalkuj naszego „z gazem” na „mit Gas” — zrozumieją, ale Niemcy tak nie mówią.
   Stilles Wasser oder mit Kohlensäure? – Stilles, bitte. — Woda niegazowana czy gazowana? – Niegazowaną, proszę.
6. Die Rechnung, bitte di REŚ-nung, BIT-te
   Poproszę rachunek
   Rachunek nie przyjdzie sam: złap wzrok kelnera i powiedz to zdanie albo „Zahlen, bitte”. Płacisz przy stoliku, do rąk kelnera, a on prawie na pewno zapyta „Zusammen oder getrennt?”, czyli „razem czy osobno” — rozbijanie rachunku na każdą osobę jest tu zupełnie normalne, więc odpowiedz jednym słowem. Kwotę z napiwkiem podajesz na głos, oddając pieniądze (patrz karta „Trinkgeld”).
   Die Rechnung, bitte. – Zusammen oder getrennt? – Zusammen. — Poproszę rachunek. – Razem czy osobno? – Razem.
7. Kann ich mit Karte zahlen? kan iś mit KAR-te CA-len
   Czy mogę zapłacić kartą?
   Po polskich terminalach w każdym warzywniaku Niemcy bywają szokiem: sporo małych restauracji, piekarni, kiosków i straganów przyjmuje wyłącznie gotówkę („Nur Bargeld”) albo tylko niemiecką kartę debetową („EC-Karte”, „Girocard”) i nie obsłuży zagranicznej karty kredytowej, choć z roku na rok jest z tym lepiej. Sprawdź naklejkę na drzwiach albo zapytaj, zanim zamówisz, i miej przy sobie 50 € gotówką.
   Kann ich mit Karte zahlen? – Leider nur Bargeld. — Czy mogę zapłacić kartą? – Niestety tylko gotówka.
8. Prost! prost (r gardłowe)
   Na zdrowie! (toast)
   Stukasz się kieliszkiem z każdą osobą przy stole i przy każdym stuknięciu patrzysz jej w oczy — u nas to nieobowiązkowe, a w Niemczech właśnie brak kontaktu wzrokowego wytkną ci ze śmiechem. „Zum Wohl” to wersja odrobinę bardziej oficjalna, używana przy winie. Nie pij przed toastem.
   Prost! – Zum Wohl! — Na zdrowie! – Zdrowie!
9. Guten Appetit! GU-ten a-pe-TIT
   Smacznego!
   Odruch dokładnie ten sam co nasze „smacznego”: mówi to kelner, stawiając talerze, i mówią to wszyscy przy stole przed pierwszym kęsem, więc poczekaj na te słowa, zanim zaczniesz jeść. Odpowiadasz „danke, gleichfalls”, czyli „dziękuję, wzajemnie”. „Mahlzeit!” to wersja biurowa, rzucana w porze obiadu zamiast powitania.
   Guten Appetit! – Danke, gleichfalls. — Smacznego! – Dziękuję, wzajemnie.
10. Trinkgeld TRINK-gelt napis
    Napiwek (nie ma opłaty za nakrycie)
    Na niemieckim rachunku nie ma ani opłaty za nakrycie, ani doliczonej obsługi: napiwek to 5–10%, dawane przez zaokrąglenie w chwili płacenia. Podaj na głos kwotę, którą chcesz zapłacić („Machen Sie 30”), albo powiedz „Stimmt so” („reszty nie trzeba”), oddając gotówkę. Płacąc kartą, albo podaj kwotę, zanim kelner wybije ją na terminalu, albo skorzystaj z pytania „Trinkgeld?”, które pokazuje coraz więcej terminali przed zbliżeniem karty; wybranie „Kein Trinkgeld” albo pominięcie napiwku jest w porządku. Zostawianie monet na stole po wyjściu — u nas normalne — tutaj nie jest w zwyczaju. „Bedienung inklusive” w karcie znaczy tylko tyle, że obsługa jest już wliczona w ceny.
    Das macht 27,40. – Machen Sie 30, bitte. — To będzie 27,40. – Proszę zrobić 30.

Zapytać o cenę, zapłacić, oglądać bez kupowania i przeczytać dwa napisy, które mają znaczenie.

1. Was kostet…? was KOS-tet szablon
   Ile kosztuje…?
   Rama: „was kostet” plus rzecz albo samo „Was kostet das?” ze wskazaniem palcem; przy kilku sztukach „Was kosten die?”. Przy kasie o samą sumę pyta się „Was macht das?”, a odpowiedź brzmi „Das macht zwölf vierzig”, czyli 12,40 — przecinek oddziela grosze tak samo jak u nas, ale liczby powyżej dwudziestu Niemcy czytają od tyłu, więc 24 to „vierundzwanzig”.
   Was kostet das? Was kostet eine Fahrkarte? — Ile to kosztuje? Ile kosztuje bilet?
2. Das ist zu teuer das ist cu TOJ-er
   To za drogo
   Ceny w Niemczech są sztywne, a targowanie się w sklepie czy na targu spożywczym — u nas na bazarze zupełnie naturalne — zostanie odebrane jako brak kultury. Negocjować wypada wyłącznie na pchlim targu („Flohmarkt”) i przy rzeczach używanych. „Trotzdem danke”, czyli „mimo wszystko dziękuję”, pozwala odejść uprzejmie.
   Das ist zu teuer. Trotzdem danke. — To za drogo. Mimo wszystko dziękuję.
3. Bar oder mit Karte? bar O-der mit KAR-te
   Gotówką czy kartą?
   Pytanie przy każdej kasie: „bar” to gotówka, „mit Karte” karta. Jeśli usłyszysz „EC oder Kreditkarte?”, przy zagranicznej Visie czy Mastercardzie odpowiadaj „Kreditkarte”, bo część terminali traktuje je inaczej. Zdziwi cię jeszcze jedno: bywają minimalne kwoty płatności kartą, od 5 czy 10 €, czego w Polsce już się nie spotyka. „Nur Bargeld” znaczy „tylko gotówka”.
   Bar oder mit Karte? – Mit Karte, bitte. — Gotówką czy kartą? – Kartą, proszę.
4. Den Kassenbon, bitte den KA-sen-bong, BIT-te
   Poproszę paragon
   Sklepy mają obowiązek wydrukować paragon („Bonpflicht” od 2020 roku), ale ty nie masz obowiązku go brać, więc kasjer pyta „Brauchen Sie den Bon?” i większość ludzi odmawia; weź go przy wszystkim, co mógłbyś chcieć zwrócić. Osobny wydruk dostajesz z automatu na butelki: kaucja („Pfand”) działa w Niemczech od lat i obejmuje niemal każdą butelkę oraz puszkę, więc doliczą ci ją do ceny, a paragon z automatu realizujesz przy kasie — system jest znacznie szerszy i bardziej oczywisty niż nasz świeżo wprowadzony. „Die Quittung” to rachunek za usługę, na przykład za taksówkę.
   Brauchen Sie den Bon? – Ja, den Kassenbon, bitte. — Czy potrzebuje Pan paragonu? – Tak, poproszę paragon.
5. Ich schaue mich nur um, danke iś SZAU-e miś nur um, DAN-ke
   Tylko się rozglądam, dziękuję
   Odpowiedź na „Kann ich Ihnen helfen?”; po niej obsługa zostawi cię w spokoju i naprawdę już nie wróci — tak to w Niemczech działa. Krótsze „Ich schaue nur” też przejdzie. Wchodząc, rzuć „Hallo”, a wychodząc „Tschüss”, nawet jeśli nic nie kupujesz: w małym sklepie milczące wejście jest zauważane.
   Kann ich Ihnen helfen? – Ich schaue mich nur um, danke. — Czy mogę w czymś pomóc? – Tylko się rozglądam, dziękuję.
6. Das ist alles, danke das ist A-les, DAN-ke
   To wszystko, dziękuję
   Kończy zamówienie w piekarni, u rzeźnika i na stoisku. Miejscowi mówią raczej „Das wär's”, a pytaniem, które to wywołuje, jest „Sonst noch etwas?” albo „Noch einen Wunsch?”. Przy ladzie zamawia się na wagę albo na plastry — tylko pamiętaj, że Niemcy nie liczą w dekagramach: mówisz „200 Gramm”, a nie „dwadzieścia deko”, albo „zwei Scheiben”, czyli dwa plastry.
   Sonst noch etwas? – Das ist alles, danke. — Czy coś jeszcze? – To wszystko, dziękuję.
7. Einmal das hier, bitte AJN-mal das hir, BIT-te
   Poproszę jedno takie
   „Einmal” plus wskazanie palcem zamawia dowolne ciastko, kiełbaskę czy bilet, a „zweimal” bierze dwie sztuki. „Zum Mitnehmen” to na wynos, „zum Hieressen” na miejscu; pytają o to przy każdej kasie, bo od odpowiedzi zależy opakowanie i talerz, więc odpowiedz od razu. Od 2026 roku jedzenie na miejscu i na wynos ma tę samą obniżoną stawkę VAT, wyższa została tylko na napojach, więc dawnej różnicy w cenie zwykle już nie zobaczysz.
   Einmal das hier, bitte. – Zum Mitnehmen? — Poproszę jedno takie. – Na wynos?
8. Haben Sie…? HA-ben zi szablon formal
   Czy mają Państwo…?
   Rama: „Haben Sie” plus rzecz; to samo załatwia „Gibt es…?”, czyli „czy jest…?”. Pułapka: na wi-fi mówi się w Niemczech „WLAN”, czytane „WE-lan”, i tak jest napisane na tabliczkach — nasze „wi-fi” wymówione po polsku często zbiera puste spojrzenie. Rozmiary ubrań są europejskie, a „eine Nummer größer / kleiner” to o numer większe albo mniejsze.
   Haben Sie das eine Nummer größer? Haben Sie WLAN? — Czy mają Państwo to o numer większe? Czy mają Państwo wi-fi?
9. Geöffnet / Geschlossen ge-EF-net / ge-SZLO-sen napis
   Otwarte / Zamknięte
   Dwie tabliczki na drzwiach sklepu; odręcznie pisane brzmią „offen” i „zu”. Zakaz handlu w niedzielę znasz z Polski, ale niemiecki jest szerszy: zamknięte są w zasadzie wszystkie sklepy, z supermarketami włącznie, a niedziele handlowe („verkaufsoffene Sonntage”) zdarzają się tylko kilka razy w roku, więc większe zakupy robisz w sobotę. W niedzielny poranek otwierają piekarnie, a podstawowe rzeczy kupisz na dworcu i na stacji benzynowej. „Ruhetag” na drzwiach restauracji to jej dzień wolny w tygodniu, często poniedziałek.
   Sonntag geschlossen. Montag Ruhetag. — W niedzielę zamknięte. Poniedziałek dniem wolnym.
10. Reduziert / Kasse re-du-CIRT / KA-se napis
    Przecena / Kasa
    „Reduziert” znaczy „przecenione” i tak opisane są wieszaki i metki, często obok samego „%” albo „-50 %”; angielskie „Sale” wisi w witrynach niemal wszystkich sklepów odzieżowych, a „Angebot” to promocja w supermarkecie. „Kasse” to kasa w sklepie, ale też kasa biletowa w muzeum. Z głośnika w supermarkecie „Kasse zwei, bitte” znaczy, że otwiera się druga kasa — przechodź.
    Alles reduziert: bis zu 50 %. Bitte an der Kasse zahlen. — Wszystko przecenione: do 50%. Prosimy płacić przy kasie.

Znaleźć drogę, kupić bilet i przeczytać napisy, które mijasz.

1. Wo ist…? wo ist szablon
   Gdzie jest…?
   Rama: „Wo ist” plus miejsce razem z rodzajnikiem („der”, „die” albo „das”). Polszczyzna rodzajników nie ma, więc ucz się ich od razu ze słowem: der Bahnhof, die Toilette, das Hotel. Zacznij od „Entschuldigung”, a przy liczbie mnogiej użyj „Wo sind…?”. W odpowiedzi padną trzy słowa kierunku: „links”, „rechts”, „geradeaus”.
   Wo ist der Bahnhof? Wo ist die Toilette? — Gdzie jest dworzec? Gdzie jest toaleta?
2. Wo ist die Toilette? wo ist di toa-LET-e
   Gdzie jest toaleta?
   Słowem jest „Toilette”; „Badezimmer” to łazienka z wanną, nie toaleta publiczna. Na drzwiach zobaczysz „Damen” / „Herren”, samo „D” / „H” albo „WC”. Płatne toalety znasz z dworców w Polsce, ale niemiecka wersja ma haczyk: płacisz około 1 €, za to zwykle dostajesz bon do wykorzystania w sklepie na miejscu. W kawiarni toaleta jest dla klientów, a spodeczek z monetami przy drzwiach oznacza, że wypada zostawić drobne.
   Entschuldigung, wo ist die Toilette? – Hinten links. — Przepraszam, gdzie jest toaleta? – Z tyłu po lewej.
3. Wo ist der Bahnhof? wo ist der BAN-hof
   Gdzie jest dworzec?
   „Bahnhof” to dworzec kolejowy, a „Hauptbahnhof”, na wszystkich tablicach skracany do „Hbf”, to dworzec główny. „U-Bahn” to metro, „S-Bahn” kolej miejska, mniej więcej nasza SKM, a „ZOB” albo „Busbahnhof” to dworzec autobusowy. Przy okazji: „Ich verstehe nur Bahnhof”, dosłownie „rozumiem tylko dworzec”, to niemiecki odpowiednik naszego „to dla mnie chińszczyzna”.
   Wo ist der Bahnhof? – Geradeaus, fünf Minuten. — Gdzie jest dworzec? – Prosto, pięć minut.
4. Eine Fahrkarte nach München, bitte AJ-ne FAR-kar-te nach MIN-śen, BIT-te
   Poproszę bilet do Monachium
   „Einfach” to w jedną stronę, „hin und zurück” w obie; słowo „Ticket” też zrozumieją. Uważaj na nazwy miast, bo przy kasie musisz powiedzieć „München”, a nie „Monachium” — tak samo Kolonia to „Köln”, Lipsk „Leipzig”, a Drezno „Dresden”. Pułapka cenowa: tani „Sparpreis” jest przypisany do jednego konkretnego pociągu, a dopiero „Flexpreis” pozwala jechać dowolnym tego dnia. Czerwone automaty DB mają menu po angielsku, a aplikacja DB Navigator sprzedaje te same bilety bez stania w kolejce.
   Eine Fahrkarte nach München, bitte. – Einfach oder hin und zurück? — Poproszę bilet do Monachium. – W jedną stronę czy w obie?
5. Welches Gleis? WEL-śes glajs
   Z którego toru? (czyli z którego peronu)
   Tablice odjazdów („Abfahrt”) i strzałki na dworcu podają „Gleis”, czyli numer toru — numeru peronu, którego odruchowo szukamy w Polsce, na niemieckich dworcach po prostu nie ma, a jeden peron ma dwa tory o różnych numerach. Zmiany toru („Gleiswechsel”) ogłaszane są późno, a długie pociągi zatrzymują się w sekcjach od A do F oznaczonych na peronie, więc sprawdź na wyświetlaczu, gdzie stanie twój wagon („Wagen”). „Verspätung” to opóźnienie.
   Welches Gleis nach Hamburg? – Gleis sieben. — Z którego toru do Hamburga? – Tor siódmy.
6. Links / rechts / geradeaus links / reśts / ge-ra-de-AUS
   W lewo / w prawo / prosto
   Trzy słowa, które padną w każdej odpowiedzi na „Wo ist”. „Immer geradeaus” to cały czas prosto, „um die Ecke” za rogiem, „gegenüber” naprzeciwko, „weit” daleko, „in der Nähe” w pobliżu. Niemcy tłumaczą drogę bardzo konkretnie i policzą ci przecznice: „die zweite links” to druga w lewo.
   Geradeaus, dann die zweite Straße rechts. — Prosto, potem druga ulica w prawo.
7. Eingang / Ausgang AJN-gang / AUS-gang napis
   Wejście / Wyjście
   „Ausgang” to wyjście na dworcach, lotniskach i w muzeach, „Notausgang” to wyjście awaryjne, a na autostradzie zjazd nazywa się „Ausfahrt” — słowo, które na tylu tablicach z rzędu wygląda jak nazwa wielkiego miasta. Na stacjach metra przy każdym „Ausgang” wypisana jest ulica, na którą wychodzisz. „Eintritt frei” znaczy „wstęp wolny”.
   Notausgang. Kein Eingang. — Wyjście awaryjne. Tędy nie ma wejścia.
8. Drücken / Ziehen DRI-ken / CI-en napis
   Pchać / Ciągnąć
   Dwa czasowniki na drzwiach: „drücken” to pchać, „ziehen” ciągnąć. „Drücken” zobaczysz też na przyciskach i tu jest pułapka: drzwi w autobusach, tramwajach i w wielu pociągach nie otwierają się same, trzeba nacisnąć podświetlony przycisk, również żeby wysiąść. W autobusie z wyprzedzeniem naciskasz „Halt” albo „Stop”, inaczej kierowca przejedzie przystanek. „Auf” / „Zu” oznacza otwarte i zamknięte na bramach i w windach.
   Drücken. – Ziehen. — Pchać. – Ciągnąć.
9. Fahrkarte entwerten FAR-kar-te ent-WER-ten napis
   Skasować bilet
   Polski odruch „wsiadam, kasuję” tu zawodzi, bo zasady zależą od miasta, a nie od kraju. W Berlinie bilet z automatu trzeba skasować w małym kasowniku („Entwerter”) na peronie albo w pojeździe, natomiast w Hamburgu, Frankfurcie i Monachium (poza „Streifenkarte”) wychodzi on z automatu już skasowany. Reguła awaryjna: jeśli na bilecie nie ma wydrukowanej daty i godziny, kasuj. Bilety z aplikacji, „Deutschlandticket” i bilety dalekobieżne DB nie wymagają kasowania nigdy. Jazda bez ważnego biletu to „Schwarzfahren” i kosztuje 60 € na miejscu („erhöhtes Beförderungsentgelt”), a kontrolerzy chodzą po cywilnemu i nie znają litości.
   Bitte Fahrkarte vor Fahrtantritt entwerten. — Prosimy skasować bilet przed rozpoczęciem podróży.
10. Haltestelle HAL-te-szte-le napis
    Przystanek
    Tabliczka przystanku to zielone „H” w żółtym kole, a nie nasze „A” czy „T”, więc warto zapamiętać sam znak. W autobusie usłyszysz „Nächste Haltestelle”, a w pociągu „Nächster Halt”, i zaraz potem „Ausstieg links / rechts”, czyli po której stronie otworzą się drzwi. Przycisk na żądanie naciskaj odpowiednio wcześnie: autobus nie zatrzymuje się na każdym przystanku.
    Nächste Haltestelle: Marienplatz. Ausstieg links. — Następny przystanek: Marienplatz. Wyjście po lewej stronie.

Zameldować się, połączyć z internetem i poprosić o pomoc, gdy coś pójdzie nie tak.

1. Ich habe eine Reservierung iś HA-be AJ-ne re-zer-WI-rung
   Mam rezerwację
   Zdanie otwierające meldowanie w hotelu i wejście do zarezerwowanej restauracji; „auf den Namen” plus nazwisko. W recepcji poproszą o dokument („Ihren Ausweis, bitte”) — polski dowód osobisty w zupełności wystarczy — i o podpisanie formularza meldunkowego („Meldeschein”), którego prawo wciąż wymaga od gości z zagranicy. Wiele miast dolicza opłatę miejscową („Kurtaxe” albo „City Tax”) za każdą noc, płatną przy zameldowaniu lub wymeldowaniu, czasem wyłącznie gotówką.
   Guten Abend, ich habe eine Reservierung auf den Namen Smith. — Dobry wieczór, mam rezerwację na nazwisko Smith.
2. Den Schlüssel, bitte den SZLIS-sel, BIT-te
   Poproszę klucz
   W mniejszych hotelach i pensjonatach („Pension”, „Gasthof”) klucz zostawia się w recepcji, wychodząc, i odbiera po powrocie, mówiąc „Zimmer” plus numer. „Die Schlüsselkarte” to karta zamiast klucza. Wymowa: „sch” to zawsze nasze „sz”, a „ü” wymawiasz jak „i” przy wargach ułożonych do „u” — czyli „SZLIS-sel”, nigdy „szlusel”.
   Den Schlüssel, bitte. Zimmer zwölf. — Poproszę klucz. Pokój dwunasty.
3. Wie ist das WLAN-Passwort? wi ist das WE-lan-PAS-wort
   Jakie jest hasło do wi-fi?
   Pułapka: po niemiecku mówi się „WLAN”, czytane „WE-lan”, a nasze „wi-fi” wymówione po polsku bywa niezrozumiałe. Darmowe wi-fi w kawiarniach jest w Niemczech rzadsze niż w Polsce, więc najpierw zapytaj „Haben Sie WLAN?”. „Kostenlos” albo „gratis” znaczy „za darmo”. Zwróć uwagę, że „Wie ist…?” to tutaj „jakie jest…?”, a nie „jak”.
   Wie ist das WLAN-Passwort? – Es steht auf der Karte. — Jakie jest hasło do wi-fi? – Jest na karcie.
4. Wann gibt es Frühstück? wan gipt es FRI-sztik
   O której jest śniadanie?
   „Wann gibt es” znaczy „o której jest”, a odpowiedź „von… bis…” podaje przedział godzin. Niemieckie śniadanie hotelowe to bufet z bułkami, wędliną, serem i jajkiem na miękko, zwykle wliczony w cenę („Frühstück inklusive”) — na ciepłą jajecznicę i parówki, do których przywykliśmy w polskich hotelach, raczej nie licz. Godziny podaje się w systemie 24-godzinnym: „bis 10 Uhr”. Przyda się jeszcze „Wann ist Check-out?”.
   Wann gibt es Frühstück? – Von sieben bis zehn. — O której jest śniadanie? – Od siódmej do dziesiątej.
5. Hilfe! HIL-fe
   Pomocy!
   Krzycz — zrozumie każdy. Numer 112 działa w całych Niemczech tak samo jak u nas i odbierają go także operatorzy mówiący po angielsku, ale policja ma tutaj osobny numer 110, a nie nasze 997, więc zapamiętaj tę różnicę. „Haltet den Dieb!” to „łapać złodzieja!”, a „Feuer!” — „pali się!”.
   Hilfe! Rufen Sie einen Krankenwagen! — Pomocy! Proszę wezwać karetkę!
6. Ich brauche einen Arzt iś BRAU-che AJ-nen arct
   Potrzebuję lekarza
   „Ich brauche” to „potrzebuję”. „Notaufnahme” to szpitalna izba przyjęć, 112 wzywa karetkę, a w sprawach niepilnych poza godzinami przyjęć dzwoni się pod 116 117. Weź ze sobą kartę EKUZ, czyli polską wersję europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego; bez niej zapłacisz na miejscu i będziesz odzyskiwać pieniądze od ubezpieczyciela. Z drobnymi dolegliwościami idź najpierw do apteki.
   Ich brauche einen Arzt. Mir geht es nicht gut. — Potrzebuję lekarza. Źle się czuję.
7. Wo ist die Apotheke? wo ist di a-po-TE-ke
   Gdzie jest apteka?
   Szukaj dużego czerwonego „A”. Największe zaskoczenie dla nas: nawet ibuprofen czy paracetamol dostaniesz w Niemczech wyłącznie w aptece, podczas gdy u nas leżą przy każdej kasie w sklepie i w drogerii — niemiecka „Drogerie” (dm, Rossmann) sprzedaje tylko kosmetyki i chemię. Farmaceuta doradzi i wyda sporo rzeczy bez recepty. „Notdienst” to apteka dyżurna w nocy i w niedzielę; jej adres wisi na drzwiach każdej apteki.
   Wo ist die nächste Apotheke? — Gdzie jest najbliższa apteka?
8. Rufen Sie bitte die Polizei RU-fen zi BIT-te di po-li-CAJ formal
   Proszę wezwać policję
   Forma „Sie”, czyli zwrot per Pan/Pani, i właśnie tak mówisz do obcej osoby. Policja ma numer 110, a 112 to karetka i straż pożarna. Po kradzieży potrzebujesz zgłoszenia („Anzeige”) dla ubezpieczyciela: złożysz je w każdym komisariacie („Polizeiwache”), a w większości landów także przez internet; weź ze sobą dokument tożsamości. Portfel to „Portemonnaie”, ale też „Geldbeutel” i „Geldbörse”.
   Rufen Sie bitte die Polizei. Mein Portemonnaie wurde gestohlen. — Proszę wezwać policję. Ukradziono mi portfel.
9. Ich habe mich verlaufen iś HA-be miś fer-LAU-fen
   Zgubiłem się / Zgubiłam się
   Dobra wiadomość: po niemiecku to zdanie brzmi identycznie niezależnie od tego, czy mówi je kobieta, czy mężczyzna — nie ma osobnego „zgubiłam się”. „Verlaufen” dotyczy błądzenia na piechotę, a jeśli zgubiłeś drogę autem, mówisz „verfahren”. Dorzuć „Wo ist…” plus nazwę miejsca albo pokaż adres w telefonie; „Ist es weit?”, czyli „czy to daleko?”, da ci konkretną odpowiedź. Niemcy często po prostu odprowadzą cię na miejsce.
   Ich habe mich verlaufen. Wo ist der Marienplatz? — Zgubiłem się. Gdzie jest Marienplatz?
10. Können Sie bitte ein Taxi rufen? KE-nen zi BIT-te ajn TA-ksi RU-fen formal
    Czy może Pan/Pani wezwać taksówkę?
    Uprzejma forma „Können Sie” plus „bitte”, czyli zwrot per Pan/Pani. Taksówkę z zapalonym żółtym szyldem można zatrzymać ręką na ulicy, ale w praktyce łatwiej iść na postój („Taxistand”) przy dworcu albo dużym hotelu, zamówić przez aplikację FreeNow albo poprosić o to recepcję czy kelnera. Uber w większych miastach działa, ale jeździ licencjonowanymi kierowcami w cenach zbliżonych do taksówki, więc na tanie kursy jak w Polsce nie licz. Płacisz według licznika, zaokrąglasz w górę na napiwek, a o rachunek prosisz słowem „eine Quittung”.
    Können Sie bitte ein Taxi rufen? – Gerne, wohin? — Czy może Pan wezwać taksówkę? – Oczywiście, dokąd?