Jak powiedzieć “przenikliwość, bystrość” po angielsku?

“przenikliwość, bystrość” to po angielsku “acumen”. Na przykład: Her financial acumen allowed the firm to weather a recession that ruined most of its competitors. — Dzięki jej finansowej przenikliwości firma przetrwała recesję, która zrujnowała większość konkurentów.

Jak powiedzieć “opanowanie, zimna krew” po angielsku?

“opanowanie, zimna krew” to po angielsku “aplomb”. Na przykład: The ambassador fielded hostile questions with remarkable aplomb, never once raising her voice. — Ambasadorka odpierała wrogie pytania z niezwykłym opanowaniem, ani razu nie podnosząc głosu.

Jak powiedzieć “zwięzłość” po angielsku?

“zwięzłość” to po angielsku “brevity”. Na przykład: The editor praised the essay for its brevity, noting that every sentence earned its place. — Redaktor pochwalił esej za zwięzłość, zauważając, że każde zdanie było w nim na miejscu.

Jak powiedzieć “szczerość, otwartość” po angielsku?

“szczerość, otwartość” to po angielsku “candor”. Na przykład: In a memoir of unusual candor, she admits to doubts that most politicians carefully conceal. — W niezwykle szczerych wspomnieniach przyznaje się do wątpliwości, które większość polityków skrzętnie ukrywa.

← Powrót do publicznych zestawów · Zestawy do nauki angielskiego · test słownictwa z angielskiego

English C2 — For Polish Speakers Official

Mastery-level English words for Polish speakers (CEFR C2). Proficiency vocabulary beyond the Oxford 5000: nuanced nouns, literary adjectives, low-frequency verbs, and idiomatic expressions, with example sentences and Polish translations.

ESOKJ C2 — Biegłość

Na tym poziomie potrafisz: rozumieć praktycznie wszystko, precyzyjnie się wyrażać. Słownictwo: ~8000+ słów (łącznie).

Czego się nauczysz

Jak powiedzieć “przenikliwość, bystrość” po angielsku?: “przenikliwość, bystrość” to po angielsku “acumen”. Na przykład: Her financial acumen allowed the firm to weather a recession that ruined most of its competitors. — Dzięki jej finansowej przenikliwości firma przetrwała recesję, która zrujnowała większość konkurentów.
Jak powiedzieć “opanowanie, zimna krew” po angielsku?: “opanowanie, zimna krew” to po angielsku “aplomb”. Na przykład: The ambassador fielded hostile questions with remarkable aplomb, never once raising her voice. — Ambasadorka odpierała wrogie pytania z niezwykłym opanowaniem, ani razu nie podnosząc głosu.
Jak powiedzieć “zwięzłość” po angielsku?: “zwięzłość” to po angielsku “brevity”. Na przykład: The editor praised the essay for its brevity, noting that every sentence earned its place. — Redaktor pochwalił esej za zwięzłość, zauważając, że każde zdanie było w nim na miejscu.
Jak powiedzieć “szczerość, otwartość” po angielsku?: “szczerość, otwartość” to po angielsku “candor”. Na przykład: In a memoir of unusual candor, she admits to doubts that most politicians carefully conceal. — W niezwykle szczerych wspomnieniach przyznaje się do wątpliwości, które większość polityków skrzętnie ukrywa.

angielski → polski 250 słów ~25 dni przy 10 słowach dziennie 0 pobrań C2

No ratings No ratings autor: admin@wordsonrepeat.com Sep 4, 2026

Wypróbuj naukę — bez konta

Prawdziwa sesja nauki, od razu. Bez rejestracji.

Zgłoś problem z tym zestawem

Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć

Słowo	Tłumaczenie	Przykład
acumenformal the ability to make good judgments quickly Synonimy: sharpness, insight	przenikliwość, bystrość	Her financial acumen allowed the firm to weather a recession that ruined most of its competitors. Dzięki jej finansowej przenikliwości firma przetrwała recesję, która zrujnowała większość konkurentów.
Wzór „allow + dopełnienie + to + bezokolicznik”: „allowed the firm to weather” — po polsku zdanie z „dzięki”. „Weather” jako czasownik = przetrwać (burzę, kryzys), nie „pogoda”. Zdanie względne ograniczające z „that” jako podmiotem: „a recession that ruined”. Wymowa /ˈækjʊmən/ lub /əˈkjuːmən/; z łac. „acumen” = ostrze (por. „acute”, „acupuncture”) — przenikliwość jako „ostry” umysł.
aplombformal calm confidence in a difficult situation Synonimy: composure, poise	opanowanie, zimna krew	The ambassador fielded hostile questions with remarkable aplomb, never once raising her voice. Ambasadorka odpierała wrogie pytania z niezwykłym opanowaniem, ani razu nie podnosząc głosu.
Kolokacja „with (remarkable) aplomb” — rzecz. niepoliczalny, zawsze z „with”, bez przedimka; po polsku „z opanowaniem”. Imiesłowowy równoważnik zdania „never once raising her voice” = „ani razu nie podnosząc”; „never once” to emfatyczne „ani razu”. Wymowa z francuska: /əˈplɒm/, „b” nieme. „Field a question” = przyjąć/odparować pytanie (metafora z krykieta).
brevityformal using few words; shortness in time Synonimy: conciseness, shortness	zwięzłość	The editor praised the essay for its brevity, noting that every sentence earned its place. Redaktor pochwalił esej za zwięzłość, zauważając, że każde zdanie było w nim na miejscu.
„Praise sb/sth for sth” — pochwalić za, przyimek „for” (nie „praise for its brevity” → po polsku „za”). Imiesłów „noting that” wprowadza zdanie podrzędne bez spójnika „and”. Idiom „earn its place” = zasłużyć na swoje miejsce. Przysłowie „brevity is the soul of wit” (Szekspir). Przym. „brief” = krótki, zwięzły; „brief” jako rzecz. = instrukcja, zadanie.
candorformal honest and direct speech Synonimy: frankness, openness	szczerość, otwartość	In a memoir of unusual candor, she admits to doubts that most politicians carefully conceal. W niezwykle szczerych wspomnieniach przyznaje się do wątpliwości, które większość polityków skrzętnie ukrywa.
„A memoir of unusual candor” — „of + rzecz. abstrakcyjny” w roli przymiotnika, po polsku „niezwykle szczere wspomnienia”. „Admit to + rzecz./-ing” = przyznać się do; „admit that…” bez „to”. „Candor” to pisownia amerykańska, brytyjska „candour”; przym. „candid”. Łac. „candor” = biel, czystość — ten sam rdzeń co „kandydat” (rzymscy kandydaci nosili białe togi) i „kandyzowany”.
conjectureformal a guess not based on complete evidence Synonimy: speculation, guess	domysł, przypuszczenie	Until the archives are opened, any account of the ministers' motives remains pure conjecture. Dopóki archiwa nie zostaną otwarte, każda relacja o motywach ministrów pozostaje czystym domysłem.
Po „until” czas teraźniejszy zamiast przyszłego („until the archives are opened”), a po polsku „dopóki nie zostaną”. Uwaga: polskie „dopóki nie” = angielskie „until” bez przeczenia. „Remain + rzecz./przym.” bez przedimka przed niepoliczalnym „conjecture”; „pure conjecture” = czyste spekulacje. Wymowa /kənˈdʒektʃə/; też czasownik „to conjecture”.
connoisseur an expert who appreciates quality in art, food or wine Synonimy: expert, aficionado	koneser, znawca	Only a true connoisseur could distinguish the forgery from the Vermeer hanging beside it. Tylko prawdziwy koneser potrafiłby odróżnić falsyfikat od wiszącego obok Vermeera.
„Could distinguish” = potrafiłby (tryb warunkowy), „distinguish X from Y” — przyimek „from”, po polsku „odróżnić X od Y”. Imiesłów po rzeczowniku skraca zdanie względne: „the Vermeer hanging beside it” = „(ten) Vermeer, który wisi obok”. Nazwisko malarza z „the” oznacza obraz jego autorstwa. Wymowa francuska: /ˌkɒnəˈsɜː/, końcowe „r” nieme w brytyjskim.
debacle a complete, embarrassing failure Synonimy: disaster, fiasco	klęska, katastrofa	The product launch turned into a public debacle when the servers crashed within minutes. Premiera produktu zamieniła się w publiczną klapę, gdy serwery padły w ciągu kilku minut.
„Turn into” = zamienić się w (bez „się” w angielskim). „Within minutes” = w ciągu (niecałych) kilku minut — „within” podkreśla krótki czas, „in minutes” brzmi neutralniej. Z francuskiego „débâcle” (pękanie lodu); wymowa /deɪˈbɑːkl/ lub /dɪˈbækl/. Silniejsze niż „failure”, bliskie polskiemu potocznemu „klapa”, „kompromitacja”.
demeanorformal the way a person looks and behaves Synonimy: manner, bearing	sposób bycia, zachowanie	His calm demeanor in the courtroom contrasted sharply with the panic he later described in private. Jego spokojna postawa na sali sądowej ostro kontrastowała z paniką, którą później opisywał prywatnie.
„Contrast with” = kontrastować z; „sharply” to typowy przysłówek przy tym czasowniku. Zdanie względne z pominiętym zaimkiem: „the panic (which) he later described”. Pisownia amerykańska „demeanor”, brytyjska „demeanour”; nie ma związku z „mean” = podły. Rzecz. niepoliczalny, zwykle z przymiotnikiem: „calm/cheerful demeanor”. „In private” = prywatnie, na osobności.
deluge a great flood; an overwhelming amount of something Synonimy: flood, torrent	zalew, lawina	After the interview aired, the station received a deluge of complaints from indignant viewers. Po emisji wywiadu stacja została zalana skargami oburzonych widzów.
„A deluge of + rzecz. w l.mn.” = zalew/lawina czegoś; po polsku naturalniej stroną bierną „została zalana”. „Air” jako czasownik = wyemitować (nadawać w telewizji/radiu). Wymowa /ˈdeljuːdʒ/; słowo biblijne (potop) — „the Deluge” = potop. Zwykły czas Past Simple w obu zdaniach: dwa następujące po sobie wydarzenia.
dearthformal a serious lack of something Synonimy: shortage, scarcity	niedostatek, brak	Critics lament the dearth of original ideas in this season's crop of prestige dramas. Krytycy ubolewają nad niedostatkiem oryginalnych pomysłów w tegorocznym urodzaju prestiżowych seriali.
„A dearth of + rzecz.” — zawsze z „of”, przeciwieństwo „a wealth of”. „Lament + dopełnienie” bez przyimka (nie „lament over”), po polsku „ubolewać nad”. Wymowa /dɜːθ/ — rymuje się z „earth”, nie z „death”; etymologicznie od „dear” = drogi (rzadki, więc drogi). „Crop” dosłownie „zbiory”, tu przenośnie: sezonowa porcja seriali.
duplicityformal dishonest behavior meant to deceive Synonimy: deceit, double-dealing	dwulicowość, obłuda	The memoir exposes the duplicity of an agency that preached transparency while shredding documents. Wspomnienia obnażają dwulicowość agencji, która głosiła przejrzystość, a jednocześnie niszczyła dokumenty.
„While + -ing” = „podczas gdy / jednocześnie”, wyraża kontrast: „preached transparency while shredding documents”. Present Simple „exposes” w opisie treści książki — po angielsku o dziełach mówi się w czasie teraźniejszym. Fałszywy przyjaciel: „duplicity” ≠ duplikat, powielenie (= duplication); przym. „duplicitous” = dwulicowy. Łac. „duplex” = podwójny.
epitome a perfect example of a quality or type Synonimy: embodiment, essence	uosobienie, kwintesencja	With its glass walls and rooftop garden, the new library is the epitome of civic optimism. Ze swoimi szklanymi ścianami i ogrodem na dachu nowa biblioteka jest uosobieniem obywatelskiego optymizmu.
„The epitome of” — zawsze z „the” i „of”: „jest uosobieniem czegoś”. Pułapka wymowy: cztery sylaby /ɪˈpɪtəmi/, nie „epi-tom”; z greckiego „epitomē” = skrót, wyciąg. Fronting: okolicznik „With its glass walls…” na początku zdania dla emfazy, po nim normalny szyk podmiot–orzeczenie.
equanimityformal calmness and composure under stress Synonimy: composure, calm	spokój ducha, opanowanie	She received the grim diagnosis with an equanimity that astonished even her physicians. Przyjęła ponurą diagnozę ze spokojem, który zdumiał nawet jej lekarzy.
„With an equanimity that…” — rzecz. abstrakcyjny dostaje „an”, gdy jest dookreślony zdaniem względnym (konkretny rodzaj spokoju). Fałszywy przyjaciel: „physician” = lekarz, nie „fizyk” (= physicist). „Even” przed rzeczownikiem = „nawet”. Łac. „aequus” (równy) + „animus” (duch) — dosłownie „równy duch”; ta sama rodzina co „equal”.
euphemism a mild word used instead of a harsh or direct one	eufemizm	The company's report calls the layoffs 'workforce optimization', a euphemism that fooled no one. W raporcie firmy zwolnienia nazwano „optymalizacją zatrudnienia” — eufemizm, który nikogo nie zwiódł.
„Call X Y” = nazywać X czymś, bez „as”: „calls the layoffs 'workforce optimization'”. Apozycja „a euphemism that…” dopowiada poprzednie zdanie; po polsku myślnik. „Fooled no one” — jedno przeczenie w angielskim, po polsku podwójne „nikogo nie zwiódł”. Uwaga: „a euphemism”, bo „eu-” wymawia się /juː/ (spółgłoskowo), tak jak „a university”.
exodus a mass departure of people Synonimy: mass departure, migration	exodus, masowy odpływ	Rising rents have triggered an exodus of artists from the neighborhoods they once made fashionable. Rosnące czynsze wywołały exodus artystów z dzielnic, które oni sami niegdyś uczynili modnymi.
Present Perfect „have triggered” — skutek trwa do teraz, po polsku czas przeszły. „An exodus of X from Y” — kto i skąd. Zdanie względne z pominiętym „that”: „the neighborhoods (that) they once made fashionable”; „make + dopełnienie + przym.” = uczynić jakimś. Pisownia amerykańska „neighborhood” (bryt. „neighbourhood”). Z greckiego „exodos” = wyjście; przym. też „mass exodus”.
fiasco a complete and humiliating failure Synonimy: disaster, debacle	fiasko, klapa	What was billed as a diplomatic breakthrough ended in fiasco before the summit had even begun. To, co zapowiadano jako dyplomatyczny przełom, skończyło się fiaskiem, zanim szczyt się w ogóle zaczął.
Zdanie podmiotowe z „what”: „What was billed as…” = „to, co…” — częsty chwyt stylistyczny w prasie. „Bill as” = reklamować, zapowiadać jako. „End in fiasco/disaster” — przyimek „in”, bez przedimka. Past Perfect „had even begun” po „before” podkreśla, że szczyt jeszcze się nie zaczął. Wymowa /fiˈæskəʊ/, l.mn. „fiascos”.
foresight the ability to predict and prepare for future needs Synonimy: anticipation, prudence	dalekowzroczność, przezorność	Planners with the foresight to bury the power lines spared the city weeks of blackouts. Planiści, którzy mieli dość przezorności, by zakopać linie energetyczne, oszczędzili miastu tygodni bez prądu.
„The foresight to + bezokolicznik” = przezorność, by coś zrobić; podobnie „the wisdom/courage to do”. „Spare sb sth” — dwa dopełnienia bez przyimka: „spared the city weeks” = oszczędziły miastu tygodni. Antonim „hindsight” = mądrość po fakcie („in hindsight” = z perspektywy czasu). Złożenie „fore-” (przed) + „sight”; por. „forecast”, „foresee”.
gist the main point or general meaning of something Synonimy: essence, main idea	sedno, istota	I skimmed the ruling on the train, but the gist is that the appeal was dismissed. Przejrzałem orzeczenie pobieżnie w pociągu, ale sedno jest takie, że apelację oddalono.
Zawsze „the gist” — konkretne sedno konkretnej sprawy: „the gist is that…”, „get the gist” = załapać, o co chodzi. Strona bierna „was dismissed” bez sprawcy, po polsku bezosobowo „oddalono”. „Skim” = przejrzeć pobieżnie (dosłownie zbierać śmietankę). Wymowa /dʒɪst/ — miękkie „g”; ze starofrancuskiego „gist” = leży (w prawie: „the action lies”).
grievanceformal a complaint about unfair treatment Synonimy: complaint, injustice	skarga, zażalenie	The union compiled a list of grievances that management had ignored for the better part of a decade. Związek sporządził listę zażaleń, które zarząd ignorował przez większą część dekady.
Past Perfect „had ignored” — ignorowanie poprzedza sporządzenie listy; po polsku zwykły czas przeszły. Idiom „for the better part of + okres” = przez większą część. „Management” w l.poj. = zarząd, kierownictwo (niepoliczalne). „Grievance” to formalna skarga, zwłaszcza w prawie pracy; rodzina „grieve” (rozpaczać), „grief” (żal), ale znaczenia się rozeszły.
hubrisformal excessive pride that leads to a downfall Synonimy: arrogance, conceit	pycha, buta	It was sheer hubris to assume the market would keep rising simply because it always had. Zakładanie, że rynek będzie dalej rósł tylko dlatego, że zawsze rósł, było czystą pychą.
Konstrukcja „It was + rzecz./przym. + to + bezokolicznik”: „It was sheer hubris to assume” — puste „it” jako podmiot, prawdziwym podmiotem jest bezokolicznik; po polsku podmiot to „zakładanie”. Elipsa na końcu: „because it always had (risen)”. „Sheer” = czysty, zupełny (wzmocnienie). Z greki: „hybris” — pycha karana przez bogów; stąd książkowy odcień. Wymowa /ˈhjuːbrɪs/.
hyperbole deliberate exaggeration for effect Synonimy: exaggeration, overstatement	hiperbola, przesada	Stripped of hyperbole, the press release admits only that sales grew modestly last quarter. Po odarciu z przesady komunikat prasowy przyznaje jedynie, że sprzedaż w ostatnim kwartale wzrosła umiarkowanie.
Imiesłów bierny na początku zdania: „Stripped of hyperbole, the press release…” — odnosi się do podmiotu głównego zdania (nie zostawiać go „wiszącego”). „Strip sth of sth” = odrzeć z. Pułapka wymowy: cztery sylaby /haɪˈpɜːbəli/, jak „epitome”; z greki „hyperbolē” = przerzucenie. Przym. „hyperbolic”. „Last quarter” bez „the” i przyimka.
idiosyncrasy an unusual habit or way of behaving unique to someone Synonimy: quirk, peculiarity	dziwactwo, osobliwość	Biographers delight in the composer's idiosyncrasies, from his ritual walks to his fear of the number thirteen. Biografów zachwycają dziwactwa kompozytora — od rytualnych spacerów po lęk przed liczbą trzynaście.
„Delight in + rzecz./-ing” = rozkoszować się, znajdować przyjemność w. Dopełniacz saksoński „the composer's idiosyncrasies”. Korelat „from X to Y” = od X po Y. Pisownia: „-crasy”, nie „-cracy” (jak w „democracy”) — częsty błąd; z greki „idios” (własny) + „synkrasis” (mieszanina). Po polsku „idiosynkrazja” znaczy raczej wstręt, więc nie tłumaczyć dosłownie.
impasse a situation where no progress is possible Synonimy: deadlock, stalemate	impas, martwy punkt	Negotiations reached an impasse over pensions, and neither delegation seemed willing to blink first. Negocjacje w sprawie emerytur utknęły w martwym punkcie i żadna z delegacji nie zamierzała ustąpić pierwsza.
„Reach an impasse over sth” — „over” = w sprawie, przedmiot sporu. „Neither delegation” + czasownik w l.poj. („seemed”), po polsku „żadna z delegacji”; „neither” z rzeczownikiem w l.poj. Idiom „blink first” (mrugnąć pierwszy) = pierwszemu ustąpić, jak w pojedynku na spojrzenia. Wymowa francuska /æmˈpɑːs/ lub zangielszczona /ɪmˈpæs/.
impunityformal freedom from punishment for wrongdoing	bezkarność	For years the cartel operated with impunity, its bribes reaching deep into the prosecutor's office. Przez lata kartel działał bezkarnie, a jego łapówki sięgały głęboko do biura prokuratora.
Kolokacja „with impunity” = bezkarnie — zawsze z „with”, bez przedimka. Konstrukcja absolutna: „its bribes reaching deep…” — rzeczownik + imiesłów bez spójnika, dopowiada okoliczność; po polsku osobne zdanie z „a”. „Prosecutor's office” = prokuratura. Łac. „im-” + „poena” (kara), stąd „punish”, „penalty”; polskie „bezkarność” to kalka tej samej struktury.
innuendo an indirect, often negative or suggestive, remark Synonimy: insinuation, hint	insynuacja, aluzja	The campaign traded not in facts but in innuendo, hinting at scandals it never dared to name. Kampania nie operowała faktami, lecz insynuacjami, napomykając o skandalach, których nigdy nie ośmieliła się nazwać.
Korelat „not … but …”: „traded not in facts but in innuendo” = nie …, lecz …; „trade in sth” = handlować czymś, tu przenośnie. „Innuendo” w l.poj. jako niepoliczalne (cała praktyka), l.mn. „innuendos/innuendoes”. „Dare” bez „to” po przeczeniu: „never dared (to) name” — oba warianty poprawne. Z łac. „innuendo” = kiwając (głową).
insinuation an indirect suggestion of something bad Synonimy: implication, hint	insynuacja	She rejected the insinuation that her promotion owed more to connections than to merit. Odrzuciła insynuację, że swój awans zawdzięcza raczej znajomościom niż zasługom.
„The insinuation that…” — zdanie dopełnieniowe z „that” po rzeczowniku (apozycja), jak „the claim that”, „the fact that”. „Owe more to X than to Y” = zawdzięczać bardziej X niż Y; po „than” powtórzone „to”. Następstwo czasów: „owed” po „rejected”, po polsku czas teraźniejszy „zawdzięcza”. Rzecz. od „insinuate” = insynuować; łac. „sinus” = zatoka, zakręt — coś wsuniętego bokiem.
juxtapositionformal placing things side by side to show contrast Synonimy: contrast, comparison	zestawienie, sąsiedztwo	The exhibit's juxtaposition of medieval icons and neon sculpture unsettles visitors in productive ways. Zestawienie średniowiecznych ikon z neonowymi rzeźbami na wystawie wytrąca zwiedzających z równowagi w twórczy sposób.
„The juxtaposition of X and Y” — oba elementy po „of”, łączone „and”, po polsku „zestawienie X z Y”. Present Simple „unsettles” — stały efekt wystawy. „In productive ways” = w twórczy/owocny sposób, l.mn. bez przedimka. Łac. „juxta” (obok) + „positio”; czasownik „juxtapose”. Wymowa /ˌdʒʌkstəpəˈzɪʃn/, akcent na „-zi-”.
lethargy a lack of energy and enthusiasm Synonimy: sluggishness, apathy	letarg, apatia	A strange lethargy settled over the office once the merger rumors were confirmed. Kiedy potwierdzono pogłoski o fuzji, biuro ogarnęła dziwna apatia.
„Settle over” = osiąść, rozlać się nad — po polsku wygodniej odwrócić: „biuro ogarnęła apatia”. Po „once” (= gdy tylko) czas przeszły w obu członach. Strona bierna „were confirmed” bez sprawcy = „potwierdzono”. Akcent na pierwszą sylabę: /ˈleθədʒi/, „th” bezdźwięczne; przym. „lethargic”. Z greckiego „lēthē” = zapomnienie (rzeka Lete).
litany a long boring list, especially of complaints Synonimy: catalogue, list	litania	The tenants recited a litany of broken promises: unrepaired leaks, phantom fees, ignored calls. Lokatorzy wyliczyli litanię niedotrzymanych obietnic: nienaprawione przecieki, fikcyjne opłaty, ignorowane telefony.
„A litany of + rzecz. w l.mn.” — długa, monotonna lista (zwykle skarg). Dwukropek wprowadza wyliczenie; elementy to imiesłowy bierne z rzeczownikami („unrepaired leaks”), jak przymiotniki. „Phantom” jako przymiotnik = fikcyjny, widmo. „Recite” = recytować, wyliczać z pamięci. Wymowa /ˈlɪtəni/, akcent na pierwszą sylabę.
melancholy a gentle, thoughtful sadness Synonimy: sadness, gloom	melancholia	A gentle melancholy pervades his late paintings, as if each canvas were a farewell. Jego późne obrazy przenika delikatna melancholia, jakby każde płótno było pożegnaniem.
Tryb łączący po „as if”: „as if each canvas were a farewell” — „were” zamiast „was” w formalnym stylu dla sytuacji nierzeczywistej. „Pervade” = przenikać, przeważnie z podmiotem abstrakcyjnym. „Melancholy” to zarówno rzecz., jak i przym. (= melancholijny); przym. „melancholic” głównie w medycynie. Akcent: /ˈmelənkəli/ (bryt.) — na pierwszą sylabę, inaczej niż polskie „melancholia”.
minutiaeformal small, precise, often unimportant details Synonimy: details, trivia	szczegóły, drobiazgi (l.mn.)	Bogged down in procedural minutiae, the committee never addressed the question it was convened to answer. Ugrzęzła w proceduralnych drobiazgach komisja nigdy nie zajęła się pytaniem, dla którego ją zwołano.
Łacińska l.mn. (l.poj. „minutia” praktycznie nieużywana); wymowa /mɪˈnjuːʃii/ lub /mɪˈnjuːʃiaɪ/ — nie ma nic wspólnego z „minute” (minuta), choć wspólny rdzeń „minutus” = drobny. Imiesłów na początku „Bogged down in…” = „ugrzęzła w…”; „bog” = bagno. Zdanie względne z pominiętym „that”: „the question (that) it was convened to answer”.
misnomer a name that describes something wrongly	błędna nazwa, mylące określenie	The 'rest cure' proved a misnomer, for the regimen left patients more exhausted than before. „Kuracja odpoczynkowa” okazała się nazwą na wyrost, bo po tej terapii pacjenci byli bardziej wyczerpani niż przedtem.
„Prove + rzecz./przym.” = okazać się (bez „to be”, choć „proved to be” też poprawne). „For” jako spójnik = „bo, gdyż” — literacki, nigdy na początku zdania w mowie potocznej. „Leave sb + przym.” = pozostawić kogoś w jakimś stanie: „left patients more exhausted”. Z franc. „mes-” (źle) + „nommer” (nazywać). „Misnomer” to o nazwie, nie o osobie.
onslaught a fierce attack or overwhelming amount Synonimy: assault, barrage	nawała, natarcie	The moderator struggled to contain the onslaught of interruptions that derailed the debate's opening minutes. Prowadzący z trudem powstrzymywał nawałę przerywań, które wykoleiły początek debaty.
„Struggle to + bezokolicznik” = z trudem coś robić, walczyć, żeby. „An onslaught of + rzecz.” — atak przenośny, tu lawina przerywań. „Derail” dosłownie „wykoleić”, przenośnie zepsuć przebieg. Dopełniacz saksoński z rzeczownikiem nieożywionym: „the debate's opening minutes”. Wymowa /ˈɒnslɔːt/; z niderl. „aanslag” = zamach, nie ma związku z „laugh”.
ordeal a very unpleasant and difficult experience Synonimy: trial, nightmare	gehenna, ciężka próba	What should have been routine paperwork became a two-year ordeal of appeals and lost files. Rutynowa z pozoru papierologia zamieniła się w dwuletnią gehennę odwołań i zaginionych akt.
„What should have been…” = to, co powinno było być — zdanie podmiotowe z „what” i modalnym „should have + imiesłów” (niespełniona powinność). Liczebnik złożony z łącznikiem jako przymiotnik: „a two-year ordeal” — „year” w l.poj.! „Paperwork” niepoliczalne. Wymowa /ɔːˈdiːl/, akcent na drugą sylabę; staroang. „ordāl” = sąd boży (próba ognia/wody).
panacea an imagined cure for all problems Synonimy: cure-all, magic bullet	panaceum	Officials keep presenting the new tax credit as a panacea for problems it cannot possibly solve. Urzędnicy wciąż przedstawiają nową ulgę podatkową jako panaceum na problemy, których nie jest ona w stanie rozwiązać.
„Keep + -ing” = wciąż coś robić (uporczywie). „Present X as Y” = przedstawiać jako. „A panacea for + problem” — przyimek „for”, po polsku „na”. Emfaza: „cannot possibly solve” = „w żaden sposób nie może”. Po polsku „panaceum” (łac. nijakie), po angielsku forma grecka z „-a”; wymowa /ˌpænəˈsiːə/, akcent na „-ce-”.
pariah a person rejected by society or a group Synonimy: outcast	wyrzutek, parias	Once feted at every gala, the financier became a pariah overnight after the indictment. Jeszcze niedawno fetowany na każdej gali, po akcie oskarżenia finansista z dnia na dzień stał się wyrzutkiem.
Imiesłów bierny z „once” na początku: „Once feted at every gala” = „niegdyś fetowany” — skrót zdania okolicznikowego, podmiot ten sam co w zdaniu głównym. „Become a pariah” — z „a”. „Overnight” = z dnia na dzień. Wymowa /pəˈraɪə/, akcent na „-ri-”; z tamilskiego „paraiyar” (kasta); też przym.: „pariah state”.
penchantformal a strong liking or habit for something Synonimy: fondness, inclination	słabość, upodobanie	Her penchant for understatement made the rare flashes of anger all the more startling. Jej skłonność do niedopowiedzeń sprawiała, że rzadkie wybuchy gniewu były tym bardziej zaskakujące.
„A penchant for + rzecz./-ing” — zawsze z „for”, po polsku „słabość do”. „Make + dopełnienie + przym.” = sprawiać, że coś jest jakieś. „All the more + przym.” = tym bardziej. „Understatement” = niedopowiedzenie (przeciwieństwo „hyperbole”). Wymowa z francuska /ˈpɒ̃ʃɒ̃/ lub zangielszczona /ˈpentʃənt/; „t” nieme w wersji francuskiej.
pinnacle the highest or most successful point Synonimy: peak, summit	szczyt, apogeum	Winning the Palme d'Or marked the pinnacle of a career built on stubborn independence. Zdobycie Złotej Palmy było szczytem kariery zbudowanej na upartej niezależności.
Gerund jako podmiot: „Winning the Palme d'Or marked…” = „zdobycie… było”. „The pinnacle of” — z „the” i „of”. Imiesłów po rzeczowniku zamiast zdania względnego: „a career built on” = kariera, która została zbudowana na. „Build on sth” = budować na czymś. Dosłownie pinakiel (wieżyczka gotycka), przenośnie szczyt; wymowa /ˈpɪnəkl/.
plight a difficult or dangerous situation Synonimy: predicament, hardship	ciężkie położenie, niedola	The documentary drew belated attention to the plight of miners abandoned by both company and state. Film dokumentalny z opóźnieniem zwrócił uwagę na niedolę górników porzuconych zarówno przez spółkę, jak i przez państwo.
„Draw attention to” = zwrócić uwagę na — przyimek „to”; „belated” = spóźniony (przym. od „late”). „The plight of + kto” — zawsze czyjaś niedola. Korelat „both … and …” = zarówno …, jak i …. Imiesłów bierny „abandoned by” skraca zdanie względne. Wymowa /plaɪt/ — „gh” nieme, jak w „night”, „light”.
precipice a very steep cliff; the edge of disaster Synonimy: cliff, brink	przepaść, krawędź	Economists warned that the country was standing on the precipice of a full currency collapse. Ekonomiści ostrzegali, że kraj stoi na krawędzi całkowitego załamania waluty.
Idiom „stand on the precipice of” = stać na krawędzi (katastrofy) — zawsze o czymś złym. Następstwo czasów: „was standing” po „warned”, po polsku czas teraźniejszy „stoi”; forma ciągła podkreśla trwającą sytuację. Wymowa /ˈpresɪpɪs/ — końcówka „-ice” jak /ɪs/, nie /aɪs/; ta sama rodzina co „precipitate” (przyspieszyć, strącić) i „precipitation” (opady).
propensityformal a natural tendency to behave in a certain way Synonimy: tendency, inclination	skłonność	Reviewers noted the author's propensity to bury his sharpest insights in labyrinthine footnotes. Recenzenci zwrócili uwagę na skłonność autora do chowania najbystrzejszych spostrzeżeń w labiryntowych przypisach.
„A propensity to + bezokolicznik” lub „propensity for + rzecz./-ing” — obie konstrukcje poprawne, po polsku zawsze „skłonność do”. „Note” = zauważyć, odnotować (nie „notować”). „Bury sth in sth” = pogrzebać, schować w. Formalniejsze niż „tendency”; łac. „propendere” = skłaniać się. Wymowa /prəˈpensəti/.
quagmire soft muddy ground; a situation hard to escape Synonimy: swamp, predicament	bagno, grzęzawisko	What began as a limited intervention soon became a quagmire from which no exit seemed honorable. To, co zaczęło się jako ograniczona interwencja, szybko zamieniło się w bagno, z którego żadne wyjście nie wydawało się honorowe.
„What began as…” = „to, co zaczęło się jako…” — zdanie podmiotowe z „what”. Przyimek przed zaimkiem względnym w stylu formalnym: „from which no exit seemed honorable” (potocznie „which no exit seemed honorable from”). Jedno przeczenie: „no exit seemed” = „żadne wyjście nie wydawało się”. Wymowa /ˈkwæɡmaɪə/; „quag” = bagno, „mire” = grzęzawisko; pisownia amer. „honorable”.
quandary a state of not knowing what to decide Synonimy: dilemma, predicament	dylemat, rozterka	The verdict leaves regulators in a quandary: punish the bank severely or protect its depositors. Wyrok stawia regulatorów przed dylematem: surowo ukarać bank czy chronić jego depozytariuszy.
„Leave sb in a quandary” = postawić kogoś przed dylematem; też „be in a quandary about/over sth”. Dwukropek wprowadza dwie alternatywy w bezokoliczniku bez „to”: „punish… or protect…”. „Severely” — przysłówek po dopełnieniu. Wymowa /ˈkwɒndəri/, akcent na pierwszą sylabę; „quandary” to rzecz. policzalny, w odróżnieniu od „dilemma” może być mniej dramatyczny.
rancorformal long-lasting bitterness or resentment Synonimy: bitterness, resentment	zawziętość, uraza	The settlement ended the lawsuit but not the rancor that had poisoned the partnership for years. Ugoda zakończyła proces, ale nie zawziętość, która od lat zatruwała spółkę.
Elipsa czasownika w drugim członie: „ended the lawsuit but not the rancor (it did not end)”. Past Perfect ciągły „had poisoned … for years” — stan trwający do momentu ugody; po polsku czas przeszły niedokonany „zatruwała”. Pisownia amerykańska „rancor”, brytyjska „rancour”; przym. „rancorous”. Wymowa /ˈræŋkə/; łac. „rancor” = zjełczenie (por. „rancid” = zjełczały).
repertoire the full range of skills or works someone can perform Synonimy: range, collection	repertuar	By thirty she had added most of the major concertos to her already formidable repertoire. Przed trzydziestką dodała większość wielkich koncertów do swojego i tak już imponującego repertuaru.
Past Perfect „had added” z „by thirty” = do (momentu ukończenia) trzydziestu lat — „by” wyznacza granicę czasową. „Add X to Y” — przyimek „to”. Fałszywy przyjaciel: „formidable” = imponujący, budzący respekt, nie „formalny”. Wymowa francuska /ˈrepətwɑː/, końcówka „-oire” jak /wɑː/; „repertory” to wersja zangielszczona (o teatrach).
reprieve a delay or cancellation of something bad Synonimy: postponement, pardon	odroczenie, wytchnienie	The court granted the theater a last-minute reprieve, delaying the demolition until the appeal is heard. Sąd w ostatniej chwili przyznał teatrowi odroczenie, opóźniając rozbiórkę do czasu rozpatrzenia apelacji.
„Grant sb sth” — dwa dopełnienia bez przyimka: „granted the theater a reprieve”. Przymiotnik złożony z łącznikami „last-minute”. Po „until” czas teraźniejszy zamiast przyszłego: „until the appeal is heard”. Pisownia amer. „theater” (bryt. „theatre”). Pierwotnie odroczenie egzekucji; wymowa /rɪˈpriːv/; też czasownik „to reprieve” = ułaskawić, odroczyć.
respiteformal a short rest from something difficult Synonimy: break, relief	wytchnienie, chwila oddechu	The ceasefire offered civilians a brief respite from months of nightly bombardment. Zawieszenie broni dało cywilom krótkie wytchnienie od miesięcy nocnych bombardowań.
„Offer sb sth” z dwoma dopełnieniami: „offered civilians a brief respite”. „Respite from + rzecz.” = wytchnienie od. „Months of nightly bombardment” — „bombardment” niepoliczalne, „nightly” to przymiotnik (co noc), nie przysłówek. Wymowa bryt. /ˈrespaɪt/ lub /ˈrespɪt/, akcent na pierwszą sylabę; w medycynie „respite care” = opieka wyręczająca.
reticenceformal unwillingness to share thoughts or feelings Synonimy: reserve, silence	małomówność, powściągliwość	His reticence about the war years spoke louder than any memoir could have done. Jego milczenie na temat lat wojny mówiło więcej niż jakiekolwiek wspomnienia.
„Reticence about/on sth” — powściągliwość w mówieniu o czymś. Idiom „speak louder than” = mówić więcej niż (por. „actions speak louder than words”). „Could have done” = elipsa: „than any memoir could have spoken”; w bryt. angielskim „done” zastępuje czasownik. Przym. „reticent” = małomówny, skryty; nowsze użycie „reticent to do sth” (= niechętny) puryści uważają za błąd. Wymowa /ˈretɪsns/, akcent na pierwszą sylabę.
semblanceformal an outward appearance of something, even if not real Synonimy: appearance, trace	pozór, namiastka	After weeks of chaos, the interim government restored some semblance of order to the capital. Po tygodniach chaosu rząd tymczasowy przywrócił w stolicy jakie takie pozory porządku.
„Some semblance of + rzecz. niepoliczalny” = jakieś pozory, namiastka: „some semblance of order/normality” — stała kolokacja. „Restore sth to sth” — przyimek „to” (przywrócić czemuś). „Interim” = tymczasowy (o rządzie, dyrektorze). Wymowa /ˈsembləns/; z franc. „sembler” = wydawać się — jak „resemble” = przypominać.
serendipity finding good things by lucky chance Synonimy: luck, fortune	szczęśliwy traf, serendypia	The vaccine's key ingredient was discovered through sheer serendipity, in a mislabeled sample nobody had ordered. Kluczowy składnik szczepionki odkryto przez czysty przypadek — w źle opisanej próbce, której nikt nie zamawiał.
„Through sheer serendipity” = przez czysty (szczęśliwy) przypadek — „through” wskazuje sposób. Strona bierna „was discovered” = „odkryto”. Zdanie względne z pominiętym „that”: „a sample (that) nobody had ordered”; jedno przeczenie „nobody had”. Słowo ukute w 1754 r. przez H. Walpole'a od baśni o książętach z Serendipu (Cejlonu); wymowa /ˌserənˈdɪpəti/.
subterfugeformal a trick used to achieve a goal secretly Synonimy: deception, trickery	podstęp, wybieg	The negotiators resorted to elaborate subterfuge to conceal the true terms of the agreement. Negocjatorzy uciekli się do wymyślnych podstępów, by ukryć prawdziwe warunki porozumienia.
„Resort to + rzecz./-ing” = uciec się do — po „to” rzeczownik lub gerund, nie bezokolicznik. „Subterfuge” tu niepoliczalne (bez „a”, choć może być policzalne: „a subterfuge”). Bezokolicznik celu „to conceal” = „by ukryć”. Wymowa /ˈsʌbtəfjuːdʒ/, akcent na pierwszą sylabę; łac. „subterfugere” = uciekać potajemnie; pokrewne „refuge”, „fugitive”.
tenacity determination to keep going despite difficulty Synonimy: persistence, determination	wytrwałość, upór	Her tenacity in pursuing the archival evidence eventually overturned a conviction that had stood for decades. Jej wytrwałość w tropieniu dowodów archiwalnych doprowadziła w końcu do uchylenia wyroku, który obowiązywał od dziesięcioleci.
„Tenacity in + -ing” — przyimek „in” przed gerundem, po polsku „wytrwałość w”. Fałszywy przyjaciel: „eventually” = w końcu, ostatecznie — nie „ewentualnie” (= possibly, alternatively). Past Perfect „had stood for decades” = wyrok trwał do momentu uchylenia. „Overturn a conviction” = uchylić wyrok skazujący. Przym. „tenacious”; łac. „tenere” = trzymać (por. „tenant”, „tenure”).
trepidationformal fear or worry about something that will happen Synonimy: apprehension, anxiety	niepokój, drżenie	It was with considerable trepidation that she opened the letter from the tribunal. Z niemałym niepokojem otworzyła list z trybunału.
Zdanie rozszczepione (cleft) dla emfazy: „It was with considerable trepidation that she opened…” — wyróżnia okolicznik; neutralnie: „She opened the letter with considerable trepidation”. Po polsku emfazę daje szyk. „With trepidation” — niepoliczalne, bez przedimka. Łac. „trepidare” = drżeć; wymowa /ˌtrepɪˈdeɪʃn/. Formalniejsze niż „anxiety”, „fear”.
turmoil a state of great confusion or disturbance Synonimy: chaos, upheaval	zamęt, wrzenie	The currency collapsed amid the political turmoil that followed the disputed election. Waluta załamała się w atmosferze politycznego zamętu, jaki nastąpił po spornych wyborach.
„Amid” (książk.) = pośród, w atmosferze — formalny przyimek, częsty w prasie; „amidst” to wariant. „Turmoil” niepoliczalne: „in turmoil”, „political/emotional turmoil”. „Follow” = nastąpić po (bez przyimka!): „the turmoil that followed the election”. „Disputed” = sporny, kwestionowany. Wymowa /ˈtɜːmɔɪl/, akcent na pierwszą sylabę.
vendetta a long-lasting personal campaign of revenge Synonimy: feud, grudge	wendeta, prywatna wojna	Critics accused the columnist of waging a personal vendetta against the mayor rather than practising journalism. Krytycy zarzucali felietoniście, że zamiast uprawiać dziennikarstwo, prowadzi osobistą wendetę przeciwko burmistrzowi.
„Accuse sb of + -ing” = zarzucać komuś, że — po „of” gerund. „Wage a vendetta/war/campaign against” = prowadzić przeciwko (przyimek „against”). „Rather than + -ing” = zamiast — po „rather than” zwykle gerund lub bezokolicznik bez „to”. Pisownia bryt. „practising” (czasownik; rzecz. „practice”), amer. oba „practice”. Z włoskiego (korsykańskiego) „vendetta” = zemsta.
vestigeformal a small remaining trace of something that is gone Synonimy: trace, remnant	pozostałość, ślad	The ruined watchtower is the last vestige of the fortifications that once ringed the harbour. Zrujnowana wieża strażnicza to ostatnia pozostałość fortyfikacji, które niegdyś otaczały port.
„The last vestige of” — kolokacja z „the last/no/every vestige”. „Ring” jako czasownik = otaczać pierścieniem (nie „dzwonić” — inne „ring”, cz. przeszły „ringed”, nie „rang”!). Pisownia bryt. „harbour” (amer. „harbor”). Wymowa /ˈvestɪdʒ/, końcówka jak /ɪdʒ/; przym. „vestigial” (szczątkowy — np. narząd szczątkowy); łac. „vestigium” = ślad stopy (por. „investigate”).
vigilanceformal careful watching for danger or problems Synonimy: watchfulness, alertness	czujność	Constant vigilance is required if invasive species are to be kept out of the archipelago. Jeśli inwazyjne gatunki mają nie przedostać się na archipelag, konieczna jest stała czujność.
Konstrukcja „if + be + to + bezokolicznik” wyraża cel/warunek konieczny: „if invasive species are to be kept out” = „jeśli mają zostać powstrzymane”. „Species” ma tę samą formę w l.poj. i l.mn.; wymowa /ˈspiːʃiːz/. Strona bierna z modalnym: „is required”. Zdanie bezpodmiotowe po polsku („konieczna jest czujność”), po angielsku podmiot „vigilance” obowiązkowy. Przym. „vigilant” = czujny; „vigilante” to samozwańczy stróż prawa.
watershed an event marking an important change Synonimy: turning point, milestone	punkt zwrotny, przełom	Historians regard the 1989 elections as a watershed in the country's transition to democracy. Historycy uważają wybory z 1989 roku za punkt zwrotny w przejściu kraju do demokracji.
„Regard X as Y” = uważać X za Y — zawsze z „as” (nie „regard X Y”, nie „regard X for Y”). „A watershed in sth” — przyimek „in”. Dosłownie dział wodny (wododział); przenośnie moment zwrotny; też przym. „a watershed moment/year”. Rok czytamy „nineteen eighty-nine”. Bryt. „the watershed” = godzina 21, po której TV może nadawać treści dla dorosłych.
windfall unexpected money or good luck Synonimy: bonanza, godsend	nieoczekiwany zysk, gratka	The oil levy delivered a windfall that the treasury promptly earmarked for rural hospitals. Opłata naftowa przyniosła nieoczekiwane wpływy, które skarb państwa natychmiast przeznaczył na wiejskie szpitale.
Dosłownie owoce strącone przez wiatr (darmowe); stąd „windfall (profit/tax)” = nieoczekiwany zysk / podatek od takich zysków. „Earmark sth for sth” = przeznaczyć na konkretny cel (od znakowania uszu owiec). „Promptly” = niezwłocznie, czasem z odcieniem ironii. „Treasury” = skarb państwa, ministerstwo finansów; „levy” = opłata, danina.
zenithformal the highest point of success or power Synonimy: peak, pinnacle	zenit, szczyt	By the 1920s the studio system had reached its zenith, dictating every aspect of an actor's public life. W latach dwudziestych system studiów filmowych osiągnął zenit, dyktując każdy aspekt publicznego życia aktora.
Past Perfect „had reached” z „by the 1920s” — stan osiągnięty do danego momentu. Dekady zapisujemy „the 1920s” (z „the”, bez apostrofu przed „s”; czytamy „the nineteen twenties”). Imiesłów „dictating” = okolicznik sposobu, „dyktując”. Wymowa bryt. /ˈzenɪθ/, amer. /ˈziːnɪθ/; z arabskiego przez łacinę; antonim „nadir” (najniższy punkt). Synonim „pinnacle”, „apex”, „peak”.
zeal great energy and enthusiasm for a cause Synonimy: passion, fervor	zapał, gorliwość	Reformist zeal, however admirable, must be tempered by a sober assessment of institutional limits. Reformatorski zapał, jakkolwiek godny podziwu, musi być miarkowany trzeźwą oceną ograniczeń instytucji.
Wtrącenie z „however + przym.” = „jakkolwiek/choćby nie wiem jak” — elipsa: „however admirable (it may be)”. Strona bierna z modalnym: „must be tempered by”. „Temper” = miarkować, hartować (o stali) — nie „temperament”. Wymowa /ziːl/, jednosylabowe; przym. „zealous” /ˈzeləs/ (zmiana samogłoski!); „zealot” = fanatyk. „Sober” tu = trzeźwy w sensie rozsądny.
adage a traditional saying expressing a common truth Synonimy: proverb, saying	porzekadło, maksyma	The old adage that history repeats itself felt uncomfortably apt as the markets tumbled again. Stare porzekadło, że historia się powtarza, brzmiało niepokojąco trafnie, gdy rynki znów runęły.
„The adage that…” — zdanie dopełnieniowe po rzeczowniku. „Repeats itself” — zaimek zwrotny konieczny, bo „repeat” bez dopełnienia znaczy „powtórzyć (coś)”; po polsku „się”. „Feel + przym.” = wydawać się, sprawiać wrażenie: „felt apt”. „Apt” = trafny, stosowny. Wymowa /ˈædɪdʒ/, akcent na pierwszą sylabę; „the old adage” to utarta fraza.
affluenceformal the state of having a lot of money and possessions Synonimy: wealth, prosperity	zamożność, dostatek	The suburb's manicured lawns and private schools signal an affluence unimaginable a generation ago. Wypielęgnowane trawniki i prywatne szkoły na przedmieściu świadczą o zamożności, jakiej pokolenie temu nie sposób było sobie wyobrazić.
„An affluence unimaginable a generation ago” — przymiotnik po rzeczowniku (postpozycja), bo ma własne dopełnienie okolicznikowe; równoważne „an affluence that was unimaginable”. „Signal” jako czasownik = sygnalizować, świadczyć o. „Affluence” zwykle niepoliczalne; tu „an”, bo dookreślone. Przym. „affluent” = zamożny (o ludziach i dzielnicach); łac. „affluere” = obficie napływać.
alacrityformal quick and cheerful willingness to do something Synonimy: eagerness, readiness	skwapliwość, ochoczość	She accepted the fellowship with an alacrity that surprised even her closest colleagues. Przyjęła stypendium z ochoczością, która zaskoczyła nawet jej najbliższych współpracowników.
Kolokacja „with alacrity” = skwapliwie, ochoczo — prawie zawsze z „with”. „Even” + rzecz. = nawet. „Fellowship” = stypendium naukowe (nie „towarzystwo” w tym kontekście). „Colleague” = współpracownik, kolega z pracy — nie każdy „kolega” (= friend, mate). Wymowa /əˈlækrəti/; łac. „alacer” = żwawy; wyłącznie książkowe, brak potocznego użycia.
altruism caring about others without expecting anything back Synonimy: selflessness, generosity	altruizm	Evolutionary biologists still debate whether genuine altruism can exist in a world governed by selfish genes. Biolodzy ewolucyjni wciąż spierają się, czy prawdziwy altruizm może istnieć w świecie rządzonym przez samolubne geny.
„Debate whether…” = spierać się, czy — po „debate” bezpośrednio „whether” (nie „debate about whether”, choć i to możliwe). „Whether” zamiast „if” w stylu formalnym i po czasownikach dyskusji. Imiesłów bierny zamiast zdania względnego: „a world governed by” = świat, którym rządzą. „Genuine” = prawdziwy, autentyczny. Aluzja do „The Selfish Gene” Dawkinsa. Przym. „altruistic”.
ambivalence having mixed or opposite feelings about something Synonimy: uncertainty, mixed feelings	ambiwalencja, rozdarcie	Her memoir captures the ambivalence of emigrants who prosper abroad yet mourn the country they left. Jej wspomnienia oddają rozdarcie emigrantów, którym powodzi się za granicą, a którzy jednak opłakują kraj, który opuścili.
„Yet” jako spójnik = a jednak, mimo to — mocniejszy kontrast niż „but”: „prosper abroad yet mourn”. Zdanie względne z pominiętym „that”: „the country (that) they left”. „Abroad” = za granicą, bez przyimka (nie „in abroad”). „Capture” tu = uchwycić, oddać (nastrój). Wymowa /æmˈbɪvələns/, akcent na „-bi-”; przym. „ambivalent about sth”.
animosity strong dislike or hatred toward someone Synonimy: hostility, enmity	wrogość, niechęć	Decades after the border war, animosity between the two communities has scarcely diminished. Kilkadziesiąt lat po wojnie granicznej wrogość między obiema społecznościami prawie nie osłabła.
Present Perfect „has scarcely diminished” — stan od wojny do dziś. „Scarcely” = ledwie, prawie nie — słowo o znaczeniu przeczącym, więc czasownik bez „not” (nie „hasn't scarcely”). „Animosity between X and Y” lub „towards sb”. „Decades after…” — rzeczownik miary czasu przed przyimkiem, jak „two years after”. Łac. „animus” = duch, tu w sensie wrogiego nastawienia; formalniejsze niż „hostility”.
antithesisformal the exact opposite of something Synonimy: opposite, contrast	przeciwieństwo, antyteza	His improvised, chaotic lectures were the very antithesis of the department's rigid teaching culture. Jego improwizowane, chaotyczne wykłady były całkowitym przeciwieństwem sztywnej kultury nauczania panującej na wydziale.
„The very antithesis of” — „very” przed rzeczownikiem wzmacnia: „samo/dokładne przeciwieństwo”. Fałszywy przyjaciel: „lecture” = wykład, nie „lektura” (= reading). L.mn. grecka: „antitheses” /ænˈtɪθəsiːz/; wymowa l.poj. /ænˈtɪθəsɪs/, akcent na „-ti-”, inaczej niż polska „antyteza”. Przym. „antithetical to sth” = sprzeczny z.
apathy a lack of interest, feeling or concern Synonimy: indifference, unconcern	apatia, obojętność	Record-low turnout suggests that voter apathy, not satisfaction, explains the government's easy victory. Rekordowo niska frekwencja sugeruje, że łatwe zwycięstwo rządu tłumaczy się obojętnością wyborców, a nie ich zadowoleniem.
Wtrącenie kontrastowe „X, not Y,” między podmiotem a orzeczeniem: „voter apathy, not satisfaction, explains” — po polsku „a nie”. „Voter apathy” — rzecz. w funkcji przydawki (l.poj.), po polsku dopełniacz „wyborców”. Przymiotnik złożony „record-low”. „Turnout” = frekwencja wyborcza. Wymowa /ˈæpəθi/, akcent na pierwszą sylabę; przym. „apathetic” /ˌæpəˈθetɪk/.
austerity strict simplicity; severe economic cuts Synonimy: frugality, severity	polityka oszczędności, surowość	A decade of austerity hollowed out the very public services the crisis had shown to be essential. Dekada cięć budżetowych wydrążyła te same usługi publiczne, które kryzys ukazał jako niezbędne.
„A decade of austerity” — „of” zamiast polskiego dopełniacza. „The very + rzecz.” = te same, właśnie te (emfaza): „the very public services”. Zdanie względne z pominiętym „that” i Past Perfect: „(that) the crisis had shown to be essential” — „show X to be Y”. „Hollow out” = wydrążyć, wyjałowić. W prasie „austerity” = polityka zaciskania pasa; „austere” = surowy, ascetyczny.
benevolenceformal kindness and desire to help others Synonimy: kindness, goodwill	dobroczynność, życzliwość	The foundation's benevolence was not entirely disinterested, since every grant burnished the family's public image. Dobroczynność fundacji nie była całkiem bezinteresowna, bo każdy grant polerował publiczny wizerunek rodziny.
„Since” jako spójnik przyczyny = ponieważ, skoro (nie tylko „od kiedy”). Pułapka: „disinterested” = bezinteresowny, obiektywny; „uninterested” = niezainteresowany — przeciwstawianie tych dwóch to klasyczny test na C2. „Not entirely” = nie do końca (przeczenie częściowe). „Burnish” = polerować, dosł. i przen. Łac. „bene” + „volens” = dobrze chcący; antonim „malevolence”.
blunder a serious, careless and embarrassing mistake Synonimy: mistake, gaffe	gafa, poważny błąd	Publishing the unredacted files was a diplomatic blunder from which the ministry never quite recovered. Opublikowanie nieocenzurowanych akt było dyplomatyczną wpadką, po której ministerstwo nigdy w pełni się nie pozbierało.
Gerund jako podmiot: „Publishing the files was…”. Przyimek przed zaimkiem względnym (styl formalny): „a blunder from which the ministry never recovered” — „recover from” = dojść do siebie po. „Never quite” = nigdy do końca. „Unredacted” = niezaczerniony (bez usuniętych fragmentów); „redact” = utajnić fragmenty. „Blunder” to też czasownik: „to blunder” = popełnić gafę; „blunder into” = wpakować się.
brinkmanship pushing a dangerous situation to the limit to win	balansowanie na krawędzi, polityka ryzyka	The summit collapsed after weeks of brinkmanship in which neither delegation would soften its demands. Szczyt załamał się po tygodniach balansowania na krawędzi, podczas których żadna z delegacji nie chciała złagodzić swoich żądań.
„In which” = w których, podczas których — formalne zdanie względne z przyimkiem na początku. „Would” w przeszłości jako uparta odmowa: „neither delegation would soften” = nie chciała (za nic). „Neither” + rzecz. w l.poj. „Brink” = krawędź; „-manship” = sztuka czegoś (por. „sportsmanship”, „one-upmanship”); termin z zimnej wojny (J.F. Dulles). Bez polskiego odpowiednika jednowyrazowego.
bulwarkformal a strong defense or protection against something Synonimy: defense, safeguard	bastion, szaniec	An independent judiciary remains the last bulwark against the concentration of executive power. Niezależne sądownictwo pozostaje ostatnim bastionem chroniącym przed koncentracją władzy wykonawczej.
„A bulwark against sth” — przyimek „against” = przeciwko, chroniący przed. „Remain + rzecz.” = pozostawać czymś, po „remain” bez przedimka nie trzeba, ale tu „the last bulwark” z „the”. „Judiciary” = władza sądownicza (rzecz. zbiorowy). Wymowa /ˈbʊlwək/ — „w” prawie nieme, akcent na pierwszą sylabę; z niderl. „bolwerk” (por. „bulwar”, „boulevard” — ta sama etymologia!).
cacophony a harsh unpleasant mixture of loud sounds Synonimy: din, racket	kakofonia, harmider	Stepping onto the trading floor, she was engulfed by a cacophony of shouted orders and ringing phones. Gdy weszła na parkiet giełdy, pochłonęła ją kakofonia wykrzykiwanych zleceń i dzwoniących telefonów.
Imiesłów czynny na początku: „Stepping onto the trading floor, she…” = „wchodząc / gdy weszła” — podmiot ten sam co zdania głównego. Strona bierna „was engulfed by” = została pochłonięta przez. „A cacophony of + rzecz. w l.mn.”. Imiesłowy jako przydawki: „shouted orders”, „ringing phones”. Akcent: /kəˈkɒfəni/ na drugą sylabę, inaczej niż polska „kakofonia”; z greki „kakos” (zły) + „phōnē” (dźwięk).
camaraderie friendship and trust among people in a group Synonimy: fellowship, companionship	koleżeństwo, braterstwo	Veterans often say that what they miss most is not the danger but the camaraderie of the barracks. Weterani często mówią, że najbardziej brakuje im nie niebezpieczeństwa, lecz koszarowego braterstwa.
Pseudo-cleft: „what they miss most is not X but Y” — zdanie z „what” jako podmiot, po nim „is” i wyróżniona część; korelat „not … but …”. „Miss” = tęsknić za, brakować (bez przyimka): „miss the camaraderie”. „Barracks” ma formę l.mn., ale może oznaczać jedne koszary. Z francuskiego, wymowa /ˌkæməˈrɑːdəri/; ten sam rdzeń co „comrade” i polskie „kamrat”.
caveatformal a warning to consider before accepting something Synonimy: warning, condition	zastrzeżenie	The findings are promising, with the caveat that the sample included only urban households. Wyniki są obiecujące, z tym zastrzeżeniem, że próba obejmowała tylko gospodarstwa miejskie.
„With the caveat that…” — utarta formuła wprowadzająca zastrzeżenie; zdanie dopełnieniowe z „that” po rzeczowniku. „Sample” tu = próba (statystyczna), nie „próbka” w laboratorium. Łac. „caveat” = niech się strzeże (tryb łączący od „cavere”); „caveat emptor” = niech kupujący się strzeże. Wymowa /ˈkæviæt/, akcent na pierwszą sylabę.
chagrinformal annoyance and embarrassment at a failure Synonimy: annoyance, dismay	rozgoryczenie, zawód	Much to his chagrin, the prize went to the rival laboratory he had publicly dismissed. Ku jego wielkiemu rozgoryczeniu nagroda trafiła do konkurencyjnego laboratorium, które publicznie zlekceważył.
Utarta fraza „(much) to sb's chagrin” = ku czyjemuś rozgoryczeniu — „to” wyraża skutek emocjonalny, jak w „to my surprise”, „to her delight”. Past Perfect „had dismissed” — lekceważenie poprzedziło werdykt. „Dismiss” tu = zbyć, zlekceważyć (nie „zwolnić”). Z francuskiego; wymowa bryt. /ˈʃæɡrɪn/, amer. /ʃəˈɡrɪn/. Też czasownik w stronie biernej: „be chagrined”.
complacency dangerous self-satisfaction that stops you improving Synonimy: smugness, self-satisfaction	samozadowolenie, uśpiona czujność	Regulators warned that years without a major outbreak had bred a dangerous complacency among producers. Regulatorzy ostrzegali, że lata bez większej epidemii uśpiły czujność producentów w niebezpieczny sposób.
„Breed” = rodzić, wywoływać (przen.; „breed complacency/resentment”), Past Perfect „had bred”. „Complacency among + kto” — przyimek „among”. Pułapka: „complacent” = zadowolony z siebie, nieczujny (negatywnie), a „complaisant” = uprzejmy, ustępliwy — różne słowa. Po polsku często trzeba opisowo: „uśpiona czujność”, „spoczywanie na laurach”. „Outbreak” = wybuch (epidemii, wojny).
conundrum a confusing and difficult problem Synonimy: puzzle, riddle	łamigłówka, zagadka	How to fund pensions as the workforce shrinks is a conundrum no finance minister has solved. Jak finansować emerytury, gdy kurczy się liczba pracujących — to zagadka, której nie rozwiązał żaden minister finansów.
Zdanie pytające zależne jako podmiot: „How to fund pensions … is a conundrum” — pytajnik + bezokolicznik z „to” w roli rzeczownika. Present Perfect „has solved” z „no … minister” = do dziś nikt. Zdanie względne z pominiętym „that”: „a conundrum (that) no minister has solved”. „Workforce” = siła robocza, ogół pracujących. Wymowa /kəˈnʌndrəm/; pochodzenie nieznane (żart uczonych z XVI w.); l.mn. „conundrums”.
culminationformal the final highest point after long development Synonimy: climax, peak	zwieńczenie, kulminacja	The treaty marked the culmination of negotiations that had dragged on for the better part of a decade. Traktat był zwieńczeniem negocjacji, które ciągnęły się przez większą część dekady.
„Mark the culmination of” = stanowić zwieńczenie; „mark” = wyznaczać, stanowić. Past Perfect „had dragged on” — negocjacje trwały do momentu traktatu. Phrasal verb „drag on” = ciągnąć się, wlec się (bez dopełnienia). „For the better part of + okres” = przez większą część. Czasownik „culminate in sth” — z „in”, nie „with”: „culminated in a treaty”.
decorumformal polite and proper behavior Synonimy: propriety, etiquette	przyzwoitość, dobre obyczaje	The speaker suspended the session when members abandoned all pretence of parliamentary decorum. Przewodniczący zawiesił obrady, gdy posłowie porzucili wszelkie pozory parlamentarnej przyzwoitości.
„The Speaker” (wielką literą) = marszałek/przewodniczący izby parlamentu, nie „mówca”. „Abandon all pretence of” = porzucić wszelkie pozory; pisownia bryt. „pretence” (amer. „pretense”). Fałszywy przyjaciel: „pretence” ≠ pretensja (= claim, grievance). „Decorum” niepoliczalne, bez przedimka; łac. „decorum” = to, co stosowne; przym. „decorous”. Wymowa /dɪˈkɔːrəm/.
deferenceformal polite respect for someone's opinion or wishes Synonimy: respect, regard	szacunek, wzgląd	Out of deference to the victims' families, the court withheld the most graphic photographs. Przez wzgląd na rodziny ofiar sąd nie ujawnił najbardziej drastycznych fotografii.
Fraza „out of deference/respect to sb” = przez wzgląd na, z szacunku dla — „out of” wyraża motyw (por. „out of curiosity”). Dopełniacz saksoński w l.mn.: „the victims' families” (apostrof po „s”). „Withhold” = wstrzymać, nie ujawnić; cz. przeszły „withheld”. „Graphic” = drastyczny, dosadny (o obrazach). Czasownik „defer to sb” = ustąpić czyjemuś zdaniu; inne „defer” = odroczyć.
despondencyformal deep sadness and loss of hope Synonimy: despair, dejection	przygnębienie, zniechęcenie	A wave of despondency swept the newsroom when the paper announced it would print its final edition. Kiedy gazeta ogłosiła, że wydrukuje ostatnie wydanie, redakcję ogarnęła fala przygnębienia.
„A wave of + emocja” = fala czegoś; „sweep” = przetoczyć się przez — po polsku odwracamy: „redakcję ogarnęła”. Następstwo czasów: „announced (that) it would print” — „would” jako przyszłość w przeszłości, po polsku czas przyszły „wydrukuje”. „Newsroom” = redakcja (pomieszczenie i zespół). Przym. „despondent”; łac. „despondere” = stracić nadzieję. Wymowa /dɪˈspɒndənsi/.
detrimentformal harm or damage caused to something Synonimy: harm, damage	szkoda, uszczerbek	He pursued perfection in every paragraph, often to the detriment of actually finishing the book. Dążył do perfekcji w każdym akapicie, często ze szkodą dla faktycznego ukończenia książki.
Fraza „to the detriment of” = ze szkodą dla — „to” wyraża skutek. Dwa fałszywi przyjaciele w jednym zdaniu: „paragraph” = akapit, nie „paragraf” (= section, article); „actually” = faktycznie, rzeczywiście, nie „aktualnie” (= currently). Gerund po przyimku: „of finishing”. Przym. „detrimental to sth” = szkodliwy dla. Łac. „deterere” = ścierać.
diatribeformal a long angry speech criticizing something Synonimy: tirade, rant	tyrada, diatryba	What began as a measured review soon descended into a diatribe against the entire publishing industry. To, co zaczęło się jako wyważona recenzja, wkrótce przerodziło się w tyradę przeciwko całej branży wydawniczej.
Zdanie podmiotowe z „what”: „What began as… soon descended into…”. „Descend into” = przerodzić się w coś gorszego (chaos, tyradę). „A diatribe against sb/sth” — przyimek „against”. „Measured” = wyważony (o tonie). Wymowa /ˈdaɪətraɪb/, akcent na pierwszą sylabę, trzy sylaby; z greki „diatribē” = rozprawa, zajęcie czasu — znaczenie negatywne dopiero w angielskim.
dichotomyformal a division into two opposite parts or ideas Synonimy: division, split	dychotomia, podział	The lecture challenged the tidy dichotomy between reason and emotion that Enlightenment thinkers took for granted. Wykład podważył zgrabną dychotomię rozumu i emocji, którą oświeceniowi myśliciele przyjmowali za pewnik.
„A dichotomy between X and Y” — przyimek „between”, po polsku często dopełniacz „dychotomia X i Y”. Idiom „take sth for granted” = uważać za oczywiste, przyjmować za pewnik; w zdaniu względnym „that … took for granted” z dopełnieniem przesuniętym na początek. Fałszywy przyjaciel: „lecture” = wykład. Wymowa /daɪˈkɒtəmi/, akcent na drugą sylabę; „tidy” tu ironicznie = zbyt zgrabny, uproszczony.
disarray a state of confusion and lack of organization Synonimy: chaos, disorder	rozsypka, nieład	The opposition, still in disarray after its leader's resignation, failed to exploit the scandal. Opozycja, wciąż w rozsypce po dymisji swojego lidera, nie zdołała wykorzystać skandalu.
Fraza „in disarray” = w rozsypce, bez przedimka (niepoliczalne); często w prasie „thrown into disarray”. Wtrącenie między podmiotem a orzeczeniem: „The opposition, still in disarray…, failed” — przecinki obowiązkowe. „Fail to + bezokolicznik” = nie zdołać, nie zrobić czegoś (nie „ponieść porażkę”). „Exploit” tu = wykorzystać (neutralnie). Od „array” = szyk, układ; „dis-” = brak.
disparityformal a large unfair difference between things Synonimy: inequality, gap	dysproporcja, nierówność	The report documents a stark disparity in life expectancy between neighbouring postcodes. Raport dokumentuje rażącą dysproporcję w oczekiwanej długości życia między sąsiadującymi obszarami kodów pocztowych.
„A disparity in sth between X and Y” — „in” wskazuje cechę, „between” porównywane strony. „Stark” = jaskrawy, rażący (kontrast). Pisownia bryt. „neighbouring”, „postcode” (amer. „neighboring”, „zip code”). Present Simple „documents” — opis treści raportu. Nie mylić z „disparage” (deprecjonować); „disparity” od łac. „dispar” = nierówny; przym. „disparate” = rozbieżny.
duressformal threats or force used to make someone act Synonimy: coercion, pressure	przymus	The court ruled the confession inadmissible because it had been obtained under duress. Sąd uznał zeznanie za niedopuszczalne, ponieważ uzyskano je pod przymusem.
Termin prawniczy: „under duress” = pod przymusem — zawsze z „under”, bez przedimka. „Rule sth + przym.” = orzec, że coś jest jakieś: „ruled the confession inadmissible”. Past Perfect w stronie biernej: „had been obtained” — uzyskanie poprzedza orzeczenie. „Confession” = przyznanie się do winy (też spowiedź). Wymowa /djʊˈres/, akcent na drugą sylabę; łac. „durus” = twardy (por. „durable”, „endure”).
ebb the flowing back of the sea; a gradual decline Synonimy: decline, retreat	odpływ, schyłek	By midnight the crowd's enthusiasm was at its lowest ebb, and the speeches trailed off unheard. Do północy entuzjazm tłumu opadł do najniższego poziomu, a przemówienia cichły niesłyszane.
Idiom „at a low ebb / at its lowest ebb” = w najgorszym punkcie, na dnie — od odpływu morza („ebb and flow” = przypływ i odpływ, przen. wzloty i upadki). „By midnight” = do północy (granica czasu). Phrasal verb „trail off” = cichnąć, urywać się (o głosie, mowie). Imiesłów „unheard” jako okolicznik = „niesłyszane”. Też czasownik: „to ebb (away)” = odpływać, słabnąć.
efficacyformal the ability to produce the intended result Synonimy: effectiveness	skuteczność	The trial was halted early because the vaccine's efficacy far exceeded the threshold set by regulators. Badanie przerwano wcześniej, ponieważ skuteczność szczepionki znacznie przekroczyła próg ustalony przez regulatorów.
Termin naukowy: „efficacy” = skuteczność w warunkach kontrolowanych (w badaniach), „effectiveness” = skuteczność w praktyce; w mowie codziennej tylko „effectiveness”. „Far exceeded” — „far” jako wzmocnienie czasownika = znacznie. Strona bierna „was halted” = „przerwano”. Imiesłów bierny zamiast zdania względnego: „the threshold set by” = próg ustalony przez. Wymowa /ˈefɪkəsi/, akcent na pierwszą sylabę; przym. „efficacious”.
effronteryformal shockingly rude and confident behavior Synonimy: nerve, audacity	bezczelność, tupet	He had the effrontery to demand a refund for a manuscript he had never returned. Miał czelność zażądać zwrotu pieniędzy za rękopis, którego nigdy nie oddał.
Utarta konstrukcja „have the effrontery/nerve/audacity to + bezokolicznik” = mieć czelność coś zrobić. Zdanie względne z pominiętym „that” i Past Perfect: „a manuscript (that) he had never returned”. „Demand a refund for sth” — „for” = za. Z franc. „effronterie”, łac. „frons” = czoło (por. polskie „mieć czoło”, „bezczelny” = bez czoła — identyczna metafora!). Wymowa /ɪˈfrʌntəri/.
elation a feeling of great happiness and excitement Synonimy: joy, euphoria	euforia, uniesienie	Their initial elation at the discovery gave way to unease as the data refused to replicate. Ich początkowa euforia po odkryciu ustąpiła miejsca niepokojowi, gdy danych nie dawało się powtórzyć.
„Give way to” = ustąpić miejsca czemuś (o uczuciu, pogodzie). „Elation at sth” — przyimek „at” po rzeczownikach emocji (jak „surprise at”, „delight at”). „Data refused to replicate” — personifikacja, „refuse to” = nie chcieć; „data” tu w l.mn. (formalnie l.mn. od „datum”, w mowie często l.poj.). Fałszywy przyjaciel: „data” = dane, nie „data” (= date). Przym. „elated” = uradowany.
eloquence skillful, persuasive and expressive speaking Synonimy: fluency, articulacy	elokwencja, krasomówstwo	Rarely has such eloquence been deployed in defence of so unpopular a cause. Rzadko kiedy tak wielką elokwencję poświęcono obronie tak niepopularnej sprawy.
Inwersja po przysłówku przeczącym na początku zdania: „Rarely has such eloquence been deployed” — operator „has” przed podmiotem, jak w pytaniu; podobnie „Never/Seldom/Little did he know”. Konstrukcja „so + przym. + a + rzecz.”: „so unpopular a cause” (zamiast „such an unpopular cause”) — styl wysoki. Pisownia bryt. „defence” (amer. „defense”). Wymowa /ˈeləkwəns/.
enmityformal deep hatred between enemies Synonimy: hostility, animosity	wrogość, nieprzyjaźń	The two novelists nursed a lifelong enmity that biographers trace to a single dismissive review. Obaj powieściopisarze żywili dozgonną wrogość, którą biografowie wywodzą od jednej lekceważącej recenzji.
„Nurse a grudge/an enmity” = żywić, pielęgnować urazę (metafora „nurse” = pielęgnować). „Trace sth to sth” = wywodzić, śledzić pochodzenie czegoś do (przyimek „to”). Fałszywy przyjaciel: „novelist” = powieściopisarz, „novel” = powieść (nie „nowela” = short story/novella). Present Simple „trace” w opisie stanu wiedzy. „Enmity” to rzecz. od „enemy”; „lifelong” = dozgonny, trwający całe życie.
ennuiformal deep boredom and dissatisfaction with life Synonimy: boredom, weariness	znużenie, nuda egzystencjalna	Beneath the villa's luxury ran a current of ennui that no amount of entertaining could dispel. Pod luksusem willi płynął nurt znużenia, którego nie mogły rozproszyć żadne przyjęcia.
Inwersja po okoliczniku miejsca na początku zdania: „Beneath the villa's luxury ran a current of ennui” — orzeczenie przed podmiotem, styl literacki. „No amount of + rzecz.” = żadna ilość, choćby nie wiem ile — jedno przeczenie. „Dispel” = rozproszyć (wątpliwości, nudę). Z francuskiego, wymowa /ɒnˈwiː/; ten sam rdzeń co „annoy”. Po polsku „nuda” to za słabo — chodzi o egzystencjalne znużenie.
epiphany a sudden moment of deep understanding Synonimy: revelation, insight	olśnienie, objawienie	Watching the interpreter work, she had a sudden epiphany about what her own career had been missing. Obserwując pracę tłumaczki, doznała nagłego olśnienia: zrozumiała, czego brakowało jej własnej karierze.
„Have an epiphany about sth” — z „have” i przedimkiem „an” (samogłoska), przyimek „about”. Imiesłów „Watching the interpreter work” — po „watch” bezokolicznik bez „to” („watch sb do/doing”). Past Perfect ciągły „had been missing” = czego brakowało do tej chwili. „Interpreter” = tłumacz ustny (pisemny to „translator”). Z greki „epiphaneia” = objawienie; „Epiphany” = święto Trzech Króli. Wymowa /ɪˈpɪfəni/.
exuberance energetic enthusiasm and excitement Synonimy: enthusiasm, liveliness	entuzjazm, wylewność	The chairman famously warned that irrational exuberance was inflating asset prices beyond reason. Prezes słynnie ostrzegał, że irracjonalny entuzjazm winduje ceny aktywów ponad wszelki rozsądek.
Cytat z A. Greenspana (1996): „irrational exuberance” — stała kolokacja w języku finansów. Następstwo czasów: „warned that … was inflating” — Past Continuous w mowie zależnej dla trwającego procesu, po polsku czas teraźniejszy. „Beyond reason” = ponad wszelki rozsądek, bez przedimka. Przym. „exuberant” = wylewny, tryskający energią; łac. „exuberare” = obfitować (o krowie dającej dużo mleka, „uber” = wymię).
fallacy a false idea or mistaken belief in reasoning Synonimy: misconception, error	błędne rozumowanie, mit	The argument rests on the fallacy that whatever is natural must therefore be harmless. Argument opiera się na błędnym założeniu, że wszystko, co naturalne, musi być nieszkodliwe.
„Rest on” = opierać się na (o argumencie, teorii). „The fallacy that…” — zdanie dopełnieniowe po rzeczowniku. „Whatever is natural” = cokolwiek jest naturalne (zaimek uogólniający). „Therefore” = zatem, wobec tego (formalny łącznik). Pułapka: „fallacy” to błąd logiczny (sofizmat), nie „fałsz” ogólnie (= falsehood); przym. „fallacious”. Nazwa błędu w zdaniu: „appeal to nature”.
fervorformal intense and passionate feeling Synonimy: passion, zeal	żarliwość, zapał	The reformers pursued their cause with a fervor that unsettled even their most sympathetic allies. Reformatorzy dążyli do celu z żarliwością, która niepokoiła nawet ich najżyczliwszych sojuszników.
„With a fervor that…” — rzecz. abstrakcyjny z „a”, bo dookreślony zdaniem względnym. „Pursue a cause” = walczyć o sprawę, dążyć do celu. Fałszywy przyjaciel: „sympathetic” = życzliwy, przychylny, współczujący — nie „sympatyczny” (= nice, likeable). Pisownia amer. „fervor”, bryt. „fervour”; przym. „fervent”. „Unsettle” = zaniepokoić, wytrącić z równowagi.
follyformal a foolish act or lack of good sense Synonimy: foolishness, madness	szaleństwo, głupota	Historians now regard the invasion as an act of monumental folly driven by imperial vanity. Historycy uważają dziś inwazję za akt monumentalnej głupoty, podyktowany imperialną próżnością.
„Regard X as Y” = uważać X za Y (zawsze z „as”). Fraza „an act of folly/madness/kindness” = akt (czyn) czegoś. Imiesłów bierny „driven by” = kierowany, napędzany przez — skrót zdania względnego. „Vanity” = próżność (nie „waniliowy” i nie „vanish”). „Folly” ma odcień książkowy, od starofranc. „folie”; w architekturze „a folly” = ozdobna, bezużyteczna budowla w parku.
fortitudeformal courage and strength in facing pain or difficulty Synonimy: courage, resilience	hart ducha, męstwo	She endured months of chemotherapy with a quiet fortitude that inspired everyone on the ward. Zniosła miesiące chemioterapii z cichym hartem ducha, który był inspiracją dla wszystkich na oddziale.
„Endure sth with fortitude” — „with” + cecha charakteru = z hartem. „Inspire sb” = być inspiracją dla — czasownik przechodni bez przyimka (nie „inspire for”). „Ward” = oddział szpitalny (nie „warta”). „Months of chemotherapy” — „of” po rzeczowniku miary czasu. Łac. „fortitudo” od „fortis” = silny; jedna z czterech cnót kardynalnych (męstwo). Wymowa /ˈfɔːtɪtjuːd/.
gaffe an embarrassing social mistake Synonimy: blunder, faux pas	gafa, wpadka	The minister's latest gaffe, broadcast live, forced the government into an embarrassing round of clarifications. Najnowsza gafa ministra, wyemitowana na żywo, zmusiła rząd do żenującej serii sprostowań.
Wtrącenie imiesłowowe między podmiotem a orzeczeniem: „The minister's latest gaffe, broadcast live, forced…” — „broadcast” to imiesłów bierny (forma nieregularna, taka sama jak bezokolicznik). „Force sb into sth/into -ing” = zmusić do. „Embarrassing” = żenujący (cecha sytuacji), „embarrassed” = zażenowany (stan osoby). Z franc. „gaffe”; wymowa /ɡæf/, końcowe „e” nieme; „gaffe-prone” = skłonny do gaf.
gambit a calculated risky move to gain an advantage Synonimy: ploy, maneuver	zagrywka, gambit	Her opening gambit at the negotiations was to concede a minor point and demand two in return. Jej otwierającą zagrywką w negocjacjach było ustąpienie w drobnej kwestii i zażądanie w zamian dwóch.
„Her gambit was to concede… and (to) demand…” — bezokolicznik z „to” jako orzecznik, po polsku rzeczowniki odczasownikowe „ustąpienie… i zażądanie”. „Opening gambit” — stała kolokacja (z szachów: poświęcenie pionka na otwarcie). „In return” = w zamian. „Concede a point” = ustąpić w jakiejś kwestii. Z włoskiego „gambetto” = podstawienie nogi; wymowa /ˈɡæmbɪt/.
hegemonyformal dominance of one country or group over others Synonimy: dominance, supremacy	hegemonia, dominacja	Scholars debate whether American cultural hegemony is waning or merely assuming subtler forms. Uczeni spierają się, czy amerykańska hegemonia kulturowa słabnie, czy tylko przybiera subtelniejsze formy.
„Debate whether X or (merely) Y” = spierać się, czy X, czy Y — „whether … or” dla alternatywy. Present Continuous „is waning” — proces w toku; „wane” = słabnąć (o księżycu: ubywać; antonim „wax”). „Merely” = jedynie, zaledwie. „Assume forms” = przybierać formy (inne „assume” = zakładać). Wymowa bryt. /hɪˈɡeməni/ lub /hɪˈdʒeməni/, amer. /ˈhedʒəməʊni/ — akcent inny niż w polskim; z greki „hēgemōn” = przywódca.
ineptitudeformal a complete lack of skill Synonimy: incompetence, clumsiness	nieudolność, indolencja	The inquiry attributed the collapse of the bridge to bureaucratic ineptitude rather than to faulty engineering. Śledztwo przypisało zawalenie się mostu nieudolności urzędników, a nie wadliwej inżynierii.
„Attribute X to Y” = przypisywać X czemuś Y — przyimek „to”, po polsku celownik. Korelat „rather than” = a nie, raczej niż; tu z powtórzonym „to”: „to ineptitude rather than to faulty engineering”. „Inquiry” = dochodzenie, komisja śledcza (bryt. też „enquiry” dla zwykłego zapytania). Przym. „inept” = nieudolny; łac. „ineptus” = niestosowny; polska „indolencja” to bliski, choć bardziej książkowy odpowiednik.
inertia the tendency to stay unchanged or do nothing Synonimy: inactivity, stagnation	bezwład, inercja	Institutional inertia, more than outright opposition, explains why the reforms stalled for a decade. To raczej instytucjonalna inercja niż otwarty sprzeciw tłumaczy, dlaczego reformy utknęły na dekadę.
Wtrącenie porównawcze między podmiotem a orzeczeniem: „Institutional inertia, more than outright opposition, explains” — orzeczenie zgadza się z pierwszym podmiotem. „Explain why + zdanie” = tłumaczyć, dlaczego (szyk zdania oznajmującego po „why”). „Stall” = utknąć, zatrzymać się (o silniku, negocjacjach). Termin z fizyki (bezwładność) użyty przenośnie; wymowa /ɪˈnɜːʃə/, „t” wymawiane jak „sz”.
infamyformal being famous for something very bad Synonimy: notoriety, disgrace	niesława, hańba	The massacre secured the general a lasting infamy that no later act of contrition could erase. Masakra zapewniła generałowi trwałą niesławę, której nie zdołał zmazać żaden późniejszy akt skruchy.
„Secure sb sth” — dwa dopełnienia: „secured the general a lasting infamy” = zapewniła generałowi. Zdanie względne z pominiętym „that” i modalnym „could”: „(that) no act could erase”; jedno przeczenie w „no act”. „Contrition” = skrucha. Uwaga na akcent: „infamy” /ˈɪnfəmi/ i „infamous” /ˈɪnfəməs/ — akcent na pierwszą sylabę, w odróżnieniu od „famous” /ˈfeɪməs/; „infamous” = osławiony (źle), nie „nieznany”.
ingenuity cleverness at inventing and solving problems Synonimy: inventiveness, creativity	pomysłowość, inwencja	Faced with chronic shortages, Cuban mechanics displayed remarkable ingenuity in keeping fifty-year-old cars on the road. W obliczu chronicznych niedoborów kubańscy mechanicy wykazali się niezwykłą pomysłowością, utrzymując na drogach pięćdziesięcioletnie samochody.
Imiesłów bierny na początku: „Faced with…” = w obliczu, stanąwszy przed. „Display ingenuity in + -ing” = wykazać się pomysłowością w. Liczebnik złożony jako przymiotnik: „fifty-year-old cars” — łączniki, „year” w l.poj. Pułapka: „ingenuity” to rzecz. od „ingenious” (pomysłowy), nie od „ingenuous” (naiwny, szczery) — dwa różne przymiotniki. Wymowa /ˌɪndʒəˈnjuːəti/.
insolenceformal rude and disrespectful behavior Synonimy: rudeness, impudence	bezczelność, zuchwałość	The colonel interpreted the recruit's silence as insolence and had him confined to barracks. Pułkownik uznał milczenie rekruta za bezczelność i kazał zamknąć go w koszarach.
„Interpret X as Y” = odczytać X jako Y (przyimek „as”). Konstrukcja kauzatywna „have sb + imiesłów bierny”: „had him confined to barracks” = kazał go zamknąć (ktoś inny wykonał). „Confine sb to + miejsce” = ograniczyć do, zamknąć w. Dopełniacz saksoński „the recruit's silence”. Przym. „insolent”; łac. „insolens” = niezwyczajny, potem: butny. Wymowa /ˈɪnsələns/.
intransigenceformal refusal to change your position or compromise Synonimy: stubbornness, inflexibility	nieprzejednanie, nieustępliwość	Talks collapsed after weeks of intransigence on both sides over the question of border verification. Rozmowy załamały się po tygodniach nieustępliwości obu stron w kwestii weryfikacji granicy.
„Intransigence on/over sth” = nieustępliwość w jakiejś kwestii; „on both sides” = po obu stronach. „The question of + rzecz.” = kwestia czegoś. „Collapse” o rozmowach = załamać się. Przym. „intransigent”; z hiszp. „intransigente” (nieprzejednany polityk), łac. „transigere” = dojść do porozumienia (por. „transakcja” — ktoś nieprzejednany nie zawiera transakcji). Wymowa /ɪnˈtrænsɪdʒəns/, akcent na „-tran-”.
to abateformal to become less strong or intense Synonimy: subside, diminish	słabnąć/osłabnąć, ustępować/ustąpić	By dawn the storm had abated, leaving the harbour strewn with splintered masts and rigging. Do świtu sztorm ucichł, pozostawiając port zasłany strzaskanymi masztami i olinowaniem.
Czasownik nieprzechodni (bez „się”!): „the storm abated” = burza ucichła; po polsku potrzeba „się” w „uspokoić się”. Past Perfect „had abated” z „by dawn” = do świtu już ucichła. Imiesłów wynikowy „leaving the harbour strewn” = pozostawiając port zasłany; „strewn” = imiesłów od „strew” (rozrzucać). Prawniczo „abatement” = obniżka; wymowa /əˈbeɪt/; formalny synonim „subside”, „die down”.
to abhorformal to hate something deeply Synonimy: detest, loathe	nie cierpieć, brzydzić się (książk.)	She abhorred pretension in all its forms, especially the academic variety dressed up as rigor. Nie znosiła pretensjonalności w każdej postaci, a zwłaszcza tej akademickiej, przebranej za rygor naukowy.
„Abhor” to czasownik stanu — nie używa się go w formie ciągłej; formalny, silniejszy niż „hate”, bliski „loathe”, „detest”. „In all its forms” = w każdej postaci. Imiesłów bierny „dressed up as” = przebrany za; „the academic variety” = odmiana akademicka. Pułapka: „rigor” (pisownia amer.) = rygor, surowość; bryt. „rigour”. Przym. „abhorrent (to sb)”; wymowa /əbˈhɔː/, w cz. przeszłym podwójne „r”: „abhorred”.
to abscondformal to leave secretly, often with something stolen Synonimy: flee, escape	zbiegać/zbiec, uciekać/uciec (z czymś)	The treasurer absconded with the pension fund, resurfacing years later under an assumed name in Panama. Skarbnik zbiegł z funduszem emerytalnym i po latach wypłynął w Panamie pod przybranym nazwiskiem.
„Abscond with sth” = uciec z czymś (zwykle cudzymi pieniędzmi); „abscond from + miejsce” = zbiec z (więzienia, internatu). Imiesłów „resurfacing years later” dopowiada kolejne wydarzenie (= i wypłynął), po polsku spójnik „i”. „Under an assumed name” = pod przybranym nazwiskiem — „assumed” tu = przyjęte, fałszywe. Formalny/prawniczy; łac. „abscondere” = ukryć; wymowa /əbˈskɒnd/.
to admonishformal to warn or criticize someone firmly but gently Synonimy: reprimand, scold	upominać/upomnieć, strofować	The judge admonished the witness for volunteering opinions instead of confining herself to the facts. Sędzia upomniał świadka za wygłaszanie opinii zamiast trzymania się faktów.
„Admonish sb for + -ing” = upomnieć za (z gerundem); też „admonish sb to do sth” = napominać, by. „Instead of + -ing” — po „instead of” gerund. „Confine oneself to sth” = ograniczyć się do — z zaimkiem zwrotnym „herself”, gdy podmiot = dopełnienie. „Volunteer” jako czasownik = zgłaszać dobrowolnie, tu: wygłaszać nieproszony. Łagodniejsze niż „rebuke”, oficjalne; rzecz. „admonition”.
to allayformal to make fears or worries less strong Synonimy: calm, ease	rozwiewać/rozwiać, łagodzić/złagodzić	The central bank issued a statement intended to allay fears of an imminent currency collapse. Bank centralny wydał oświadczenie, które miało rozwiać obawy przed rychłym załamaniem waluty.
Stała kolokacja: „allay fears/concerns/suspicions” = rozwiać obawy (nie „calm fears”). Imiesłów bierny „intended to + bezokolicznik” = mające na celu — skrót zdania względnego „which was intended to”. „Fears of sth” — przyimek „of”. „Imminent” = rychły, nieuchronny (nie mylić z „eminent” = wybitny). Wymowa /əˈleɪ/ — rymuje się z „delay”; cz. przeszły regularny „allayed”.
to ameliorateformal to make a bad situation better Synonimy: improve, better	poprawiać/poprawić, łagodzić/złagodzić	Modest cash transfers did little to ameliorate the underlying causes of rural poverty. Skromne transfery gotówkowe niewiele zrobiły, by usunąć głębsze przyczyny ubóstwa na wsi.
„Do little to + bezokolicznik” = niewiele zrobić, by; podobnie „do much/nothing to”. „Ameliorate” to bardzo formalny odpowiednik „improve” (ten sam rdzeń co polska „melioracja” gruntów). „Underlying causes” = przyczyny leżące u podstaw. „Rural” = wiejski (nie „ruralny”); antonim „urban”. Wymowa /əˈmiːliəreɪt/, pięć sylab; łac. „melior” = lepszy.
to appeaseformal to calm someone by giving them what they want Synonimy: pacify, placate	ugłaskiwać/ugłaskać, udobruchać	Critics argued that the concessions merely appeased the regime without extracting any verifiable commitments. Krytycy twierdzili, że ustępstwa jedynie ugłaskały reżim, nie wydobywszy od niego żadnych sprawdzalnych zobowiązań.
„Argue that…” = twierdzić, argumentować (nie „kłócić się”). „Without + -ing” = nie robiąc czegoś — gerund po przyimku. „Extract sth from sb” = wydobyć od kogoś. Politycznie nacechowane: „appeasement” = polityka ustępstw (Monachium 1938) — zawsze pejoratywne. „Verifiable” = możliwy do zweryfikowania. Wymowa /əˈpiːz/; od franc. „à paix” = do pokoju (por. „peace”).
to ascertainformal to find out something for certain Synonimy: determine, establish	ustalać/ustalić, stwierdzać/stwierdzić	Investigators have yet to ascertain whether the fire was accidental or deliberately set. Śledczy jeszcze nie ustalili, czy pożar był przypadkowy, czy podłożono go celowo.
Konstrukcja „have yet to + bezokolicznik” = jeszcze czegoś nie zrobić (formalne; twierdząca forma o znaczeniu przeczącym). „Ascertain whether X or Y” = ustalić, czy X, czy Y. „Deliberately set” — „set a fire” = podłożyć ogień; strona bierna z elipsą „was”. Wymowa /ˌæsəˈteɪn/, akcent na ostatnią sylabę, „c” nieme — nie ma nic wspólnego z wymową „certain” /ˈsɜːtn/ mimo wspólnego rdzenia.
to assuageformal to make an unpleasant feeling less intense Synonimy: relieve, soothe	koić/ukoić, łagodzić/złagodzić	No apology, however eloquent, could assuage her grief at the loss of the manuscripts. Żadne przeprosiny, choćby najbardziej wymowne, nie mogły ukoić jej żalu po stracie rękopisów.
„No apology, however eloquent, could…” — wtrącenie z „however + przym.” = choćby nie wiem jak; jedno przeczenie w „no”. „Assuage grief/hunger/fears” — kolokacje z emocjami i potrzebami. „Grief at/over the loss of” — przyimek „at” lub „over”. „Apology” tu l.poj. jako pojedynczy akt; „apologies” = przeprosiny (l.mn.). Wymowa /əˈsweɪdʒ/; łac. „suavis” = słodki (por. „suave”).
to augmentformal to increase or add to something Synonimy: increase, boost	powiększać/powiększyć, uzupełniać/uzupełnić	Many lecturers augment their modest salaries by consulting for the very industries they critique. Wielu wykładowców dorabia do skromnych pensji, doradzając tym samym branżom, które krytykują.
„Augment sth by + -ing” = powiększać coś przez/dzięki. „Consult for + firma” = doradzać (jako konsultant) dla. „The very industries (that) they critique” — „very” = te same, właśnie te; „critique” jako czasownik = poddać krytycznej analizie (bardziej neutralne niż „criticize”). Akcent: czasownik /ɔːɡˈment/ na drugą sylabę, rzecz. „augment” (w muzyce) na pierwszą; łac. „augere” = powiększać (por. „auction”, „author”).
to beguileformal to charm someone, sometimes to deceive them Synonimy: charm, enchant	oczarowywać/oczarować, omamiać/omamić	Audiences were beguiled by the tenor's effortless phrasing long before critics deigned to praise him. Publiczność była oczarowana swobodnym frazowaniem tenora na długo przedtem, nim krytycy raczyli go pochwalić.
Strona bierna „were beguiled by” = oczarowana przez. „Long before” = na długo przed; po „before” Past Simple „deigned”. „Deign to + bezokolicznik” = raczyć (ironiczne, z wyższością). „Beguile” ma dwa odcienie: czarować (pozytywnie) i zwodzić (negatywnie) — kontekst rozstrzyga; „guile” = przebiegłość. Wymowa /bɪˈɡaɪl/, „u” nieme jak w „guide”.
to belittle to make someone or something seem unimportant Synonimy: disparage, put down	umniejszać/umniejszyć, deprecjonować	He had a habit of belittling colleagues' achievements while inflating the significance of his own. Miał zwyczaj umniejszać osiągnięcia kolegów, jednocześnie wyolbrzymiając znaczenie własnych.
„Have a habit of + -ing” = mieć zwyczaj (gerund po „of”). „While + -ing” = jednocześnie (kontrast). Dopełniacz saksoński w l.mn.: „colleagues' achievements” (apostrof po „s”). Elipsa: „his own (achievements)”. Zbudowane z „be-” + „little” = czynić małym; potoczniejszy synonim „put down”, formalny „disparage”, „denigrate”. „Inflate” = wyolbrzymiać, dosł. nadmuchać.
to berateformal to criticize someone angrily Synonimy: scold, rebuke	besztać/zbesztać, rugać	The chef was filmed berating a junior cook over an improperly seasoned consommé. Nagrano, jak szef kuchni beszta młodszego kucharza za niewłaściwie doprawiony bulion.
„Berate sb for/over sth” — przyimek „for” lub „over” = za. Strona bierna z imiesłowem: „was filmed berating” = nagrano go, jak beszta — po „film/catch/see sb” imiesłów „-ing”. Fałszywy przyjaciel: „chef” = szef kuchni, nie „szef” (= boss). „Consommé” /kənˈsɒmeɪ/ = klarowny bulion (franc.). „Berate” jest ostrzejsze i głośniejsze niż „admonish”; wymowa /bɪˈreɪt/.
to bemoanformal to complain sadly about something Synonimy: lament, deplore	ubolewać nad, biadać nad	Columnists routinely bemoan the decline of civic discourse while contributing generously to it. Felietoniści rutynowo biadają nad upadkiem debaty publicznej, sami hojnie się do niego przyczyniając.
Czasownik przechodni bez przyimka: „bemoan the decline” — po polsku „ubolewać nad”. „While + -ing” = jednocześnie, podczas gdy (ironiczny kontrast). „Contribute to sth” = przyczyniać się do (przyimek „to”). „Civic discourse” = debata publiczna, obywatelska. „Bemoan” od „moan” (jęczeć) z przedrostkiem „be-” (jak „bewail”, „belittle”); ton lekko ironiczny — narzekać na coś, często bezradnie.
to bolster to support and strengthen something Synonimy: strengthen, reinforce	wzmacniać/wzmocnić, podpierać/podeprzeć	The government cited the new employment figures to bolster its claim that austerity was working. Rząd powołał się na nowe dane o zatrudnieniu, by podeprzeć swoją tezę, że polityka oszczędności działa.
„Cite sth to + bezokolicznik” = powołać się na coś, by (bezokolicznik celu). „Its claim that…” — zdanie dopełnieniowe po rzeczowniku „claim” = twierdzenie, teza. Następstwo czasów: „was working” po „cited”, po polsku czas teraźniejszy. „Bolster” dosłownie = wałek (poduszka), stąd „podpierać”; typowe kolokacje: „bolster confidence/support/the economy”. Wymowa /ˈbəʊlstə/.
to capitulateformal to stop resisting and accept defeat Synonimy: surrender, give in	kapitulować/skapitulować, ustępować/ustąpić	After a week of crippling strikes, the board capitulated to nearly all of the union's demands. Po tygodniu paraliżujących strajków zarząd ustąpił niemal wszystkim żądaniom związku.
„Capitulate to sb/sth” — przyimek „to” = ulec komuś, ustąpić wobec; nie „capitulate before”. „Nearly all of the demands” = niemal wszystkie (po „all” z „of” przed „the”). „The board” = zarząd, rada (l.poj. w amer., może być l.mn. w bryt.). „Crippling” = paraliżujący (od „cripple”). Łac. „capitulare” = spisać w rozdziałach (warunki poddania); rzecz. „capitulation”.
to castigateformal to criticize someone very severely Synonimy: condemn, berate	piętnować/napiętnować, ostro krytykować	The editorial castigated the ministry for suppressing data that contradicted its official narrative. Artykuł redakcyjny napiętnował ministerstwo za tuszowanie danych, które przeczyły jego oficjalnej narracji.
„Castigate sb for + -ing” = piętnować za (gerund po „for”). „Suppress data” = tuszować, blokować dane; „data” z czasownikiem w l.mn. („data that contradicted”) w stylu formalnym. „Editorial” jako rzecz. = artykuł redakcyjny (wstępniak). Łac. „castigare” = karcić (por. „chastise”, „chaste” = czysty); bardzo formalny, prasowy; wymowa /ˈkæstɪɡeɪt/, akcent na pierwszą sylabę.
to censureformal to express strong official disapproval Synonimy: condemn, rebuke	potępiać/potępić, udzielać/udzielić nagany	Parliament voted overwhelmingly to censure the minister, though it stopped short of demanding his resignation. Parlament zdecydowaną większością udzielił ministrowi nagany, choć nie posunął się do żądania jego dymisji.
Pułapka: „censure” /ˈsenʃə/ = potępić, udzielić nagany (formalnie, np. w parlamencie), a „censor” /ˈsensə/ = cenzurować — różne słowa. Idiom „stop short of + -ing” = nie posunąć się do. „Vote to + bezokolicznik” = przegłosować, zdecydować w głosowaniu. „Though” = choć (jak „although”, może stać w środku zdania). „Overwhelmingly” = zdecydowaną większością, przytłaczająco.
to chastiseformal to criticize or punish someone Synonimy: scold, punish	karcić/skarcić, ganić/zganić	She chastised herself for having trusted a man whose promises evaporated the moment they were inconvenient. Ganiła samą siebie za to, że zaufała człowiekowi, którego obietnice ulatniały się, gdy tylko stawały się niewygodne.
Zaimek zwrotny „herself” obowiązkowy, gdy dopełnienie = podmiot; „chastise sb for + -ing”, tu perfect gerund „for having trusted” = za to, że (wcześniej) zaufała. Zaimek dzierżawczy względny „whose” = którego (o osobie). „The moment (that) …” = gdy tylko, w chwili gdy — spójnik czasowy. „Chastise” dziś głównie słowne karcenie; wymowa /tʃæˈstaɪz/, akcent na drugą sylabę; pisownia zawsze z „-ise”.
to circumventformal to cleverly avoid a rule or obstacle Synonimy: bypass, evade	obchodzić/obejść, omijać/ominąć	The firm restructured its subsidiaries offshore to circumvent the new disclosure requirements. Firma przeniosła strukturę spółek zależnych za granicę, by obejść nowe wymogi dotyczące ujawniania informacji.
„Circumvent the rules/requirements” = obejść przepisy (przechodni, bez przyimka). Bezokolicznik celu „to circumvent” = by obejść. „Offshore” jako przysłówek = za granicę (do raju podatkowego). „Disclosure” = ujawnienie, obowiązek informacyjny. Łac. „circum” (wokół) + „venire” (iść) — ten sam rdzeń co „prevent”, „invent”, „convention”. Wymowa /ˌsɜːkəmˈvent/, akcent na ostatnią sylabę.
to coerceformal to force someone to do something with threats Synonimy: force, pressure	zmuszać/zmusić, wymuszać/wymusić	The court ruled that the confession had been coerced and was therefore inadmissible as evidence. Sąd orzekł, że przyznanie się do winy zostało wymuszone, a zatem jest niedopuszczalne jako dowód.
„Coerce sb into + -ing” = zmusić kogoś do; w zdaniu strona bierna: „the confession had been coerced” (wymuszone). Past Perfect w mowie zależnej po „ruled”. „Therefore” = a zatem. Fałszywy przyjaciel: „evidence” = dowód, dowody (niepoliczalne!; „a piece of evidence”) — nie „ewidencja” (= records, register). Wymowa /kəʊˈɜːs/, dwie sylaby; rzecz. „coercion” /kəʊˈɜːʃn/; łac. „coercere” = powściągać.
to concoct to invent a story or plan, often to deceive Synonimy: devise, fabricate	zmyślać/zmyślić, preparować/spreparować	Under interrogation, the suspect concocted an alibi so elaborate that it collapsed under its own detail. Podczas przesłuchania podejrzany spreparował alibi tak wymyślne, że zawaliło się pod ciężarem własnych szczegółów.
„So + przym. + that” z przymiotnikiem po rzeczowniku: „an alibi so elaborate that it collapsed” — postpozycja przymiotnika, bo ma rozwinięcie; neutralnie: „such an elaborate alibi that”. „Under interrogation” = podczas przesłuchania, bez przedimka. „Concoct” dosłownie = uwarzyć (mikstury), przenośnie zmyślić (historię, plan); rzecz. „concoction” = mikstura. Wymowa /kənˈkɒkt/.
to condoneformal to accept or allow behavior that is wrong Synonimy: excuse, overlook	tolerować, przyzwalać na	The university insisted that tolerating such remarks in seminars amounted to condoning harassment. Uczelnia uznała, że tolerowanie takich uwag na seminariach jest równoznaczne z przyzwalaniem na molestowanie.
„Amount to + rzecz./-ing” = sprowadzać się do, być równoznacznym z — gerund po „to” jako przyimku („amounted to condoning”). Gerund jako podmiot: „tolerating such remarks”. „Insist that” + zdanie (tu bez trybu łączącego, bo stwierdzenie, nie żądanie). Pułapka: „condone” ≠ „condemn” (potępiać) — niemal przeciwne znaczenia; „condone” = przymykać oko, przyzwalać (często w przeczeniach: „I don't condone violence”). Wymowa /kənˈdəʊn/.
to confoundformal to confuse and surprise someone completely Synonimy: baffle, bewilder	zbijać/zbić z tropu, zadawać/zadać kłam	The election results confounded pollsters who had predicted a comfortable majority for the incumbents. Wyniki wyborów zbiły z tropu sondażownie, które przewidywały wygodną większość dla rządzących.
„Confound expectations/critics/pollsters” = zadać kłam oczekiwaniom, zaskoczyć. Past Perfect „had predicted” — przewidywania poprzedziły wynik. „The incumbents” = urzędujący (osoby sprawujące urząd); „incumbent” to też przym. „A majority for sb” — przyimek „for”. Rdzeń łac. „confundere” = zmieszać (por. „confuse”, „confusion”); w statystyce „confounding variable” = zmienna zakłócająca. Przestarzałe „Confound it!” = a niech to!
to corroborateformal to confirm a statement with supporting evidence Synonimy: confirm, verify	potwierdzać/potwierdzić, uwiarygodniać/uwiarygodnić	Two independent witnesses corroborated the driver's account of the moments before the collision. Dwóch niezależnych świadków potwierdziło relację kierowcy z chwil poprzedzających zderzenie.
„Corroborate sb's account/story/claim” = potwierdzić (niezależnym dowodem) — termin prawniczy, mocniejszy niż „confirm”. „The moments before the collision” — „before” jako przyimek po rzeczowniku. Dopełniacz saksoński „the driver's account”; „account” tu = relacja, opis (nie „konto”). Łac. „corroborare” = wzmacniać („robur” = dąb, siła); wymowa /kəˈrɒbəreɪt/, pięć sylab; rzecz. „corroboration”.
to curtailformal to reduce or limit something Synonimy: reduce, restrict	ograniczać/ograniczyć, okrajać/okroić	Emergency legislation curtailed the right to assemble, ostensibly as a temporary public health measure. Ustawa nadzwyczajna ograniczyła prawo do zgromadzeń, rzekomo jako tymczasowy środek ochrony zdrowia publicznego.
„Curtail rights/freedoms/spending” = ograniczyć, okroić (typowe w prasie). „The right to + bezokolicznik/rzecz.” = prawo do: „the right to assemble”. „Ostensibly” = rzekomo, pozornie (sugeruje, że prawdziwy powód był inny). „Legislation” niepoliczalne = ustawodawstwo, ustawa. Wymowa /kɜːˈteɪl/, akcent na drugą sylabę; etymologicznie od „curtal” (koń z obciętym ogonem), z domieszką „tail”.
to debunk to prove that a widely believed idea is false Synonimy: disprove, refute	obalać/obalić, demaskować/zdemaskować	Her bestselling book debunks the myth that language learning becomes impossible after adolescence. Jej bestsellerowa książka obala mit, że po okresie dojrzewania nauka języka staje się niemożliwa.
„Debunk a myth/claim/theory” = obalić, wykazać fałsz — stała kolokacja. Present Simple „debunks” o treści książki. „The myth that…” — zdanie dopełnieniowe po rzeczowniku. „Language learning” — rzecz. w funkcji przydawki, bez przedimka (uogólnienie). „Adolescence” = okres dojrzewania. Amerykanizm z lat 20. XX w.: „de-” + „bunk” (bzdura, od „bunkum”); potoczny, ale przyjęty w publicystyce.
to decryformal to publicly and strongly criticize something Synonimy: denounce, condemn	potępiać/potępić, piętnować/napiętnować	Preservationists decried the demolition of the art deco cinema as an act of civic vandalism. Obrońcy zabytków potępili rozbiórkę kina w stylu art déco jako akt wandalizmu wobec miasta.
„Decry X as Y” = potępić X jako Y (przyimek „as”). „Preservationist” = obrońca zabytków (od „preservation” = ochrona; nie mylić z „preservative” = konserwant — fałszywy przyjaciel, nie „prezerwatywa” = condom). „Civic” = miejski, obywatelski. Cz. przeszły „decried” (y → i); wymowa /dɪˈkraɪ/; nie mylić z „descry” (dostrzec).
to delineateformal to describe or mark something precisely Synonimy: outline, define	wytyczać/wytyczyć, precyzyjnie określać/określić	The treaty failed to delineate precisely where fishing rights ended and territorial waters began. Traktat nie wytyczył precyzyjnie, gdzie kończą się prawa połowowe, a gdzie zaczynają wody terytorialne.
„Fail to + bezokolicznik” = nie zrobić czegoś, nie zdołać („failed to delineate” = nie wytyczył). Pytanie zależne „where X ended and Y began” — szyk oznajmujący, następstwo czasów (cz. przeszły). „Delineate” = nakreślić linię, stąd i dosłownie (granice), i przenośnie (opisać dokładnie); wymowa /dɪˈlɪnieɪt/, cztery sylaby; łac. „linea” = linia. Rzecz. „delineation”.
to derideformal to laugh at someone with contempt Synonimy: mock, ridicule	wyśmiewać/wyśmiać, szydzić z	Critics derided the sculpture as pretentious, yet within a decade it had become the city's emblem. Krytycy wyszydzili rzeźbę jako pretensjonalną, a jednak w ciągu dekady stała się symbolem miasta.
„Deride X as Y” = wyśmiać X jako Y — czasownik przechodni, bez przyimka (po polsku „szydzić z”). „Yet” = a jednak (spójnik przeciwstawny). Past Perfect „had become” z „within a decade” — stan osiągnięty przed końcem dekady. „Emblem” = symbol, godło. Łac. „ridere” = śmiać się (por. „ridiculous”, „risible”); rzecz. „derision” /dɪˈrɪʒn/, przym. „derisive/derisory”. Wymowa /dɪˈraɪd/.
to disparageformal to talk about someone as if they have little value Synonimy: belittle, degrade	deprecjonować, umniejszać	He never openly disparaged his rivals, preferring the subtler weapon of faint praise. Nigdy otwarcie nie deprecjonował rywali, woląc subtelniejszą broń: wątłą pochwałę.
Przysłówek między „never” a czasownikiem: „never openly disparaged”. „Prefer + -ing / prefer sth” — tu imiesłów „preferring” jako okolicznik. Aluzja do idiomu „damn with faint praise” (Pope) = potępić wątłą pochwałą. „Disparage” = wypowiadać się lekceważąco; przym. „disparaging” (remarks); z franc. „desparagier” = mezalians („parage” = ród). Wymowa /dɪˈspærɪdʒ/, akcent na „-spa-”.
to dispelformal to make doubts or fears disappear Synonimy: banish, eliminate	rozwiewać/rozwiać, rozpraszać/rozproszyć	A single transparent audit would dispel most of the rumours surrounding the charity's finances. Jeden przejrzysty audyt rozwiałby większość pogłosek krążących wokół finansów fundacji.
„Would dispel” — tryb warunkowy bez zdania z „if” (warunek ukryty: gdyby go zrobiono). Kolokacje: „dispel rumours/doubts/fears/myths”. Imiesłów „surrounding” = otaczające, krążące wokół (skrót zdania względnego). Pisownia bryt. „rumours” (amer. „rumors”). „Charity” = organizacja dobroczynna, fundacja. Cz. przeszły „dispelled” (podwojone „l” w obu wariantach). Łac. „dispellere” = rozpędzić (por. „propeller”, „expel”).
to disseminateformal to spread information widely Synonimy: spread, circulate	rozpowszechniać/rozpowszechnić, upowszechniać/upowszechnić	The findings were disseminated through preprint servers months before formal peer review concluded. Wyniki upowszechniono na serwerach preprintów wiele miesięcy przed zakończeniem formalnej recenzji.
Strona bierna „were disseminated through” = rozpowszechniono za pośrednictwem — „through” = kanał, medium. „Months before + zdanie” — rzeczownik miary czasu przed spójnikiem. „Peer review” = recenzja naukowa (przez równych sobie). Łac. „semen” (nasienie) — dosłownie „rozsiewać”, jak polskie „siać” (niepokój, plotki). „Disseminate information/findings/propaganda”. Wymowa /dɪˈsemɪneɪt/.
to ditherinformal to hesitate and be unable to decide Synonimy: hesitate, waver	wahać się, zwlekać	While the cabinet dithered over the rescue package, three regional banks quietly failed. Gdy rząd wahał się w sprawie pakietu ratunkowego, po cichu upadły trzy banki regionalne.
„Dither over/about sth” = wahać się w sprawie czegoś; bez „się” w angielskim. „While” + Past Simple dla dwóch równoczesnych sytuacji: „While the cabinet dithered, three banks failed”. Fałszywy przyjaciel: „cabinet” = gabinet (rada ministrów) lub szafka — nie „gabinet lekarski” (= surgery, office). „Fail” o banku = upaść. „Dither” to bryt. potoczne słowo o niezdecydowaniu; rzecz. „be in a dither”. Wymowa /ˈdɪðə/, „th” dźwięczne.
to divulgeformal to reveal secret or private information Synonimy: disclose, reveal	ujawniać/ujawnić, wyjawiać/wyjawić	The reporter went to prison rather than divulge the identity of her source. Reporterka poszła do więzienia, zamiast ujawnić tożsamość swojego informatora.
„Rather than + bezokolicznik bez „to” / -ing” = zamiast: „went to prison rather than divulge”. „Go to prison” bez przedimka (instytucja jako funkcja, jak w „go to school/church”). „Divulge sth to sb” = wyjawić coś komuś; typowo: „divulge a secret/identity/details”. Łac. „divulgare” = rozgłosić ludowi („vulgus” — por. „wulgarny”, pierwotnie: pospolity). „Source” = źródło, informator.
to eschewformal to deliberately avoid or give up something Synonimy: avoid, shun	unikać, stronić od (książk.)	The architect eschewed ornament entirely, trusting proportion and light to carry the building's character. Architekt całkowicie stronił od ornamentu, ufając, że proporcje i światło same nadadzą budynkowi charakter.
Czasownik przechodni: „eschew ornament” (bez przyimka; po polsku „stronić od”). „Trust X to do sth” = ufać, że X coś zrobi. „Entirely” = całkowicie, przysłówek po dopełnieniu. Pułapka wymowy: /ɪsˈtʃuː/ (nie „es-szu”), rymuje się z „achoo”; ze starofranc. „eschiver” — ten sam germański rdzeń co „shy” (płochliwy). Bardzo formalny; potoczny odpowiednik „avoid”, „steer clear of”.
to elucidateformal to explain something and make it clear Synonimy: clarify, explain	wyjaśniać/wyjaśnić, objaśniać/objaśnić	In her closing lecture she elucidated the mechanism by which the virus evades immune detection. W wykładzie końcowym objaśniła mechanizm, dzięki któremu wirus wymyka się wykrywaniu przez układ odpornościowy.
„The mechanism by which…” = mechanizm, dzięki któremu — przyimek przed zaimkiem względnym (formalny styl naukowy). „Evade detection” = uniknąć wykrycia (stała kolokacja). Fałszywy przyjaciel: „lecture” = wykład. „Elucidate” formalny (por. polskie „elucydacja” — nieużywane); łac. „lux, lucis” = światło (por. „lucid” = klarowny); wymowa /ɪˈluːsɪdeɪt/. Neutralne „explain”, „clarify”.
to emanateformal to come out from a source Synonimy: radiate, issue	emanować, wydobywać się	A faint smell of camphor emanated from the trunks stored in the attic since the war. Z kufrów przechowywanych na strychu od wojny unosił się delikatny zapach kamfory.
„Emanate from” = wydobywać się z, pochodzić z — zawsze z „from”; w angielskim podmiotem jest zapach/światło/uczucie, nie źródło. Imiesłów bierny zamiast zdania względnego: „the trunks stored in the attic” = kufry, które przechowywano. „Since the war” = od wojny (punkt w czasie). „Trunk” tu = kufer (też pień, trąba, amer. bagażnik). Wymowa /ˈeməneɪt/, akcent na pierwszą sylabę; po polsku „emanować” głównie o cechach (emanować spokojem).
to embezzle to secretly steal money you were trusted with Synonimy: misappropriate, steal	defraudować/zdefraudować, sprzeniewierzać/sprzeniewierzyć	The trusted accountant had embezzled nearly two million dollars before the auditors uncovered the scheme. Zaufany księgowy zdefraudował prawie dwa miliony dolarów, zanim audytorzy wykryli proceder.
Past Perfect „had embezzled” przed „before + Past Simple” — pierwsza czynność wcześniejsza. „Nearly two million dollars” — „million” bez „-s” po liczebniku (nie „two millions dollars”). „Uncover a scheme” = wykryć proceder, machinację; „scheme” często pejoratywne (w bryt. też neutralnie: program). „Embezzle” = przywłaszczyć powierzone pieniądze (w odróżnieniu od „steal”); rzecz. „embezzlement”; wymowa /ɪmˈbezl/.
to emulateformal to try to equal someone by copying them Synonimy: imitate, copy	naśladować, dorównywać/dorównać	Young violinists often try to emulate the phrasing of masters they will never meet. Młodzi skrzypkowie często próbują naśladować frazowanie mistrzów, których nigdy nie spotkają.
„Try to + bezokolicznik” = próbować (z wysiłkiem); „try + -ing” = wypróbować (inny sens). Zdanie względne z pominiętym „whom/that”: „masters (whom) they will never meet”. „Emulate” = naśladować z ambicją dorównania (mocniejsze niż „imitate”, pozytywne); w informatyce „emulator”. Łac. „aemulus” = rywal; wymowa /ˈemjʊleɪt/; rzecz. „emulation”. „Violinist” — akcent /ˌvaɪəˈlɪnɪst/.
to engenderformal to cause a feeling or situation to develop Synonimy: generate, produce	rodzić/zrodzić, wywoływać/wywołać	Opaque decision-making inevitably engenders suspicion among even the most loyal employees. Nieprzejrzyste podejmowanie decyzji nieuchronnie rodzi podejrzliwość nawet wśród najlojalniejszych pracowników.
„Engender + rzecz. abstrakcyjny” = wywoływać (uczucia, stany): „engender trust/suspicion/hostility” — formalny, głównie w piśmie. Present Simple dla ogólnej prawdy; „inevitably” między podmiotem a orzeczeniem. „Among” = wśród (grupy), „between” = między (dwoma). Rzecz. w funkcji przydawki: „decision-making”. Łac. „ingenerare” = płodzić (por. „gender”, „generate”); wymowa /ɪnˈdʒendə/.
to entice to attract someone by offering something pleasant Synonimy: lure, tempt	wabić/zwabić, kusić/skusić	The gallery hoped the free evening openings would entice a younger crowd into its austere halls. Galeria liczyła, że bezpłatne wieczorne otwarcia zwabią młodszą publiczność do jej surowych sal.
„Entice sb into + miejsce / into + -ing” = zwabić do; też „entice sb to do sth”. Następstwo czasów: „hoped (that) … would entice” — „would” jako przyszłość w przeszłości. „Crowd” tu = publiczność, klientela. Pułapka: „austere” = surowy, ascetyczny (nie „austriacki”). Wymowa /ɪnˈtaɪs/; rzecz. „enticement”, przym. „enticing” = kuszący; starofranc. „enticier” = podżegać (ogień).
to espouseformal to publicly support a belief or cause Synonimy: adopt, champion	głosić, opowiadać/opowiedzieć się za	In his later essays, the philosopher espoused a radical humility that his early work had mocked. W późnych esejach filozof głosił radykalną pokorę, którą jego wczesne dzieła wyśmiewały.
„Espouse a cause/view/idea” = przyjąć i głosić (pogląd, sprawę) — czasownik przechodni, formalny; nie mylić ze „spouse” = małżonek, choć wspólny rdzeń (łac. „sponsus” = zaręczony; „poślubić ideę”). Past Perfect „had mocked” — wcześniejsze dzieła. „In his later essays” — „later” = późniejsze (stopień wyższy od „late”), a „latter” = ten drugi z dwóch. Wymowa /ɪˈspaʊz/, końcowe „s” dźwięczne.
to exasperate to annoy someone intensely Synonimy: infuriate, irritate	doprowadzać/doprowadzić do szału, irytować	Nothing exasperates a seasoned editor more than a writer who ignores every deadline yet demands praise. Nic tak nie doprowadza doświadczonego redaktora do szału jak autor, który ignoruje każdy termin, a mimo to domaga się pochwał.
Porównanie z przeczeniem: „Nothing exasperates … more than …” = nic nie … bardziej niż — jedno przeczenie w „nothing”. „Yet” = a mimo to. „Exasperate” jest mocniejsze niż „irritate” (= irytować) — to irytacja doprowadzona do granic. „Seasoned” = doświadczony (dosł. przyprawiony). „Deadline” = termin (ostateczny). Przym. „exasperating” (sytuacja) vs „exasperated” (osoba); wymowa /ɪɡˈzɑːspəreɪt/.
to exemplifyformal to be a typical example of something Synonimy: illustrate, typify	być przykładem, uosabiać	Her restrained closing argument exemplified the discipline that separates great litigators from merely competent ones. Jej powściągliwa mowa końcowa była wzorem dyscypliny, która odróżnia wielkich adwokatów procesowych od jedynie kompetentnych.
„Exemplify” = być typowym przykładem czegoś — przechodni, bez przyimka: „exemplified the discipline”. „Separate X from Y” = odróżniać X od Y (przyimek „from”). Elipsa: „merely competent ones” — „ones” zastępuje „litigators”. „Litigator” = adwokat prowadzący sprawy sądowe. Cz. przeszły „exemplified” (y → i); wymowa /ɪɡˈzemplɪfaɪ/; rzecz. „exemplar” = wzór, „exemplary” = wzorowy.
to exonerateformal to officially declare someone free of blame Synonimy: clear, acquit	oczyszczać/oczyścić z zarzutów, uniewinniać/uniewinnić	New DNA evidence exonerated the prisoner after he had spent nineteen years protesting his innocence. Nowe dowody DNA oczyściły więźnia z zarzutów po tym, jak przez dziewiętnaście lat zapewniał o swojej niewinności.
„Exonerate sb (of/from sth)” — oczyścić z zarzutów; w zdaniu bez przyimka. Past Perfect ciągły zastąpiony przez „had spent + okres + -ing”: „had spent nineteen years protesting” = spędził 19 lat, zapewniając. „Protest one's innocence” = zapewniać o niewinności (tu „protest” bez przyimka = uroczyście twierdzić, nie „protestować przeciw”). Fałszywy przyjaciel: „evidence” = dowody (niepoliczalne). Wymowa /ɪɡˈzɒnəreɪt/; łac. „onus” = ciężar (zdjąć ciężar).
to expediteformal to make a process happen faster Synonimy: speed up, hasten	przyspieszać/przyspieszyć, usprawniać/usprawnić	The ministry promised to expedite visa processing for researchers invited to the climate summit. Ministerstwo obiecało przyspieszyć rozpatrywanie wniosków wizowych badaczy zaproszonych na szczyt klimatyczny.
„Promise to + bezokolicznik” = obiecać, że. „Expedite” = przyspieszyć bieg sprawy (formalny, urzędowy): „expedite processing/delivery/a request”. Rzecz. w funkcji przydawki: „visa processing” = rozpatrywanie wiz; „climate summit”. Imiesłów bierny „invited to” zamiast zdania względnego. Wymowa /ˈekspɪdaɪt/, akcent na pierwszą sylabę; łac. „expedire” = uwolnić nogę z pęt („pes” = stopa); przym. „expedient” = celowy, korzystny (inne znaczenie!).
to extolformal to praise something enthusiastically Synonimy: praise, acclaim	wychwalać, sławić (książk.)	The obituary extolled her quiet generosity rather than the prizes she had so publicly collected. Nekrolog sławił jej cichą hojność, a nie nagrody, które tak publicznie zbierała.
„Extol sb's virtues/merits” = wychwalać — przechodni, formalny; potocznie „praise (highly)”. Korelat „X rather than Y” = X, a nie Y. Past Perfect „had collected” — zbieranie nagród poprzedziło nekrolog. „So publicly” — „so” wzmacnia przysłówek. Pisownia amer. „extol”, bryt. czasem „extoll”; cz. przeszły w obu „extolled”. Wymowa /ɪkˈstəʊl/, rymuje się z „roll”; łac. „extollere” = wynosić.
to extrapolateformal to estimate the unknown from known facts Synonimy: project, infer	ekstrapolować, wyciągać/wyciągnąć ogólne wnioski	It is reckless to extrapolate national trends from a survey of three hundred urban households. Wyciąganie ogólnokrajowych wniosków z ankiety wśród trzystu miejskich gospodarstw domowych jest lekkomyślne.
„It is + przym. + to + bezokolicznik”: „It is reckless to extrapolate” — puste „it”, prawdziwy podmiot to bezokolicznik; po polsku podmiot to rzecz. odczasownikowy. „Extrapolate X from Y” = ekstrapolować X na podstawie Y (przyimek „from”). „Three hundred” — bez „-s” po liczebniku. Termin matematyczny użyty przenośnie; wymowa /ɪkˈstræpəleɪt/, akcent na „-stra-”; utworzone z „extra” + „interpolate”.
to feignformal to pretend to feel or have something Synonimy: fake, pretend	udawać, symulować	She feigned indifference at the announcement, though her trembling hands betrayed her completely. Udawała obojętność wobec ogłoszenia, choć drżące dłonie całkowicie ją zdradziły.
„Feign + rzecz.” (indifference, surprise, illness) = udawać; „feign to do” rzadkie. Fałszywy przyjaciel: „to pretend” = udawać (nie „pretendować” = aspire, claim) — „feign” to jego formalny synonim. „Betray” tu = zdradzić (ujawnić) — inne znaczenie niż zdrada. „Though” = choć. Wymowa /feɪn/ — „g” nieme, brzmi jak „fain”; ta sama rodzina co „feint” (zwód) i „fiction”.
to flaunt to show something off to impress people Synonimy: show off, parade	obnosić się z, afiszować się z	The newly rich developer flaunted his wealth with a fleet of cars nobody ever saw him drive. Świeżo wzbogacony deweloper obnosił się z majątkiem, mając flotę samochodów, którymi nikt go nigdy nie widział jeżdżącego.
Przechodni bez przyimka: „flaunt his wealth” — po polsku „obnosić się z”. Pułapka: „flaunt” (afiszować się) ≠ „flout” (lekceważyć prawo) — często mylone nawet przez rodzimych użytkowników. „See sb do/doing sth” — tu „saw him drive” w zdaniu względnym z pominiętym zaimkiem: „cars (that) nobody ever saw him drive”. „Newly rich” = nowobogacki (ironicznie). Wymowa /flɔːnt/.
to forgoformal to choose to do without something Synonimy: give up, renounce	rezygnować/zrezygnować z, obywać/obyć się bez	The founders agreed to forgo salaries for a year so the startup could survive the downturn. Założyciele zgodzili się zrezygnować z pensji na rok, żeby startup mógł przetrwać dekoniunkturę.
„Agree to + bezokolicznik” = zgodzić się coś zrobić. „Forgo” przechodni: „forgo salaries” = zrezygnować z (bez przyimka). „So (that) + could” = żeby mógł — zdanie celu. Pisownia: „forgo” lub „forego” (obie akceptowane, choć „forego” dosłownie = poprzedzać, stąd „foregone conclusion” = z góry przesądzone); cz. przeszły nieregularny „forwent / forgone”. Wymowa /fɔːˈɡəʊ/.
to galvanize to shock people into taking action Synonimy: spur, energize	mobilizować/zmobilizować, pobudzać/pobudzić do działania	The photographs of the polluted river galvanized residents who had long shrugged at official warnings. Zdjęcia zanieczyszczonej rzeki zmobilizowały mieszkańców, którzy od dawna wzruszali ramionami na oficjalne ostrzeżenia.
„Galvanize sb (into action / into doing)” = pobudzić do działania (przen. od galwanizacji — porażenia prądem; polska „galwanizacja” tylko technicznie). Past Perfect „had long shrugged” — „long” jako przysłówek = od dawna. „Shrug at sth” = wzruszać ramionami na coś (lekceważyć). Pisownia bryt. też „galvanise”. Wymowa /ˈɡælvənaɪz/, akcent na pierwszą sylabę; od L. Galvaniego.
to garnerformal to gather or earn something like support or praise Synonimy: gather, collect	zbierać/zebrać, zdobywać/zdobyć	Her debut novel garnered comparisons to Borges that she found flattering but faintly absurd. Jej debiutancka powieść zebrała porównania do Borgesa, które uznała za pochlebne, choć lekko absurdalne.
„Garner praise/support/attention/comparisons” = zebrać, zyskać (formalnie; dosłownie „garner” = spichlerz). „Comparisons to sb” — przyimek „to”. „Find sth + przym.” = uznać za: „found flattering”. Fałszywy przyjaciel: „novel” = powieść, nie „nowela”. „Faintly” = lekko, nieznacznie. „Flattering but faintly absurd” — dwa orzeczniki przymiotnikowe po „find”. Wymowa /ˈɡɑːnə/.
to grapple to struggle with a difficult problem or person Synonimy: wrestle, struggle	zmagać się, borykać się	Historians are still grappling with how such a meticulous bureaucracy enabled such chaos. Historycy wciąż zmagają się z pytaniem, jak tak skrupulatna biurokracja mogła umożliwić taki chaos.
„Grapple with sth” = zmagać się z (problemem) — zawsze z „with”; dosłownie = chwytać się za bary. Po „with” pytanie zależne „how such a … enabled such chaos” — szyk oznajmujący. „Such a + przym. + rzecz. policzalny” vs „such + rzecz. niepoliczalny” („such chaos”). Present Continuous „are still grappling” — proces w toku. Wymowa /ˈɡræpl/; rzecz. „grappling hook” = hak abordażowy.
to impartformal to give knowledge or a quality to someone Synonimy: convey, transmit	przekazywać/przekazać, udzielać/udzielić	A good mentor imparts judgment, not merely information that any manual could supply. Dobry mentor przekazuje rozeznanie, a nie tylko informacje, których mógłby dostarczyć każdy podręcznik.
„Impart sth (to sb)” = przekazać (wiedzę, mądrość), nadać (smak); formalny. Korelat „X, not merely Y” = X, a nie tylko Y. Zdanie względne z pominiętym „that”: „information (that) any manual could supply”. „Information” niepoliczalne (po polsku „informacje” l.mn.). „Judgment” tu = zdolność osądu, rozeznanie (pisownia bryt. też „judgement”). „Any” = każdy, byle jaki (w twierdzeniu). Wymowa /ɪmˈpɑːt/.
to impedeformal to slow down or block progress Synonimy: hinder, obstruct	utrudniać/utrudnić, hamować/zahamować	Chronic underfunding has impeded the archive's efforts to digitize its most fragile manuscripts. Chroniczne niedofinansowanie utrudnia archiwum digitalizację najdelikatniejszych rękopisów.
„Impede sb's efforts to + bezokolicznik” = utrudniać czyjeś starania, by. Present Perfect „has impeded” — skutek trwa. Dopełniacz saksoński z rzeczownikiem nieożywionym: „the archive's efforts”. „Impede” przechodni, formalny; łac. „impedire” = spętać nogi („pes”) — przeciwieństwo „expedite” (rozpętać)! Rzecz. „impediment” (speech impediment = wada wymowy). Wymowa /ɪmˈpiːd/; „fragile” /ˈfrædʒaɪl/ w bryt.
to imploreformal to beg someone desperately to do something Synonimy: beg, plead	błagać, zaklinać	The surgeon implored the board not to close the ward before winter set in. Chirurg błagał zarząd, by nie zamykał oddziału przed nastaniem zimy.
„Implore sb (not) to + bezokolicznik” = błagać kogoś, by (nie) — przeczenie przed „to”: „implored the board not to close”. „Before winter set in” — „set in” = nastać, zacząć się (o pogodzie, porze roku); po „before” Past Simple. „Ward” = oddział szpitalny. „Implore” formalny synonim „beg”; łac. „implorare” = wzywać z płaczem (por. „deplore”). Wymowa /ɪmˈplɔː/; przym. „imploring” (look).
to inculcateformal to fix ideas firmly in someone's mind by repetition Synonimy: instill, implant	wpajać/wpoić, zaszczepiać/zaszczepić	The academy sought to inculcate in its cadets a scepticism toward easy certainties. Akademia starała się zaszczepić w kadetach sceptycyzm wobec łatwych pewników.
Dwie konstrukcje: „inculcate sth in/into sb” (jak w zdaniu, z dopełnieniem przesuniętym: „inculcate in its cadets a scepticism”) lub „inculcate sb with sth”. „Seek to + bezokolicznik” = starać się, dążyć (formalne „try”). „Scepticism toward(s) sth” — przyimek „toward(s)”; pisownia bryt. „scepticism”, amer. „skepticism”. Łac. „inculcare” = wdeptywać („calx” = pięta); wymowa /ˈɪnkʌlkeɪt/, akcent na pierwszą sylabę.
to instigateformal to deliberately start trouble or an event Synonimy: provoke, incite	wszczynać/wszcząć, podżegać do	Prosecutors allege that the memo was written precisely to instigate a run on the rival bank. Prokuratorzy twierdzą, że notatkę napisano właśnie po to, by wywołać run na konkurencyjny bank.
„Instigate” = wszcząć, sprowokować (zwykle coś złego: „instigate a riot/an investigation”). „Precisely to + bezokolicznik” = właśnie po to, by (bezokolicznik celu wzmocniony przez „precisely”). Strona bierna w mowie zależnej: „was written” = napisano. „Allege” = twierdzić bez dowodu (prawniczo: zarzucać) — nie „alegować”. „A run on a bank” = run na bank (masowe wycofywanie wkładów). Wymowa /ˈɪnstɪɡeɪt/; rzecz. „instigator” = podżegacz.
abstruseformal very difficult to understand Synonimy: obscure, arcane	zawiły, niezrozumiały (książk.)	His lectures were so abstruse that even doctoral students left the hall visibly bewildered. Jego wykłady były tak zawiłe, że nawet doktoranci wychodzili z sali wyraźnie oszołomieni.
„So + przym. + that” = tak …, że. „Leave the hall bewildered” — imiesłów jako orzecznik stanu przy czasowniku ruchu (wyjść oszołomionym). Fałszywy przyjaciel: „lecture” = wykład. Pułapka: „abstruse” (trudny do zrozumienia) ≠ „obtuse” (tępy, o osobie) — często mylone. Łac. „abstrudere” = ukryć; wymowa /əbˈstruːs/, akcent na drugą sylabę. „Doctoral student” = doktorant.
acerbicformal sharp and critical in a clever, biting way Synonimy: sharp, caustic	cięty, zjadliwy	Her acerbic reviews were feared by playwrights and secretly savored by everyone else. Jej ciętych recenzji obawiali się dramatopisarze, a wszyscy inni w skrytości je smakowali.
Strona bierna z dwoma sprawcami i elipsą: „were feared by … and (were) secretly savored by …”. „Fear” = bać się (przechodni, bez „of”). Pisownia amer. „savored” (bryt. „savoured”). „Acerbic wit/humour/critic” = cięty dowcip; o smaku „acerbic” = cierpki (łac. „acerbus” — por. „acerbity”). Wymowa /əˈsɜːbɪk/, akcent na drugą sylabę. „Playwright” — „wright” = rzemieślnik, nie „write”!
affableformal friendly and easy to talk to Synonimy: friendly, amiable	przystępny, uprzejmy	Beneath his affable manner lay a negotiator who never conceded a single unnecessary point. Za jego ujmującym sposobem bycia krył się negocjator, który nie ustępował w żadnej zbędnej kwestii.
Inwersja po okoliczniku miejsca na początku: „Beneath his affable manner lay a negotiator” — orzeczenie „lay” (cz. przeszły od „lie” = leżeć, kryć się) przed podmiotem. „Never conceded a single point” — „a single” wzmacnia przeczenie (= ani jednej). Pułapka: „manner” (l.poj.) = sposób bycia; „manners” (l.mn.) = maniery. Łac. „affabilis” = łatwy do zagadania („fari” = mówić); wymowa /ˈæfəbl/; rzecz. „affability”.
ambivalent having mixed or opposite feelings about something Synonimy: uncertain, torn	ambiwalentny, rozdarty	Voters remain deeply ambivalent about a technology they use daily yet claim to distrust. Wyborcy pozostają głęboko rozdarci wobec technologii, z której korzystają codziennie, a której — jak twierdzą — nie ufają.
„Ambivalent about sth” — przyimek „about” (nie „to”, „towards”). „Remain + przym.” = pozostawać jakimś. Zdanie względne z pominiętym „that” i dwoma orzeczeniami: „a technology (that) they use daily yet claim to distrust” — dopełnienie „which” odnosi się do obu czasowników. „Claim to + bezokolicznik” = twierdzić, że. „Yet” = a jednak. Wymowa /æmˈbɪvələnt/, akcent na drugą sylabę; łac. „ambo” (oba) + „valere” (mieć wartość).
arduousformal needing great effort; very tiring Synonimy: grueling, demanding	żmudny, mozolny	Translating the medieval manuscript proved more arduous than the entire decade of research preceding it. Przekład średniowiecznego rękopisu okazał się bardziej mozolny niż cała poprzedzająca go dekada badań.
Gerund jako podmiot: „Translating the manuscript proved…”. „Prove + przym.” = okazać się (bez „to be”). Stopień wyższy z „more … than” dla przymiotnika trzysylabowego. Imiesłów po rzeczowniku: „the decade of research preceding it” = dekada badań, która go poprzedzała. Łac. „arduus” = stromy — mozolny jak wspinaczka. Wymowa /ˈɑːdjuəs/, akcent na pierwszą sylabę.
astute clever at judging situations and using them well Synonimy: shrewd, sharp	bystry, przenikliwy	An astute reader will notice that the narrator contradicts herself within the first chapter. Bystry czytelnik zauważy, że narratorka przeczy sama sobie już w pierwszym rozdziale.
„An astute reader will notice” — „will” dla przewidywanego, pewnego skutku (ogólna prawda o czytaniu), po polsku czas przyszły. Zaimek zwrotny konieczny: „contradicts herself” = przeczy sama sobie. „Within the first chapter” = w obrębie / już w pierwszym rozdziale. „Astute” = bystry w ocenie sytuacji (pozytywnie; „shrewd” podobne, „cunning” już negatywne). Wymowa /əˈstjuːt/; łac. „astutus” = przebiegły.
audaciousformal surprisingly bold and daring Synonimy: bold, daring	zuchwały, śmiały	The heist was so audacious that investigators initially assumed it had to be an inside job. Napad był tak zuchwały, że śledczy początkowo założyli, iż musiał to być ktoś z wewnątrz.
„So + przym. + that” = tak …, że. „Had to be” = musiał być (dedukcja w przeszłości: „it had to be” = to na pewno było). „An inside job” = robota kogoś z wewnątrz (idiom). „Heist” = napad rabunkowy (pot., głównie amer.). „Audacious” może być pozytywne (śmiały) lub negatywne (bezczelny); rzecz. „audacity” — „have the audacity to” = mieć czelność. Wymowa /ɔːˈdeɪʃəs/.
austere very plain and simple; strict and serious Synonimy: plain, severe	surowy, ascetyczny	The monastery's austere cells, furnished with little more than a cot, drew surprisingly wealthy guests. Surowe cele klasztoru, wyposażone w niewiele więcej niż pryczę, przyciągały zaskakująco zamożnych gości.
Wtrącenie imiesłowowe „furnished with little more than a cot” = wyposażone w niewiele więcej niż. „Little more than” — „little” z niepoliczalnym (tu abstrakcyjnie). Fałszywy przyjaciel: „cell” = cela (też komórka); „austere” ≠ austriacki (= Austrian). „Austere” o miejscach, stylu, osobach i polityce („austerity”); wymowa /ɒˈstɪə/ lub /ɔːˈstɪə/, akcent na drugą sylabę; greckie „austēros” = cierpki.
banalformal boring and unoriginal Synonimy: trite, commonplace	banalny, oklepany	What began as a piercing satire collapsed into banal observations about modern loneliness. To, co zaczęło się jako przenikliwa satyra, zeszło do banalnych obserwacji o współczesnej samotności.
Zdanie podmiotowe z „what”: „What began as… collapsed into…” — częsty szkielet zdania recenzenckiego. „Collapse into” = zapaść się w, zejść do (czegoś gorszego). „Piercing” = przenikliwy, przeszywający (imiesłów jako przymiotnik). Pułapka wymowy: bryt. /bəˈnɑːl/, amer. /bəˈnæl/ lub /ˈbeɪnl/ — akcent zwykle na drugą sylabę, inaczej niż polskie „banalny”; rzecz. „banality”. Z franc. „banal” = wspólny dla całej wsi.
bellicoseformal eager to fight or start conflicts Synonimy: aggressive, warlike	wojowniczy, bojowy	The president's bellicose rhetoric alarmed allies who had been counting on quiet diplomacy. Wojownicza retoryka prezydenta zaniepokoiła sojuszników, którzy liczyli na cichą dyplomację.
Past Perfect ciągły „had been counting on” — sojusznicy liczyli na coś przed wystąpieniem prezydenta. „Count on sth/sb” = liczyć na (przyimek „on”). „Bellicose” o retoryce, nastroju, państwie — książkowy; łac. „bellum” = wojna (por. „rebel”, „belligerent”, polskie „bellona”); wymowa /ˈbelɪkəʊs/, akcent na pierwszą sylabę; „-cose” jak w „verbose”, „grandiose”. Nie mylić z „belle”, „bella” (piękna).
belligerentformal hostile and ready to argue or fight Synonimy: hostile, combative	agresywny, wojowniczy	The witness grew belligerent under cross-examination, snapping at questions he had answered calmly hours earlier. Świadek stał się agresywny podczas przesłuchania krzyżowego, warcząc na pytania, na które kilka godzin wcześniej odpowiadał spokojnie.
„Grow + przym.” = stawać się (stopniowo): „grew belligerent”. „Snap at sb/sth” = warknąć, odburknąć (przyimek „at”). Past Perfect „had answered … hours earlier” — wcześniejsze odpowiedzi. „Under cross-examination” = podczas przesłuchania krzyżowego (przez stronę przeciwną). „Belligerent” to też rzecz. w prawie międzynarodowym = strona wojująca; wymowa /bəˈlɪdʒərənt/, akcent na drugą sylabę.
benign gentle and harmless; not dangerous Synonimy: harmless, mild	łagodny, niezłośliwy	The tumor turned out to be benign, a verdict the family greeted with tearful relief. Guz okazał się niezłośliwy, a rodzina przyjęła tę diagnozę ze łzami ulgi.
„Turn out to be + przym.” = okazać się. Apozycja rozwijająca całe zdanie: „…benign, a verdict (that) the family greeted with…” — rzeczownik streszcza poprzednią myśl. „Greet sth with + emocja” = przyjąć coś z (radością, ulgą). Medycznie „benign” (niezłośliwy) vs „malignant” (złośliwy); ogólnie „benign” = łagodny, nieszkodliwy (climate, neglect). Wymowa /bɪˈnaɪn/ — „g” nieme, ale w „benignant”, „malignant” już wymawiane.
blatant done openly without shame Synonimy: obvious, flagrant	rażący, jawny	The referee somehow missed a blatant handball that replays showed from three separate angles. Sędzia jakimś cudem nie zauważył rażącego zagrania ręką, które powtórki pokazały z trzech różnych ujęć.
„Somehow” = jakimś cudem, nie wiadomo jak. „Miss” tu = przeoczyć, nie zauważyć. „Blatant” (rażący, bezczelnie jawny) vs „flagrant” (jaskrawy, o naruszeniu) — bliskie; „blatant lie/disregard/handball”. „Replay” = powtórka (w TV); „angle” = ujęcie, kąt kamery. Słowo ukute przez Spensera (1596) — bestia „Blatant Beast”; wymowa /ˈbleɪtnt/; przysłówek „blatantly” = bezczelnie, ewidentnie.
brazen bold and without any shame Synonimy: shameless, audacious	bezczelny, bezwstydny	In a brazen act of plagiarism, the columnist lifted entire paragraphs from a rival's book. W bezczelnym akcie plagiatu felietonista przepisał całe akapity z książki rywala.
„In a brazen act of + rzecz.” = w bezczelnym akcie czegoś — fronting okolicznika. „Lift” tu = ukraść, zerżnąć (pot. o tekście), nie „podnieść”. Fałszywy przyjaciel: „paragraph” = akapit, nie „paragraf” (= section/article). „Brazen” dosłownie = z mosiądzu (brass), stąd „brazen-faced” = z twarzą z mosiądzu, bezwstydny; phrasal „brazen it out” = iść w zaparte. Wymowa /ˈbreɪzn/.
callous cruelly unconcerned about others' feelings Synonimy: heartless, cold	bezduszny, gruboskórny	Critics called the minister's joke about evacuees callous even by his own dismal standards. Krytycy uznali żart ministra o ewakuowanych za bezduszny nawet jak na jego własne żałosne standardy.
„Call X + przym.” = nazwać X jakimś (bez „as”): „called the joke callous”. „Even by sb's standards” = nawet jak na czyjeś standardy (idiom z „by”). „Dismal” = żałosny, fatalny. Pułapka pisowni: „callous” (bezduszny, przym.) vs „callus” (odcisk, rzecz.) — ta sama etymologia (łac. „callum” = stwardniała skóra), jak polskie „gruboskórny”. Wymowa /ˈkæləs/ dla obu.
candid honest and direct, even when uncomfortable Synonimy: frank, open	szczery, otwarty	In a remarkably candid interview, the director admitted the sequel existed purely for money. W zaskakująco szczerym wywiadzie reżyser przyznał, że kontynuacja powstała wyłącznie dla pieniędzy.
„Admit (that) + zdanie” — mowa zależna z następstwem czasów: „admitted the sequel existed” (po polsku „powstała”). „Purely for money” = wyłącznie dla pieniędzy. Pułapka: „candid” = szczery, bez ogródek; polski „kandydat” ma ten sam rdzeń (łac. „candidus” = biały), ale „candid” ≠ kandydat (= candidate). „Candid camera” = ukryta kamera (szczere reakcje). „Sequel” = kontynuacja (filmu). Wymowa /ˈkændɪd/.
capriciousformal changing mood or behavior suddenly without reason Synonimy: unpredictable, fickle	kapryśny, zmienny	Farmers here have learned to hedge against a capricious climate that rewards no fixed calendar. Tutejsi rolnicy nauczyli się zabezpieczać przed kapryśnym klimatem, który nie nagradza żadnego stałego kalendarza.
Present Perfect „have learned to + bezokolicznik” = nauczyli się (i umieją do dziś). „Hedge against sth” = zabezpieczać się przed (termin z finansów, przen.). Jedno przeczenie: „rewards no fixed calendar” = nie nagradza żadnego. „Here” po rzeczowniku = tutejsi. Pułapka wymowy: /kəˈprɪʃəs/ — „-cious” jak /ʃəs/, akcent na drugą sylabę (nie „kapri-cjus”). Rzecz. „caprice” /kəˈpriːs/ = kaprys.
clandestineformal done secretly, often because it is not allowed Synonimy: secret, covert	tajny, potajemny	For years the two ministries held clandestine talks that neither parliament ever learned about. Przez lata oba ministerstwa prowadziły tajne rozmowy, o których żaden z parlamentów nigdy się nie dowiedział.
„Hold talks” = prowadzić rozmowy (kolokacja z „hold”, jak „hold a meeting”). „Neither parliament ever learned about” — „neither” z rzecz. w l.poj. i jedno przeczenie (nie „never”); po polsku „żaden … nigdy nie”. „Learn about sth” tu = dowiedzieć się o. „Clandestine” formalniejsze niż „secret”, często o działaniach nielegalnych („clandestine operation/meeting/affair”). Wymowa /klænˈdestɪn/, akcent na drugą sylabę.
cogentformal clear, logical and convincing Synonimy: compelling, persuasive	przekonujący, logiczny	She made the most cogent case yet for taxing land rather than labor. Przedstawiła najbardziej przekonujące jak dotąd argumenty za opodatkowaniem ziemi zamiast pracy.
„Make a case for + -ing/rzecz.” = argumentować za; „the most cogent case yet” — „yet” po stopniu najwyższym = jak dotąd. „Rather than” z rzeczownikiem = zamiast: „land rather than labor”. Pisownia amer. „labor” (bryt. „labour”). „Cogent” o argumentach, dowodach (nie o osobach); łac. „cogere” = zmuszać (por. „cogency”). Wymowa /ˈkəʊdʒənt/, miękkie „g”, akcent na pierwszą sylabę.
complacent too satisfied with yourself to see dangers Synonimy: smug, self-satisfied	zadowolony z siebie, zbyt pewny siebie	Decades of easy dominance had made the firm complacent about threats from smaller rivals. Dekady łatwej dominacji sprawiły, że firma przestała się przejmować zagrożeniem ze strony mniejszych konkurentów.
„Make sb + przym.” = sprawić, że ktoś stał się jakiś: „had made the firm complacent”. „Complacent about sth” — przyimek „about”. Past Perfect „had made” — proces poprzedzający domyślne konsekwencje. Pułapka: „complacent” (zadowolony z siebie, nieczujny — negatywnie) ≠ „complaisant” (uprzejmy, ugodowy) ≠ „compliant” (uległy, zgodny z przepisami). Po polsku często opisowo: „spocząć na laurach”. Wymowa /kəmˈpleɪsnt/.
conciliatoryformal intended to end a disagreement and make peace Synonimy: peacemaking, appeasing	pojednawczy, ugodowy	After weeks of hostile briefings, the chancellor struck an unexpectedly conciliatory tone in Brussels. Po tygodniach wrogich komunikatów kanclerz przyjął w Brukseli nieoczekiwanie pojednawczy ton.
Kolokacja „strike a tone/note/pose” = przyjąć ton — cz. przeszły „struck”. „Briefing” = odprawa, komunikat dla prasy (często nieoficjalny). „Unexpectedly” przed przymiotnikiem. „Conciliatory” od „conciliate” (jednać); w prawie pracy „conciliation” = postępowanie pojednawcze. Wymowa bryt. /kənˈsɪliətəri/ — pięć sylab, akcent na „-si-”; polskie „koncyliacyjny” to bliski odpowiednik, ale rzadszy.
conspicuousformal very easy to notice; attracting attention Synonimy: noticeable, obvious	rzucający się w oczy, widoczny	The senator's absence from the vote was conspicuous, and reporters wasted no time noting it. Nieobecność senatora podczas głosowania rzucała się w oczy i reporterzy nie omieszkali jej odnotować.
„Be conspicuous” = rzucać się w oczy; idiom „conspicuous by one's absence” = zauważalny przez nieobecność. „Waste no time (in) + -ing” = nie tracić czasu na, natychmiast coś zrobić — jedno przeczenie „no time”. „Note” = odnotować, zauważyć. „Conspicuous consumption” = konsumpcja na pokaz (termin Veblena). Łac. „conspicere” = dostrzegać (por. „spectacle”, „inspect”). Wymowa /kənˈspɪkjuəs/, akcent na „-spi-”.
convoluted extremely complicated and hard to follow Synonimy: complicated, tangled	zawiły, pokrętny	The refund process was so convoluted that most customers simply abandoned their claims halfway through. Procedura zwrotu była tak zawiła, że większość klientów po prostu porzucała swoje roszczenia w połowie drogi.
„So + przym. + that” = tak …, że. „Simply” = po prostu. „Halfway through” = w połowie (procesu). „Abandon a claim” = porzucić roszczenie. „Convoluted” dosłownie = zwinięty (o liściu, mózgu: „convolution” = zakręt), przenośnie o wyjaśnieniach, fabule, procedurach — zawsze lekko negatywnie. Wymowa /ˈkɒnvəluːtɪd/, akcent na pierwszą sylabę; łac. „convolvere” (por. „volvo”, „revolve”).
copiousformal in very large amounts Synonimy: abundant, plentiful	obfity, obszerny	She took copious notes during the trial, filling three notebooks before the verdict was read. Podczas procesu robiła obszerne notatki, zapełniając trzy notesy, zanim odczytano wyrok.
Kolokacja „take (copious) notes” = robić notatki — z „take”, nie „make” ani „do”. Imiesłów „filling” = zapełniając. Strona bierna po „before”: „before the verdict was read” = zanim odczytano wyrok. „Copious amounts of” = mnóstwo. Łac. „copia” = obfitość (por. „cornucopia”; polska „kopia” ma inny sens); wymowa /ˈkəʊpiəs/; przysłówek „copiously” (np. „sweat copiously”).
cursoryformal done quickly without attention to detail Synonimy: hasty, superficial	pobieżny, powierzchowny	Even a cursory glance at the accounts would have revealed the missing funds. Nawet pobieżne spojrzenie na księgi ujawniłoby brakujące fundusze.
Trzeci tryb warunkowy bez zdania z „if”: „would have revealed” — warunek ukryty (gdyby ktoś spojrzał). „A cursory glance/look/inspection” — stałe kolokacje. „Accounts” w l.mn. = księgi rachunkowe. „Even” przed rzeczownikiem = nawet. „Cursory” od łac. „cursor” = biegacz (pobieżnie = „w biegu”; por. „cursor” na ekranie, „excursion”); nie ma nic wspólnego z „curse” (klątwa). Wymowa /ˈkɜːsəri/.
deft quick and skillful in movement or thinking Synonimy: skillful, adroit	zręczny, zgrabny	With a few deft strokes, the caricaturist captured the minister's vanity better than any editorial. Kilkoma zgrabnymi kreskami karykaturzysta uchwycił próżność ministra lepiej niż jakikolwiek artykuł redakcyjny.
Fronting okolicznika sposobu: „With a few deft strokes, …” — „with” = za pomocą. „A few” = kilka (policzalne, pozytywnie); „few” bez „a” = niewiele. „Capture” = uchwycić (podobieństwo, nastrój). Stopień wyższy przysłówka „better than”. „Deft” o ruchach, dotyku, też przenośnie („deft handling of the crisis”); staroang. „gedæfte” = łagodny — ta sama rodzina co „daft” (głupi)! Wymowa /deft/.
deleteriousformal causing harm, often in a subtle way Synonimy: harmful, damaging	szkodliwy, zgubny	Researchers documented the deleterious effects that chronic noise exposure has on children's memory. Badacze udokumentowali szkodliwy wpływ przewlekłego hałasu na pamięć dzieci.
„Deleterious effects on sth” — przyimek „on” = wpływ na (jak „effect/impact on”). Zdanie względne z „that” jako dopełnieniem i przyimkiem na końcu: „the effects that noise exposure has on memory”. Rzecz. w funkcji przydawki: „noise exposure” = narażenie na hałas; dopełniacz „children's” (nieregularna l.mn. + „'s”). Wymowa /ˌdelɪˈtɪəriəs/, akcent na „-te-”; z greki „dēlētērios” = niszczycielski; nie ma związku z „delete”, choć podobnie wygląda.
derogatoryformal showing disrespect; insulting Synonimy: insulting, disparaging	obraźliwy, uwłaczający	The coach was suspended after derogatory remarks about opposing fans surfaced in a leaked recording. Trener został zawieszony po tym, jak w nagraniu, które wyciekło, pojawiły się obraźliwe uwagi o kibicach drużyny przeciwnej.
„Derogatory remarks/comments about sb” — przyimek „about”. „Surface” jako czasownik = wypłynąć, wyjść na jaw. Imiesłów bierny jako przydawka: „a leaked recording” = nagranie, które wyciekło. Strona bierna „was suspended” = został zawieszony. Wymowa bryt. /dɪˈrɒɡətəri/, akcent na „-ro-”; od „derogate” (ujmować); w prawie „derogation” = odstępstwo (od normy) — inne znaczenie.
despondentformal very sad and without hope Synonimy: dejected, downcast	przygnębiony, zrezygnowany	After the third rejection letter, she grew despondent, doubting whether her manuscript would ever find a publisher. Po trzecim liście odmownym popadła w przygnębienie, wątpiąc, czy jej rękopis kiedykolwiek znajdzie wydawcę.
„Grow + przym.” = stawać się (stopniowo): „grew despondent”. Imiesłów „doubting whether…” = wątpiąc, czy — po „doubt” „whether” (lub „if”, potocznie „that” w przeczeniach). Następstwo czasów: „would ever find” po „grew”, po polsku czas przyszły. „Rejection letter” = list odmowny. „Despondent about/over sth”; rzecz. „despondency”. Wymowa /dɪˈspɒndənt/; łac. „despondere” = obiecać oddać, potem: zrezygnować.
diligent working carefully and with great effort Synonimy: hardworking, industrious	sumienny, pilny	The auditors praised her diligent record-keeping, which had made the entire review process remarkably straightforward. Audytorzy pochwalili jej sumienne prowadzenie dokumentacji, dzięki któremu cała kontrola przebiegła zaskakująco gładko.
„Praise sb's sth” — dopełnienie po „praise” bez przyimka. Zdanie względne nieograniczające z „which” odnoszące się do całej frazy: „…record-keeping, which had made…” — przecinek obowiązkowy. Past Perfect „had made” + „make sth + przym.” = sprawić, że coś stało się jakieś. „Straightforward” = prosty, bezproblemowy. „Diligent” po polsku „pilny” (o uczniu) lub „sumienny” — nie „diligentny”; wymowa /ˈdɪlɪdʒənt/.
disingenuousformal pretending to be honest while hiding your true intent Synonimy: insincere, dishonest	nieszczery, obłudny	It seems disingenuous of the minister to claim ignorance when the memo bore her own signature. Wydaje się nieszczere ze strony minister twierdzenie, że nic nie wiedziała, skoro notatka nosiła jej własny podpis.
„It seems + przym. + of sb + to + bezokolicznik” = wydaje się (jakieś) ze strony kogoś, że… — „of sb” po przymiotnikach oceniających zachowanie („kind/stupid/disingenuous of you to…”). „Claim ignorance” = twierdzić, że się nie wiedziało. „Bear a signature” = nosić podpis (cz. przeszły „bore”). Pułapka: „disingenuous” (udający naiwność, wykrętny) ≠ „ingenuous” (szczery, naiwny) ≠ „ingenious” (pomysłowy). Wymowa /ˌdɪsɪnˈdʒenjuəs/.
ebullientformal full of cheerful energy and excitement Synonimy: exuberant, buoyant	tryskający energią, entuzjastyczny	Even after hours of delays, the tour guide remained ebullient, charming the weary travellers with anecdotes. Nawet po godzinach opóźnień przewodnik nadal tryskał energią, czarując zmęczonych turystów anegdotami.
„Remain + przym.” = nadal być jakimś: „remained ebullient”. Imiesłów „charming” = czarując (od „charm” = oczarować, nie tylko „czarujący”). Pisownia bryt. „travellers” (amer. „travelers”). „Ebullient” dosłownie = wrzący (łac. „ebullire” = wykipieć; por. „boil”); o osobowości i nastroju — bardzo pozytywnie. Wymowa /ɪˈbʌliənt/ lub /ɪˈbʊliənt/, akcent na drugą sylabę; rzecz. „ebullience”.
eclectic taking ideas or styles from many different sources Synonimy: diverse, varied	eklektyczny, różnorodny	Her eclectic bookshelf ranges from medieval theology to contemporary graphic novels and obscure Japanese poetry. Jej eklektyczna biblioteczka obejmuje wszystko od średniowiecznej teologii po współczesne powieści graficzne i mało znaną japońską poezję.
„Range from X to Y” = rozciągać się od X do Y, obejmować wszystko od… po… — korelat „from … to …”, po polsku często dodajemy „wszystko”. Present Simple „ranges” — stały stan. Fałszywy przyjaciel: „graphic novel” = powieść graficzna (komiks), „novel” ≠ nowela. „Obscure” = mało znany (nie „obskurny” = shabby!). Wymowa /ɪˈklektɪk/; z greki „eklektikos” = wybierający; po angielsku pochwalne, po polsku bywa neutralne lub krytyczne.
egregiousformal shockingly bad in an obvious way Synonimy: flagrant, outrageous	rażący, skandaliczny	The report documented egregious violations of safety protocols that had gone unpunished for nearly a decade. Raport udokumentował rażące naruszenia zasad bezpieczeństwa, które przez prawie dekadę uchodziły bezkarnie.
„Egregious violations/errors/abuses” — prawie zawsze o czymś nagannym. Past Perfect ciągły zastąpiony przez „had gone unpunished” — „go + przym. z „un-”” = pozostawać niezauważonym/bezkarnym („go unnoticed/unreported”). „For nearly a decade” = przez prawie dekadę. Ciekawostka: łac. „egregius” = wybitny (dosł. wyróżniający się ze stada, „grex”), po angielsku znaczenie odwróciło się ironicznie na „rażąco zły”. Wymowa /ɪˈɡriːdʒəs/.
ephemeralformal lasting only a very short time Synonimy: fleeting, short-lived	ulotny, efemeryczny	Fame on social media tends to be ephemeral, evaporating as quickly as the algorithms that created it. Sława w mediach społecznościowych bywa ulotna — wyparowuje równie szybko jak algorytmy, które ją stworzyły.
„Tend to + bezokolicznik” = mieć tendencję, bywać: „tends to be ephemeral”. Imiesłów „evaporating” rozwija myśl (= wyparowując). Porównanie równości „as quickly as”. „Fame” niepoliczalne, bez przedimka. „Social media” — zwykle z czasownikiem w l.mn. lub l.poj. (oba spotykane). Z greki „ephēmeros” = trwający jeden dzień (jętka = „ephemera”); wymowa /ɪˈfemərəl/, akcent na drugą sylabę.
erratic irregular and unpredictable Synonimy: unpredictable, inconsistent	nieregularny, nieprzewidywalny	Investors grew nervous as the company's earnings became increasingly erratic over successive quarters. Inwestorzy zaczęli się niepokoić, gdy wyniki spółki stawały się coraz bardziej nieprzewidywalne w kolejnych kwartałach.
„Grow nervous” = zaczynać się denerwować (stawać się). „Become increasingly + przym.” = stawać się coraz bardziej. „Over successive quarters” = na przestrzeni kolejnych kwartałów. Pułapka: „erratic” (chaotyczny, nieobliczalny) ≠ „erotic”; ≠ „erroneous” (błędny) — wspólny rdzeń łac. „errare” = błądzić; po polsku „erratyczny” tylko w geologii (głaz narzutowy). „Earnings” zawsze l.mn. = zyski, wyniki. Wymowa /ɪˈrætɪk/.
eruditeformal having deep knowledge from study Synonimy: learned, scholarly	erudycyjny, uczony	His erudite commentary on Byzantine mosaics captivated even those with no background in art history. Jego erudycyjny komentarz do bizantyjskich mozaik urzekł nawet tych, którzy nie mieli żadnego przygotowania z historii sztuki.
„Commentary on sth” — przyimek „on”. „Those with no background in sth” = ci bez przygotowania w — „those with” zastępuje zdanie względne („those who had”). „Background in” = wykształcenie, przygotowanie w danej dziedzinie. „Captivate” = urzec (nie „schwytać” = capture, choć wspólny rdzeń). Wymowa /ˈerʊdaɪt/ lub /ˈerjʊdaɪt/, akcent na pierwszą sylabę; rzecz. „erudition”; łac. „e-rudis” = wyprowadzony z surowości.
esotericformal understood only by a small group with special knowledge Synonimy: obscure, arcane	ezoteryczny, hermetyczny	The seminar drifted into esoteric debates about notation that only a handful of specialists could follow. Seminarium zboczyło w hermetyczne spory o notację, za którymi nadążała tylko garstka specjalistów.
„Drift into” = zboczyć, zdryfować w (bez wyraźnego zamiaru). „Debates about sth” — przyimek „about”. „Only a handful of” = tylko garstka (z „of” przed rzecz. w l.mn.). „Follow” tu = nadążać za (rozumieć). „Esoteric” po angielsku = zrozumiały tylko dla wtajemniczonych (o wiedzy, żartach) — szerzej niż polska „ezoteryka” (okultyzm). Wymowa /ˌesəˈterɪk/ lub /ˌiːsəˈterɪk/, akcent na „-te-”.
exorbitant far too expensive; unreasonably high Synonimy: excessive, outrageous	horrendalny, wygórowany	Tenants are being forced out of the neighbourhood by exorbitant rents that have doubled within five years. Lokatorzy są wypychani z dzielnicy przez horrendalne czynsze, które w ciągu pięciu lat wzrosły dwukrotnie.
Strona bierna ciągła „are being forced out” = są (właśnie teraz) wypychani — proces w toku. „Force sb out of + miejsce” = wyprzeć z. Present Perfect „have doubled within five years” — skutek do dziś; „double” jako czasownik = podwoić się (bez „się”). Pisownia bryt. „neighbourhood”. „Exorbitant prices/rents/fees”; łac. „ex orbita” = poza koleiną; wymowa /ɪɡˈzɔːbɪtənt/, akcent na drugą sylabę. Fałszywy przyjaciel: „rent” = czynsz, nie „renta”.
fastidiousformal very demanding about details and cleanliness Synonimy: meticulous, picky	drobiazgowy, wybredny	A fastidious editor, she would spend hours deliberating over the placement of a single comma. Jako drobiazgowa redaktorka potrafiła godzinami deliberować nad umiejscowieniem pojedynczego przecinka.
Apozycja na początku: „A fastidious editor, she would…” = jako drobiazgowa redaktorka — po polsku „jako”. „Would” dla zwyczaju w przeszłości (= zwykła, miała w zwyczaju), jak „used to”. „Deliberate over sth” = rozważać, deliberować nad. „Spend hours + -ing” = spędzać godziny na. Pułapka: „fastidious” nie ma nic wspólnego z „fast” (szybki); łac. „fastidium” = wstręt, wybredność. Wymowa /fæˈstɪdiəs/, akcent na drugą sylabę.
fickle changing loyalties or opinions often Synonimy: changeable, capricious	kapryśny, zmienny	Fashion is notoriously fickle: what commands adoration one season is dismissed as passé the next. Moda jest notorycznie kapryśna: to, co jednego sezonu budzi uwielbienie, następnego jest uznawane za passé.
„Fashion” bez przedimka — uogólnienie (zjawisko). Dwukropek wprowadza wyjaśnienie; zdanie z „what” jako podmiot: „what commands adoration … is dismissed”. „One season … the next” = jednego sezonu … następnego (bez przyimka!). „Command adoration/respect” = budzić, wzbudzać (o rzeczach). „Passé” z franc. = przestarzały. „Fickle” o pogodzie, losie, opinii publicznej, kochankach; staroang. „ficol” = zwodniczy. Wymowa /ˈfɪkl/.
flagrantformal shockingly obvious and offensive Synonimy: blatant, glaring	jaskrawy, rażący	The referee's failure to punish such a flagrant foul provoked outrage among supporters and pundits alike. To, że sędzia nie ukarał tak rażącego faulu, wywołało oburzenie zarówno wśród kibiców, jak i komentatorów.
„Sb's failure to + bezokolicznik” = to, że ktoś czegoś nie zrobił — rzeczownik zamiast zdania (nominalizacja, typowa dla prasy). „Such a + przym. + rzecz.” = tak (rażący) faul. „X and Y alike” = zarówno X, jak i Y (po obu członach). „Pundit” = komentator, ekspert medialny. „Flagrant” zwykle o naruszeniach (foul, breach, violation); łac. „flagrare” = płonąć (por. „conflagration”). Wymowa /ˈfleɪɡrənt/.
frugal careful not to spend or use too much Synonimy: thrifty, economical	oszczędny, skromny	Despite her considerable fortune, she led a famously frugal life, darning socks and reusing envelopes. Mimo sporego majątku prowadziła słynnie oszczędne życie: cerowała skarpetki i używała kopert po raz drugi.
„Despite + rzecz.” = mimo (nie „despite of”!; „in spite of” z „of”). „Lead a … life” = prowadzić (jakieś) życie — cz. przeszły „led”. Imiesłowy „darning … and reusing” = jako doprecyzowanie (po polsku dwukropek). „Frugal” = oszczędny w pozytywnym sensie (skromny, gospodarny), „stingy/mean” = skąpy (negatywnie); „a frugal meal” = skromny posiłek. Wymowa /ˈfruːɡl/; łac. „frux” = owoc, plon.
garrulousformal talking too much, especially about unimportant things Synonimy: talkative, chatty	gadatliwy, rozgadany	Trapped beside a garrulous stranger on the night train, he abandoned any hope of sleeping. Uwięziony obok gadatliwego nieznajomego w nocnym pociągu, porzucił wszelką nadzieję na sen.
Imiesłów bierny na początku: „Trapped beside…” = uwięziony obok — odnosi się do podmiotu „he”. „Abandon (any/all) hope of + -ing” = porzucić nadzieję na; „any” w zdaniu twierdzącym po „abandon” (sens przeczący). „Night train” — rzecz. w funkcji przydawki. „Garrulous” = gadatliwy w sposób męczący (formalnie); neutralne „talkative”; łac. „garrire” = paplać. Wymowa /ˈɡærələs/ lub /ˈɡærjʊləs/, akcent na pierwszą sylabę.
grandioseformal trying to seem grand and important, often falsely Synonimy: pompous, extravagant	górnolotny, pompatyczny	The mayor unveiled grandiose plans for a riverside opera house that critics dismissed as pure fantasy. Burmistrz przedstawił pompatyczne plany opery nad rzeką, które krytycy zbyli jako czystą fantazję.
„Dismiss X as Y” = zbyć X jako Y — przyimek „as”; „dismiss” tu ≠ zwolnić. „Unveil” = odsłonić, przedstawić (plany, pomnik). „Plans for sth” — przyimek „for”. „Grandiose” zwykle pejoratywne (przesadnie wielkie, na pokaz), w przeciwieństwie do „grand” (okazały); w psychiatrii „grandiose delusions” = urojenia wielkościowe. Wymowa /ˈɡrændiəʊs/, akcent na pierwszą sylabę, „-ose” jak w „verbose”.
gratuitousformal done without reason or justification Synonimy: unnecessary, unwarranted	nieuzasadniony, niepotrzebny	Reviewers condemned the film's gratuitous violence, arguing that it added nothing to the story. Recenzenci potępili niepotrzebną przemoc w filmie, argumentując, że nie wnosi ona nic do fabuły.
Pułapka znaczeniowa: „gratuitous violence/nudity/cruelty” = nieuzasadniona, dla samej siebie — nie „darmowy” (to „free”, choć łac. „gratuitus” = darmowy i w prawie „gratuitous” = nieodpłatny). „Condemn X” = potępić (przechodni). Imiesłów „arguing that” = argumentując, że. „Add nothing to sth” — jedno przeczenie: „nic nie wnosi”. Wymowa /ɡrəˈtjuːɪtəs/, akcent na drugą sylabę; „gratuity” = napiwek (inne znaczenie!).
gregariousformal enjoying the company of other people Synonimy: sociable, outgoing	towarzyski	Unlike her gregarious twin, Marta preferred quiet evenings with a novel to crowded dinner parties. W przeciwieństwie do swojej towarzyskiej siostry bliźniaczki Marta wolała spokojne wieczory z powieścią od zatłoczonych przyjęć.
„Unlike + rzecz.” = w przeciwieństwie do (przyimek, nie spójnik). „Prefer X to Y” — przyimek „to” (nie „than”): „preferred quiet evenings to crowded dinner parties”. Fałszywy przyjaciel: „novel” = powieść. „Gregarious” o ludziach = towarzyski; o zwierzętach = stadny (łac. „grex” = stado — ten sam rdzeń co „egregious”, „congregation”). Wymowa /ɡrɪˈɡeəriəs/, akcent na „-ga-”. „Twin” = bliźniak/bliźniaczka (bez oznaczenia rodzaju).
haplessformal unlucky and unable to help yourself Synonimy: unfortunate, luckless	pechowy, nieszczęsny	The satire follows a hapless bureaucrat whose every attempt at reform collapses into farce. Satyra śledzi losy nieszczęsnego urzędnika, którego każda próba reformy kończy się farsą.
„Follow” o fabule = śledzić losy (bohatera). Zaimek względny dzierżawczy „whose” = którego: „whose every attempt” — „every” po „whose”. „Collapse into farce” = zamienić się w farsę (bez przedimka przy „farce” jako gatunku/zjawisku). „Hapless” = „hap” (los, szczęście — por. „happen”, „perhaps”) + „-less” = bez szczęścia; zawsze z lekkim politowaniem. Wymowa /ˈhæpləs/. „Bureaucrat” /ˈbjʊərəkræt/.
inadvertentlyformal without intending to; by accident Synonimy: accidentally, unintentionally	niechcący, przez nieuwagę	The intern inadvertently copied the entire board into an email intended for her supervisor alone. Stażystka niechcący wysłała wiadomość przeznaczoną wyłącznie dla przełożonej do całego zarządu w kopii.
Przysłówek między podmiotem a czasownikiem: „The intern inadvertently copied” — typowa pozycja przysłówka sposobu w stylu formalnym. „Copy sb into an email” = dodać do kopii (CC). Imiesłów bierny „intended for sb alone” = przeznaczony wyłącznie dla — „alone” po rzeczowniku = tylko, wyłącznie. „Inadvertent” = nieumyślny (formalny antonim „deliberate”); łac. „advertere” = zwrócić uwagę (por. „advertise”). Wymowa /ˌɪnədˈvɜːtəntli/.
ostensiblyformal according to what appears true, but perhaps not Synonimy: seemingly, supposedly	rzekomo, pozornie	The committee was created ostensibly to promote transparency, though its minutes remain sealed to this day. Komisję utworzono rzekomo po to, by promować przejrzystość, choć jej protokoły do dziś pozostają utajnione.
„Ostensibly” sugeruje, że oficjalny powód nie jest prawdziwy — formalny; potoczne „supposedly”. Strona bierna „was created” = utworzono; bezokolicznik celu „to promote”. „Though” = choć (spójnik, może stać w środku). „Minutes” = protokół z posiedzenia (l.mn.!), nie „minuty”. „To this day” = do dziś. „Remain sealed” = pozostawać utajnionym. Wymowa /ɒˈstensəbli/, akcent na drugą sylabę; łac. „ostendere” = pokazywać.
unwittinglyformal without knowing or realizing what you are doing Synonimy: unknowingly, unconsciously	nieświadomie, bezwiednie	By forwarding the message, thousands of users unwittingly spread the malware to their own contacts. Przekazując wiadomość dalej, tysiące użytkowników nieświadomie rozesłało złośliwe oprogramowanie do własnych kontaktów.
„By + -ing” = przez robienie czegoś, robiąc: „By forwarding the message” — sposób. „Thousands of users” — „thousands of” z rzecz. w l.mn., czasownik w l.mn. „spread” (forma nieregularna, taka sama we wszystkich czasach). „Spread sth to sb” = rozesłać do. „Unwitting” = nieświadomy (od dawnego „wit” = wiedzieć, jak polskie „wiedzieć”, niem. „wissen” — wspólny rdzeń indoeuropejski!). Wymowa /ʌnˈwɪtɪŋli/. „Malware” = złośliwe oprogramowanie.
vehementlyformal with very strong feeling and force Synonimy: forcefully, passionately	gwałtownie, stanowczo	The author vehemently denied plagiarism, insisting that the disputed passages were common scholarly knowledge. Autor stanowczo zaprzeczył plagiatowi, twierdząc, że sporne fragmenty to powszechna wiedza naukowa.
„Deny sth” = zaprzeczyć czemuś — przechodni, bez przyimka (nie „deny to”); „deny + -ing” = zaprzeczać, że się coś zrobiło. Imiesłów „insisting that” = twierdząc, obstając. „Common knowledge” = powszechna wiedza (niepoliczalne). Pułapka wymowy: „vehement” /ˈviːəmənt/, „vehemently” /ˈviːəməntli/ — „h” nieme, akcent na pierwszą sylabę (nie „ve-HE-ment”). Formalny synonim „strongly”, „fiercely”; łac. „vehemens”.
surreptitiouslyformal secretly, trying not to be noticed Synonimy: secretly, stealthily	ukradkiem, po kryjomu	During the lecture, several students surreptitiously checked their phones beneath the desks. Podczas wykładu kilkoro studentów ukradkiem sprawdzało telefony pod ławkami.
Przysłówek między podmiotem a czasownikiem: „several students surreptitiously checked”. Fałszywi przyjaciele: „lecture” = wykład (nie „lektura”); „desk” = ławka szkolna, biurko (nie „deska” = board, plank). „Several” = kilkoro (z l.mn.). „Surreptitious” = potajemny, ukradkowy (nie „surrealistyczny”); łac. „surripere” = podkraść. Trudna wymowa: /ˌsʌrəpˈtɪʃəsli/, akcent na „-ti-”, sześć sylab; potoczne „on the sly”, „secretly”.
unequivocallyformal in a totally clear way, leaving no doubt Synonimy: clearly, absolutely	jednoznacznie, bez ogródek	The court ruled unequivocally that the evidence had been obtained illegally and must therefore be excluded. Sąd orzekł jednoznacznie, że dowody zdobyto nielegalnie i w związku z tym muszą zostać wyłączone.
„Rule that…” = orzec, że; mowa zależna z Past Perfect „had been obtained” (wcześniejsze zdobycie) i modalnym „must” (nie zmienia się w następstwie czasów). Fałszywy przyjaciel: „evidence” = dowody (niepoliczalne, czasownik w l.poj. „evidence … must”). „Therefore” = w związku z tym. Wymowa /ˌʌnɪˈkwɪvəkli/, akcent na „-kwi-”; „equivocal” = dwuznaczny (łac. „aequus” + „vox” = równy głos); przysłówek „unequivocally” wzmacnia „deny/state/condemn”.
incessantlyformal without ever stopping Synonimy: constantly, continuously	bez przerwy, nieustannie	The neighbours' dog barked incessantly through the night, defeating every remedy the couple attempted. Pies sąsiadów szczekał bez przerwy przez całą noc, pokonując każdy sposób, jakiego para próbowała.
Dopełniacz saksoński w l.mn.: „the neighbours' dog” (apostrof po „s”; pisownia bryt.). „Through the night” = przez całą noc. Imiesłów wynikowy „defeating every remedy” = udaremniając każdy środek. Zdanie względne z pominiętym „that”: „every remedy (that) the couple attempted”. „Incessant” od łac. „cessare” = ustawać (por. „cease”) — „in-” = nie; wymowa /ɪnˈsesntli/, akcent na drugą sylabę; „remedy” = środek zaradczy, nie tylko lekarstwo.
sporadicallyformal happening irregularly, from time to time Synonimy: occasionally, irregularly	sporadycznie, od czasu do czasu	Rebel attacks continued sporadically throughout the ceasefire, undermining hopes of a lasting settlement. Ataki rebeliantów trwały sporadycznie przez cały okres zawieszenia broni, podważając nadzieje na trwałe porozumienie.
„Throughout + okres” = przez cały czas trwania (mocniejsze niż „during”). „Continue + przysłówek” = trwać (nieprzechodnio). Imiesłów „undermining” = podważając. „Hopes of + rzecz.” — przyimek „of” (też „hopes for”). „Settlement” tu = porozumienie, ugoda (nie „osada”). „Sporadic” z greki „sporadikos” = rozproszony (por. „spora”, „diaspora”); wymowa /spəˈrædɪkli/, akcent na drugą sylabę; ta sama końcówka „-ically” → /ɪkli/.
tacitlyformal understood or agreed without being said openly Synonimy: implicitly, silently	milcząco, w sposób dorozumiany	By staying silent during the vote, the chairman tacitly endorsed the controversial merger. Milcząc podczas głosowania, przewodniczący milcząco poparł kontrowersyjną fuzję.
„By + -ing” = przez (zrobienie czegoś): „By staying silent” — sposób działania. „Stay silent” = milczeć (stan, z „stay/remain”). „Endorse” = poprzeć, firmować (nie „indosować” w zwykłym użyciu). „Tacit” = milczący, dorozumiany („tacit agreement/consent”); łac. „tacere” = milczeć (por. „taciturn” = małomówny). Wymowa /ˈtæsɪtli/, „c” jak /s/, akcent na pierwszą sylabę.
candidly honestly and directly, even about difficult things Synonimy: frankly, openly	szczerze, otwarcie	Speaking candidly for the first time, the retired diplomat admitted that the negotiations had been doomed from the outset. Mówiąc po raz pierwszy otwarcie, emerytowany dyplomata przyznał, że negocjacje były skazane na porażkę od samego początku.
Imiesłów „Speaking candidly” = mówiąc szczerze — jak utarte „frankly speaking”. „For the first time” = po raz pierwszy. Następstwo czasów: „admitted that … had been doomed” — Past Perfect w mowie zależnej dla stanu wcześniejszego. „Doomed from the outset” = skazane na niepowodzenie od początku („outset” = początek, tylko w „at/from the outset”). Wymowa /ˈkændɪdli/; „candid” = szczery (nie „kandydat”).
begrudgingly unwillingly; while feeling resentment Synonimy: reluctantly, grudgingly	niechętnie, z ociąganiem	He begrudgingly conceded that his rival's proposal, though flawed, was the only workable option on the table. Niechętnie przyznał, że propozycja rywala, choć niedoskonała, była jedyną wykonalną opcją na stole.
Wtrącenie z „though + przym.” = choć, mimo że — elipsa: „though (it was) flawed”. „Concede that…” = przyznać (z ociąganiem), że. „On the table” = na stole (propozycja do rozważenia; „off the table” = wykluczona). „Workable” = wykonalny. Od „grudge” (uraza, żal): „begrudge sb sth” = zazdrościć, żałować komuś czegoś; „begrudgingly” = „grudgingly” (obie formy poprawne). Wymowa /bɪˈɡrʌdʒɪŋli/.
emphaticallyformal in a very forceful, definite way Synonimy: forcefully, decisively	stanowczo, dobitnie	The spokeswoman emphatically rejected any suggestion that the recall had been motivated by cost rather than safety. Rzeczniczka stanowczo odrzuciła wszelkie sugestie, jakoby wycofanie produktu było podyktowane kosztami, a nie bezpieczeństwem.
„Reject any suggestion that…” — „any” w zdaniu twierdzącym po czasowniku o sensie przeczącym = jakiekolwiek, wszelkie; zdanie dopełnieniowe po „suggestion”. Past Perfect w stronie biernej „had been motivated by” = było podyktowane; korelat „rather than” = a nie. „Recall” (rzecz.) = wycofanie produktu z rynku. „Emphatic” = dobitny, stanowczy; z greki „emphasis”; wymowa /ɪmˈfætɪkli/, akcent na drugą sylabę; „spokeswoman” = rzeczniczka.
categoricallyformal absolutely and without any exceptions Synonimy: absolutely, unconditionally	kategorycznie, stanowczo	The laboratory categorically denies that any samples were mishandled during the trial. Laboratorium kategorycznie zaprzecza, jakoby podczas badania doszło do niewłaściwego obchodzenia się z próbkami.
Present Simple „denies” — aktualne stanowisko (w prasie). „Deny that + zdanie” = zaprzeczyć, jakoby; strona bierna „were mishandled” = niewłaściwie się obchodzono. „Any samples” — „any” po „deny” (sens przeczący) = jakiekolwiek. „Trial” tu = badanie kliniczne (nie tylko proces sądowy). „Categorical denial/refusal” — stała kolokacja. Wymowa /ˌkætəˈɡɒrɪkli/, akcent na „-go-” (inaczej niż polskie „kategoryczny”); „-ically” → /ɪkli/.
intermittentlyformal stopping and starting at intervals Synonimy: periodically, sporadically	z przerwami, okresowo	The signal functioned only intermittently in the valley, cutting out whenever clouds gathered over the ridge. Sygnał w dolinie działał tylko z przerwami, zanikając za każdym razem, gdy nad granią zbierały się chmury.
„Only intermittently” — „only” bezpośrednio przed przysłówkiem, który ogranicza. Phrasal verb „cut out” = zanikać, przerywać (o sygnale, silniku). „Whenever” = za każdym razem, gdy (z Past Simple dla powtarzalności). „Gather” nieprzechodnio = zbierać się (bez „się” po angielsku). „Intermittent” (przerywany, okresowy: „intermittent fasting” = post przerywany); łac. „intermittere” = przerywać; wymowa /ˌɪntəˈmɪtəntli/, akcent na „-mi-”.
perenniallyformal lasting or repeating over many years Synonimy: permanently, constantly	wiecznie, nieustannie	The seaside town, perennially short of funds, has postponed the restoration of its Victorian pier yet again. Nadmorskie miasteczko, wiecznie cierpiące na brak funduszy, po raz kolejny odłożyło renowację swojego wiktoriańskiego mola.
Wtrącenie przymiotnikowe między podmiotem a orzeczeniem: „The town, perennially short of funds, has postponed” — przecinki obowiązkowe. „Short of sth” = odczuwający brak czegoś. Present Perfect „has postponed … yet again” = po raz kolejny (skutek aktualny); „yet again” = znów, po raz kolejny (emfatycznie). „Perennial” = wieczny, coroczny (o roślinach: bylina); łac. „per annum” = przez cały rok; wymowa /pəˈreniəli/, akcent na drugą sylabę.
assiduouslyformal with great care, attention and persistence Synonimy: diligently, persistently	wytrwale, pilnie	For decades she assiduously catalogued every folk song she encountered, preserving a tradition on the brink of extinction. Przez dziesięciolecia wytrwale katalogowała każdą napotkaną pieśń ludową, ocalając tradycję na skraju wymarcia.
„For decades” + Past Simple „catalogued” — zakończony, ale długi okres (Present Perfect, gdyby trwał nadal). Zdanie względne z pominiętym „that”: „every folk song (that) she encountered”. Imiesłów wynikowy „preserving” = ocalając. „On the brink of + rzecz.” = na skraju, na krawędzi. Pisownia bryt. „catalogued” (amer. „cataloged”). „Assiduous” = pilny, wytrwały; łac. „assidere” = siedzieć przy (czymś); wymowa /əˈsɪdjuəsli/, akcent na drugą sylabę.
obliquelyformal in an indirect way, not stating directly Synonimy: indirectly	nie wprost, aluzyjnie	The memoir refers only obliquely to the scandal, alluding to difficult years without naming anyone involved. Wspomnienia odnoszą się do skandalu jedynie nie wprost, wspominając o trudnych latach, lecz nie wymieniając nikogo z zamieszanych.
„Refer to sth” = odnosić się do (przyimek „to”); „only obliquely” — „only” przed przysłówkiem. „Allude to sth” = napomykać o (też z „to”). „Without + -ing” = nie robiąc: „without naming anyone involved” — „involved” po zaimku = zamieszany, uczestniczący. „Oblique” dosłownie = ukośny (kąt, kreska „/”), przenośnie = nie wprost; wymowa /əˈbliːkli/, akcent na drugą sylabę; „obliquely” w polskim nie ma odpowiednika przysłówkowego jednowyrazowego.
laboriouslyformal with great and slow effort Synonimy: painstakingly, arduously	mozolnie, z trudem	The archivists laboriously transcribed each faded letter by hand, a task that consumed the better part of a year. Archiwiści mozolnie przepisywali ręcznie każdy wyblakły list — zadanie, które pochłonęło większą część roku.
„By hand” = ręcznie (bez przedimka; „by” dla sposobu, jak „by car”, „by post”). Apozycja streszczająca całe zdanie: „…by hand, a task that consumed…”. „The better part of a year” = większa część roku (idiom). Pisownia „laborious” jest taka sama w obu odmianach, choć rzecz. to bryt. „labour” / amer. „labor”. „Consume” tu = pochłonąć (czas). „Laborious” = mozolny (o zadaniu), nie „laboratoryjny” (= laboratory). Wymowa /ləˈbɔːriəsli/.
unabashedly openly and without embarrassment Synonimy: shamelessly, openly	bez skrępowania, otwarcie	The magazine is unabashedly partisan, and its editors see no reason to pretend otherwise. Magazyn jest bez skrępowania stronniczy, a jego redaktorzy nie widzą powodu, by udawać, że jest inaczej.
Fałszywy przyjaciel: „magazine” = czasopismo (magazyn ilustrowany), nie „magazyn” w sensie skład (= warehouse); „to pretend” = udawać, nie „pretendować”. „See no reason to + bezokolicznik” = nie widzieć powodu, by — jedno przeczenie w „no”. „Pretend otherwise” = udawać, że jest inaczej. „Unabashed” = niezawstydzony, jawny; „abashed” = zawstydzony, zbity z tropu. Wymowa /ˌʌnəˈbæʃɪdli/ — „-ed” wymawiane jako osobna sylaba /ɪd/ (jak „allegedly”, „markedly”).
stoicallyformal enduring pain or trouble without complaining Synonimy: patiently, impassively	ze stoickim spokojem, stoicko	She bore the chemotherapy stoically, refusing to let her colleagues glimpse the toll it was taking. Znosiła chemioterapię ze stoickim spokojem, nie pozwalając, by koledzy dostrzegli, ile ją to kosztuje.
„Bear sth” = znosić — cz. przeszły „bore”, imiesłów „borne”. „Refuse to let sb + bezokolicznik bez „to”” = nie pozwolić, by ktoś coś zrobił: „refusing to let her colleagues glimpse”. „Take a toll on sb” = odbijać się na kimś, kosztować (zdrowie): „the toll it was taking” — Past Continuous w zdaniu względnym. Wymowa /ˈstəʊɪkli/, akcent na pierwszą sylabę; od stoików (grecka „stoa” = portyk, gdzie nauczał Zenon). „Glimpse” = dostrzec przelotnie.
to take umbrage atformal to feel offended by something Synonimy: take offense at	obrażać/obrazić się na, poczuć się urażonym	Several senior partners took umbrage at the implication that their fees bore no relation to results. Kilku starszych wspólników poczuło się urażonych sugestią, że ich honoraria nie mają żadnego związku z wynikami.
Idiom „take umbrage at sth” = obrazić się na (przyimek „at”; „umbrage” tylko w tym zwrocie, łac. „umbra” = cień — poczuć się w cieniu). „The implication that…” — zdanie dopełnieniowe po rzeczowniku; „implication” tu = sugestia, insynuacja (nie „implikacja”). „Bear no relation to” = nie mieć żadnego związku z (jedno przeczenie „no”). Następstwo czasów „bore” po „took”. „Senior partner” = starszy wspólnik (w kancelarii). Wymowa /ˈʌmbrɪdʒ/.
to err on the side of caution to choose the safest option when unsure	wybierać/wybrać ostrożniejsze rozwiązanie, dmuchać na zimne	Given the ambiguity of the new regulations, the bank chose to err on the side of caution and delay the launch. Wobec niejasności nowych przepisów bank wolał dmuchać na zimne i opóźnić premierę.
„Err on the side of caution/generosity” = jeśli błądzić, to w stronę ostrożności — „err” = błądzić (por. „error”; wymowa bryt. /ɜː/, rymuje się z „her”, nie z „air”). „Given + rzecz.” = zważywszy na, wobec (imiesłów jako przyimek). „Choose to + bezokolicznik” = zdecydować się. „Ambiguity” = niejednoznaczność. Polski odpowiednik idiomatyczny „dmuchać na zimne” jest potoczniejszy niż angielski, który brzmi neutralnie i biurowo.
to fly in the face of to openly oppose what is accepted or expected Synonimy: defy, contradict	stać w jawnej sprzeczności z, przeczyć	The minister's optimistic projections fly in the face of every independent forecast published this year. Optymistyczne prognozy ministra stoją w jawnej sprzeczności z każdą niezależną prognozą opublikowaną w tym roku.
Idiom „fly in the face of + rzecz.” = otwarcie przeczyć (dosł. „lecieć komuś w twarz” — jak ptak atakujący); zawsze o dowodach, faktach, zdrowym rozsądku. Present Simple „fly” z podmiotem w l.mn. „projections”. „Every … forecast published this year” — imiesłów bierny zamiast zdania względnego; „this year” bez przyimka. „Projection” = prognoza (finansowa), nie tylko „projekcja”. Nie mylić z „fly in the ointment” (łyżka dziegciu).
to pay lip service to to claim to support something without acting on it	deklarować tylko na papierze, popierać gołosłownie	Many firms pay lip service to sustainability while quietly lobbying against the very rules that would enforce it. Wiele firm popiera zrównoważony rozwój tylko na papierze, po cichu lobbując przeciwko tym właśnie przepisom, które by go wymusiły.
Idiom „pay lip service to sth” = popierać wyłącznie słowami („lip” = warga) — zawsze pejoratywnie, z przyimkiem „to”. „While + -ing” = jednocześnie (kontrast). „Lobby against/for sth” = lobbować przeciwko/za. „The very rules that would enforce it” — „very” = te właśnie; „would” w zdaniu względnym = które by (hipotetycznie). „Sustainability” = zrównoważony rozwój (jedno słowo po angielsku). Formy: „lip service” bez łącznika, niepoliczalne.
to split hairs to argue about tiny unimportant differences Synonimy: quibble, nitpick	dzielić włos na czworo	Arguing over whether the delay was eleven or twelve minutes is splitting hairs; the train was late either way. Spieranie się o to, czy opóźnienie wyniosło jedenaście czy dwanaście minut, to dzielenie włosa na czworo — pociąg i tak był spóźniony.
Idiom „split hairs” = dzielić włos na czworo — ten sam obraz w obu językach, ale po angielsku „hairs” w l.mn. („hair” jako włosy na głowie jest niepoliczalne!). Gerund jako podmiot: „Arguing over whether … is splitting hairs” — orzecznik też w formie „-ing”. „Argue over/about sth” = spierać się o. „Either way” = tak czy inaczej, i tak. Średnik łączy dwa zdania główne. „Hair-splitting” = przymiotnik/rzeczownik (pedanteria).
to throw down the gauntlet to issue an open challenge Synonimy: challenge	rzucać/rzucić rękawicę, rzucić wyzwanie	By slashing its prices overnight, the startup threw down the gauntlet to the industry's established giants. Obniżając z dnia na dzień ceny, startup rzucił rękawicę uznanym gigantom branży.
Idiom „throw down the gauntlet (to sb)” = rzucić rękawicę — ten sam obraz co po polsku (rycerska rękawica = „gauntlet”); odpowiedź: „take up / pick up the gauntlet” = podjąć wyzwanie. „By + -ing” = przez (zrobienie czegoś): „By slashing its prices”. „Slash prices” = drastycznie obniżyć. „Overnight” = z dnia na dzień. Pułapka wymowy: „gauntlet” /ˈɡɔːntlət/; inne „run the gauntlet” = przejść przez szpaler (ciosów, krytyki) — inne pochodzenie (szw. „gatlopp”).
to leave no stone unturned to try every possible way to achieve something	poruszyć niebo i ziemię, zrobić wszystko, co możliwe	Detectives promised to leave no stone unturned in their search for the missing archivist. Detektywi obiecali poruszyć niebo i ziemię, by odnaleźć zaginionego archiwistę.
Idiom „leave no stone unturned” = nie zostawić żadnego kamienia nieodwróconego (z bajki o skarbie) = zrobić absolutnie wszystko; struktura „leave + dopełnienie + imiesłów z „un-”” (jak „leave nothing unsaid”). Jedno przeczenie w „no stone”. „Promise to + bezokolicznik”. „In their search for sb” = w poszukiwaniach kogoś — „search for” (przyimek „for”). Po polsku odpowiednik „poruszyć niebo i ziemię” lub dosłowna kalka „nie zostawić kamienia na kamieniu” — uwaga: ta druga znaczy coś innego (zniszczyć)!
to be at loggerheads to strongly disagree and be unable to resolve it Synonimy: be in conflict	być skłóconym, drzeć koty	The two ministries have been at loggerheads for months over who should fund the coastal defences. Oba ministerstwa od miesięcy drą ze sobą koty o to, kto ma sfinansować umocnienia nadbrzeżne.
Idiom „be at loggerheads (with sb) over sth” = być w ostrym sporze — „loggerhead” to dawniej ciężki drąg lub głupiec; „over” wprowadza przedmiot sporu. Present Perfect „have been at loggerheads for months” = od miesięcy (stan trwający do teraz), po polsku czas teraźniejszy. Pytanie zależne „over who should fund” — szyk oznajmujący. Pisownia bryt. „defences” (amer. „defenses”). „Coastal defences” = umocnienia przeciwpowodziowe/przeciwerozyjne.
to grasp at straws to try desperate solutions with little hope	chwytać się brzytwy, chwytać się ostatniej deski ratunku	Citing a decades-old precedent that courts have long ignored, the defence seemed to be grasping at straws. Powołując się na precedens sprzed dziesięcioleci, który sądy od dawna ignorują, obrona najwyraźniej chwytała się brzytwy.
Idiom „grasp/clutch at straws” = tonący chwyta się źdźbła słomy (po polsku „brzytwy”). „Seem to be + -ing” = wyglądać na to, że (właśnie) coś robi. Imiesłów na początku „Citing a precedent…” = powołując się na. „Decades-old” — przymiotnik złożony z l.mn. w pierwszym członie (rzadki wyjątek, jak „a decades-old precedent”). „Have long ignored” — „long” = od dawna z Present Perfect. „The defence” = obrona (strona w procesie), pisownia bryt.
to draw a line in the sand to set a firm limit that must not be crossed	postawić granicę, powiedzieć „dość”	After years of concessions, the union finally drew a line in the sand over mandatory weekend shifts. Po latach ustępstw związek w końcu postawił nieprzekraczalną granicę w sprawie obowiązkowych zmian weekendowych.
Idiom „draw a line in the sand (over sth)” = wyznaczyć granicę, której się nie przekroczy (z legendy o obronie Alamo); po polsku brak dosłownego odpowiednika — „powiedzieć dość”, „postawić sprawę na ostrzu noża”. „Over” wprowadza przedmiot sporu. „Years of concessions” — „of” po rzeczowniku miary czasu. „Finally” między podmiotem a czasownikiem. Cz. przeszły „drew”, imiesłów „drawn”. Bliskie „draw the line at sth” = nie posunąć się dalej niż.

English C2 — For Polish Speakers Official

Oceń ten zestaw

Lista słów — kliknij notatki gramatyczne, aby rozwinąć

Więcej zestawów do nauki angielskiego

English C1 — For Polish Speakers

English B2 — For Polish Speakers

English B2 — Business & Economy (for Polish Speakers)

English B2 — Science & Technology (for Polish Speakers)

English B1 — For Polish Speakers

English B1 — Work & Education (for Polish Speakers)