Jak powiedzieć “tortury (l.mn.)” po angielsku?

“tortury (l.mn.)” to po angielsku “torture”. Na przykład: The report documented systematic torture in detention centers across the region. — Raport udokumentował systematyczne tortury w ośrodkach zatrzymań w całym regionie.

Jak powiedzieć “zeznanie, przyznanie się do winy” po angielsku?

“zeznanie, przyznanie się do winy” to po angielsku “confession”. Na przykład: The court ruled that his confession had been obtained under duress and dismissed it. — Sąd orzekł, że jego przyznanie się do winy zostało wymuszone, i je odrzucił.

Jak powiedzieć “łatwość, swoboda” po angielsku?

“łatwość, swoboda” to po angielsku “ease”. Na przykład: She answered the panel's toughest questions with remarkable ease and composure. — Na najtrudniejsze pytania komisji odpowiadała z niezwykłą łatwością i opanowaniem.

Jak powiedzieć “biskup” po angielsku?

“biskup” to po angielsku “bishop”. Na przykład: The bishop urged parishioners to welcome refugees arriving from the war-torn region. — Biskup wezwał parafian, by przyjęli uchodźców przybywających z ogarniętego wojną regionu.

English C1 — For Polish Speakers — 250 darmowe fiszki do nauki angielskiego z audio

Słowo	Tłumaczenie	Przykład
torture causing extreme pain on purpose, as punishment or pressure	tortury (l.mn.)	The report documented systematic torture in detention centers across the region. Raport udokumentował systematyczne tortury w ośrodkach zatrzymań w całym regionie.
„Torture” jest niepoliczalne — bez „a” i bez l.mn., choć po polsku „tortury” występują tylko w l.mn. Past Simple „documented” = zamknięty fakt z przeszłości. Dwa okoliczniki miejsca po sobie: „in detention centers across the region”; „across” = na obszarze całego regionu.
confession admitting you did something wrong or illegal Synonimy: admission	zeznanie, przyznanie się do winy	The court ruled that his confession had been obtained under duress and dismissed it. Sąd orzekł, że jego przyznanie się do winy zostało wymuszone, i je odrzucił.
Past Perfect w stronie biernej „had been obtained” — czynność wcześniejsza niż „ruled” (Past Simple); polski tej różnicy nie zaznacza. Prawnicza kolokacja „under duress” = pod przymusem, bez przedimka. „Dismiss” w sądzie = odrzucić, oddalić (nie „zwolnić”).
ease the quality of being easy; comfort without difficulty Synonimy: facility, comfort	łatwość, swoboda	She answered the panel's toughest questions with remarkable ease and composure. Na najtrudniejsze pytania komisji odpowiadała z niezwykłą łatwością i opanowaniem.
„With ease” = z łatwością; „ease” jest niepoliczalne, więc „with remarkable ease”, nie „with a remarkable ease”. Stopień najwyższy „toughest” bez „the”, bo poprzedza go dopełniacz „the panel's”. „Panel” = komisja, grono ekspertów, nie „panel” w sensie ściany.
bishop a senior priest in charge of a church area	biskup	The bishop urged parishioners to welcome refugees arriving from the war-torn region. Biskup wezwał parafian, by przyjęli uchodźców przybywających z ogarniętego wojną regionu.
„Urge sb to do sth” = wzywać, nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś — dopełnienie + bezokolicznik z „to”, nie zdanie z „that”. Imiesłów „arriving” skraca zdanie względne („who were arriving”). „War-torn” = przym. złożony z rzecz. + imiesłowu biernego (jak „sun-dried”, „hand-made”).
footage recorded video of an event Synonimy: film, recording	nagranie, materiał filmowy	Security footage released by police shows the suspect entering the building at midnight. Nagranie z monitoringu udostępnione przez policję pokazuje, jak podejrzany wchodzi do budynku o północy.
„Footage” jest niepoliczalne: „some footage”, „a piece of footage”, nigdy „a footage”, „footages”. Imiesłów bierny „released by police” skraca zdanie względne. „Shows the suspect entering” — czasownik postrzegania + dopełnienie + „-ing” = widać czynność w trakcie.
spin presenting information in a way that favors one side Synonimy: slant, bias	manipulacja przekazem, korzystna interpretacja	Critics accused the minister of putting a positive spin on disappointing employment figures. Krytycy zarzucili ministrowi, że przedstawił rozczarowujące dane o zatrudnieniu w korzystnym świetle.
„Accuse sb of doing sth” — po „of” gerund („of putting”), nie bezokolicznik. „Put a (positive) spin on sth” = idiom z języka mediów i polityki: nadać czemuś korzystną interpretację; osoba, która to robi, to „spin doctor”. „Figures” (l.mn.) = dane liczbowe, statystyki.
academy a school or organization for special training or study	akademia, uczelnia	The military academy has trained officers from more than forty allied nations since 1950. Akademia wojskowa od 1950 roku wyszkoliła oficerów z ponad czterdziestu sojuszniczych państw.
Present Perfect „has trained” + „since 1950” = okres od punktu w przeszłości do dziś; po polsku zwykle czas przeszły dokonany lub „od 1950 roku szkoli”. Nie Past Simple, bo akademia nadal szkoli. „More than forty” = ponad czterdzieści; „allied” to przym. od „ally”.
widow a woman whose husband has died	wdowa	The widow of the late senator continued his campaign for healthcare reform. Wdowa po zmarłym senatorze kontynuowała jego kampanię na rzecz reformy służby zdrowia.
„The widow of” — po polsku „wdowa po kimś”, po angielsku zawsze „of”, nie „after”. „The late senator” = zmarły senator; „late” przed nazwiskiem lub tytułem znaczy „świętej pamięci”, nie „spóźniony”. Wdowiec to „widower”.
resistance refusing to accept something; fighting against it Synonimy: opposition, defiance	opór, sprzeciw	The proposed tax reform met fierce resistance from small business owners nationwide. Proponowana reforma podatkowa spotkała się z zaciekłym oporem drobnych przedsiębiorców w całym kraju.
„Meet resistance from sb” = napotkać opór ze strony kogoś; po polsku „spotkać się z”, po angielsku bez przyimka po „meet”. „Resistance” niepoliczalne, więc bez „a”. „Fierce” to typowa kolokacja (fierce resistance/opposition/competition). „Nationwide” — przysł. na końcu zdania, bez przyimka.
ambassador a country's top representative in another country Synonimy: envoy, diplomat	ambasador	The ambassador was summoned to explain the incident at the border crossing. Ambasador został wezwany, by wyjaśnić incydent na przejściu granicznym.
Strona bierna „was summoned” bez podania wykonawcy — typowa dla języka dyplomacji i prasy, po polsku „został wezwany” lub bezosobowe „wezwano ambasadora”. Bezokolicznik celu „to explain” = po to, by wyjaśnić; nie „for explain”. „Border crossing” = rzecz. złożony: przejście graniczne.
weed a wild plant growing where it is not wanted	chwast	Invasive weeds have spread rapidly along the riverbank, choking out native plants. Inwazyjne chwasty szybko rozprzestrzeniły się wzdłuż brzegu rzeki, dławiąc rodzime rośliny.
Present Perfect „have spread” — skutek widoczny teraz; „spread” ma jednakową formę we wszystkich trzech formach czasownika. Phrasal verb „choke out” = zagłuszyć, wyprzeć (o roślinach). „Weed” jako rzecz. niepoliczalny to w mowie potocznej marihuana — kontekst rozstrzyga.
radar a system using radio waves to find objects' positions	radar	The small aircraft flew below the radar to avoid detection near the coast. Niewielki samolot leciał poniżej zasięgu radaru, by uniknąć wykrycia w pobliżu wybrzeża.
„Fly – flew – flown” — czasownik nieregularny. „Avoid” zawsze z gerundem lub rzecz. („avoid detection”, „avoid being detected”), nigdy z bezokolicznikiem. Idiom „fly/stay under the radar” = pozostawać niezauważonym; przenośnie „on my radar” = w polu mojego zainteresowania.
casino a place where people gamble money on games	kasyno	The new casino is expected to generate thousands of jobs despite local opposition. Oczekuje się, że nowe kasyno stworzy tysiące miejsc pracy mimo sprzeciwu lokalnej społeczności.
Konstrukcja „is expected to + bezokolicznik” (strona bierna z bezokolicznikiem) = oczekuje się, że…; po polsku zdanie bezosobowe. „Despite” + rzecz./gerund, nigdy + zdanie („despite opposition”, nie „despite that there is opposition”). „Local” tu = miejscowy, nie „lokal”.
retreat moving back from danger; a quiet place to rest Synonimy: withdrawal, refuge	odwrót, wycofanie się	After heavy losses, the army began a hasty retreat toward the mountains. Po ciężkich stratach armia rozpoczęła pospieszny odwrót w stronę gór.
„Begin – began – begun”. „A hasty retreat” — przedimek „a”, bo to jeden konkretny, po raz pierwszy wspomniany odwrót; „hasty” to typowa kolokacja (beat a hasty retreat). „Toward(s)” — obie formy poprawne, „toward” częstsze w amerykańskim. „Retreat” to także czasownik: „the army retreated”.
suite a set of connected rooms in a hotel	apartament	The delegation booked a private suite overlooking the harbor for the negotiations. Delegacja zarezerwowała prywatny apartament z widokiem na port na czas negocjacji.
Wymowa „suite” /swiːt/ — tak samo jak „sweet”, nie jak „suit” /suːt/ (garnitur). Imiesłów „overlooking the harbor” = z widokiem na port — skrócone zdanie względne („which overlooked”). Amerykańska pisownia „harbor”, brytyjska „harbour”.
embassy the building where a country's representatives work abroad	ambasada	Protesters gathered outside the embassy demanding the release of political prisoners. Protestujący zebrali się przed ambasadą, domagając się uwolnienia więźniów politycznych.
Imiesłów „demanding” tworzy zdanie okolicznikowe = po polsku imiesłów „domagając się”. „Demand” łączy się bezpośrednio z rzecz. („demand the release”), nie „demand for” jako czasownik; „for” pojawia się tylko przy rzecz. „a demand for”. „Outside” tu jest przyimkiem = przed, na zewnątrz.
ally a country or person that supports and helps another Synonimy: partner, supporter	sojusznik	France remains a key ally in the fight against organized crime in the region. Francja pozostaje kluczowym sojusznikiem w walce ze zorganizowaną przestępczością w regionie.
„Remain” + rzecz./przym. bez przedimka pośredniczącego: „remains a key ally”; to czasownik łącznikowy jak „be”, „stay”. „The fight against” — po polsku „walka z”, po angielsku „against”. „Ally” to też czasownik: „ally oneself with” = sprzymierzyć się z.
gathering a group of people meeting together Synonimy: meeting, assembly	zgromadzenie, spotkanie	The annual gathering of world leaders will address climate finance and debt relief. Doroczne spotkanie przywódców światowych zajmie się finansowaniem działań klimatycznych i redukcją zadłużenia.
„Gathering” = rzecz. odczasownikowy od „gather”; policzalny („a gathering”). „Address” jako czasownik = zająć się (problemem), poruszyć (temat) — nie „adresować”. „Will address” — zwykła zapowiedź na przyszłość; po nazwie wydarzenia typowe „the annual gathering”.
rod a long thin bar of metal or wood Synonimy: bar, pole	pręt	Engineers inserted steel rods into the concrete columns to reinforce the aging bridge. Inżynierowie osadzili stalowe pręty w betonowych słupach, by wzmocnić starzejący się most.
„Insert sth into sth” — przyimek „into” wyraża ruch do wnętrza; „in” oznaczałoby tylko położenie. Bezokolicznik celu „to reinforce” = aby wzmocnić. „Aging” (am.) / „ageing” (bryt.) jako imiesłów przymiotnikowy = starzejący się. „Rod” także w „fishing rod” = wędka.
plug the part connecting a device to electricity; a stopper	wtyczka	Always unplug the appliance and check the plug for damage before attempting repairs. Przed przystąpieniem do naprawy zawsze wyjmij wtyczkę z gniazdka i sprawdź, czy nie jest uszkodzona.
Tryb rozkazujący bez podmiotu: „unplug… and check…”; „always” stoi przed czasownikiem. „Unplug” = wyjąć wtyczkę (przedrostek „un-” odwraca czynność, jak „undo”, „unlock”). „Before” + gerund („before attempting”), nie „before to attempt”. „Check sth for damage” = sprawdzić, czy coś nie jest uszkodzone.
verdict the official decision of a court about guilt Synonimy: judgment, ruling	werdykt, wyrok	The jury deliberated for three days before reaching a unanimous verdict of not guilty. Ława przysięgłych obradowała trzy dni, zanim jednogłośnie uznała oskarżonego za niewinnego.
„Reach a verdict” = wydać werdykt; „a verdict of not guilty” — po polsku „uniewinnienie”. „Jury” to rzecz. zbiorowy: w brytyjskim „the jury were/was”, w amerykańskim tylko „was”. „Before reaching” — po „before” gerund. „Deliberate” jako czasownik = obradować, naradzać się.
suspicion a feeling that someone did something wrong Synonimy: doubt, mistrust	podejrzenie	He was arrested on suspicion of laundering money through offshore accounts. Został aresztowany pod zarzutem prania pieniędzy przez konta zagraniczne.
„On suspicion of + gerund” = pod zarzutem czegoś („on suspicion of laundering”) — stała formuła prawnicza, po polsku „pod zarzutem”, nie „na podejrzeniu”. „Launder money” = prać pieniądze (dosłownie o praniu bielizny: „laundry”). „Offshore” = zagraniczny, w raju podatkowym.
mill a building where grain is crushed; a factory	młyn, zakład przemysłowy	The old textile mill has been converted into loft apartments and artist studios. Stara fabryka włókiennicza została przerobiona na lofty i pracownie artystów.
„Mill” to nie tylko młyn — „textile mill”, „steel mill”, „paper mill” = fabryka, huta, zakład. Present Perfect bierny „has been converted” — zmiana z widocznym skutkiem dziś; po polsku czas przeszły dokonany. „Convert sth into sth” — przyimek „into” przy przekształceniu.
rebel a person who fights against authority or rules Synonimy: insurgent, dissident	rebeliant, buntownik	Government forces recaptured the northern towns that the rebels had held since spring. Siły rządowe odbiły północne miasta, które rebelianci utrzymywali od wiosny.
Past Perfect „had held” — stan wcześniejszy niż „recaptured” (Past Simple), po polsku oba w czasie przeszłym. „Since spring” — bez przedimka przy porze roku po „since”. Akcent zmienia część mowy: „REbel” = rzecz., „reBEL” = czasownik (buntować się); podobnie „REcord/reCORD”.
pregnancy the state of carrying a baby before birth	ciąża	Doctors recommend avoiding alcohol entirely throughout pregnancy to protect the baby's development. Lekarze zalecają całkowitą rezygnację z alkoholu przez cały okres ciąży, aby chronić rozwój dziecka.
„Recommend” + gerund („recommend avoiding”), nie „recommend to avoid”; przy osobie: „recommend that she avoid” (tryb łączący). „Throughout” = przez cały czas trwania („throughout pregnancy” — bez przedimka). „Pregnant” to nie „pregnancy”; uwaga na fałszywe skojarzenie z „pregnant” = „ciężarna”, nie „ważki” (choć „a pregnant pause” = znacząca pauza).
harvest gathering crops from the fields; the crops gathered Synonimy: crop, yield	zbiory (l.mn.), plon	This year's grain harvest fell sharply after months of drought devastated the fields. Tegoroczne zbiory zbóż gwałtownie spadły po tym, jak miesiące suszy spustoszyły pola.
„Harvest” jest policzalne i w l.poj. („this year's harvest”), choć po polsku naturalne są „zbiory” w l.mn. „Fall – fell – fallen” = spaść; nie mylić z „feel – felt”. „Months of drought” — „drought” niepoliczalne, bez „a”. „Devastate” = spustoszyć; polskie „dewastować” jest węższe (zniszczyć celowo).
riot violent behavior by a crowd in public Synonimy: unrest, disturbance	zamieszki (l.mn.)	Riots broke out in several cities after the court overturned the election results. Po tym, jak sąd unieważnił wyniki wyborów, w kilku miastach wybuchły zamieszki.
Phrasal verb „break out” = wybuchnąć (o zamieszkach, wojnie, pożarze, epidemii); nieregularny „broke”. Po angielsku „riots” to policzalna l.mn. — „a riot” = jedno zajście; po polsku tylko „zamieszki”. „Overturn” = unieważnić, obalić (wyrok, wynik, decyzję).
fluid a liquid; able to flow and change shape Synonimy: liquid	płyn	The mechanic warned that the brake fluid was leaking and needed immediate replacement. Mechanik ostrzegł, że płyn hamulcowy wycieka i trzeba go natychmiast wymienić.
Mowa zależna: po „warned” w Past Simple cofnięcie czasu — „is leaking” → „was leaking”, „needs” → „needed”; po polsku czas bez zmian („że wycieka”). „Need + rzecz.” („needed replacement”) = formalny odpowiednik „needed to be replaced”. „Fluid” to też przym. = płynny, zmienny („a fluid situation”).
dam a wall built across a river to hold water	tama, zapora	The hydroelectric dam supplies power to nearly two million households downstream. Zapora hydroelektryczna zasila prądem blisko dwa miliony gospodarstw domowych w dole rzeki.
„Supply sth to sb” lub „supply sb with sth” — obie konstrukcje poprawne. „Two million households” — „million” bez „-s” po liczebniku (tak samo „hundred”, „thousand”); „millions of” tylko bez liczby. „Downstream” = przysł. w dole rzeki; przeciwieństwo „upstream”.
abortion the medical ending of a pregnancy	aborcja	The court's ruling on abortion sparked protests in cities across the country. Orzeczenie sądu w sprawie aborcji wywołało protesty w miastach w całym kraju.
„A ruling on sth” = orzeczenie w sprawie czegoś; przyimek „on” przy temacie decyzji, debaty, raportu. „Spark” = wywołać, zapoczątkować — żywy czasownik dziennikarski (spark protests/outrage/debate). „Abortion” jako pojęcie ogólne bez przedimka; konkretny zabieg to „an abortion”.
maintenance the work of keeping something in good condition Synonimy: upkeep, servicing	konserwacja, prace serwisowe	The bridge was closed for routine maintenance, forcing commuters onto alternative routes. Most zamknięto z powodu rutynowych prac konserwacyjnych, przez co dojeżdżający musieli wybrać inne trasy.
„Maintenance” niepoliczalne — nie „maintenances”. „Closed for maintenance” — „for” wskazuje cel; kalka „closed because of maintenance” brzmi gorzej. Imiesłów „forcing commuters onto…” = skutek („co zmusiło…”). „Force sb onto/into sth” — przyimki ruchu. Nie mylić z polskim „utrzymanie” = „upkeep”.
triumph a great victory or success Synonimy: victory, win	triumf	The landing was hailed as a triumph of engineering over seemingly impossible odds. Lądowanie okrzyknięto triumfem inżynierii nad pozornie niemożliwymi do pokonania przeciwnościami.
„Hail sth as sth” = okrzyknąć czymś; strona bierna „was hailed as” typowa dla prasy. „A triumph of X over Y” — „over” przy zwycięstwie nad czymś. „Odds” (tylko l.mn.) = szanse, przeciwności; „against all odds” = wbrew wszystkiemu. Pisownia „triumph” z „ph”, po polsku „triumf”.
anchor the heavy object that stops a ship moving; a news presenter	prezenter wiadomości, kotwica	The veteran news anchor announced her retirement after three decades on the evening broadcast. Doświadczona prezenterka wiadomości ogłosiła przejście na emeryturę po trzydziestu latach prowadzenia wieczornego wydania.
„Anchor” w sensie prezentera to głównie amerykańskie („news anchor”); w Wielkiej Brytanii „newsreader”, „presenter”. „Veteran” jako przym. = doświadczony, wieloletni, nie tylko „weteran”. „Announce sth” bez przyimka; „retirement” = emerytura jako fakt (nie „pension”, które oznacza pieniądze).
realmformal an area of activity or knowledge; a kingdom Synonimy: domain, sphere	sfera, dziedzina	Such decisions fall within the realm of ethics rather than pure science. Takie decyzje należą do sfery etyki, a nie czystej nauki.
„Fall within the realm of” = należeć do sfery czegoś — formalne, książkowe. „Rather than” = a nie, zamiast; łączy równorzędne elementy („ethics rather than science”). „Such decisions” — „such” przed rzecz. w l.mn. bez przedimka; w l.poj. „such a decision”. „Realm” dosłownie = królestwo.
enforcement making people obey laws or rules	egzekwowanie	Strict enforcement of the new parking rules begins next month across the city center. Rygorystyczne egzekwowanie nowych przepisów parkingowych rozpocznie się w przyszłym miesiącu w całym centrum miasta.
Present Simple „begins next month” — plan lub rozkład na przyszłość, po polsku czas przyszły. „Enforcement of” = egzekwowanie czegoś; „law enforcement” = organy ścigania. „Parking” = parkowanie (czynność); polskie „parking” to „car park” (bryt.) / „parking lot” (am.).
constitution the basic laws that a country is governed by	konstytucja	Amending the constitution requires a two-thirds majority in both chambers of parliament. Zmiana konstytucji wymaga większości dwóch trzecich w obu izbach parlamentu.
Gerund jako podmiot: „Amending the constitution requires” — czasownik w l.poj. „A two-thirds majority” — ułamek jako przym. przed rzecz. z dywizem; jako liczba: „two thirds of the votes”. „Both chambers” bez „the” po „both” (lub „both of the chambers”).
horizon the line where the sky seems to meet the earth	horyzont	As the sun dipped below the horizon, the rescue teams suspended their search. Gdy słońce schowało się za horyzontem, ekipy ratunkowe przerwały poszukiwania.
„As” na początku = gdy, w chwili gdy (dwie czynności jednocześnie); nie mylić z „as” = ponieważ. „Dip below the horizon” = zajść za horyzont; „the horizon” zawsze z „the” (jeden, znany). „Suspend” = zawiesić, wstrzymać (tymczasowo), w odróżnieniu od „cancel”.
treaty a formal written agreement between countries Synonimy: pact, accord	traktat, układ	Both nations signed a treaty banning nuclear tests in the disputed waters. Oba państwa podpisały traktat zakazujący prób jądrowych na spornych wodach.
Imiesłów „banning” skraca zdanie względne „which bans”. „Ban sth” bez przyimka (ban tests), ale „a ban on sth”. „Nuclear tests” — „test” = próba, badanie; polska „próba jądrowa”. „Both nations” bez przedimka; „the disputed waters” — l.mn. „waters” = akwen, wody terytorialne.
reign the period when a king or queen rules Synonimy: rule	panowanie, rządy (l.mn.)	Her reign saw the country transform from an agrarian society into an industrial power. Za jej panowania kraj przekształcił się ze społeczeństwa rolniczego w potęgę przemysłową.
Personifikacja typowa dla angielszczyzny: „Her reign saw the country transform” — dosłownie „jej panowanie widziało…”; po polsku „za jej panowania kraj…”. Po „see/watch” + dopełnienie bezokolicznik bez „to” („saw the country transform”). „Reign” wymawiane jak „rain”; nie mylić z „rein” (lejce) ani „region”.
resignation officially leaving your job by choice; accepting something bad	dymisja, rezygnacja	Calls for the minister's resignation grew louder after the leaked documents surfaced. Po ujawnieniu wycieku dokumentów wezwania do dymisji ministra stały się głośniejsze.
„Calls for sth” = wezwania, żądania czegoś („calls for his resignation”). Dopełniacz saksoński przy tytule: „the minister's resignation”. „Surface” jako czasownik = wypłynąć, wyjść na jaw. „Grow louder” = stawać się głośniejszym — „grow” + przym. w stopniu wyższym. „Resignation” to także pogodzenie się z losem.
mining the work of taking minerals out of the ground	górnictwo, wydobycie	Illegal mining has contaminated rivers that supply drinking water to indigenous communities. Nielegalne wydobycie skaziło rzeki, z których czerpią wodę pitną rdzenne społeczności.
Gerund „mining” jako rzecz. niepoliczalny = górnictwo; czasownik w l.poj. „has contaminated”. Present Perfect — skażenie trwa do dziś. „Supply water to communities” — z „to”. „Indigenous” = rdzenny, tubylczy — słowo formalne, neutralne; unikaj „native” w tym znaczeniu w tekstach oficjalnych.
separation the act of moving people or things apart Synonimy: division, split	rozdział, oddzielenie	The constitution guarantees a strict separation between church and state. Konstytucja gwarantuje ścisły rozdział kościoła od państwa.
„Separation between X and Y” — po polsku „rozdział X od Y”, po angielsku „between… and” lub „separation of X from Y”. „Church and state” to utarta para bez przedimków (jak „law and order”, „bread and butter”). „Guarantee” — dwie litery „e” na końcu; wymowa /ˌɡærənˈtiː/.
interference getting involved where you are not wanted Synonimy: meddling, intrusion	ingerencja, wtrącanie się	The government condemned what it called foreign interference in its internal affairs. Rząd potępił to, co nazwał zagraniczną ingerencją w swoje sprawy wewnętrzne.
„What it called…” — zaimek „what” = „to, co”; wtrącenie sygnalizujące dystans do cudzego określenia. „Interference in sth” — z „in” (interfere in/with). „Internal affairs” = sprawy wewnętrzne; „affair” w l.poj. często = romans. „Interference” jest niepoliczalne.
exile being forced to live away from your own country Synonimy: banishment	wygnanie, emigracja przymusowa	The former president has lived in exile since the coup that toppled his government. Były prezydent żyje na wygnaniu od zamachu stanu, który obalił jego rząd.
Present Perfect „has lived” + „since the coup” = mieszka do dziś; po polsku czas teraźniejszy „żyje od…”. „In exile” bez przedimka (jak „in prison”, „in hospital”). „Coup” /kuː/ — „p” nieme, z francuskiego. „Exile” to także osoba: „an exile” = wygnaniec, oraz czasownik „to exile sb”.
tribute something done or said to show respect and admiration Synonimy: homage, honor	hołd	Thousands gathered in the square to pay tribute to the firefighters who died on duty. Tysiące ludzi zebrały się na placu, by oddać hołd strażakom, którzy zginęli na służbie.
Idiom „pay tribute to sb” = oddać hołd komuś — czasownik „pay”, nie „give”. „Thousands” bez liczby = tysiące (ludzi), z czasownikiem w l.mn. „On duty” = na służbie; „off duty” = po służbie. „Die – died – died”; „the firefighters who died” — zdanie względne z „who” dla osób.
rental the arrangement of paying to use something Synonimy: hire, lease	wynajem	Short-term rentals have driven up housing costs in nearly every major tourist city. Wynajem krótkoterminowy podniósł koszty mieszkań niemal w każdym większym mieście turystycznym.
„Rentals” w l.mn. = mieszkania na wynajem (jako obiekty); „rental” to też przym. („rental car”). Phrasal verb „drive up” = podbić, wywindować (ceny, koszty). „Nearly every” + rzecz. w l.poj. z czasownikiem w l.poj. Fałszywy przyjaciel: „rent” = czynsz, a nie „renta” (= pension).
wit the ability to say clever and funny things Synonimy: humor, cleverness	dowcip, błyskotliwość	Her sharp wit turned an awkward interview into the most memorable moment of the evening. Jej cięty dowcip zamienił niezręczny wywiad w najbardziej pamiętny moment wieczoru.
„Wit” = inteligentny humor, cięta riposta — niepoliczalne; „a wit” = osoba dowcipna. „Sharp wit” typowa kolokacja. „Turn sth into sth” = zamienić coś w coś — z „into”. Stopień najwyższy „the most memorable” dla dłuższych przym. „Witty” = dowcipny, „wisdom” = mądrość (inny rdzeń).
ignorance lack of knowledge about something	niewiedza, ignorancja	Widespread ignorance of basic financial concepts leaves many young adults vulnerable to debt. Powszechna nieznajomość podstawowych pojęć finansowych sprawia, że wielu młodych dorosłych łatwo wpada w długi.
„Ignorance of sth” = nieznajomość czegoś — angielskie słowo jest neutralne (brak wiedzy), polska „ignorancja” brzmi bardziej pejoratywnie. „Leave sb vulnerable to sth” = czynić kogoś podatnym na coś; „leave” + dopełnienie + przym. „Young adults” = młodzi dorośli (ok. 18–30 lat).
memo a short written message inside an organization Synonimy: note, memorandum	notatka służbowa	An internal memo leaked to the press revealed plans to cut hundreds of jobs. Wewnętrzna notatka służbowa, która wyciekła do prasy, ujawniła plany likwidacji setek miejsc pracy.
Imiesłów bierny „leaked to the press” skraca zdanie względne „which was leaked”. „Leak” = wyciekać (dosłownie i przenośnie), przechodnie „leak sth to sb”. „Plans to cut” — rzecz. + bezokolicznik. „Hundreds of jobs” — „hundreds of” bez liczby przed. „Memo” to skrót od „memorandum”; l.mn. „memos”.
discretionformal care in keeping secrets; freedom to decide Synonimy: tact, judgment	swoboda decyzji, uznanie	Judges have broad discretion in sentencing, which critics argue leads to inconsistent outcomes. Sędziowie mają szeroką swobodę w orzekaniu kar, co zdaniem krytyków prowadzi do niespójnych wyroków.
„Discretion” = swoboda uznania („at sb's discretion” = według czyjegoś uznania), a także dyskrecja — polska „dyskrecja” to tylko drugie znaczenie. Zaimek „which” odnosi się do całego zdania poprzedniego („co”). Wtrącenie „critics argue” w środku zdania względnego („which, critics argue, leads to…”).
predator an animal that hunts and eats other animals	drapieżnik	The documentary shows how apex predators keep entire ecosystems in delicate balance. Film dokumentalny pokazuje, jak drapieżniki szczytowe utrzymują całe ekosystemy w kruchej równowadze.
„Apex predator” = drapieżnik na szczycie łańcucha pokarmowego; przym. „predatory” (drapieżny, np. „predatory pricing”). „Keep sth in balance” — „keep” + dopełnienie + okolicznik = utrzymywać w stanie. Fałszywy przyjaciel z tej rodziny: „delicate” = kruchy, subtelny, nie „delikatny” w sensie „delikatesy”.
propaganda biased information spread to influence opinions	propaganda	Historians warn that wartime propaganda often outlives the conflict it was designed to serve. Historycy ostrzegają, że propaganda wojenna często przeżywa konflikt, któremu miała służyć.
„Propaganda” niepoliczalne, bez „a”. „Outlive” = przeżyć, przetrwać dłużej niż coś; przedrostek „out-” = prześcignąć w czymś („outnumber”, „outperform”). Strona bierna „was designed to serve” = miała za zadanie służyć. Zdanie względne z pominiętym „which”: „the conflict (which) it was designed to serve”.
spotlight a strong beam of light; the center of public attention Synonimy: limelight, focus	światło reflektorów, centrum uwagi	The scandal thrust the quiet ministry into the media spotlight almost overnight. Skandal niemal z dnia na dzień wepchnął spokojne ministerstwo w centrum zainteresowania mediów.
„Thrust – thrust – thrust” (forma jednakowa) = pchnąć gwałtownie; „thrust sb into the spotlight” = wypchnąć kogoś na świecznik. „Overnight” jako przysł. = z dnia na dzień, nagle. „In the spotlight” = w centrum uwagi, zawsze z „the”. „Media” to formalnie l.mn. od „medium”, ale często traktowane jako l.poj.
contractor a person or company hired to do specific work	wykonawca, firma budowlana	The city hired an independent contractor to renovate the aging bridge before winter. Miasto zatrudniło niezależnego wykonawcę do remontu starzejącego się mostu przed zimą.
„Hire sb to do sth” — dopełnienie + bezokolicznik celu. „Contractor” = wykonawca umowy (budowlanej lub innej), nie „kontraktor”; „independent contractor” = osoba na umowie B2B, nie etatowa. „Before winter” bez przedimka przy porze roku. „Renovate” = remontować; polskie „renowacja” brzmi bardziej zabytkowo.
philosopher a person who studies deep questions about life and knowledge Synonimy: thinker	filozof	The Greek philosopher argued that a life without reflection is not worth living. Grecki filozof twierdził, że życie bez refleksji nie jest warte przeżycia.
„Argue that” = twierdzić, dowodzić — nie „kłócić się” (to „argue with sb”). „Be worth + gerund” = być wartym zrobienia („worth living”, „worth reading”), nigdy „worth to live”. „A life without reflection” — „a”, bo mowa o dowolnym życiu tego rodzaju; „life” ogólnie byłoby bez przedimka.
descent movement downward; also your family origins Synonimy: drop, ancestry	zniżanie, schodzenie	The plane began its descent into Madrid as the sun broke over the horizon. Samolot rozpoczął zniżanie do lądowania w Madrycie, gdy słońce wychyliło się zza horyzontu.
„Descent” (z „sc”) = zejście, zniżanie, także pochodzenie („of Polish descent”); nie mylić z „decent” = przyzwoity, ani z „dissent” = sprzeciw. Zaimek „its” bez apostrofu = jego (dzierżawczy); „it's” = it is. „Break – broke – broken”; „the sun broke over the horizon” = obraz literacki.
collision a crash when two moving things hit each other Synonimy: crash, impact	zderzenie, kolizja	Investigators are still trying to determine what caused the collision between the two cargo ships. Śledczy wciąż próbują ustalić, co spowodowało zderzenie dwóch statków towarowych.
„Collision between X and Y” — „between” przy dwóch stronach; „collide with” jako czasownik. Present Continuous „are still trying” — proces w toku; „still” przed czasownikiem głównym. Pytanie zależne z „what” zachowuje szyk oznajmujący: „what caused”, nie „what did cause”.
accusation a claim that someone did something wrong Synonimy: charge, allegation	oskarżenie, zarzut	She flatly denied the accusation that her campaign had accepted illegal donations. Stanowczo zaprzeczyła zarzutom, jakoby jej kampania przyjmowała nielegalne darowizny.
„Deny sth” bez przyimka; „deny + gerund” lub „deny that”. „Flatly deny” = stanowczo, kategorycznie zaprzeczyć — kolokacja. Zdanie dopełniające „the accusation that…” = zarzut, że… Past Perfect „had accepted” — wcześniej niż „denied”. „Accuse sb of sth” — z „of”.
circulation movement around a system; the copies a newspaper sells	nakład, obieg	The newspaper's circulation has fallen sharply since readers migrated to digital platforms. Nakład gazety gwałtownie spadł, odkąd czytelnicy przenieśli się na platformy cyfrowe.
„Circulation” = nakład (sprzedany) gazety, obieg (pieniądza, krwi). Present Perfect „has fallen” + „since” + zdanie w Past Simple („since readers migrated”) — punkt startowy w przeszłości. „Migrate to” = przenieść się na; „sharply” = gwałtownie, typowy przysł. przy wykresach (fall/rise sharply).
workout a session of physical exercise Synonimy: training, exercise	trening	A short but intense workout can be more effective than an hour of casual exercise. Krótki, ale intensywny trening może być skuteczniejszy niż godzina niezobowiązujących ćwiczeń.
Rzecz. „workout” pisany łącznie; czasownik „work out” osobno („I work out twice a week”). „More effective than” — stopień wyższy dłuższych przym. z „more”. „Exercise” jako ćwiczenia fizyczne jest niepoliczalne („an hour of exercise”); policzalne „an exercise” to zadanie w podręczniku. „Casual” = luźny, niezobowiązujący.
withdrawal taking money out; removing yourself; stopping a drug	wycofanie	The sudden withdrawal of foreign troops left a dangerous power vacuum in the region. Nagłe wycofanie obcych wojsk pozostawiło w regionie niebezpieczną próżnię władzy.
„Withdrawal of troops” = wycofanie wojsk; to samo słowo = wypłata z konta i zespół odstawienny (withdrawal symptoms). „Leave – left – left” + dopełnienie = pozostawić po sobie. „Troops” (l.mn.) = wojska, żołnierze; „a troop” = oddział. „Power vacuum” — rzecz. złożony, „a” bo pierwsza wzmianka.
outrage a strong feeling of anger at something unfair Synonimy: fury, indignation	oburzenie	The court's ruling sparked outrage among human rights groups across the continent. Orzeczenie sądu wywołało oburzenie organizacji praw człowieka na całym kontynencie.
„Outrage” niepoliczalne w znaczeniu uczucia; „an outrage” = skandal, oburzający czyn. „Spark outrage among” — „among” przy grupie ludzi, nie „between”. „Human rights groups” — rzecz. w funkcji przymiotnika pozostaje bez zmian („rights” wyjątkowo w l.mn., bo to utarta nazwa). „Outrageous” = oburzający, skandaliczny.
chunkinformal a thick solid piece of something Synonimy: piece, lump	kawał, spora część	A sizeable chunk of the budget was quietly diverted to consulting fees. Sporą część budżetu po cichu przekierowano na honoraria dla konsultantów.
„A chunk of” = kawał, spora część czegoś (chunk of money/time/text); „sizeable” (bryt.) lub „sizable” (am.) = pokaźny. Strona bierna „was diverted” bez wykonawcy — celowe przemilczenie, kto to zrobił; po polsku „przekierowano”. „Divert sth to sth” = przekierować coś na coś. „Fees” = honoraria, opłaty.
offspringformal the children or young of a person or animal Synonimy: young, progeny	potomstwo	Many seabirds return to the same cliff each year to raise their offspring. Wiele ptaków morskich co roku wraca na ten sam klif, by wychować potomstwo.
„Offspring” ma tę samą formę w l.poj. i l.mn. („their offspring”, nigdy „offsprings”); używane o zwierzętach i — formalnie lub żartobliwie — o ludziach. „Each year” = „every year”, bez przyimka. „Raise offspring/children” = wychowywać; „rise” jest nieprzechodnie (wstawać, rosnąć).
terrain the physical character of an area of land Synonimy: ground, landscape	teren	The rescue team struggled to cross the mountainous terrain before nightfall. Ekipa ratunkowa z trudem przedzierała się przez górzysty teren, by zdążyć przed zmrokiem.
„Terrain” = teren w sensie ukształtowania powierzchni (mountainous/rough terrain), niepoliczalne; „area”, „site”, „grounds” to inne polskie „tereny”. „Struggle to do sth” = z trudem coś robić — z bezokolicznikiem. „Before nightfall” bez przedimka; „nightfall” = zmrok (formalne). Akcent na drugiej sylabie: /təˈreɪn/.
momentum the force that keeps something moving or developing Synonimy: drive, impetus	rozpęd, impet	The reform movement gained momentum after the video went viral on social media. Ruch na rzecz reform nabrał rozpędu, gdy nagranie stało się viralem w mediach społecznościowych.
„Gain/gather momentum” = nabrać rozpędu; „lose momentum” = stracić impet. „Momentum” niepoliczalne, bez „a”. „Go viral” = stać się viralem — „go” + przym. przy zmianie stanu (go bald, go bankrupt). „On social media” — z „on”, jak „on TV”, „on the radio”.
attendance being present; the number of people present Synonimy: presence, turnout	frekwencja	Attendance at the annual conference doubled once the sessions were streamed online. Frekwencja na dorocznej konferencji podwoiła się, gdy tylko sesje zaczęto transmitować online.
„Attendance at” — przyimek „at” przy wydarzeniach (at the conference, at school). „Once” jako spójnik = gdy tylko, skoro tylko — nie „raz”. Strona bierna „were streamed” = były transmitowane; po polsku bezosobowo „zaczęto transmitować”. „Double” jako czasownik nieprzechodni = podwoić się, bez „się”.
rotation turning in a circle; taking turns in order Synonimy: turning, cycle	płodozmian, rotacja	Farmers rely on crop rotation to keep the soil fertile without chemical fertilizers. Rolnicy polegają na płodozmianie, by utrzymać żyzność gleby bez nawozów chemicznych.
„Rely on sth” = polegać na — zawsze z „on”, nie „rely of”. „Crop rotation” = płodozmian (rzecz. złożony). „Keep sth + przym.” = utrzymać w stanie („keep the soil fertile”). „Without” + rzecz. („without fertilizers”) lub gerund („without using”). „Fertile” = żyzny, płodny; „fertilizer” = nawóz.
confrontation an angry disagreement or fight between people Synonimy: clash, conflict	konfrontacja, starcie	Diplomats worked through the night to avoid a direct confrontation between the two powers. Dyplomaci pracowali przez całą noc, by zapobiec bezpośredniemu starciu między dwoma mocarstwami.
„Work through the night” = pracować przez całą noc — „through” podkreśla cały okres. „Avoid” + rzecz./gerund („avoid a confrontation”), nigdy z bezokolicznikiem. „Confrontation between X and Y”. „Powers” = mocarstwa; „a power” w tym znaczeniu jest policzalne, „power” jako energia lub władza — nie.
solidarity unity and support within a group sharing a goal Synonimy: unity, support	solidarność	Thousands marched in solidarity with the striking nurses despite the freezing rain. Tysiące ludzi maszerowały w geście solidarności ze strajkującymi pielęgniarkami mimo lodowatego deszczu.
„In solidarity with sb” — bez przedimka, z „with”. „Despite” + rzecz. („despite the rain”); dla zdania trzeba „although it was raining”. „Striking” tu = strajkujący (imiesłów od „strike”), nie „uderzający”; kontekst rozstrzyga. „Nurse” to również pielęgniarz — słowo neutralne płciowo.
nomination officially suggesting someone for a position or prize	nominacja	Her nomination for the award surprised critics who had dismissed the film as minor. Jej nominacja do nagrody zaskoczyła krytyków, którzy zlekceważyli film jako drugorzędny.
„Nomination for an award” — z „for”, nie „to”. Past Perfect „had dismissed” — ocena wcześniejsza niż zaskoczenie. „Dismiss sth as sth” = zbyć coś jako…, zlekceważyć. „Minor” tu = mało znaczący, drugorzędny; nie tylko „nieletni” czy „mniejszy”. „Critics who…” — „who” w zdaniu względnym o osobach.
pipeline a long tube carrying oil or gas; things in preparation	rurociąg, gazociąg	The new pipeline will carry natural gas from the coast to refineries hundreds of miles inland. Nowy rurociąg będzie transportował gaz ziemny z wybrzeża do rafinerii położonych setki mil w głębi lądu.
„Carry” = transportować, przewozić — nie tylko „nieść”. „Hundreds of miles inland” — miara odległości bez przyimka, „inland” przysł. = w głąb lądu. Idiom biznesowy „in the pipeline” = w przygotowaniu, w toku. Mila = 1,6 km; „mile” w l.mn. „miles”.
reasoning the process of thinking logically to reach conclusions Synonimy: logic, thinking	rozumowanie, tok argumentacji	The judge praised the lawyer's reasoning but ultimately rejected her central argument. Sędzia pochwalił rozumowanie adwokatki, ale ostatecznie odrzucił jej główny argument.
„Reasoning” niepoliczalne = tok rozumowania; „a reason” = powód. „Ultimately” = ostatecznie, koniec końców — nie „ultimatywnie”. Dopełniacz „the lawyer's reasoning”. „Argument” tu = argument, teza; ale „have an argument” = pokłócić się. „Praise sb for sth” — z „for”.
entityformal something that exists as a separate unit Synonimy: body, organization	podmiot, jednostka	The two banks merged to form a single entity worth over eighty billion dollars. Oba banki połączyły się, tworząc jeden podmiot o wartości ponad osiemdziesięciu miliardów dolarów.
„Entity” = podmiot (prawny, gospodarczy), byt; „legal entity” = osoba prawna. Bezokolicznik skutku „to form” = tworząc w rezultacie. „Worth + kwota” jako przym. po rzecz.: „an entity worth 80 billion”. „Billion” = miliard (nie „bilion”, który po angielsku to „trillion”); po liczebniku bez „-s”.
archive a collection of historical documents or records Synonimy: records, files	archiwum	Researchers digitized the entire archive so that fragile documents would no longer be handled. Badacze zdigitalizowali całe archiwum, aby delikatne dokumenty nie musiały już przechodzić przez ludzkie ręce.
Zdanie celu „so that” + „would” (w przeszłości; w teraźniejszości „so that… will/can”). „No longer” = już nie — przed czasownikiem głównym, po „would”. Strona bierna „would be handled” = byłyby dotykane. „The entire” = cały (formalniej niż „the whole”). Wymowa „archive” /ˈɑːkaɪv/, „ch” jak „k”.
aide an assistant to an important person, often political Synonimy: assistant, adviser	doradca, współpracownik	A senior aide to the president resigned hours after the leaked memo surfaced. Wysoki rangą doradca prezydenta podał się do dymisji kilka godzin po ujawnieniu wycieku notatki.
„Aide” (z „e”) = współpracownik, doradca polityka; „aid” bez „e” = pomoc. „A senior aide to the president” — przyimek „to” przy funkcji przy kimś. „Hours after…” = kilka godzin po; rzecz. czasu + „after/before” bez „a few”. „Surface” jako czasownik = wypłynąć na jaw.
premium an extra payment; of higher quality than usual	składka ubezpieczeniowa	Drivers in flood-prone areas now pay a much higher premium for car insurance. Kierowcy na terenach zagrożonych powodzią płacą teraz znacznie wyższą składkę za ubezpieczenie samochodu.
„Premium” w ubezpieczeniach = składka (nie „premia”, która to „bonus”); jako przym. = najwyższej klasy („premium brand”); „at a premium” = w cenie, deficytowy. „Much higher” — „much” wzmacnia stopień wyższy, nie „very higher”. „Flood-prone” = podatny na powodzie (przyrostek „-prone”: accident-prone, error-prone).
projection an estimate of future amounts based on current data Synonimy: forecast, estimate	prognoza	Official projections suggest the population will shrink by ten percent within two decades. Według oficjalnych prognoz w ciągu dwóch dekad liczba ludności skurczy się o dziesięć procent.
„Projection” = prognoza oparta na obliczeniach; „forecast” = prognoza pogody, gospodarcza. „Suggest that” + zdanie — „suggest” nie łączy się z „sb to do”. „Shrink by ten percent” — „by” przy wielkości zmiany; „to” przy poziomie docelowym. „Within two decades” = w ciągu (najpóźniej do końca) dwóch dekad.
conceptionformal a general idea; the start of a pregnancy Synonimy: notion, idea	pojęcie, wyobrażenie	Our modern conception of privacy would have baffled citizens of the nineteenth century. Nasze współczesne pojęcie prywatności wprawiłoby w osłupienie obywateli dziewiętnastego wieku.
„Conception of sth” = wyobrażenie, pojęcie czegoś; także poczęcie. „Would have baffled” — tryb warunkowy przeszły: hipoteza o przeszłości (gdyby wtedy znali…); polski „wprawiłoby”. „Baffle” = zbić z tropu. „The nineteenth century” — wiek liczebnikiem porządkowym z „the”; po polsku cyfra rzymska.
quota a fixed limited amount that is allowed or required Synonimy: allocation, limit	norma, limit	The factory struggled to meet its monthly quota after two production lines broke down. Po awarii dwóch linii produkcyjnych fabryka z trudem realizowała miesięczną normę.
„Meet a quota/target/deadline” = zrealizować, dotrzymać — czasownik „meet”, nie „realize”. „Struggle to do sth” = z trudem coś robić. Phrasal verb „break down” = zepsuć się, ulec awarii (o maszynie); „broke down” Past Simple. „Quota” = limit ilościowy (import quota, gender quota), nie „kwota” (= amount, sum).
density how tightly packed something is in a space	gęstość	Urban planners link high population density with better public transport and shorter commutes. Urbaniści wiążą wysoką gęstość zaludnienia z lepszym transportem publicznym i krótszymi dojazdami.
„Link X with/to Y” = wiązać X z Y. „Population density” = gęstość zaludnienia — rzecz. w funkcji przym. „Commute” jako rzecz. = dojazd do pracy (a shorter commute); jako czasownik = dojeżdżać; „commuter” = dojeżdżający. „Public transport” (bryt.) / „public transportation” (am.) — niepoliczalne.
interface the point where users interact with a computer system	interfejs	The redesigned interface lets users complete a purchase in just three taps. Przeprojektowany interfejs pozwala użytkownikom sfinalizować zakup zaledwie trzema dotknięciami.
„Let sb do sth” — bezokolicznik bez „to” po „let” („lets users complete”), w odróżnieniu od „allow sb to do”. „In just three taps” = zaledwie trzema dotknięciami; „just” przed liczebnikiem = tylko. „A purchase” policzalne = zakup (jednorazowy). „Redesigned” = imiesłów bierny w funkcji przym.
ideology a set of beliefs that a political system is based on Synonimy: doctrine, belief system	ideologia	The party softened its ideology to attract moderate voters ahead of the election. Partia złagodziła swoją ideologię, by przyciągnąć umiarkowanych wyborców przed wyborami.
„Party” jako rzecz. zbiorowy: w brytyjskim możliwe „the party have”, w amerykańskim „has”. Bezokolicznik celu „to attract”. „Ahead of” = przed (w czasie) — formalny, prasowy odpowiednik „before”. „Soften” = złagodzić; przyrostek „-en” tworzy czasowniki od przym. (widen, strengthen, weaken).
commentary spoken description of an event; written discussion Synonimy: analysis, narration	komentarz	His sharp commentary on the match drew more praise than the game itself. Jego cięty komentarz do meczu zebrał więcej pochwał niż sam mecz.
„Commentary on sth” — z „on”; „commentary” = komentarz na żywo lub omówienie; pojedyncza uwaga to „a comment”. „Draw praise” = zbierać pochwały („draw – drew – drawn”). „The game itself” — „itself” emfatyczne = sam mecz. „Praise” niepoliczalne: „more praise”, nie „more praises”.
intake the amount of food, drink or air taken into the body Synonimy: consumption	spożycie	Doctors recommend reducing salt intake gradually rather than cutting it out overnight. Lekarze zalecają stopniowe ograniczanie spożycia soli zamiast odstawiania jej z dnia na dzień.
„Intake” = spożycie (salt/calorie intake), także nabór (student intake). „Recommend + gerund” („recommend reducing”). „Rather than” + gerund równolegle do pierwszego gerundu („reducing… rather than cutting”). Phrasal verb „cut sth out” = wyeliminować z diety. „Overnight” = z dnia na dzień.
marketplace the world of buying and selling; a trading place Synonimy: market	platforma handlowa, rynek	Small producers can now reach global buyers through a single online marketplace. Drobni producenci mogą dziś docierać do nabywców na całym świecie przez jedną platformę internetową.
„Marketplace” = miejsce handlu, dziś głównie platforma internetowa (online marketplace); „market” = rynek w sensie ekonomicznym. „Reach buyers” — bez przyimka, nie „reach to”. „Global” = ogólnoświatowy. „A single” = jeden jedyny, podkreślone; „single” tu nie znaczy „samotny”.
trademark a protected name or symbol of a company's products Synonimy: brand	znak towarowy	The startup was sued for using a logo almost identical to a registered trademark. Startup został pozwany za używanie logo niemal identycznego z zarejestrowanym znakiem towarowym.
„Sue sb for + gerund” = pozwać kogoś za coś („sued for using”). „Identical to” — z „to”, nie „with” (choć „identical with” też się zdarza). „Logo” — l.mn. „logos”. „Trademark” pisane łącznie; symbol ™ lub ® (registered). Przenośnie „his trademark grin” = jego znak rozpoznawczy.
surplusformal an amount left over after needs are met Synonimy: excess, extra	nadwyżka	The government used last year's budget surplus to pay down part of the national debt. Rząd przeznaczył zeszłoroczną nadwyżkę budżetową na spłatę części długu publicznego.
„Budget surplus” — przeciwieństwo „budget deficit”. Phrasal verb „pay down” = spłacić część długu; „pay off” = spłacić w całości. „Use sth to do sth” — bezokolicznik celu. „Last year's surplus” — dopełniacz saksoński przy wyrażeniach czasu („yesterday's paper”). „National debt” = dług publiczny.
deployment moving soldiers or resources into position for use	rozmieszczenie, wysłanie	The rapid deployment of medical teams saved dozens of lives after the earthquake. Szybkie rozmieszczenie zespołów medycznych uratowało po trzęsieniu ziemi dziesiątki istnień.
„Deployment of” — rzecz. odczasownikowy od „deploy”; w informatyce = wdrożenie. „Dozens of” = dziesiątki (dosł. tuziny) — bez liczby przed. „Save lives” — l.mn. „lives” /laɪvz/ od „life”; nie mylić z „lives” /lɪvz/ (czasownik). „After the earthquake” — konkretne zdarzenie, więc „the”.
concessionformal something you agree to give up to end a disagreement Synonimy: compromise	ustępstwo	Union leaders won a key concession on overtime pay after months of tense negotiation. Po miesiącach napiętych negocjacji przywódcy związkowi wywalczyli istotne ustępstwo w sprawie płacy za nadgodziny.
„Win a concession” = wywalczyć ustępstwo; „make a concession” = pójść na ustępstwo. „A concession on sth” — „on” przy temacie. „Overtime” = nadgodziny, niepoliczalne („work overtime”). „Months of tense negotiation” — „negotiation” tu niepoliczalne (proces); w l.mn. „negotiations” = rozmowy. „Concession” to też koncesja i zniżka (concession ticket).
coordinator the person who organizes people and activities together Synonimy: organizer	koordynator	The event coordinator rearranged the entire schedule when the keynote speaker cancelled. Gdy główny mówca odwołał wystąpienie, koordynatorka wydarzenia przeorganizowała cały harmonogram.
„When” + Past Simple w obu zdaniach = jedna czynność po drugiej. „Cancel” bez dopełnienia = odwołać (swój udział); brytyjska pisownia „cancelled” z podwójnym „l”, amerykańska „canceled”. „Keynote speaker” = główny mówca konferencji. „Rearrange” — przedrostek „re-” = na nowo.
recipientformal the person who receives something Synonimy: receiver	odbiorca, laureat	Each recipient of the scholarship must submit a progress report at the end of the year. Każdy stypendysta musi pod koniec roku złożyć sprawozdanie z postępów.
„Each” + rzecz. w l.poj. + czasownik w l.poj. („each recipient must submit”). „Recipient of” = odbiorca, beneficjent (a scholarship recipient = stypendysta); w e-mailu „recipient” = adresat. „Must” dla wymogu regulaminowego, bez „to”. „At the end of the year” — z „at”, nie „on”.
imagery pictures or descriptive language creating mental images	obrazowanie, obrazy (l.mn.)	The poem's vivid imagery transports the reader to a storm-battered northern coast. Sugestywne obrazy w wierszu przenoszą czytelnika na smagane sztormami północne wybrzeże.
„Imagery” = niepoliczalny rzecz. zbiorowy: obrazowanie w literaturze, obrazy (satellite imagery = zdjęcia satelitarne); pojedynczy obraz to „an image”. „Transport sb to” = przenosić kogoś (dosłownie i przenośnie). „Storm-battered” = przym. złożony z imiesłowem („smagany sztormami”). „Vivid” = sugestywny, wyrazisty.
justification a good reason that explains why something was done Synonimy: reason, grounds	uzasadnienie	The minister offered no convincing justification for doubling the security budget. Minister nie przedstawił żadnego przekonującego uzasadnienia podwojenia budżetu na bezpieczeństwo.
Przeczenie przez „no” przed rzecz.: „offered no justification” — po polsku „nie przedstawił żadnego”; angielski nie dubluje przeczenia. „Justification for + gerund” („for doubling”) — z „for”. „Convincing” = przekonujący (o argumencie); „convinced” = przekonany (o osobie).
width the distance from one side to the other Synonimy: breadth	szerokość	Engineers doubled the width of the lanes to accommodate the growing flow of trucks. Inżynierowie podwoili szerokość pasów, by pomieścić rosnący ruch ciężarówek.
„Width” od „wide” (jak „length” od „long”, „depth” od „deep”, „height” od „high”) — wymowa /wɪdθ/ lub /wɪtθ/. „Double” jako czasownik przechodni = podwoić. „Accommodate” = pomieścić, sprostać — dwa „c”, dwa „m”. „Flow of trucks” — „truck” (am.) / „lorry” (bryt.).
aftermath the situation after a bad event, like a disaster Synonimy: consequences, wake	następstwa (l.mn.), skutki (l.mn.)	In the aftermath of the storm, volunteers cleared debris from the flooded streets. W następstwie burzy wolontariusze uprzątnęli gruz z zalanych ulic.
„In the aftermath of” = w następstwie, bezpośrednio po (katastrofie, wojnie) — zawsze o wydarzeniach negatywnych. „Clear sth from sth” = usunąć coś skądś. „Debris” /ˈdebriː/ — „s” nieme, niepoliczalne = gruz, szczątki. „Volunteer” = wolontariusz oraz czasownik „zgłosić się na ochotnika”.
supplement something added to complete or improve something else Synonimy: addition, extra	suplement	Many athletes take a daily supplement, though experts insist a balanced diet matters more. Wielu sportowców codziennie zażywa suplementy, choć eksperci podkreślają, że zbilansowana dieta ma większe znaczenie.
„Take a supplement/medicine” = zażywać — czasownik „take”, nie „eat”. „Though” w środku zdania = choć (jak „although”). „Insist that” + zdanie = utrzymywać, że; w innym znaczeniu „insist on + gerund” = nalegać. „Matter” jako czasownik = mieć znaczenie („diet matters more”).
sovereigntyformal a country's power to govern itself Synonimy: independence, autonomy	suwerenność	The treaty was rejected by lawmakers who feared it would erode national sovereignty. Traktat odrzucili parlamentarzyści, którzy obawiali się, że podważy on suwerenność narodową.
Strona bierna z wykonawcą: „was rejected by lawmakers”. Po „feared” (Past Simple) mowa zależna cofa „will erode” do „would erode”; po polsku bez cofania. „Erode” = podmywać, stopniowo osłabiać (dosłownie i przenośnie). Wymowa „sovereignty” /ˈsɒvrənti/ — „g” nieme. „Lawmakers” = parlamentarzyści (styl prasowy).
taxpayer a person who pays taxes	podatnik	The failed project cost taxpayers nearly two hundred million euros over a decade. Nieudany projekt kosztował podatników przez dekadę blisko dwieście milionów euro.
„Cost sb sth” — dwa dopełnienia bez przyimka („cost taxpayers 200 million”); „cost – cost – cost”. „Two hundred million” — liczebniki „hundred”, „million” bez „-s”. „Over a decade” = w ciągu dekady, przez dziesięć lat. „Euro” w l.mn. zwykle „euros”, w tekstach unijnych „euro”. „Taxpayers' money” = pieniądze podatników.
critiqueformal a detailed judgment of a work or idea Synonimy: review, analysis	krytyka, analiza krytyczna	Her latest book offers a rigorous critique of consumer culture in the digital age. Jej najnowsza książka to wnikliwa krytyka kultury konsumpcyjnej w epoce cyfrowej.
„Critique” /krɪˈtiːk/ = pogłębiona analiza krytyczna (naukowa, filozoficzna); „criticism” = krytyka w sensie zarzutów. „Offer a critique of sth” — z „of”. „Rigorous” = rygorystyczny, rzetelny. „Her latest book” = najnowsza; „her last book” sugerowałoby ostatnią w ogóle. „In the digital age” — z „the”.
flexibility the ability to change or adapt easily Synonimy: adaptability	elastyczność	Remote work offers employees greater flexibility in balancing their professional and personal commitments. Praca zdalna daje pracownikom większą elastyczność w godzeniu obowiązków zawodowych i prywatnych.
„Offer sb sth” — dwa dopełnienia bez przyimka. „Flexibility in + gerund” („in balancing”) — po przyimku zawsze gerund. „Greater”, nie „bigger”, przy pojęciach abstrakcyjnych (greater flexibility/freedom/choice). „Commitments” = zobowiązania, obowiązki; „commit to sth” = zobowiązać się do.
configurationformal the way parts are arranged or set up Synonimy: arrangement, setup	konfiguracja	The engineer adjusted the server configuration to handle the sudden surge in traffic. Inżynier zmienił konfigurację serwera, by obsłużyć nagły skok ruchu.
„Adjust” = dostosować, wyregulować — subtelniej niż „change”. „To handle” = bezokolicznik celu; „handle” = poradzić sobie z, obsłużyć. „A surge in traffic” — „in” przy wzroście czegoś (surge/rise/increase in). „Traffic” niepoliczalne = ruch (drogowy, sieciowy).
contentionformal a strong opinion in an argument; disagreement Synonimy: claim, dispute	teza, twierdzenie	Her central contention is that austerity policies deepened the recession rather than curing it. Jej główna teza brzmi, że polityka oszczędności pogłębiła recesję, zamiast ją uleczyć.
„Contention” = teza, twierdzenie (formalne, akademickie), także spór („a bone of contention” = kość niezgody). „Her contention is that…” — zdanie dopełniające po „is”. „Rather than + gerund” („rather than curing”) = zamiast; równoległość: „deepened… rather than curing”. „Austerity” = polityka zaciskania pasa.
discourseformal serious discussion or writing about a topic Synonimy: discussion, debate	dyskurs, debata publiczna	Social media has coarsened public discourse, rewarding outrage over thoughtful debate. Media społecznościowe zbrutalizowały debatę publiczną, nagradzając oburzenie zamiast przemyślanej dyskusji.
„Social media” z czasownikiem w l.poj. lub l.mn. — oba akceptowane; tu „has”. „Coarsen” = zbrutalizować, spłycić (od „coarse” = gruboskórny, prostacki). Imiesłów „rewarding” = skutek towarzyszący. „X over Y” = X ponad Y, X kosztem Y — „over” przy preferencji. „Discourse” = dyskurs w ujęciu formalnym; codzienna rozmowa to „conversation”.
correlation a connection where two things change together Synonimy: link, connection	korelacja, zależność	Researchers found a strong correlation between sleep deprivation and impaired decision-making in surgeons. Badacze stwierdzili silną korelację między niedoborem snu a gorszymi decyzjami chirurgów.
„Correlation between X and Y” — po „between” zawsze „and”, nie „or”; „correlate with” jako czasownik. „Find – found – found”. „Sleep deprivation” = niedobór snu (rzecz. złożony). „Impaired” = osłabiony, upośledzony (imiesłów jako przym.). Pamiętaj: „correlation does not imply causation”.
columnist a journalist who writes regular opinion articles	felietonista	The veteran columnist has been writing about economic policy for more than two decades. Doświadczony felietonista pisze o polityce gospodarczej od ponad dwudziestu lat.
Present Perfect Continuous „has been writing” + „for more than two decades” = pisze nadal, nacisk na ciągłość; po polsku czas teraźniejszy z „od”. „Columnist” — „n” nieme jak w „column” /ˈkɒləm/. „Write about/on sth”. „Veteran” jako przym. = wieloletni, doświadczony.
decision-making the process of choosing what to do	podejmowanie decyzji	Transparent decision-making builds trust between management and employees during periods of uncertainty. Przejrzyste podejmowanie decyzji buduje zaufanie między kierownictwem a pracownikami w okresach niepewności.
Rzecz. złożony z dywizem „decision-making” (podobnie „policy-making”, „problem-solving”) — niepoliczalny. „Transparent” = przejrzysty, jawny (o procesach); polskie „transparentny” to kalka z angielskiego. „Build trust between X and Y”. „Management” = kierownictwo (l.poj., rzecz. zbiorowy).
aspiration a strong hope or ambition to achieve something Synonimy: ambition, goal	aspiracja, ambicja	Many young graduates harbor aspirations of founding their own companies within a decade. Wielu młodych absolwentów marzy o założeniu własnej firmy w ciągu dekady.
„Harbor aspirations/doubts/a grudge” = żywić (ambicje, wątpliwości, urazę) — literacka kolokacja; brytyjska pisownia „harbour”. „Aspirations of + gerund” („of founding”) lub „aspiration to do”. „Within a decade” = w ciągu dekady, nie później niż. „Graduate” /ˈɡrædʒuət/ = absolwent (rzecz.), /ˈɡrædʒueɪt/ = ukończyć studia (czasownik).
desktop a computer that stays on a desk; the main screen	komputer stacjonarny	Although laptops dominate the market, many designers still prefer a powerful desktop for demanding work. Choć na rynku dominują laptopy, wielu projektantów do wymagających zadań nadal woli mocny komputer stacjonarny.
„Although” + zdanie z podmiotem i orzeczeniem; nie „although of”. „Prefer sth” bez przyimka; „prefer X to Y” = woleć X od Y (z „to”, nie „than”). „Desktop” = komputer stacjonarny albo pulpit ekranu; „laptop” — „lap” = kolana. „Demanding” = wymagający (o pracy), nie „domagający się”.
browser the program you use to visit websites	przeglądarka	Clearing your browser cache often resolves issues with pages that fail to load properly. Wyczyszczenie pamięci podręcznej przeglądarki często rozwiązuje problemy ze stronami, które nie chcą się poprawnie wczytać.
Gerund jako podmiot: „Clearing your browser cache… resolves” — czasownik w l.poj. „Your” w instrukcjach = bezosobowe „swojej”. „Fail to do sth” = nie zrobić czegoś (formalny odpowiednik „don't”) — „pages that fail to load” = strony, które się nie wczytują. „Issues with sth” = problemy z. „Cache” wymawiane jak „cash”.
subsidy money a government gives to lower the cost of something Synonimy: grant, funding	dotacja, subwencja	The government slashed fuel subsidies, triggering protests in several major cities overnight. Rząd drastycznie obciął dopłaty do paliwa, co z dnia na dzień wywołało protesty w kilku dużych miastach.
„Slash” = drastycznie obciąć (styl prasowy, mocniejsze niż „cut”). Imiesłów „triggering” = skutek („co wywołało”). „Subsidy” — l.mn. „subsidies”; czasownik „subsidize” = dotować. „Overnight” na końcu = z dnia na dzień. Fałszywy przyjaciel z tej dziedziny: „subsidiary” = spółka zależna, nie „dotacja”.
broadband a fast permanent internet connection	internet szerokopasmowy	Rural communities are still waiting for reliable broadband promised by successive governments. Społeczności wiejskie wciąż czekają na niezawodny szerokopasmowy internet, obiecywany przez kolejne rządy.
„Wait for sth” — zawsze z „for”; nie „wait on” (to „obsługiwać” lub am. potocznie). Present Continuous „are still waiting” = trwa nadal. Imiesłów bierny „promised by” skraca zdanie względne. „Successive” = kolejne, następujące po sobie — nie „sukcesywny” w polskim sensie stopniowości. „Broadband” niepoliczalne.
to wipe to clean a surface by rubbing; to delete data Synonimy: clean, erase	wymazywać/wymazać, wycierać/wytrzeć	Before returning the laptop, she wiped all personal data from the hard drive. Przed zwrotem laptopa wymazała z dysku wszystkie dane osobiste.
„Before + gerund” („before returning”), nie „before to return”. „Wipe sth from/off sth” = usunąć coś z powierzchni lub nośnika; „wipe out” = zniszczyć doszczętnie. „Data” tu z czasownikiem w l.poj. lub l.mn. (formalnie l.mn. od „datum”). Fałszywy przyjaciel: „data” = dane, nie „data” (= date).
to yellinformal to shout loudly Synonimy: shout, scream	krzyczeć/krzyknąć, wrzeszczeć	The coach yelled instructions from the sideline, but the players could barely hear him. Trener wykrzykiwał wskazówki z linii bocznej, ale zawodnicy ledwo go słyszeli.
„Yell” = krzyczeć głośno, wrzeszczeć (mocniejsze niż „shout”); „yell at sb” = nakrzyczeć na kogoś. „Could barely hear” — „barely” = ledwo, ma znaczenie przeczące, więc bez dodatkowego „not” (nie „couldn't barely”). „Could” + czasownik postrzegania („could hear/see”) = po polsku zwykłe „słyszeli”.
to betray to harm someone who trusted you Synonimy: deceive, double-cross	zdradzać/zdradzić	He felt deeply betrayed when his closest colleague leaked the confidential report to the press. Poczuł się głęboko zdradzony, gdy najbliższy kolega z pracy przekazał prasie poufny raport.
„Feel betrayed” — „feel” + imiesłów bierny jako przym.; „deeply” wzmacnia uczucia (deeply hurt/moved/betrayed). „Colleague” = kolega z pracy (nie „kolega” w sensie przyjaciela = friend). „Leak sth to the press” = przekazać, ujawnić. „Betrayal” = zdrada; „traitor” = zdrajca.
to smash to break something violently into pieces Synonimy: shatter, crush	rozbijać/rozbić, roztrzaskać	Vandals smashed the shop windows during the riots, causing thousands of pounds in damage. W czasie zamieszek wandale rozbili witryny sklepowe, powodując straty sięgające tysięcy funtów.
Imiesłów „causing” = skutek („powodując”). „Thousands of pounds in damage” — „in” przy wartości szkód; „damage” = szkody, niepoliczalne (nie „damages”, które to odszkodowanie w sądzie). „Smash” = rozbić z hukiem; przenośnie „smash a record” = pobić rekord.
to stab to push a knife into someone or something	dźgać/dźgnąć, pchnąć nożem	The victim was stabbed twice in the arm but is expected to make a full recovery. Ofiara została dwukrotnie ugodzona nożem w ramię, ale ma szansę na pełny powrót do zdrowia.
Podwojenie spółgłoski przed końcówką: „stab → stabbed”, „stabbing”. Strona bierna „was stabbed” bez sprawcy. „In the arm” — „the” przy części ciała po przyimku (stabbed in the arm, hit on the head), nie zaimek dzierżawczy. „Be expected to do” = przewiduje się, że; „make a full recovery” = w pełni wyzdrowieć.
to cooperate to work together toward a shared goal Synonimy: collaborate, work together	współpracować	The suspect has agreed to cooperate fully with investigators in exchange for a reduced sentence. Podejrzany zgodził się w pełni współpracować ze śledczymi w zamian za złagodzenie wyroku.
„Cooperate with sb” — z „with”; nie mylić z „collaborate” (współpraca twórcza lub — pejoratywnie — kolaboracja). „Agree to do sth” — z bezokolicznikiem. „In exchange for” = w zamian za. „Sentence” tu = wyrok, nie „zdanie” — fałszywy przyjaciel w kontekście sądowym. Present Perfect „has agreed” = aktualna wiadomość.
to creep to move slowly and quietly to avoid being noticed Synonimy: sneak, crawl	pełzać, skradać się	Inflation has been creeping upward for months despite repeated interest rate hikes. Inflacja od miesięcy pełznie w górę mimo kolejnych podwyżek stóp procentowych.
„Creep – crept – crept”. Present Perfect Continuous „has been creeping” + „for months” = proces trwający do teraz, nacisk na powolność; po polsku czas teraźniejszy z „od”. „Creep up(ward)” = powoli rosnąć; „creep up on sb” = podkraść się. „Despite” + rzecz. „Interest rate hikes” = podwyżki stóp procentowych („hike” = skok).
to bounce to spring back after hitting a surface Synonimy: rebound, spring	odbijać się/odbić się	Tech stocks bounced back sharply after weeks of steady decline on Wall Street. Po tygodniach systematycznych spadków akcje spółek technologicznych gwałtownie odbiły na Wall Street.
Phrasal verb „bounce back” = odbić się (o cenach, o osobie po chorobie lub porażce). Angielskie „bounce” nie ma „się” — polski zwrotny, angielski nie. „Weeks of steady decline” — „decline” tu niepoliczalne. „Stocks” (am.) / „shares” (bryt.) = akcje. „Sharply” typowe przy ruchach cen.
to dip to put briefly into liquid; to go down slightly Synonimy: immerse, drop	spadać/spaść lekko, zanurzać/zanurzyć	Consumer confidence dipped slightly in June as households braced for higher energy bills. Zaufanie konsumentów w czerwcu nieznacznie spadło, gdy gospodarstwa domowe szykowały się na wyższe rachunki za energię.
„Dip” = lekko spaść (o wskaźnikach), zanurzyć; podwojenie: „dipped”. „Slightly” = nieznacznie — przy zmianach: dip/rise slightly. „In June” — miesiąc z „in”. „Brace for sth” = szykować się na coś nieprzyjemnego (brace yourself = przygotuj się). „Bills for energy” = rachunki za; „bill” ≠ bilet (= ticket).
to flee to run away from danger Synonimy: escape, run away	uciekać/uciec	Thousands of civilians fled the city as fighting intensified near the border. Tysiące cywilów uciekły z miasta, gdy walki w pobliżu granicy nasiliły się.
„Flee – fled – fled”; słowo formalne, prasowe (potocznie „run away”, „escape”). „Flee the city” — bezpośrednie dopełnienie bez „from” (choć „flee from” też poprawne). „As” = gdy, w miarę jak (równoczesność). „Fighting” jako rzecz. niepoliczalny = walki. „Intensify” = nasilać się — bez „się” po angielsku.
to presumeformal to believe something is true without proof Synonimy: assume, suppose	domniemywać, zakładać/założyć	Under the law, defendants are presumed innocent until proven guilty beyond reasonable doubt. Zgodnie z prawem oskarżony jest uznawany za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona ponad wszelką wątpliwość.
Formuła prawnicza „presumed innocent until proven guilty” — elipsa: „until (they are) proven guilty”. „Prove – proved – proven/proved” (w am. „proven” częstsze). „Beyond reasonable doubt” = ponad wszelką wątpliwość, bez przedimka. „Presume” = zakładać z braku dowodów przeciwnych; „assume” = przyjmować bez sprawdzania; „presumably” = przypuszczalnie.
to slam to shut with force and noise; to criticize strongly Synonimy: bang, criticize	ostro krytykować/skrytykować, trzaskać/trzasnąć	Opposition leaders slammed the budget as a betrayal of working families. Liderzy opozycji ostro skrytykowali budżet, nazywając go zdradą pracujących rodzin.
„Slam” w nagłówkach prasowych = ostro skrytykować (dosłownie: trzasnąć drzwiami); podwojenie „slammed”. „Slam sth as sth” = potępić coś jako…; podobnie „condemn/dismiss/hail sth as”. „Working families” = rodziny pracujące (termin polityczny); „working” = imiesłów w funkcji przym.
to fade to slowly become weaker, paler or quieter Synonimy: dim, weaken	słabnąć/osłabnąć, blaknąć/wyblaknąć	Public enthusiasm for the reform faded quickly once its true costs became apparent. Entuzjazm opinii publicznej wobec reformy szybko osłabł, gdy tylko wyszły na jaw jej prawdziwe koszty.
„Fade” = blaknąć (o kolorach), cichnąć (o dźwięku), słabnąć (o uczuciach); „fade away/out” = zanikać. „Enthusiasm for sth” — z „for”. „Once” jako spójnik = gdy tylko. „Become apparent” = stać się widocznym; „apparent” = oczywisty, widoczny — ale też „pozorny” (an apparent contradiction), kontekst rozstrzyga.
to convict to officially decide someone is guilty of a crime Synonimy: find guilty	skazywać/skazać	The jury convicted him of fraud after deliberating for less than three hours. Ława przysięgłych uznała go za winnego oszustwa po niespełna trzygodzinnej naradzie.
„Convict sb of sth” — z „of” („convicted him of fraud”), nie „for”. Akcent rozróżnia: „conVICT” = czasownik (skazać), „CONvict” = rzecz. (skazaniec). „After + gerund” („after deliberating”). „Less than three hours” = niespełna trzy godziny. „Fraud” niepoliczalne = oszustwo; „a fraud” = oszust.
to awaitformal to wait for something Synonimy: wait for, expect	oczekiwać na, czekać na	Hundreds of families still await official confirmation of what happened to their relatives. Setki rodzin wciąż czekają na oficjalne potwierdzenie, co stało się z ich bliskimi.
„Await sth” — przechodni, bez „for” („await confirmation”); „wait for sth” — z „for”. „Await” jest formalne (pisma, prasa). „Still” przed czasownikiem głównym. „Hundreds of families” + czasownik w l.mn. „Relatives” = krewni, bliscy; „relative” jako przym. = względny.
to manipulate to control people or things unfairly or skillfully Synonimy: control, exploit	manipulować	The traders were accused of manipulating benchmark interest rates for their own profit. Traderów oskarżono o manipulowanie referencyjnymi stopami procentowymi dla własnego zysku.
„Be accused of + gerund” („accused of manipulating”). „Manipulate sth” — bez przyimka (nie „manipulate with”, choć po polsku „manipulować czymś”). „Benchmark” jako przym. = referencyjny, wzorcowy. „For their own profit” = dla własnego zysku; „own” wzmacnia zaimek dzierżawczy.
to bind to tie together; to create a legal obligation Synonimy: tie, fasten	wiązać/związać, zobowiązywać/zobowiązać	The treaty legally binds member states to cut emissions by forty percent before 2035. Traktat prawnie zobowiązuje państwa członkowskie do ograniczenia emisji o czterdzieści procent przed 2035 rokiem.
„Bind – bound – bound”; „bind sb to do sth” = zobowiązać kogoś do zrobienia czegoś; „legally binding” = prawnie wiążący. „Cut emissions by 40%” — „by” przy wielkości zmiany. „Before 2035” = do 2035 roku; „by 2035” = najpóźniej w 2035. „Emissions” w l.mn. w kontekście klimatu.
to assemble to put parts together; to gather as a group Synonimy: build, gather	montować/zmontować, składać/złożyć	Workers at the plant assemble roughly six hundred vehicles every single day. Robotnicy w tej fabryce montują mniej więcej sześćset pojazdów każdego dnia.
Present Simple „assemble” = regularna, powtarzalna czynność. „Every single day” — „single” emfatyczne = każdego jednego dnia. „Plant” tu = fabryka, zakład (nie „roślina”). „Roughly” = z grubsza, około (jak „approximately”, „about”). „Assemble” nieprzechodnie = gromadzić się (o ludziach).
to commenceformal to begin something Synonimy: begin, start	rozpoczynać/rozpocząć	Construction of the new terminal will commence once environmental approvals are secured. Budowa nowego terminalu rozpocznie się po uzyskaniu pozwoleń środowiskowych.
„Commence” = formalny, urzędowy odpowiednik „begin/start” (umowy, ogłoszenia). Po „once” w znaczeniu przyszłym Present Simple lub Present Perfect w stronie biernej („once approvals are secured”), nie „will be secured”. „Secure” jako czasownik = uzyskać, zapewnić sobie. „Construction of” niepoliczalne, bez „the” na początku.
to manifestformal to show something clearly through signs or actions Synonimy: display, demonstrate	przejawiać się/przejawić się, uwidaczniać się	Chronic stress often manifests itself in physical symptoms such as headaches and insomnia. Przewlekły stres często objawia się fizycznymi dolegliwościami, takimi jak bóle głowy i bezsenność.
„Manifest itself in sth” — z zaimkiem zwrotnym, odpowiednik polskiego „się”; też przechodnie „manifest sth” = przejawiać coś. „Such as” = takie jak — wprowadza przykłady, po nim rzecz. „Headaches” policzalne („a headache”), ale „insomnia” niepoliczalne. „Chronic” = przewlekły, nie „chroniczny” w potocznym sensie.
to prosecute to take legal action against someone in court Synonimy: charge, try	ścigać sądownie, oskarżać/oskarżyć	Authorities warned that anyone caught dumping toxic waste would be prosecuted to the fullest extent. Władze ostrzegły, że każdy przyłapany na wyrzucaniu toksycznych odpadów zostanie pociągnięty do odpowiedzialności z całą surowością prawa.
Mowa zależna po „warned”: „will be prosecuted” → „would be prosecuted”. Imiesłów bierny „caught dumping” = przyłapany na (skrócenie „who is caught”); „catch sb doing sth”. „To the fullest extent (of the law)” = z całą surowością prawa. „Prosecutor” = prokurator; „persecute” = prześladować — nie mylić.
to intervene to become involved to change what is happening Synonimy: step in, intercede	interweniować	The central bank intervened in currency markets to halt the sharp slide of the peso. Bank centralny interweniował na rynkach walutowych, by powstrzymać gwałtowny spadek kursu peso.
„Intervene in sth” — z „in” (intervene in a dispute/market); nie „intervene into”. Bezokolicznik celu „to halt” = aby powstrzymać. „Slide” jako rzecz. = zjazd, osunięcie (kursu). „Currency markets” — rzecz. w funkcji przym. w l.poj. „Intervention” = interwencja.
to compensate to pay someone for loss; to balance something bad Synonimy: reimburse, offset	rekompensować/zrekompensować, wynagradzać/wynagrodzić	The airline agreed to compensate stranded passengers for hotel costs and missed connections. Linia lotnicza zgodziła się zwrócić pasażerom, którzy utknęli na lotnisku, koszty hotelu i utraconych połączeń.
„Compensate sb for sth” = wynagrodzić komuś coś („compensate passengers for costs”) — z „for”. „Compensate for sth” bez osoby = zrekompensować, nadrobić. „Agree to do sth”. „Stranded” = uwięziony (na lotnisku, na wyspie) — imiesłów jako przym. „Missed connections” = utracone przesiadki.
to merge to combine two things into one Synonimy: combine, unite	łączyć się/połączyć się, fuzjonować	The two regional banks will merge next year, creating the country's third-largest lender. Oba banki regionalne połączą się w przyszłym roku, tworząc trzeciego co do wielkości kredytodawcę w kraju.
„Merge” bez „się” po angielsku — nieprzechodni; „merge with” = połączyć się z. Imiesłów „creating” = skutek. „The country's third-largest lender” — stopień najwyższy z liczebnikiem porządkowym i dywizem („third-largest”, „second-biggest”). „Lender” = kredytodawca (od „lend”); „borrower” = kredytobiorca.
to deployformal to move into position for use, especially forces Synonimy: position, station	rozmieszczać/rozmieścić, wysyłać/wysłać	The government deployed additional troops to the region after the ceasefire collapsed. Po załamaniu się zawieszenia broni rząd wysłał do regionu dodatkowe oddziały.
„Deploy troops to a region” — „to” przy kierunku. „Collapse” = załamać się, upaść (bez „się” po angielsku). „Ceasefire” = zawieszenie broni (cease + fire). W IT „deploy” = wdrożyć. „Additional” = dodatkowy (formalne; potocznie „more”, „extra”).
to weave to make cloth by crossing threads; to move in and out	tkać/utkać, splatać/spleść	The novelist skillfully weaves three family histories into a single compelling narrative. Powieściopisarz po mistrzowsku splata trzy historie rodzinne w jedną porywającą opowieść.
„Weave – wove – woven” (w znaczeniu przenośnym czasem „weaved”). „Weave X into Y” = spleść X w Y — z „into”. Fałszywy przyjaciel: „novelist” = powieściopisarz, bo „novel” = powieść, nie „nowela” (= novella, short story). „Compelling” = porywający, przekonujący. „Narrative” = narracja, opowieść.
to dictate to state something with authority; to say words to be written Synonimy: impose, prescribe	dyktować, narzucać/narzucić	Market conditions, not personal preference, should dictate when a company goes public. To warunki rynkowe, a nie osobiste preferencje, powinny decydować o tym, kiedy spółka wchodzi na giełdę.
Kontrast wtrąceniem „X, not Y, should…” = to X, a nie Y — po polsku dobrze oddaje to zdanie z „to… a nie…”. „Dictate when” + pytanie zależne z szykiem oznajmującym („when a company goes public”). „Go public” = wejść na giełdę. „Dictate” = także dyktować (tekst); „dictation” = dyktando.
to terminateformal to end something officially Synonimy: end, conclude	rozwiązywać/rozwiązać, wypowiadać/wypowiedzieć	Either party may terminate the contract with ninety days' written notice. Każda ze stron może rozwiązać umowę z zachowaniem dziewięćdziesięciodniowego okresu wypowiedzenia na piśmie.
„Terminate a contract” = rozwiązać umowę (język prawniczy; potocznie „end”). „Either party” = każda z dwóch stron — z czasownikiem w l.poj. „May” w umowach = ma prawo. Dopełniacz z apostrofem po l.mn.: „ninety days' notice” (apostrof po „s”); „notice” = wypowiedzenie, niepoliczalne.
to stumble to almost fall while walking; to make mistakes speaking Synonimy: trip, falter	potykać się/potknąć się	While researching her thesis, she stumbled upon documents that rewrote the town's history. Pisząc pracę magisterską, natknęła się na dokumenty, które na nowo napisały historię miasteczka.
Phrasal verb „stumble upon/across/on sth” = natknąć się przypadkiem na coś. „While + gerund” („while researching”) — skrót zdania czasowego, podmiot ten sam co w zdaniu głównym. „Research” jako czasownik przechodni („research her thesis”), jako rzecz. niepoliczalny. „Rewrite – rewrote – rewritten”.
to obligeformal to force someone by law or duty; to do a favor Synonimy: require, compel	zobowiązywać/zobowiązać	The new regulations oblige manufacturers to disclose every ingredient on the label. Nowe przepisy zobowiązują producentów do podawania na etykiecie każdego składnika.
„Oblige sb to do sth” — z bezokolicznikiem; strona bierna „be obliged to” = być zobowiązanym. Potoczne „I'd be much obliged” = byłbym bardzo wdzięczny. „Regulations” w l.mn. = przepisy. „Disclose” = ujawnić, podać (formalne). „Ingredient” = składnik potrawy lub produktu; „component” = część urządzenia. „On the label” — z „on”.
to shatter to break suddenly into many small pieces Synonimy: smash, destroy	roztrzaskiwać/roztrzaskać, druzgotać/zdruzgotać	The scandal shattered public confidence in an institution once considered beyond reproach. Skandal zdruzgotał zaufanie opinii publicznej do instytucji uchodzącej dotąd za nieskazitelną.
„Shatter” = rozbić na kawałki (szkło), przenośnie: zniszczyć (confidence, dreams, illusions). „Confidence in sth” — z „in”. Imiesłów bierny „considered beyond reproach” skraca zdanie względne „which was once considered…”. „Beyond reproach” = bez zarzutu, nieskazitelny (idiom formalny). „Once” tu = niegdyś.
to rotate to turn in a circle; to take turns Synonimy: turn, spin	rotować, obracać/obrócić	The hospital rotates junior doctors through different departments every four months. Szpital co cztery miesiące przenosi młodszych lekarzy między oddziałami.
„Rotate sb through sth” = przesuwać kogoś kolejno przez (działy, stanowiska); „through” podkreśla przechodzenie przez cały cykl. Present Simple dla stałej praktyki. „Every four months” = co cztery miesiące — „every” + liczebnik + l.mn. „Junior doctors” = lekarze na stażu i rezydenci (bryt.); przeciwieństwo „senior”.
to supervise to watch and direct someone's work Synonimy: oversee, monitor	nadzorować	A senior partner supervises every audit before the final report reaches the client. Każdy audyt nadzoruje starszy partner, zanim końcowy raport trafi do klienta.
„Supervise sth/sb” bez przyimka (nie „supervise over”). Present Simple po „before” dla przyszłości lub stałej reguły („before the report reaches”). „Senior partner” = wspólnik zarządzający (w kancelariach, firmach audytorskich). „Reach the client” — bez „to”. „Supervisor” = przełożony, promotor pracy.
to stabilize to make or become steady and unlikely to change Synonimy: steady, secure	stabilizować/ustabilizować	Doctors managed to stabilize the patient's condition after several tense hours in intensive care. Po kilku pełnych napięcia godzinach na intensywnej terapii lekarzom udało się ustabilizować stan pacjenta.
„Manage to do sth” = udać się coś zrobić — z bezokolicznikiem; nie mylić z polskim „zarządzać” (choć „manage a company” też). „In intensive care” bez przedimka (jak „in hospital”); am. „in the ICU”. Pisownia: bryt. „stabilise”, am. „stabilize”. „Tense” tu = pełen napięcia; nie „czas gramatyczny”.
to soar to rise very quickly and high Synonimy: surge, skyrocket	gwałtownie rosnąć/wzrosnąć, szybować	Housing prices have soared beyond the reach of most first-time buyers in the capital. Ceny mieszkań w stolicy wzrosły tak gwałtownie, że stały się nieosiągalne dla większości kupujących po raz pierwszy.
„Soar” = szybować (o ptaku), gwałtownie rosnąć (ceny, temperatura); przeciwieństwo „plummet”. Present Perfect „have soared” — skutek dziś. Idiom „beyond the reach of sb” = poza zasięgiem, nieosiągalny dla. „First-time buyers” = osoby kupujące pierwsze mieszkanie — przym. złożony z dywizem.
to depriveformal to take away something someone needs Synonimy: deny, strip	pozbawiać/pozbawić	Prolonged power cuts deprived thousands of households of heating during the coldest week. Przedłużające się przerwy w dostawie prądu pozbawiły tysiące gospodarstw ogrzewania w najzimniejszym tygodniu.
„Deprive sb of sth” — z „of” („deprived households of heating”); po polsku „pozbawić kogoś czegoś”. „Power cuts” (bryt.) / „power outages” (am.) = przerwy w dostawie prądu. „Prolonged” = przedłużający się. „During the coldest week” — stopień najwyższy z „the”. „Deprived” jako przym. = ubogi, zaniedbany (a deprived area).
to induceformal to cause something to happen; to persuade Synonimy: cause, prompt	wywoływać/wywołać, powodować/spowodować	Certain medications can induce drowsiness, so patients are advised not to drive. Niektóre leki mogą wywoływać senność, dlatego pacjentom odradza się prowadzenie samochodu.
„Induce” = wywołać (senność, poród, reakcję) — formalne, medyczne; „induce sb to do” = skłonić. „Be advised (not) to do sth” — strona bierna z bezokolicznikiem = zaleca się/odradza się; po polsku bezosobowo. „Drowsiness” niepoliczalne; „drowsy” = senny. „Medication” = leki (niepoliczalne, formalne); „medicine” — codzienne.
to persist to continue despite difficulty or opposition Synonimy: continue, persevere	utrzymywać się, uporczywie trwać	If the symptoms persist for more than a week, consult a doctor without delay. Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż tydzień, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem.
Pierwszy tryb warunkowy: „if + Present Simple” („if the symptoms persist”) + tryb rozkazujący („consult”). „Persist for + okres” = utrzymywać się przez; „persist in + gerund” = upierać się przy. „Consult a doctor” bez „with” (choć „consult with” też spotykane w am.). „Without delay” = niezwłocznie (formalne).
to denounceformal to publicly criticize something as wrong Synonimy: condemn, criticize	potępiać/potępić	Human rights groups denounced the new surveillance law as a threat to press freedom. Organizacje praw człowieka potępiły nową ustawę o inwigilacji jako zagrożenie dla wolności prasy.
„Denounce sth as sth” = potępić coś jako… (z „as”); nie mylić z polskim „donosić” (= inform on sb, report sb). „A threat to sth” — z „to”. „Surveillance” /səˈveɪləns/ = inwigilacja, nadzór. „Press freedom” = „freedom of the press”. „Law” tu = ustawa (an act, a law); „prawo” jako system = „the law”.
to nominate to officially suggest someone for a position or prize Synonimy: propose, put forward	nominować, zgłaszać/zgłosić kandydaturę	She was nominated for the committee chair after leading the merger negotiations successfully. Po tym, jak z powodzeniem poprowadziła negocjacje w sprawie fuzji, zgłoszono ją na przewodniczącą komisji.
„Nominate sb for sth” — z „for” („nominated for the chair”); strona bierna bez wykonawcy. „After + gerund” („after leading”). „Chair” = przewodniczący (neutralnie płciowo, zamiast „chairman”). „Successfully” na końcu zdania = z powodzeniem. „Merger” = fuzja (od „merge”).
to discard to throw away something no longer useful Synonimy: throw away, dispose of	odrzucać/odrzucić, pozbywać się/pozbyć się	The jury was instructed to discard any evidence obtained without a proper warrant. Ławę przysięgłych pouczono, by pominęła wszelkie dowody uzyskane bez ważnego nakazu.
„Be instructed to do sth” = otrzymać polecenie; po polsku bezosobowe „pouczono”. „Any” w zdaniu twierdzącym = wszelkie, jakiekolwiek. Fałszywy przyjaciel: „evidence” = dowody (niepoliczalne — nie „evidences”, pojedynczy dowód to „a piece of evidence”), nie „ewidencja” (= records). Imiesłów bierny „obtained” skraca zdanie względne. „Warrant” = nakaz.
to conserve to protect something from being wasted or destroyed Synonimy: preserve, protect	oszczędzać/zaoszczędzić, chronić	Farmers in the region are adopting drip irrigation to conserve water during prolonged droughts. Rolnicy w regionie wprowadzają nawadnianie kropelkowe, by oszczędzać wodę podczas długotrwałych susz.
„Conserve” = oszczędzać zasoby, chronić przyrodę (conserve water/energy/wildlife); „preserve” = zachować w stanie niezmienionym. Present Continuous „are adopting” = trend w toku. „Adopt” = wprowadzić, przyjąć (metodę); także adoptować. „During” + rzecz. („during droughts”), „while” + zdanie. Fałszywy przyjaciel: „preservative” = konserwant.
to cater to provide what someone needs or wants Synonimy: serve, provide for	zaspokajać potrzeby, obsługiwać	The new streaming service caters to viewers who prefer documentaries over mainstream entertainment. Nowy serwis streamingowy jest skierowany do widzów, którzy wolą filmy dokumentalne od rozrywki głównego nurtu.
„Cater to sb” (am.) / „cater for sb” (bryt.) = zaspokajać potrzeby, być skierowanym do; dosłownie „cater” = obsługiwać gastronomicznie (catering). „Prefer X over/to Y” = woleć X od Y. „Mainstream” jako przym. = głównego nurtu. „Viewers” = widzowie telewizji/streamingu; w kinie i teatrze „audience”.
to align to put in a straight line; to bring into agreement Synonimy: line up, adjust	dostosowywać/dostosować, uzgadniać/uzgodnić	The company restructured its incentives to align employee goals with long-term shareholder value. Firma przebudowała system premiowy, by zgrać cele pracowników z długoterminową wartością dla akcjonariuszy.
„Align X with Y” = zgrać, dopasować X do Y — z „with”. „Restructure” = przebudować, zreorganizować. „Incentives” = bodźce, system motywacyjny (premie, nagrody). „Shareholder value” = wartość dla akcjonariuszy (termin korporacyjny). „Alignment” = zgodność, wyrównanie; „aligned with” = zgodny z.
to circulate to move around a system; to spread among people Synonimy: spread, distribute	krążyć, rozchodzić się/rozejść się	Rumours of an imminent resignation began to circulate among senior staff before the official announcement. Pogłoski o rychłej dymisji zaczęły krążyć wśród kadry kierowniczej jeszcze przed oficjalnym ogłoszeniem.
„Circulate” nieprzechodni = krążyć (pogłoski, krew, powietrze); przechodni = rozesłać (circulate a memo). „Rumours of/about sth” — brytyjska pisownia z „ou”, am. „rumors”. „Begin to do” lub „begin doing” — oba poprawne. „Among” przy grupie (among staff), nie „between”. „Imminent” = nieuchronny, bliski; nie „eminent” (= wybitny).
to enquireformal to ask for information Synonimy: ask, inquire	pytać/zapytać, dowiadywać się/dowiedzieć się	Several investors enquired about the fund's exposure to emerging markets during the briefing. Podczas briefingu kilku inwestorów pytało o ekspozycję funduszu na rynki wschodzące.
„Enquire about sth” — z „about” (enquire = zapytać, formalnie); „enquire into” = badać. Pisownia bryt. „enquire/enquiry” (pytanie), „inquire/inquiry” (śledztwo); am. tylko „inquire”. „Several” = kilka (więcej niż „a few”). „Exposure to sth” = ekspozycja, narażenie na — z „to”. „Emerging markets” = rynki wschodzące.
to conferformal to discuss with others; to formally give an honor Synonimy: consult, grant	naradzać się, konferować	The judges conferred for nearly an hour before announcing the winner of the architecture prize. Jurorzy naradzali się blisko godzinę, zanim ogłosili zwycięzcę nagrody architektonicznej.
„Confer” nieprzechodni = naradzać się (confer with sb); podwojenie „r” w „conferred/conferring” (akcent na drugiej sylabie). Inne znaczenie: „confer sth on sb” = nadać (tytuł, przywilej). „Before + gerund” („before announcing”). „Judges” tu = jurorzy konkursu, nie sędziowie sądowi. „Nearly an hour” = blisko godzinę.
to elevateformal to raise to a higher level or position Synonimy: raise, lift	wynosić/wynieść, podnosić/podnieść	Her acclaimed second novel elevated her from regional author to international literary figure. Doskonale przyjęta druga powieść wyniosła ją z autorki regionalnej do rangi postaci literatury światowej.
„Elevate sb from X to Y” = wynieść kogoś z X do Y (formalne, często przenośne). „Acclaimed” = wysoko oceniony przez krytykę (critically acclaimed). „Novel” = powieść — fałszywy przyjaciel z polską „nowelą”. „Figure” tu = postać, osobistość (a literary/public figure); nie tylko „liczba” czy „figura”.
to escalate to become more serious or intense Synonimy: intensify, worsen	eskalować, nasilać się/nasilić się	What began as a minor border dispute quickly escalated into a full diplomatic crisis. To, co zaczęło się jako drobny spór graniczny, szybko przerodziło się w pełnowymiarowy kryzys dyplomatyczny.
Zaimek „what” jako podmiot = „to, co” („What began as… escalated into…”) — typowe zdanie emfatyczne. „Escalate into sth” = przerodzić się w coś — z „into”; bez „się” po angielsku. „Minor” = drobny, „full” tu = pełnowymiarowy (full-blown crisis). „Dispute” = spór; „disputed” = sporny.
to recountformal to tell the story of something that happened Synonimy: narrate, relate	opowiadać/opowiedzieć, relacjonować/zrelacjonować	In her memoir, the diplomat recounts the tense hours before the peace agreement was signed. W swoich wspomnieniach dyplomatka opowiada o pełnych napięcia godzinach poprzedzających podpisanie porozumienia pokojowego.
„Recount” /rɪˈkaʊnt/ = opowiedzieć, zrelacjonować (formalne, literackie); „recount” /ˈriːkaʊnt/ = ponowne liczenie głosów. Present Simple „recounts” przy opisie treści książki (tzw. narracyjny czas teraźniejszy). „Memoir” /ˈmemwɑː/ — z francuskiego, l.mn. „memoirs” = wspomnienia. „Before… was signed” — Past Simple w stronie biernej.
to adhereformal to stick to a surface; to follow rules exactly Synonimy: stick, comply	przestrzegać, stosować się	All contractors must adhere strictly to the safety protocols outlined in the site manual. Wszyscy wykonawcy muszą ściśle przestrzegać procedur bezpieczeństwa opisanych w instrukcji placu budowy.
„Adhere to sth” — zawsze z „to” (adhere to rules/protocols/a plan); rzecz. „adherence to”. Dosłownie „adhere” = przylegać (adhesive = klej). „Strictly” po czasowniku. Imiesłów bierny „outlined in” = opisane w (skrócenie „which are outlined”). „Site” = plac budowy, teren; nie tylko „strona internetowa”.
to overturn to officially reverse a decision; to turn upside down Synonimy: reverse, annul	uchylać/uchylić, obalać/obalić	The appeals court overturned the conviction after new DNA evidence emerged last spring. Sąd apelacyjny uchylił wyrok skazujący po tym, jak zeszłej wiosny pojawiły się nowe dowody DNA.
„Overturn a conviction/ruling/decision” = uchylić, obalić; dosłownie „overturn” = przewrócić (a lorry overturned). „Conviction” = wyrok skazujący, także przekonanie. „Evidence” niepoliczalne z czasownikiem w l.poj. („evidence emerged”). „Last spring” bez przyimka i przedimka. „Appeals court” (am.) / „court of appeal” (bryt.).
to obsess to think about something constantly and too much	mieć obsesję, obsesyjnie zajmować się	Analysts warn that companies obsessing over quarterly results often neglect long-term innovation. Analitycy ostrzegają, że firmy mające obsesję na punkcie wyników kwartalnych często zaniedbują długofalowe innowacje.
„Obsess over/about sth” = mieć obsesję na punkcie czegoś; częściej „be obsessed with sth”. Imiesłów „obsessing over” skraca zdanie względne „companies that obsess…”. „Neglect” = zaniedbywać. „Quarterly” = kwartalny; „quarter” = kwartał. „Long-term” z dywizem przed rzecz. (long-term innovation), „in the long term” bez.
to shrug to raise your shoulders to show you don't know or care	wzruszać/wzruszyć ramionami	When reporters pressed him about the leaked memo, the minister merely shrugged and walked away. Gdy reporterzy dopytywali go o notatkę, która wyciekła, minister tylko wzruszył ramionami i odszedł.
„Shrug” już zawiera „ramiona” — „shrug (one's shoulders)”, dopełnienie opcjonalne; podwojenie „shrugged”. „Press sb about sth” = naciskać, dopytywać. „Merely” = jedynie, tylko (formalne „only”). Phrasal verb „shrug sth off” = zbagatelizować. „Walk away” = odejść, nie odpowiadając.
to originateformal to begin or come from a particular place or source Synonimy: arise, stem	pochodzić, brać/wziąć początek	Many everyday English idioms originated in maritime culture centuries ago, though few speakers realize it. Wiele codziennych angielskich idiomów wywodzi się z kultury morskiej sprzed stuleci, choć niewielu użytkowników języka zdaje sobie z tego sprawę.
„Originate in/from sth” = wywodzić się z; formalne. „Centuries ago” = przed wiekami — „ago” po okresie, bez przyimka. „Few speakers” bez „a” = niewielu (wydźwięk negatywny); „a few” = kilku. Fałszywy przyjaciel: „realize” = zdawać sobie sprawę, nie „realizować” (= carry out, implement). „Maritime” = morski.
to characterizeformal to describe the typical qualities of something Synonimy: describe, define	charakteryzować, określać/określić	Critics characterized the government's response to the flooding as slow and poorly coordinated. Krytycy określili reakcję rządu na powódź jako powolną i źle skoordynowaną.
„Characterize sth as sth” = określić coś jako… (z „as”); strona bierna „be characterized by” = charakteryzować się czymś — polski zwrotny, angielski bierny. Pisownia bryt. „characterise”. „Response to sth” — z „to”. „Flooding” (niepoliczalne) = powódź jako zjawisko; „a flood” = konkretna powódź.
to embodyformal to be a perfect example of an idea or quality Synonimy: represent, personify	uosabiać, ucieleśniać	For many voters, the young mayor embodies the pragmatic optimism the city desperately needs. Dla wielu wyborców młody burmistrz uosabia pragmatyczny optymizm, którego miasto rozpaczliwie potrzebuje.
„Embody” = uosabiać (cechy, idee) — formalne; rzecz. „embodiment”. Zdanie względne z pominiętym zaimkiem: „the optimism (that/which) the city needs” — opuszczenie możliwe, gdy zaimek jest dopełnieniem. „Desperately” przed czasownikiem = rozpaczliwie, bardzo. „Mayor” /meə/ = burmistrz, prezydent miasta.
to empower to give someone the power or confidence to act Synonimy: enable, strengthen	wzmacniać/wzmocnić, dawać/dać możliwości	The microloan program has empowered thousands of rural women to launch their own small businesses. Program mikropożyczek umożliwił tysiącom wiejskich kobiet założenie własnych małych firm.
„Empower sb to do sth” = dać komuś możliwości i siłę, by coś zrobił — słowo bez dobrego polskiego odpowiednika (upodmiotowić, wzmocnić). Present Perfect „has empowered” = efekt trwa do dziś, więc nie Past Simple. „Launch a business” = założyć, uruchomić. „Thousands of rural women” — „rural” = wiejski, przeciwieństwo „urban”.
to inhibitformal to prevent or slow down a process or action Synonimy: hinder, restrain	hamować/zahamować, tłumić/stłumić	Researchers found that chronic stress can inhibit the brain's ability to form new memories. Badacze odkryli, że przewlekły stres może hamować zdolność mózgu do tworzenia nowych wspomnień.
„Inhibit” = hamować (proces, reakcję) — naukowe, formalne; nie mylić z „inhabit” (= zamieszkiwać) ani „prohibit” (= zakazywać). „Ability to do sth” — z bezokolicznikiem („ability to form”). Po „found” (Past Simple) tu „can” bez cofania, bo to prawda ogólna. „Memories” = wspomnienia; „memory” = pamięć (niepoliczalne).
to ensueformal to happen immediately after something else Synonimy: follow, result	następować/nastąpić, wywiązywać się/wywiązać się	A heated debate ensued when the board proposed cutting the research budget by half. Gdy zarząd zaproponował zmniejszenie budżetu na badania o połowę, wywiązała się gorąca debata.
„Ensue” = nastąpić jako skutek, wywiązać się — formalne, nieprzechodnie, bez dopełnienia; przym. „ensuing” = który potem nastąpił (the ensuing chaos). „Propose + gerund” („proposed cutting”) lub „propose that… (should) be cut”. „By half” = o połowę; przyimek „by” przy wielkości zmiany. „Board” = zarząd, rada (board of directors).
noble morally good and generous; of high social rank Synonimy: honorable, dignified	szlachetny	Donating anonymously struck everyone as a genuinely noble gesture in an age of constant self-promotion. Anonimowa darowizna wydała się wszystkim wyjątkowo szlachetnym gestem w epoce nieustannej autopromocji.
Gerund jako podmiot: „Donating anonymously struck everyone as…”. Idiom „strike sb as sth” = wydać się komuś jakimś („struck everyone as noble”) — Past Simple „struck”, czasownik nieregularny. „Genuinely” = prawdziwie, autentycznie — przysł. stanowiska, wzmacnia przym. „Noble” = szlachetny, także szlachecki (a noble family); „nobility” = szlachta.
invisible impossible to see Synonimy: unseen, hidden	niewidoczny, niewidzialny	Much of the caregiving economy remains invisible in official statistics because it is unpaid work. Znaczna część gospodarki opiekuńczej pozostaje niewidoczna w oficjalnych statystykach, ponieważ to praca nieodpłatna.
„Much of” + rzecz. niepoliczalny = znaczna część („much of the economy”); z policzalnym „many of”. „Remain” + przym. („remains invisible”) — czasownik łącznikowy. „Because it is unpaid work” — „it is” obowiązkowe, angielski nie pomija podmiotu. Przedrostek „in-” = nie (invisible, inadequate), przed „p/b/m” zmienia się w „im-” (impossible).
superior better than others; higher in rank Synonimy: better, higher	lepszy, wyższej jakości	Blind tastings repeatedly showed the cheaper wine to be superior to its prestigious rivals. Ślepe degustacje wielokrotnie wykazywały, że tańsze wino jest lepsze od swoich prestiżowych konkurentów.
„Superior to sth” — z „to”, nie „than” (podobnie „inferior to”, „senior to”); to łacińskie stopnie wyższe, więc nie „more superior”. „Show sth to be + przym.” = wykazać, że coś jest jakieś (konstrukcja formalna zamiast „show that it is”). „Superior” jako rzecz. = przełożony. „Rivals” = konkurenci.
absurd completely unreasonable or ridiculous Synonimy: ridiculous, ludicrous	absurdalny	It seems absurd that commuters pay more for a short train ride than for a flight abroad. Wydaje się absurdem, że dojeżdżający do pracy płacą więcej za krótką podróż pociągiem niż za lot za granicę.
Podmiot pozorny „it”: „It seems absurd that…” — „it” obowiązkowe, po polsku bezpodmiotowe „wydaje się”. „Pay for sth” — z „for”. Porównanie „more… than” z równoległymi członami („for a ride… than for a flight”). „Abroad” = za granicą / za granicę — przysł. bez przyimka (nie „to abroad”). „Absurd” to przym.; rzecz. „absurdity”.
solo done by one person alone Synonimy: alone, single	solowy	After the band split up, the guitarist recorded a solo album in a remote Norwegian studio. Po rozpadzie zespołu gitarzysta nagrał solowy album w odległym studiu w Norwegii.
„Solo” jako przym. stoi przed rzecz. i nie odmienia się (a solo album, solo careers); także przysł. (fly solo) i rzecz. (a guitar solo). Phrasal verb „split up” = rozpaść się, rozstać się — „split – split – split”. „Remote” = odległy, odludny; także zdalny (remote work). „Norwegian” = norweski — narodowości wielką literą.
dedicated giving a lot of time and energy to something Synonimy: devoted, committed	oddany, zaangażowany	The clinic survives thanks to a small team of dedicated volunteers who work weekends without pay. Klinika przetrwała dzięki niewielkiemu zespołowi oddanych wolontariuszy, którzy pracują w weekendy bez wynagrodzenia.
„Dedicated” = oddany sprawie (o osobie), także dedykowany, przeznaczony (a dedicated server) — polskie „dedykowany” w pierwszym znaczeniu jest kalką. „Thanks to” = dzięki (pozytywnie); „due to” = z powodu. „Work weekends” (am.) / „work at weekends” (bryt.). „Without pay” — „pay” niepoliczalne = wynagrodzenie.
brutal extremely violent or cruel Synonimy: savage, vicious	brutalny, bezlitosny	The documentary offers a brutal portrait of factory conditions in the early twentieth century. Film dokumentalny przedstawia bezlitosny obraz warunków fabrycznych na początku dwudziestego wieku.
„Brutal” o opisie, prawdzie = bezlitosny, szczery do bólu (a brutal portrait, brutal honesty) — szersze niż polskie „brutalny” (przemoc). „Offer/paint a portrait of” = kreślić obraz. „In the early twentieth century” — z „the”, liczebnik porządkowy; „early/mid/late” + wiek = początek/połowa/koniec.
troubled having many problems or worries Synonimy: distressed, unstable	borykający się z problemami, niespokojny	The troubled airline announced a rescue plan after months of cancellations and mounting debt. Borykające się z kłopotami linie lotnicze ogłosiły plan ratunkowy po miesiącach odwołanych lotów i rosnącego zadłużenia.
„Troubled” = mający problemy (troubled company/childhood), zaniepokojony (a troubled look). „Airline” w l.poj. = jedna linia lotnicza (po polsku często „linie” w l.mn.). „Months of cancellations” — po „months of” rzecz. bez przedimka. „Mounting” = narastający (imiesłów od „mount”). „Debt” /det/ — „b” nieme.
eager wanting to do something very much Synonimy: keen, enthusiastic	chętny, gorliwy	Graduates eager to gain experience often accept unpaid internships despite the financial strain. Absolwenci, którym zależy na zdobyciu doświadczenia, często godzą się na bezpłatne staże mimo trudności finansowych.
„Eager to do sth” — z bezokolicznikiem („eager to gain”); „eager for sth” z rzecz. Przym. z dopełnieniem stoi PO rzecz.: „graduates eager to gain experience” (skrót zdania względnego „who are eager…”). „Experience” = doświadczenie (niepoliczalne); „an experience” = przeżycie. „Strain” = obciążenie, napięcie.
revolutionary causing complete change; related to revolution Synonimy: radical, groundbreaking	rewolucyjny, przełomowy	The printing press was a revolutionary invention that transformed how knowledge spread across Europe. Prasa drukarska była rewolucyjnym wynalazkiem, który odmienił sposób rozpowszechniania wiedzy w Europie.
„The printing press” = prasa drukarska; „the press” = prasa jako media. „Transform how…” — „how” wprowadza zdanie dopełnieniowe (= „the way in which”). „Knowledge” niepoliczalne, bez przedimka. „Spread – spread – spread”. „Revolutionary” = też rzecz.: rewolucjonista. „Across Europe” = w całej Europie.
amateur doing something for pleasure, not as a profession Synonimy: non-professional, hobbyist	amator, amatorski	An amateur astronomer in Chile spotted the comet weeks before any professional observatory did. Astronom amator z Chile dostrzegł kometę na całe tygodnie przed jakimkolwiek profesjonalnym obserwatorium.
„Amateur” /ˈæmətə/ jako przym. przed rzecz. („an amateur astronomer”) — neutralne (niezawodowy); pejoratywnie „amateurish” = amatorski, nieudolny. „Spot” = dostrzec; podwojenie „spotted”. „Weeks before” — okres + „before” bez przyimka. Elipsa „did” = „spotted it” („before any observatory did”) — zastępuje powtórzony czasownik.
inappropriate not suitable for the situation Synonimy: unsuitable, improper	niestosowny, niewłaściwy	The board deemed the executive's comments inappropriate and ordered an independent review of workplace culture. Zarząd uznał komentarze dyrektora za niestosowne i zlecił niezależny przegląd kultury pracy w firmie.
„Deem sth + przym.” = uznać coś za jakieś (formalne; bez „as”: „deemed the comments inappropriate”). „Order a review” = zlecić przegląd. „Inappropriate” — przedrostek „in-”; jedno „n”, dwa „p”. „Executive” = członek kierownictwa, dyrektor; nie „egzekutywa”. „Workplace culture” = kultura organizacyjna.
radical extreme; wanting complete change Synonimy: extreme, drastic	radykalny, gruntowny	The report calls for a radical rethink of how cities fund their public transport systems. Raport wzywa do gruntownego przemyślenia sposobu finansowania transportu publicznego przez miasta.
„Call for sth” = wzywać do, domagać się — phrasal verb. „A rethink” = rzecz. od czasownika (bryt., prasowe); podobnie „a rewrite”, „a revamp”. „How cities fund” — pytanie zależne z szykiem oznajmującym. „Radical” = gruntowny, u podstaw (radical change), a nie tylko polityczny „radykał”; od łac. „radix” = korzeń.
lethal able to cause death Synonimy: deadly, fatal	śmiertelny, zabójczy	Health officials warned that mixing the two medications could prove lethal in elderly patients. Urzędnicy służby zdrowia ostrzegli, że łączenie tych dwóch leków może okazać się śmiertelne u pacjentów w podeszłym wieku.
„Prove + przym.” = okazać się jakimś („could prove lethal”); tu bez „to be”. Gerund jako podmiot zdania podrzędnego: „mixing… could prove”. „Could” po „warned” = mowa zależna od „can” lub możliwość. Synonimy: „lethal”, „deadly”, „fatal” — pamiętaj: „fatal” = śmiertelny, nie „fatalny” (= terrible, disastrous). „Elderly” = w podeszłym wieku (uprzejmie).
naval relating to a country's navy	morski, wojenno-morski	The two countries staged joint naval exercises in the strait, raising tensions with their neighbours. Oba kraje przeprowadziły wspólne ćwiczenia marynarki wojennej w cieśninie, co zaostrzyło napięcia z sąsiadami.
„Naval” = dotyczący marynarki wojennej („navy”); nie mylić z „navel” (= pępek). „Stage exercises/a protest” = przeprowadzić, zorganizować. Imiesłów „raising tensions” = skutek („co zaostrzyło”). „Strait” = cieśnina; „straight” = prosty — homofony. Brytyjska pisownia „neighbours”, am. „neighbors”.
irrelevant not connected to the subject; not important here Synonimy: unrelated, beside the point	nieistotny, bez związku	The judge ruled that the witness's personal finances were irrelevant to the fraud case. Sędzia orzekł, że osobiste finanse świadka nie mają związku ze sprawą o oszustwo.
„Irrelevant to sth” — z „to”; przedrostek „ir-” przed „r” (irregular, irrational). Fałszywy przyjaciel: „relevant” = istotny, mający związek — nie „relewantny” w sensie „odpowiedni”. „Finances” w l.mn. = sytuacja finansowa. „Rule that” = orzec, że. „Witness's” — apostrof + „s” po „s” w l.poj.
countless too many to be counted Synonimy: innumerable, numerous	niezliczony	Countless hours of rehearsal lie behind the orchestra's seemingly effortless opening night performance. Za pozornie bezwysiłkowym występem orkiestry na premierze stoją niezliczone godziny prób.
„Countless” + rzecz. w l.mn. bez przedimka. Idiom „lie behind sth” = stać za czymś, być przyczyną — „lie – lay – lain” (nie mylić z „lie – lied” = kłamać, ani „lay – laid” = kłaść). „Rehearsal” = próba (teatr, muzyka); „test” = próba w sensie badania. „Seemingly” = pozornie, na pozór — przysł. stanowiska.
presidential relating to a president	prezydencki	Turnout in the presidential election reached its highest level in three decades, surprising most pollsters. Frekwencja w wyborach prezydenckich osiągnęła najwyższy poziom od trzech dekad, zaskakując większość sondażowni.
„Turnout” = frekwencja wyborcza; „attendance” = frekwencja na wydarzeniu. „In the election” — z „in”, po polsku „w wyborach” — l.mn. po polsku, l.poj. po angielsku. „Its highest level in three decades” — „in” + okres po stopniu najwyższym = od trzech dekad. „Pollster” = ośrodek badania opinii.
absent not present in a place Synonimy: away, missing	nieobecny	Several key ministers were conspicuously absent from the summit's final photo session. Kilku kluczowych ministrów w sposób rzucający się w oczy nie pojawiło się na końcowej sesji zdjęciowej szczytu.
„Absent from sth” — z „from” (absent from work/school). „Conspicuously absent” = kolokacja: nieobecność rzucająca się w oczy; „conspicuous” = widoczny, zauważalny. „Absent” to przym. (nie czasownik jak polskie „absencja”); rzecz. „absence”. „Summit” = szczyt (spotkanie przywódców i wierzchołek góry).
liberal open to new ideas; politically progressive Synonimy: progressive, open-minded	liberalny	The newspaper's liberal stance on immigration has cost it readers in more conservative regions. Liberalne stanowisko gazety w sprawie imigracji kosztowało ją czytelników w bardziej konserwatywnych regionach.
„Stance on sth” = stanowisko w sprawie — z „on”. „Cost sb sth” — „cost it readers” = kosztowało ją czytelników; Present Perfect „has cost”. „Liberal” w USA = lewicowy, w Europie = wolnorynkowy — znaczenie zależy od kraju. „A liberal amount” = hojna ilość; „liberal arts” = nauki humanistyczne.
strategic carefully planned to achieve a long-term goal Synonimy: planned, tactical	strategiczny	Opening a warehouse near the port was a strategic decision that halved the firm's delivery times. Otwarcie magazynu w pobliżu portu było strategiczną decyzją, która skróciła o połowę czas dostaw firmy.
Gerund jako podmiot: „Opening a warehouse… was”. „Halve” /hɑːv/ = zmniejszyć o połowę (od „half”); analogicznie „double”, „triple”. „Near the port” — przyimek „near” bez „to” (choć „near to” też się zdarza). „Delivery times” — l.mn. = czasy dostaw. „Warehouse” = magazyn; „magazine” = czasopismo — fałszywy przyjaciel.
meaningful having real importance or purpose Synonimy: significant, important	znaczący, istotny	Negotiators admitted that no meaningful progress had been made on the core territorial issues. Negocjatorzy przyznali, że w kluczowych kwestiach terytorialnych nie osiągnięto żadnego realnego postępu.
„Progress” niepoliczalne: „no meaningful progress”, nie „progresses”; „make progress” = robić postępy. Past Perfect bierny „had been made” — wcześniej niż „admitted”. Przeczenie przez „no” przed rzecz. — jedno przeczenie w zdaniu. „Meaningful” = mający znaczenie, sensowny; „meaningless” = bez znaczenia. „Core” jako przym. = kluczowy, zasadniczy.
inclined likely to do something or holding an opinion Synonimy: prone, disposed	skłonny	After the third delay, customers were understandably inclined to demand a full refund. Po trzecim opóźnieniu klienci, co zrozumiałe, byli skłonni żądać pełnego zwrotu pieniędzy.
„Be inclined to do sth” = być skłonnym coś zrobić — z bezokolicznikiem; „be inclined to think” = skłaniać się ku opinii (łagodzi wypowiedź). „Understandably” = co zrozumiałe — przysł. stanowiska komentujący całe zdanie. „Refund” = zwrot pieniędzy (nie „refundacja” w polskim sensie). „Demand sth” bez przyimka.
cynical believing people act only from self-interest Synonimy: skeptical, distrustful	cyniczny, nieufny	Years of broken promises have made voters deeply cynical about pledges to fix the housing crisis. Lata niedotrzymanych obietnic sprawiły, że wyborcy z głęboką nieufnością traktują zapowiedzi rozwiązania kryzysu mieszkaniowego.
„Cynical about sth” — z „about”; angielskie „cynical” często = nieufny, zniechęcony (łagodniej niż polskie „cyniczny”). „Make sb + przym.” = sprawić, że ktoś jest jakiś („made voters cynical”). „Years of broken promises” — rzecz. czasu jako podmiot. „Pledge” = zobowiązanie, obietnica publiczna. „Fix” = naprawić, rozwiązać.
imminentformal about to happen very soon Synonimy: impending, approaching	nieuchronny, bliski	Residents were evacuated overnight because engineers warned that the dam's collapse was imminent. Mieszkańców ewakuowano w nocy, bo inżynierowie ostrzegli, że zawalenie tamy jest nieuchronne.
„Imminent” = mający nastąpić lada moment (zwykle o zagrożeniu); nie mylić z „eminent” (= wybitny) ani „immanent” (= immanentny). Mowa zależna: „is imminent” → „was imminent” po „warned”. „Overnight” = w nocy, przez noc. „Collapse” jako rzecz. = zawalenie, upadek; „the dam's collapse” = dopełniacz saksoński z rzeczą (dopuszczalny w prasie).
profitable making money; producing a financial gain Synonimy: lucrative, money-making	dochodowy, rentowny	The airline's cargo division proved surprisingly profitable while passenger numbers collapsed during the pandemic. Dział cargo linii lotniczej okazał się zaskakująco dochodowy, gdy w czasie pandemii załamała się liczba pasażerów.
„Prove + przym.” = okazać się („proved profitable”); dłuższa forma „proved to be”. „Surprisingly” wzmacnia przym. „While” tu = podczas gdy (kontrast), nie tylko „w czasie gdy”. „Passenger numbers” = liczba pasażerów (l.mn. po angielsku). „Profit” = zysk; „profitable” = przynoszący zysk; „profitability” = rentowność.
competent having the skill to do something well enough Synonimy: capable, skilled	kompetentny	The inquiry concluded that the crisis was worsened by a shortage of competent middle managers. Dochodzenie wykazało, że kryzys pogłębił brak kompetentnej kadry kierowniczej średniego szczebla.
„Conclude that” = stwierdzić, dojść do wniosku. Strona bierna z wykonawcą: „was worsened by a shortage” — po polsku aktywnie „pogłębił brak”. „A shortage of sth” = niedobór, brak. „Middle managers” = menedżerowie średniego szczebla. „Inquiry” = dochodzenie, oficjalne śledztwo (bryt. „inquiry”, „enquiry” = pytanie).
symbolic representing an idea rather than being practical Synonimy: representative, emblematic	symboliczny	Planting the first tree was largely symbolic, yet it drew national attention to the reforestation campaign. Posadzenie pierwszego drzewa miało wymiar głównie symboliczny, a jednak zwróciło uwagę całego kraju na kampanię zalesiania.
Gerund jako podmiot: „Planting the first tree was…”. „Largely” = w dużej mierze, głównie. „Yet” jako spójnik = a jednak, mimo to (formalniejsze od „but”). „Draw attention to sth” = zwrócić uwagę na — „draw – drew – drawn”. „National” tu = ogólnokrajowy. „Reforestation” — przedrostek „re-” + „forest”.
upcoming happening soon Synonimy: forthcoming, approaching	nadchodzący, zbliżający się	The company will unveil its new product line at the upcoming trade fair in Barcelona. Firma zaprezentuje nową linię produktów na zbliżających się targach w Barcelonie.
„Upcoming” używane tylko przed rzecz. (the upcoming election), nigdy po „be” — wtedy „is coming up”. „Unveil” = odsłonić, zaprezentować po raz pierwszy (od „veil” = welon). „Trade fair” = targi (l.poj. po angielsku); „at the fair” — z „at”. „Product line” = linia, gama produktów.
lifelong lasting your whole life	trwający całe życie, dozgonny	Her lifelong passion for astronomy finally led her to a career at the observatory. Jej trwająca całe życie pasja do astronomii doprowadziła ją wreszcie do pracy w obserwatorium.
„Lifelong” pisane łącznie, tylko przed rzecz. (lifelong passion/friend/learning). „Passion for sth” — z „for”. „Lead sb to sth” = doprowadzić kogoś do — „lead – led – led” (nie mylić „led” z „lead” = ołów). „Finally” przed czasownikiem = wreszcie. „A career at/in” — „at” przy instytucji, „in” przy dziedzinie.
damaging causing harm Synonimy: harmful, detrimental	szkodliwy, kompromitujący	The leaked report contained damaging revelations about the bank's lending practices. Raport, który wyciekł, zawierał kompromitujące ustalenia dotyczące praktyk kredytowych banku.
„Damaging” = imiesłów czynny jako przym. (szkodliwy, wyrządzający szkody); „damaged” = uszkodzony — para „-ing/-ed” jak „boring/bored”. „Revelations about sth” — z „about”. „Lending” = udzielanie kredytów; „lend” = pożyczać komuś, „borrow” = pożyczać od kogoś. „Contain” = zawierać (bez „się”).
provincial relating to regions outside the capital; narrow-minded	prowincjonalny, zaściankowy	Critics dismissed his views as provincial, arguing he had never lived outside his hometown. Krytycy zbyli jego poglądy jako zaściankowe, twierdząc, że nigdy nie mieszkał poza rodzinnym miastem.
„Provincial” pejoratywnie = zaściankowy, ciasny; neutralnie = prowincjonalny, regionalny (provincial government). „Dismiss sth as sth” = zbyć, zlekceważyć jako. Imiesłów „arguing” = towarzysząca czynność. Past Perfect „had never lived” — wcześniej niż „dismissed”; „never” między „had” a imiesłowem. „Hometown” = miasto rodzinne.
passive accepting things without acting or resisting Synonimy: inactive, submissive	bierny	Regulators criticized the board for its passive response to repeated warnings about fraud. Regulatorzy skrytykowali zarząd za bierną reakcję na powtarzające się ostrzeżenia o oszustwach.
„Criticize sb for sth” — z „for”; bryt. pisownia „criticise”. „Response to sth” — z „to”. „Passive” = bierny; termin gramatyczny „the passive (voice)” = strona bierna, „passive smoking” = bierne palenie. „Warnings about/of sth”. „Its” bez apostrofu = zaimek dzierżawczy.
desirableformal worth having or wanting Synonimy: attractive, wanted	pożądany	Fluency in a second language is a highly desirable skill in today's job market. Biegła znajomość drugiego języka to na dzisiejszym rynku pracy bardzo pożądana umiejętność.
„Desirable” = pożądany, atrakcyjny (o cechach, ofertach) — przyrostek „-able” od „desire”; przeciwieństwo „undesirable”. „Highly” przy przym. ocennych = bardzo (highly desirable/unlikely/skilled). „Fluency in a language” — z „in”. „In today's job market” — dopełniacz „today's” + rzecz. „Skill” policzalne: „a skill”, „skills”.
costly expensive; causing much loss Synonimy: expensive, dear	kosztowny	Delaying the repairs proved far more costly than replacing the entire system at once. Odkładanie napraw okazało się znacznie bardziej kosztowne niż wymiana całej instalacji od razu.
„Costly” to przym. (nie przysł.) mimo końcówki „-ly” — jak „friendly”, „lively”, „lovely”; = kosztowny, także dosłownie i przenośnie (a costly mistake). Gerundy jako podmiot i po „than” równolegle: „Delaying… than replacing…”. „Far more” = znacznie bardziej (wzmocnienie stopnia wyższego). „At once” = od razu, naraz.
specialized designed or trained for one particular purpose Synonimy: specialist, dedicated	specjalistyczny, wyspecjalizowany	The clinic offers specialized treatment for athletes recovering from spinal injuries. Klinika oferuje specjalistyczne leczenie sportowców dochodzących do siebie po urazach kręgosłupa.
„Specialized” (bryt. też „specialised”) = imiesłów bierny jako przym. = specjalistyczny; „specialize in sth” = specjalizować się w. „Treatment for sb/sth” — z „for”. Imiesłów „recovering from” skraca zdanie względne. „Recover from an injury” — z „from”; „recovery” = powrót do zdrowia. „Spinal” = kręgosłupowy (spine = kręgosłup).
insufficientformal not enough Synonimy: inadequate, lacking	niewystarczający	The project was shelved after auditors found insufficient evidence of long-term profitability. Projekt odłożono na półkę, gdy audytorzy stwierdzili niewystarczające dowody długoterminowej rentowności.
„Insufficient” = formalny odpowiednik „not enough” — stoi przed rzecz. niepoliczalnym lub l.mn. („insufficient evidence”). Fałszywy przyjaciel: „evidence” = dowody (niepoliczalne). Phrasal verb „shelve” = odłożyć na półkę (dosłownie i przenośnie: projekt, plan). „Find + dopełnienie” tu = stwierdzić. „Profitability” = rentowność.
explicit stated clearly and directly, leaving no doubt Synonimy: clear, direct	wyraźny, jednoznaczny	The contract includes an explicit clause prohibiting employees from sharing client data. Umowa zawiera jednoznaczną klauzulę zakazującą pracownikom udostępniania danych klientów.
„Explicit” = wyrażony wprost, jednoznaczny; przeciwieństwo „implicit” = domyślny, dorozumiany. Także „explicit content” = treści drastyczne. „Prohibit sb from + gerund” = zakazać komuś czegoś („prohibiting employees from sharing”) — z „from”, jak „prevent/ban sb from”. Imiesłów „prohibiting” skraca zdanie względne. „Clause” = klauzula, także zdanie składowe w gramatyce.
aesthetic relating to beauty and artistic taste Synonimy: artistic, visual	estetyczny	The architect balanced aesthetic appeal with strict energy-efficiency requirements. Architekt pogodził walory estetyczne z rygorystycznymi wymogami efektywności energetycznej.
„Aesthetic” /iːsˈθetɪk/ — bryt. pisownia z „ae”, am. często „esthetic”; jako rzecz. „an aesthetic” = estetyka (styl), „aesthetics” = estetyka jako dziedzina. „Balance X with Y” = pogodzić, zrównoważyć X z Y. „Appeal” jako rzecz. = atrakcyjność, urok (aesthetic/visual appeal). „Energy-efficiency” tu z dywizem jako przym. złożony przed „requirements”.
high-profile attracting a lot of public attention Synonimy: prominent, famous	głośny, nagłośniony	A high-profile lawsuit against the tech giant has dominated the headlines this week. Głośny proces przeciwko gigantowi technologicznemu zdominował w tym tygodniu nagłówki gazet.
„High-profile” = przyciągający uwagę mediów (a high-profile case/figure); przeciwieństwo „low-profile”; „keep a low profile” = nie rzucać się w oczy. Z dywisem przed rzecz. „A lawsuit against sb” — z „against”. Present Perfect „has dominated” + „this week” — okres jeszcze trwa. „Headlines” = nagłówki; „make headlines” = trafić na czołówki.
selective carefully choosing only some things or people Synonimy: choosy, particular	wybiórczy, wymagający w doborze	The university is extremely selective, admitting fewer than five percent of applicants each year. Uczelnia jest niezwykle wymagająca w rekrutacji — co roku przyjmuje mniej niż pięć procent kandydatów.
„Selective” o uczelni = trudno się dostać (dosłownie: wybiórcza, selektywna); „selective hearing” = wybiórcze słyszenie. „Extremely” wzmacnia przym. Imiesłów „admitting” = uzupełnienie, wyjaśnienie. „Fewer than” + policzalne (applicants); „less than” + niepoliczalne (choć potocznie „less” bywa nadużywane). „Applicant” = kandydat, wnioskodawca.
secularformal not connected to religion Synonimy: non-religious, worldly	świecki	The constitution guarantees a secular state in which no religion receives official preference. Konstytucja gwarantuje państwo świeckie, w którym żadna religia nie jest oficjalnie uprzywilejowana.
„Secular” = świecki (a secular state/education); „secularism” = świeckość. Zdanie względne formalne „in which” (= where) — przyimek przed zaimkiem; potocznie „which… in”. „No religion receives” — przeczenie przez „no” + rzecz., czasownik twierdzący (jedno przeczenie). „Preference” = pierwszeństwo, preferencja.
correspondingformal matching or related to something else Synonimy: matching, equivalent	odpowiadający, analogiczny	Wages rose by three percent, but there was no corresponding increase in productivity. Płace wzrosły o trzy procent, ale nie towarzyszył temu analogiczny wzrost wydajności.
„Corresponding” = odpowiadający, analogiczny (imiesłów od „correspond to/with” = odpowiadać czemuś); „correspondence” = także korespondencja. „Rise by 3%” — „by” przy wielkości zmiany. „There was no increase” — konstrukcja „there is/was” z przeczeniem przez „no”. „Increase in sth” — z „in”. „Wages” = płace (zwykle l.mn.), „salary” = pensja miesięczna/roczna.
parliamentary relating to a parliament	parlamentarny	The scandal triggered a parliamentary inquiry into the ministry's procurement contracts. Skandal doprowadził do wszczęcia parlamentarnego dochodzenia w sprawie kontraktów ministerstwa na zamówienia publiczne.
„Trigger” = wywołać, uruchomić (czasownik prasowy). „An inquiry into sth” — z „into” (investigation/inquiry into). „Parliamentary” — uwaga na pisownię: „parliament” z „ia” (nieme „i”), wymowa /ˈpɑːləmənt/. „Procurement” = zamówienia publiczne, zaopatrzenie (od „procure” = pozyskać). „Ministry's” — dopełniacz.
ecological relating to the environment and living things Synonimy: environmental, green	ekologiczny	Scientists warn that draining the wetlands would cause irreversible ecological damage. Naukowcy ostrzegają, że osuszenie mokradeł spowodowałoby nieodwracalne szkody ekologiczne.
„Ecological” = dotyczący ekosystemów (ecological damage/balance); polskie „ekologiczny” w sensie „przyjazny środowisku” = „eco-friendly”, „green”, „environmentally friendly”. Gerund jako podmiot zdania podrzędnego: „draining… would cause”. „Would” = tryb warunkowy (gdyby osuszono). „Wetlands” = mokradła, tereny podmokłe — zwykle l.mn.
large-scale involving many people or a wide area Synonimy: extensive, massive	zakrojony na szeroką skalę	The government announced large-scale investment in renewable energy infrastructure across the region. Rząd ogłosił zakrojone na szeroką skalę inwestycje w infrastrukturę energetyki odnawialnej w całym regionie.
„Large-scale” — przym. złożony z dywizem przed rzecz.; „on a large scale” bez dywizu jako wyrażenie przysł.; przeciwieństwo „small-scale”. „Investment in sth” — z „in”; tu niepoliczalne (l.mn. „investments” = konkretne lokaty). „Renewable energy” = energia odnawialna; „renewables” = OZE. „Infrastructure” — niepoliczalne.
post-war happening in the period after a war	powojenny	The exhibition traces the rebuilding of European cities during the post-war decades. Wystawa śledzi odbudowę europejskich miast w powojennych dekadach.
Przedrostek „post-” = po (post-war, post-election, post-pandemic), zwykle z dywizem w bryt., łącznie w am. („postwar”); przeciwieństwo „pre-war”. „Trace” = śledzić, odtwarzać przebieg (trace the history/development of). „Rebuilding” = gerund jako rzecz. = odbudowa. „During the decades” — „during” + rzecz. (czas trwania).
applicableformal relevant and able to be applied to a situation Synonimy: relevant, appropriate	mający zastosowanie, obowiązujący	These tax exemptions are applicable only to companies registered before 2020. Te zwolnienia podatkowe mają zastosowanie wyłącznie do spółek zarejestrowanych przed 2020 rokiem.
„Applicable to sth” — z „to” („applicable to companies”); akcent /əˈplɪkəbl/ lub /ˈæplɪkəbl/. Na formularzach „N/A” = „not applicable” (nie dotyczy). „Only” tuż przed elementem, który ogranicza („only to companies”). Imiesłów bierny „registered before 2020” skraca zdanie względne. „Exemption from sth” = zwolnienie z (podatku, obowiązku).
frankly speaking honestly and directly Synonimy: honestly, candidly	szczerze mówiąc	Frankly, I doubt the merger will deliver the savings the executives have promised. Szczerze mówiąc, wątpię, by fuzja przyniosła oszczędności, które obiecali członkowie zarządu.
„Frankly” na początku zdania, oddzielone przecinkiem = przysł. stanowiska: komentuje całą wypowiedź („szczerze mówiąc”), a nie sposób wykonania czynności; podobnie „honestly”, „admittedly”, „arguably”. „Doubt (that)” + zdanie; „doubt whether” też poprawne. „Deliver savings” = przynieść oszczędności. „The savings (that) the executives have promised” — zaimek względny pominięty.
forthformal forward or outward from a place Synonimy: forward, onward	naprzód, dalej	The negotiators walked back and forth between the two delegations until midnight. Negocjatorzy do północy krążyli tam i z powrotem między dwiema delegacjami.
„Forth” występuje dziś głównie w wyrażeniach: „back and forth” = tam i z powrotem, „and so forth” = i tak dalej, „from that day forth”, „set forth” = wyruszyć, przedstawić. Nie mylić z „fourth” (= czwarty) — homofony /fɔːθ/. „Between the two delegations” — „between” przy dwóch stronach. „Until midnight” — bez przedimka.
halfway at the middle point between two places or stages Synonimy: midway	w połowie, w pół drogi	The lecture was so tedious that several students left halfway through. Wykład był tak nużący, że kilku studentów wyszło w połowie.
„Halfway through (sth)” = w połowie czegoś (halfway through the lecture/film); tu „through” bez dopełnienia, domyślnie „through the lecture”. Konstrukcja skutkowa „so + przym. + that” („so tedious that”). „Tedious” = nużący, żmudny. „Leave – left – left”. Fałszywy przyjaciel: „lecture” = wykład, nie „lektura” (= reading).
supposedly said to be true, but with some doubt Synonimy: allegedly, apparently	rzekomo, podobno	The painting, supposedly a lost Vermeer, turned out to be a clever forgery. Obraz, rzekomo zaginiony Vermeer, okazał się zręcznym fałszerstwem.
„Supposedly” /səˈpəʊzɪdli/ = rzekomo — wyraża dystans mówiącego (sugeruje wątpliwość); „allegedly” = rzekomo w kontekście zarzutów, „reportedly” = jak podają. Wtrącenie apozycyjne między przecinkami: „the painting, supposedly a lost Vermeer, …”. Phrasal verb „turn out to be” = okazać się. „A Vermeer” = obraz Vermeera (nazwisko artysty z „a” = jego dzieło).
utterly completely; totally Synonimy: completely, absolutely	całkowicie, zupełnie	The village was utterly transformed by the arrival of high-speed rail. Przyjazd szybkiej kolei całkowicie odmienił wioskę.
„Utterly” = całkowicie — wzmacnia przym. i imiesłowy o mocnym, często skrajnym znaczeniu (utterly transformed/ridiculous/exhausted), nie stopniowalne łagodne (nie „utterly good”). „Utter” jako przym. = kompletny (utter nonsense). Strona bierna z wykonawcą „was transformed by”; po polsku strona czynna brzmi naturalniej. „High-speed rail” = kolej dużych prędkości.
undoubtedly certainly; without any doubt Synonimy: certainly, definitely	niewątpliwie, bez wątpienia	She is undoubtedly one of the most influential economists of her generation. Jest bez wątpienia jedną z najbardziej wpływowych ekonomistek swojego pokolenia.
„Undoubtedly” /ʌnˈdaʊtɪdli/ — „b” nieme jak w „doubt”; przysł. stanowiska wyrażający pewność, stoi zwykle po „be” lub przed czasownikiem głównym. „One of the most + przym. + l.mn.” — po „one of” zawsze l.mn. („one of the most influential economists”), a czasownik w l.poj. „Of her generation” = swojego pokolenia.
nonethelessformal despite what was just said Synonimy: nevertheless, however	niemniej jednak, mimo to	The evidence was circumstantial; the jury nonetheless found the defendant guilty. Dowody były poszlakowe; ława przysięgłych mimo to uznała oskarżonego za winnego.
„Nonetheless” (= „nevertheless”) — formalny łącznik przeciwstawny, może stać na początku, w środku (jak tu, po podmiocie) lub na końcu zdania; pisany łącznie. Średnik łączy dwa zdania samodzielne. „Find sb guilty” = uznać kogoś za winnego — „find” + dopełnienie + przym. „Circumstantial evidence” = dowody poszlakowe; „evidence” niepoliczalne, więc „was”.
simultaneously happening at exactly the same time Synonimy: at once, concurrently	jednocześnie, równocześnie	The documentary was released simultaneously in cinemas and on the streaming platform. Film dokumentalny wszedł jednocześnie do kin i na platformę streamingową.
„Simultaneously” /ˌsɪməlˈteɪniəsli/ = jednocześnie — formalne; potocznie „at the same time”. Strona bierna „was released” = został wydany, wszedł (na ekrany); po polsku strona czynna. „In cinemas” (bryt.) / „in theaters” (am.); „on the platform” — „on” przy platformach, serwisach, TV. „Simultaneous interpreting” = tłumaczenie symultaniczne.
solelyformal only; involving nothing or no one else Synonimy: only, exclusively	wyłącznie, jedynie	The scholarship is awarded solely on the basis of academic merit. Stypendium przyznaje się wyłącznie na podstawie wyników w nauce.
„Solely” = wyłącznie (od „sole” = jedyny) — stoi tuż przed elementem, który ogranicza („solely on the basis of”). „On the basis of” = na podstawie — z „on”. Strona bierna „is awarded” — reguła ogólna, po polsku bezosobowe „przyznaje się”. „Merit” = zasługa, wartość; „academic merit” = wyniki w nauce. „Sole” to też podeszwa i sola (ryba).
exclusively only; limited to one person, group or purpose Synonimy: only, solely	wyłącznie	The lounge is reserved exclusively for passengers travelling in business class. Salonik jest zarezerwowany wyłącznie dla pasażerów podróżujących w klasie biznes.
„Exclusively for sb” = wyłącznie dla; „reserved for” — z „for”. „Exclusive” jako przym. = ekskluzywny (w sensie „tylko dla wybranych”), także „an exclusive” = materiał na wyłączność w prasie. Imiesłów „travelling” skraca zdanie względne („who are travelling”); bryt. pisownia z podwójnym „l”, am. „traveling”. „In business class” bez przedimka.
presentlyformal at the present time; soon Synonimy: currently, shortly	obecnie, aktualnie	The museum is presently undergoing renovations and will reopen in the spring. Muzeum jest obecnie w remoncie i zostanie ponownie otwarte wiosną.
„Presently” = obecnie (głównie am.) lub wkrótce (bryt., nieco staroświeckie) — kontekst rozstrzyga; jednoznaczne jest „currently”, „at present”. Present Continuous „is undergoing” = trwa teraz; „undergo” = przechodzić (remont, operację) — „undergo – underwent – undergone”. „In the spring” — z „in”; pory roku zwykle z „the” lub bez.
overly too much; more than is good Synonimy: excessively, too	nadmiernie, zbyt	Analysts accused the ministry of being overly optimistic about growth forecasts. Analitycy zarzucili ministerstwu nadmierny optymizm w prognozach wzrostu.
„Overly” = nadmiernie, zbytnio (overly optimistic/cautious), formalniejsze niż „too”; ten sam sens niesie przedrostek „over-” (overoptimistic). „Accuse sb of + gerund” („accused of being”). „Optimistic about sth” — z „about”. „Growth forecasts” = prognozy wzrostu — rzecz. w funkcji przym. w l.poj.
partially only in part, not completely Synonimy: partly, in part	częściowo	The motorway remained partially closed while crews cleared the overturned lorry. Autostrada pozostawała częściowo zamknięta, gdy ekipy usuwały przewróconą ciężarówkę.
„Partially” = częściowo (= „partly”; „partially” brzmi nieco formalniej i częściej dotyczy stopnia); „partial” = częściowy, ale też stronniczy (impartial = bezstronny). „Remain + przym./imiesłów” („remained closed”). „While” + Past Simple = w czasie gdy. „Motorway” (bryt.) / „highway, freeway” (am.); „lorry” (bryt.) / „truck” (am.).
thankfully used to say you are glad about something Synonimy: fortunately, luckily	na szczęście	Thankfully, the fire alarm sounded early enough for everyone to evacuate safely. Na szczęście alarm pożarowy zadziałał wystarczająco wcześnie, by wszyscy zdążyli się bezpiecznie ewakuować.
„Thankfully” na początku zdania = na szczęście (przysł. stanowiska, jak „fortunately”, „luckily”); nie „z wdzięcznością” — to znaczenie jest dziś rzadkie. „Enough” stoi PO przysł./przym. („early enough”), ale PRZED rzecz. („enough time”). „For everyone to evacuate” = konstrukcja „for + osoba + bezokolicznik” = by wszyscy mogli. „Sound” jako czasownik = zadźwięczeć, zadziałać (o alarmie).
ironically in a way opposite to what you would expect	jak na ironię, paradoksalnie	Ironically, the anti-piracy software slowed the system down more than any virus ever had. Jak na ironię, program antypiracki spowolnił system bardziej niż jakikolwiek wirus.
„Ironically” na początku zdania = jak na ironię — przysł. stanowiska komentujący całe zdanie. Past Perfect „had slowed” — porównanie ze stanem wcześniejszym („than any virus ever had”) + elipsa: „had” zastępuje „had slowed it down”. Phrasal verb „slow sth down”. „Anti-piracy” — przedrostek „anti-” z dywizem; „piracy” = piractwo (także cyfrowe).
therebyformal as a result of that action Synonimy: thus, in that way	tym samym, w ten sposób	The firm automated its billing, thereby reducing administrative costs by nearly a third. Firma zautomatyzowała fakturowanie, obniżając tym samym koszty administracyjne o blisko jedną trzecią.
„Thereby” = tym samym — formalny łącznik, prawie zawsze z imiesłowem „-ing” wskazującym skutek („thereby reducing”). Podobne formalne złożenia z „there-”: „therefore” (dlatego), „thereafter” (potem), „therein”. „By nearly a third” — „by” przy wielkości zmiany; „a third” = jedna trzecia. „Billing” = fakturowanie.
continually again and again over a long period Synonimy: constantly, repeatedly	nieustannie, wciąż na nowo	Successful companies continually adapt their strategies to shifting consumer habits. Firmy odnoszące sukcesy nieustannie dostosowują swoje strategie do zmieniających się nawyków konsumentów.
„Continually” = wciąż na nowo, z przerwami (powtarzalność); „continuously” = bez przerwy, w sposób ciągły — subtelna, ale realna różnica. Present Simple „adapt” = stała prawidłowość. „Adapt sth to sth” = dostosować coś do — z „to”. „Shifting” = zmieniające się (imiesłów od „shift”). „Habits” = nawyki, zwyczaje.
whollyformal completely; entirely Synonimy: entirely, fully	całkowicie, w całości	The subsidiary is wholly owned by the parent company and has no outside shareholders. Spółka zależna jest w całości własnością spółki matki i nie ma zewnętrznych akcjonariuszy.
„Wholly” /ˈhəʊlli/ od „whole” — formalne, prawnicze („wholly owned subsidiary” = spółka w 100% zależna); nie mylić z „holy” (= święty) — te same głoski. Strona bierna z wykonawcą „is owned by”. „Subsidiary” = spółka zależna (nie „subsydium” = subsidy); „parent company” = spółka matka. „Outside” jako przym. = zewnętrzny.
thereafterformal after that time Synonimy: afterwards, subsequently	potem, od tego czasu	The treaty was signed in 1994, and relations between the two countries improved steadily thereafter. Traktat podpisano w 1994 roku, a potem stosunki między oboma krajami stale się poprawiały.
„Thereafter” = od tego momentu, potem — formalne, zwykle na końcu zdania; „shortly thereafter” = wkrótce potem. Strona bierna bez wykonawcy „was signed” — po polsku „podpisano”. „In 1994” — rok z „in”. „Relations between X and Y” = stosunki między; „relationship” = związek, relacja osobista. „Steadily” = stale, stopniowo.
reportedlyformal according to reports, but not confirmed Synonimy: allegedly, supposedly	podobno, według doniesień	The two clubs have reportedly agreed on a record transfer fee for the striker. Oba kluby podobno uzgodniły rekordową kwotę transferu napastnika.
„Reportedly” = jak podają, według doniesień — przysł. dziennikarski dystansujący autora od informacji; pozycja: między „have” a imiesłowem („have reportedly agreed”). Present Perfect „have agreed” = aktualna wiadomość, bez daty. „Agree on sth” = uzgodnić coś — z „on”; „agree to do” = zgodzić się. „Fee” = opłata, kwota; „striker” = napastnik.
explicitly clearly and directly, leaving no doubt Synonimy: clearly, directly	wyraźnie, jednoznacznie	The guidelines explicitly forbid researchers from sharing patient data without consent. Wytyczne jednoznacznie zabraniają badaczom udostępniania danych pacjentów bez ich zgody.
„Explicitly” = wprost, jednoznacznie; przeciwieństwo „implicitly” = w sposób dorozumiany. „Forbid sb from + gerund” lub „forbid sb to do sth” — obie konstrukcje poprawne; „forbid – forbade – forbidden”. „Guidelines” — zwykle l.mn. = wytyczne. „Without consent” — „consent” niepoliczalne = zgoda (formalnie); „consent to sth” jako czasownik.
substantiallyformal by a large amount or degree Synonimy: considerably, significantly	znacznie, znacząco	Housing prices in the capital have risen substantially over the past decade. Ceny mieszkań w stolicy znacznie wzrosły w ciągu ostatniej dekady.
„Substantially” = znacznie (o wielkości zmiany); przym. „substantial” = znaczny, pokaźny — nie „substancjalny”. Present Perfect „have risen” + „over the past decade” = okres do teraz; „rise – rose – risen” (nieprzechodni; „raise” = podnieść coś). „Over the past decade” = w ciągu ostatnich dziesięciu lat — „over” lub „in”, nie „during the last decade” w tym znaczeniu ciągłości.
predominantlyformal mostly; mainly Synonimy: mainly, mostly	przeważnie, w przeważającej mierze	The workforce in the textile sector remains predominantly female and poorly paid. Siła robocza w sektorze tekstylnym pozostaje w przeważającej mierze kobieca i słabo opłacana.
„Predominantly” = przeważnie, głównie — formalne (potocznie „mostly”, „mainly”); od „predominate” = przeważać. „Workforce” = siła robocza, załoga — rzecz. zbiorowy w l.poj. „Remain + przym.” („remains female and poorly paid”). „Poorly paid” — przysł. „poorly” + imiesłów; „badly paid” i „low-paid” też poprawne.
notablyformal especially; in a way worth noticing Synonimy: particularly, especially	zwłaszcza, w szczególności	Several economies, most notably Germany's, contracted sharply in the final quarter. Kilka gospodarek, zwłaszcza niemiecka, gwałtownie skurczyło się w ostatnim kwartale.
„Notably” = zwłaszcza, w szczególności (wyróżnia przykład) lub „w sposób godny uwagi”; „most notably” = przede wszystkim. Wtrącenie apozycyjne między przecinkami. „Germany's” z apostrofem = elipsa: „Germany's (economy)”. „Contract” jako czasownik /kənˈtrækt/ = kurczyć się (gospodarka) — bez „się” po angielsku; rzecz. /ˈkɒntrækt/ = umowa. „Quarter” = kwartał.
to single out to choose one person or thing for special attention Synonimy: pick out, highlight	wyróżniać/wyróżnić, wskazywać/wskazać	The report singled out the finance department for its failure to detect the fraud. Raport wskazał w szczególności dział finansowy, który nie wykrył oszustwa.
Phrasal verb rozdzielny: „single out sb/sth” lub „single sb out” — zaimek zawsze w środku („singled it out”). „Single sb out for sth” = wyróżnić kogoś z powodu czegoś (for praise/criticism) — z „for”. „Failure to do sth” = niezrobienie czegoś („failure to detect” = niewykrycie) — rzecz. + bezokolicznik. „Detect” = wykryć.
to opt out to choose not to take part in something Synonimy: withdraw, drop out	rezygnować/zrezygnować, wypisywać się/wypisać się	Employees may opt out of the pension scheme by submitting a written request. Pracownicy mogą zrezygnować z programu emerytalnego, składając pisemny wniosek.
„Opt out of sth” = zrezygnować z udziału — nierozdzielny, z „of” przed dopełnieniem; przeciwieństwo „opt in (to sth)”. Rzecz. „an opt-out” z dywizem. „May” w regulaminie = ma prawo. „By + gerund” („by submitting”) = przez zrobienie czegoś — sposób; po polsku imiesłów „składając”. „Pension scheme” (bryt.) / „pension plan” (am.).
to iron outinformal to solve small remaining problems Synonimy: resolve, smooth out	dopracowywać/dopracować, usuwać/usunąć (problemy)	The two parties met over the weekend to iron out the remaining details of the agreement. Obie strony spotkały się w weekend, by dopracować pozostałe szczegóły porozumienia.
„Iron out problems/differences/details” = wygładzić, usunąć drobne problemy (dosłownie: wyprasować) — phrasal verb rozdzielny („iron them out”). „Over the weekend” = w ciągu weekendu; „at/on the weekend” = w weekend (bryt./am.). „Meet – met – met” bez „się” (spotkać się). „The remaining details” — imiesłów jako przym. = pozostałe.
to tone down to make something less strong or extreme Synonimy: soften, moderate	łagodzić/złagodzić, stonować	His advisers urged him to tone down his rhetoric before the televised debate. Doradcy namawiali go, by przed telewizyjną debatą złagodził ton swoich wypowiedzi.
„Tone down sth / tone sth down” = stonować, złagodzić (język, kolory, krytykę) — phrasal verb rozdzielny. „Urge sb to do sth” = nakłaniać kogoś, by… — dopełnienie + bezokolicznik. „Rhetoric” /ˈretərɪk/ = retoryka, styl wypowiedzi (często pejoratywnie); niepoliczalne. „Televised” = transmitowany w telewizji; „adviser/advisor” — obie pisownie.
to shy away from to avoid something because of fear or dislike Synonimy: avoid, evade	unikać, stronić od	The documentary does not shy away from the darker chapters of the country's history. Film dokumentalny nie ucieka od mroczniejszych rozdziałów historii kraju.
„Shy away from sth/doing sth” = unikać czegoś trudnego lub niewygodnego — nierozdzielny, trzyczęściowy phrasal verb; po „from” rzecz. lub gerund. Przeczenie „does not” + bezokolicznik bez „to”. „Shy” jako przym. = nieśmiały. „Darker chapters” = przenośnie mroczniejsze karty historii; „history” = historia jako dzieje, „story” = opowieść.
to set out to explain clearly; to start with an aim Synonimy: present, intend	przedstawiać/przedstawić, wykładać/wyłożyć	The white paper sets out the government's plan to overhaul the immigration system. Biała księga przedstawia rządowy plan gruntownej reformy systemu imigracyjnego.
„Set out sth” = przedstawić, wyłożyć (plan, argumenty) — formalne; inne znaczenia: „set out (on a journey)” = wyruszyć, „set out to do” = postawić sobie za cel. „Set – set – set”. Present Simple „sets out” przy opisie treści dokumentu — tak samo jak w opisie fabuły. „White paper” = biała księga (dokument rządowy). „Overhaul” = gruntownie zreformować, wyremontować.

English C1 — For Polish Speakers Official

Oceń ten zestaw

Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć

Więcej zestawów do nauki angielskiego

English B2 — For Polish Speakers

English B2 — Business & Economy (for Polish Speakers)

English B2 — Science & Technology (for Polish Speakers)

English C2 — For Polish Speakers

English B1 — For Polish Speakers

English B1 — Work & Education (for Polish Speakers)